২. মহাগোসিঙ্গসুত্তং

৩৩২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা গোসিঙ্গসালৱনদাযে ৱিহৰতি সম্বহুলেহি অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং – আযস্মতা চ সাৰিপুত্তেন আযস্মতা চ মহামোগ্গল্লানেন আযস্মতা চ মহাকস্সপেন আযস্মতা চ অনুৰুদ্ধেন আযস্মতা চ ৰেৱতেন আযস্মতা চ আনন্দেন, অঞ্ঞেহি চ অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা মহাকস্সপো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকস্সপং এতদৱোচ – ‘‘আযামাৱুসো, কস্সপ, যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমিস্সাম ধম্মস্সৱনাযা’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো আযস্মা মহাকস্সপো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো আযস্মা চ মহাকস্সপো আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমিংসু ধম্মস্সৱনায. অদ্দসা খো আযস্মা আনন্দো আযস্মন্তঞ্চ মহামোগ্গল্লানং আযস্মন্তঞ্চ মহাকস্সপং আযস্মন্তঞ্চ অনুৰুদ্ধং যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমন্তে ধম্মস্সৱনায. দিস্ৱান যেনাযস্মা ৰেৱতো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং ৰেৱতং এতদৱোচ – ‘‘উপসঙ্কমন্তা খো অমূ, আৱুসো [আযস্মন্তাৱুসো (ক.)] ৰেৱত, সপ্পুৰিসা যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেন ধম্মস্সৱনায. আযামাৱুসো ৰেৱত, যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমিস্সাম ধম্মস্সৱনাযা’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো আযস্মা ৰেৱতো আযস্মতো আনন্দস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো আযস্মা চ ৰেৱতো আযস্মা চ আনন্দো যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমিংসু ধম্মস্সৱনায.

৩৩৩. অদ্দসা খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তঞ্চ ৰেৱতং আযস্মন্তঞ্চ আনন্দং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে. দিস্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘এতু খো আযস্মা আনন্দো! স্ৱাগতং আযস্মতো আনন্দস্স ভগৱতো উপট্ঠাকস্স ভগৱতো সন্তিকাৱচৰস্স! ৰমণীযং, আৱুসো আনন্দ, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা [সব্বপালিফুল্লা (সী.)] সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো আনন্দ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি? ‘‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি সুতধৰো সুতসন্নিচযো. যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থা সব্যঞ্জনা; কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি, ধাতা [ধতা (সী. স্যা. কং. পী.)], ৱচসা পৰিচিতা, মনসানুপেক্খিতা, দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা. সো চতস্সন্নং পৰিসানং ধম্মং দেসেতি পৰিমণ্ডলেহি পদব্যঞ্জনেহি অনুপ্পবন্ধেহি [অপ্পবদ্ধেহি (সী. পী.)] অনুসযসমুগ্ঘাতায. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৪. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং ৰেৱতং এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো ৰেৱত, আযস্মতা আনন্দেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং ৰেৱতং পুচ্ছাম – ‘ৰমণীযং, আৱুসো ৰেৱত, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো ৰেৱত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি? ‘‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু পটিসল্লানাৰামো হোতি পটিসল্লানৰতো, অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তো অনিৰাকতজ্ঝানো, ৱিপস্সনায সমন্নাগতো, ব্ৰূহেতা সুঞ্ঞাগাৰানং. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৫. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, আযস্মতা ৰেৱতেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং পুচ্ছাম – ‘ৰমণীযং, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি? ‘‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সহস্সং লোকানং ৱোলোকেতি. সেয্যথাপি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, চক্খুমা পুৰিসো উপৰিপাসাদৱৰগতো সহস্সং নেমিমণ্ডলানং ৱোলোকেয্য; এৱমেৱ খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সহস্সং লোকানং ৱোলোকেতি. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৬. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকস্সপং এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো কস্সপ, আযস্মতা অনুৰুদ্ধেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং মহাকস্সপং পুচ্ছাম – ‘ৰমণীযং, আৱুসো কস্সপ, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো কস্সপ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি? ‘‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু অত্তনা চ আৰঞ্ঞিকো হোতি আৰঞ্ঞিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পিণ্ডপাতিকো হোতি পিণ্ডপাতিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পংসুকূলিকো হোতি পংসুকূলিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ তেচীৱৰিকো হোতি তেচীৱৰিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো হোতি অপ্পিচ্ছতায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সন্তুট্ঠো হোতি সন্তুট্ঠিযা চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পৱিৱিত্তো হোতি পৱিৱেকস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ অসংসট্ঠো হোতি অসংসগ্গস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ আৰদ্ধৱীৰিযো হোতি ৱীৰিযাৰম্ভস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সীলসম্পন্নো হোতি সীলসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সমাধিসম্পন্নো হোতি সমাধিসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পঞ্ঞাসম্পন্নো হোতি পঞ্ঞাসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ ৱিমুত্তিসম্পন্নো হোতি ৱিমুত্তিসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নো হোতি ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৭. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, আযস্মতা মহাকস্সপেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং পুচ্ছাম – ‘ৰমণীযং, আৱুসো মোগ্গল্লান, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি? ‘‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, দ্ৱে ভিক্খূ অভিধম্মকথং কথেন্তি, তে অঞ্ঞমঞ্ঞং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পঞ্হং পুট্ঠা ৱিস্সজ্জেন্তি, নো চ সংসাদেন্তি [সংসাৰেন্তি (ক.)], ধম্মী চ নেসং কথা পৱত্তিনী হোতি. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৮. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, অম্হেহি সব্বেহেৱ যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং পুচ্ছাম – ‘ৰমণীযং, আৱুসো সাৰিপুত্ত, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি? ‘‘ইধাৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খু চিত্তং ৱসং ৱত্তেতি, নো চ ভিক্খু চিত্তস্স ৱসেন ৱত্ততি. সো যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি মজ্ঝন্হিকসমযং [মজ্ঝন্তিকসমযং (সী. স্যা. কং. পী. ক.)] ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা সাযন্হসমযং ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, আৱুসো মোগ্গল্লান, ৰঞ্ঞো ৱা ৰাজমহামত্তস্স ৱা নানাৰত্তানং দুস্সানং দুস্সকৰণ্ডকো পূৰো অস্স. সো যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য পুব্বণ্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং পুব্বণ্হসমযং পাৰুপেয্য; যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য মজ্ঝন্হিকসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং মজ্ঝন্হিকসমযং পাৰুপেয্য; যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য সাযন্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং সাযন্হসমযং পাৰুপেয্য. এৱমেৱ খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খু চিত্তং ৱসং ৱত্তেতি, নো চ ভিক্খু চিত্তস্স ৱসেন ৱত্ততি. সো যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা সাযন্হসমযং ৱিহৰতি. এৱৰূপেন খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

৩৩৯. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো তে আযস্মন্তে এতদৱোচ – ‘‘ব্যাকতং খো, আৱুসো, অম্হেহি সব্বেহেৱ যথাসকং পটিভানং. আযামাৱুসো, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিস্সাম; উপসঙ্কমিত্ৱা এতমত্থং ভগৱতো আৰোচেস্সাম. যথা নো ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি তথা নং ধাৰেস্সামা’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো তে আযস্মন্তো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পচ্চস্সোসুং. অথ খো তে আযস্মন্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অদ্দসং খো অহং, ভন্তে, আযস্মন্তঞ্চ ৰেৱতং আযস্মন্তঞ্চ আনন্দং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে. দিস্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচং – ‘এতু খো আযস্মা আনন্দো! স্ৱাগতং আযস্মতো আনন্দস্স ভগৱতো উপট্ঠাকস্স ভগৱতো সন্তিকাৱচৰস্স! ৰমণীযং, আৱুসো আনন্দ, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি; কথংৰূপেন, আৱুসো আনন্দ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি? এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা আনন্দো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো, সাৰিপুত্ত, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি সুতধৰো…পে… অনুসযসমুগ্ঘাতায. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত! যথা তং আনন্দোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. আনন্দো হি, সাৰিপুত্ত, বহুস্সুতো সুতধৰো সুতসন্নিচযো. যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থা সব্যঞ্জনা; কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি, ধাতা, ৱচসা পৰিচিতা, মনসানুপেক্খিতা, দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা. সো চতস্সন্নং পৰিসানং ধম্মং দেসেতি পৰিমণ্ডলেহি পদব্যঞ্জনেহি অনুপ্পবন্ধেহি অনুসযসমুগ্ঘাতাযা’’তি.

৩৪০. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং, ভন্তে, আযস্মন্তং ৰেৱতং এতদৱোচং – ‘ব্যাকতং খো, আৱুসো ৰেৱত আযস্মতা আনন্দেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং ৰেৱতং পুচ্ছাম – ৰমণীযং, আৱুসো ৰেৱত, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা মঞ্ঞে গন্ধা সম্পৱন্তি. কথংৰূপেন, আৱুসো ৰেৱত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি? এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা ৰেৱতো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত ভিক্খু পটিসল্লানাৰামো হোতি পটিসল্লানৰতো, অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তো, অনিৰাকতজ্ঝানো, ৱিপস্সনায সমন্নাগতো, ব্ৰূহেতা সুঞ্ঞাগাৰানং. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত! যথা তং ৰেৱতোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. ৰেৱতো হি, সাৰিপুত্ত, পটিসল্লানাৰামো পটিসল্লানৰতো, অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তো অনিৰাকতজ্ঝানো, ৱিপস্সনায সমন্নাগতো ব্ৰূহেতা সুঞ্ঞাগাৰান’’ন্তি.

৩৪১. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং, ভন্তে, আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচং – ‘ব্যাকতং খো আৱুসো অনুৰুদ্ধ আযস্মতা ৰেৱতেন…পে… কথংৰূপেন, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি. এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা অনুৰুদ্ধো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সহস্সং লোকানং ৱোলোকেতি. সেয্যথাপি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, চক্খুমা পুৰিসো…পে… এৱৰূপেন খো আৱুসো সাৰিপুত্ত ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত, যথা তং অনুৰুদ্ধোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. অনুৰুদ্ধো হি, সাৰিপুত্ত, দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সহস্সং লোকানং ৱোলোকেতী’’তি.

৩৪২. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং, ভন্তে, আযস্মন্তং মহাকস্সপং এতদৱোচং – ‘ব্যাকতং খো, আৱুসো কস্সপ আযস্মতা অনুৰুদ্ধেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং মহাকস্সপং পুচ্ছাম…পে… কথং ৰূপেন খো, আৱুসো কস্সপ, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি? এৱং ৱুত্তে ভন্তে, আযস্মা মহাকস্সপো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খু অত্তনা চ আৰঞ্ঞিকো হোতি আৰঞ্ঞিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পিণ্ডপাতিকো হোতি…পে… অত্তনা চ পংসুকূলিকো হোতি…পে… অত্তনা চ তেচীৱৰিকো হোতি…পে… অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো হোতি…পে… অত্তনা চ সন্তুট্ঠো হোতি…পে… অত্তনা চ পৱিৱিত্তো হোতি…পে… অত্তনা চ অসংসট্ঠো হোতি…পে… অত্তনা চ আৰদ্ধৱীৰিযো হোতি…পে… অত্তনা চ সীলসম্পন্নো হোতি…পে… অত্তনা চ সমাধিসম্পন্নো হোতি…পে… অত্তনা চ পঞ্ঞাসম্পন্নো হোতি… অত্তনা চ ৱিমুত্তিসম্পন্নো হোতি… অত্তনা চ ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নো হোতি ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত! যথা তং কস্সপোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. কস্সপো হি, সাৰিপুত্ত, অত্তনা চ আৰঞ্ঞিকো আৰঞ্ঞিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পিণ্ডপাতিকো পিণ্ডপাতিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পংসুকূলিকো পংসুকূলিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ তেচীৱৰিকো তেচীৱৰিকত্তস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো অপ্পিচ্ছতায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সন্তুট্ঠো সন্তুট্ঠিযা চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পৱিৱিত্তো পৱিৱেকস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ অসংসট্ঠো অসংসগ্গস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ আৰদ্ধৱীৰিযো ৱীৰিযাৰম্ভস্স চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সীলসম্পন্নো সীলসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ সমাধিসম্পন্নো সমাধিসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ পঞ্ঞাসম্পন্নো পঞ্ঞাসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ ৱিমুত্তিসম্পন্নো ৱিমুত্তিসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী, অত্তনা চ ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নো ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদায চ ৱণ্ণৱাদী’’তি.

৩৪৩. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং ভন্তে আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৱোচং – ‘ব্যাকতং খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, আযস্মতা মহাকস্সপেন যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং পুচ্ছাম…পে… কথংৰূপেন, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি? এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা মহামোগ্গল্লানো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো সাৰিপুত্ত, দ্ৱে ভিক্খূ অভিধম্মকথং কথেন্তি. তে অঞ্ঞমঞ্ঞং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পঞ্হং পুট্ঠা ৱিস্সজ্জেন্তি, নো চ সংসাদেন্তি, ধম্মী চ নেসং কথা পৱত্তিনী হোতি. এৱৰূপেন খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সাৰিপুত্ত, যথা তং মোগ্গল্লানোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. মোগ্গল্লানো হি, সাৰিপুত্ত, ধম্মকথিকো’’তি.

৩৪৪. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অথ খ্ৱাহং, ভন্তে, আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচং – ‘ব্যাকতং খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, অম্হেহি সব্বেহেৱ যথাসকং পটিভানং. তত্থ দানি মযং আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং পুচ্ছাম – ৰমণীযং, আৱুসো সাৰিপুত্ত, গোসিঙ্গসালৱনং, দোসিনা ৰত্তি, সব্বফালিফুল্লা সালা, দিব্বা, মঞ্ঞে, গন্ধা সম্পৱন্তি. কথংৰূপেন, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’তি? এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো মং এতদৱোচ – ‘ইধাৱুসো, মোগ্গল্লান, ভিক্খু চিত্তং ৱসং ৱত্তেতি নো চ ভিক্খু চিত্তস্স ৱসেন ৱত্ততি. সো যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা সাযন্হসমযং ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, আৱুসো মোগ্গল্লান, ৰঞ্ঞো ৱা ৰাজমহামত্তস্স ৱা নানাৰত্তানং দুস্সানং দুস্সকৰণ্ডকো পূৰো অস্স. সো যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য পুব্বণ্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং পুব্বণ্হসমযং পাৰুপেয্য; যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য মজ্ঝন্হিকসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং মজ্ঝন্হিকসমযং পাৰুপেয্য; যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য সাযন্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং সাযন্হসমযং পাৰুপেয্য. এৱমেৱ খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খু চিত্তং ৱসং ৱত্তেতি, নো চ ভিক্খু চিত্তস্স ৱসেন ৱত্ততি. সো যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা সাযন্হসমযং ৱিহৰতি. এৱৰূপেন খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’’তি. ‘‘সাধু সাধু, মোগ্গল্লান! যথা তং সাৰিপুত্তোৱ সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য. সাৰিপুত্তো হি, মোগ্গল্লান, চিত্তং ৱসং ৱত্তেতি নো চ সাৰিপুত্তো চিত্তস্স ৱসেন ৱত্ততি. সো যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা মজ্ঝন্হিকসমযং ৱিহৰতি; যায ৱিহাৰসমাপত্তিযা আকঙ্খতি সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তায ৱিহাৰসমাপত্তিযা সাযন্হসমযং ৱিহৰতী’’তি.

৩৪৫. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কস্স নু খো, ভন্তে, সুভাসিত’’ন্তি? ‘‘সব্বেসং ৱো, সাৰিপুত্ত, সুভাসিতং পৰিযাযেন. অপি চ মমপি সুণাথ যথাৰূপেন ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্য. ইধ, সাৰিপুত্ত, ভিক্খু পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা – ‘ন তাৱাহং ইমং পল্লঙ্কং ভিন্দিস্সামি যাৱ মে নানুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চিস্সতী’তি. এৱৰূপেন খো, সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা গোসিঙ্গসালৱনং সোভেয্যা’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে আযস্মন্তো [তে ভিক্খূ (ক.)] ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

মহাগোসিঙ্গসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.