২. চিত্তলতাৱগ্গো

১. দাসিৱিমানৱত্থু

১৫৭. ‘‘অপি সক্কোৱ দেৱিন্দো, ৰম্মে চিত্তলতাৱনে;

সমন্তা অনুপৰিযাসি, নাৰীগণপুৰক্খতা;

ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.

১৫৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

১৫৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

১৬০. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;

পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

১৬১. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, দাসী অহোসিং পৰপেস্সিযা [পৰপেসিযা (ক.)] কুলে.

১৬২. ‘‘উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো;

তস্সা মে নিক্কমো আসি, সাসনে তস্স তাদিনো.

১৬৩. ‘‘কামং ভিজ্জতুযং কাযো, নেৱ অত্থেত্থ সণ্ঠনং [সন্থনং (সী. স্যা. পী.)];

সিক্খাপদানং পঞ্চন্নং, মগ্গো সোৱত্থিকো সিৱো.

১৬৪. ‘‘অকণ্টকো অগহনো, উজু সব্ভি পৱেদিতো;

নিক্কমস্স ফলং পস্স, যথিদং পাপুণিত্থিকা.

১৬৫. ‘‘আমন্তনিকা ৰঞ্ঞোম্হি, সক্কস্স ৱসৱত্তিনো;

সট্ঠি তুৰিয [তুৰিয (সী. স্যা. পী.)] সহস্সানি, পটিবোধং কৰোন্তি মে.

১৬৬. ‘‘আলম্বো গগ্গৰো [গগ্গমো (স্যা.), ভগ্গৰো (ক.)] ভীমো [ভিম্মো (ক.)], সাধুৱাদী চ সংসযো;

পোক্খৰো চ সুফস্সো চ, ৱিণামোক্খা [ৱিলামোক্খা (ক.)] চ নাৰিযো.

১৬৭. ‘‘নন্দা চেৱ সুনন্দা চ, সোণদিন্না সুচিম্হিতা [সুচিম্ভিকা (স্যা.)];

অলম্বুসা মিস্সকেসী চ, পুণ্ডৰীকাতি দাৰুণী.

১৬৮. ‘‘এণীফস্সা সুফস্সা চ, সুভদ্দা মুদুৱাদিনী;

এতা চঞ্ঞা চ সেয্যাসে, অচ্ছৰানং পবোধিকা.

১৬৯. ‘‘তা মং কালেনুপাগন্ত্ৱা, অভিভাসন্তি দেৱতা;

হন্দ নচ্চাম গাযাম, হন্দ তং ৰমযামসে.

১৭০. ‘‘নযিদং অকতপুঞ্ঞানং, কতপুঞ্ঞানমেৱিদং;

অসোকং নন্দনং ৰম্মং, তিদসানং মহাৱনং.

১৭১. ‘‘সুখং অকতপুঞ্ঞানং, ইধ নত্থি পৰত্থ চ;

সুখঞ্চ কতপুঞ্ঞানং, ইধ চেৱ পৰত্থ চ.

১৭২. ‘‘তেসং সহব্যকামানং, কত্তব্বং কুসলং বহুং;

কতপুঞ্ঞা হি মোদন্তি, সগ্গে ভোগসমঙ্গিনো’’তি.

দাসিৱিমানং পঠমং.

২. লখুমাৱিমানৱত্থু

১৭৩. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;

ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.

১৭৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

১৭৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

১৭৬. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;

পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

১৭৭. ‘‘কেৱট্টদ্ৱাৰা নিক্খম্ম, অহু ময্হং নিৱেসনং;

তত্থ সঞ্চৰমানানং, সাৱকানং মহেসিনং.

১৭৮. ‘‘ওদনং কুম্মাসং [সাকং (সী.)] ডাকং, লোণসোৱীৰকঞ্চহং;

অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

১৭৯. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.

১৮০. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;

সঞ্ঞমা সংৱিভাগা চ, ৱিমানং আৱসামহং.

১৮১. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা, মুসাৱাদা চ সঞ্ঞতা;

থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰকা.

১৮২. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে ৰতা, অৰিযসচ্চান কোৱিদা;

উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো.

১৮৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতীতি.

‘‘মম চ, ভন্তে, ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দেয্যাসি – ‘লখুমা নাম,ভন্তে,উপাসিকা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি. অনচ্ছৰিযং খো পনেতং, ভন্তে, যং মং ভগৱা অঞ্ঞতৰস্মিং সামঞ্ঞফলে ব্যাকৰেয্য [ব্যাকৰেয্যাতি (?)]. তং ভগৱা সকদাগামিফলে ব্যাকাসী’’তি.

লখুমাৱিমানং দুতিযং.

৩. আচামদাযিকাৱিমানৱত্থু

১৮৫. ‘‘পিণ্ডায তে চৰন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;

দলিদ্দা কপণা নাৰী, পৰাগাৰং অপস্সিতা [অৱস্সিতা (সী.)].

১৮৬. ‘‘যা তে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;

সা হিত্ৱা মানুসং দেহং, কং নু সা দিসতং গতা’’তি.

১৮৭. ‘‘পিণ্ডায মে চৰন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;

দলিদ্দা কপণা নাৰী, পৰাগাৰং অপস্সিতা.

১৮৮. ‘‘যা মে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;

সা হিত্ৱা মানুসং দেহং, ৱিপ্পমুত্তা ইতো চুতা.

১৮৯. ‘‘নিম্মানৰতিনো নাম, সন্তি দেৱা মহিদ্ধিকা;

তত্থ সা সুখিতা নাৰী, মোদতাচামদাযিকা’’তি.

১৯০. ‘‘অহো দানং ৱৰাকিযা, কস্সপে সুপ্পতিট্ঠিতং;

পৰাভতেন দানেন, ইজ্ঝিত্থ ৱত দক্খিণা.

১৯১. ‘‘যা মহেসিত্তং কাৰেয্য, চক্কৱত্তিস্স ৰাজিনো;

নাৰী সব্বঙ্গকল্যাণী, ভত্তু চানোমদস্সিকা;

এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সিং.

১৯২. ‘‘সতং নিক্খা সতং অস্সা, সতং অস্সতৰীৰথা;

সতং কঞ্ঞাসহস্সানি, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;

এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.

১৯৩. ‘‘সতং হেমৱতা নাগা, ঈসাদন্তা উৰূড়্হৱা;

সুৱণ্ণকচ্ছা মাতঙ্গা, হেমকপ্পনৱাসসা [হেমকপ্পনিৱাসসা (স্যা. ক.)];

এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সিং.

১৯৪. ‘‘চতুন্নমপি দীপানং, ইস্সৰং যোধ কাৰযে;

এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সি’’ন্তি.

আচামদাযিকাৱিমানং ততিযং.

৪. চণ্ডালিৱিমানৱত্থু

১৯৫. ‘‘চণ্ডালি ৱন্দ পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো;

তমেৱ [তৱেৱ (সী.)] অনুকম্পায, অট্ঠাসি ইসিসত্তমো [ইসিসুত্তমো (সী.)].

১৯৬. ‘‘অভিপ্পসাদেহি মনং, অৰহন্তম্হি তাদিনি [তাদিনে (স্যা. ক.)];

খিপ্পং পঞ্জলিকা ৱন্দ, পৰিত্তং তৱ জীৱিত’’ন্তি.

১৯৭. চোদিতা ভাৱিতত্তেন, সৰীৰন্তিমধাৰিনা;

চণ্ডালী ৱন্দি পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো.

১৯৮. তমেনং অৱধী গাৱী, চণ্ডালিং পঞ্জলিং ঠিতং;

নমস্সমানং সম্বুদ্ধং, অন্ধকাৰে পভঙ্কৰন্তি.

১৯৯. ‘‘খীণাসৱং ৱিগতৰজং অনেজং, একং অৰঞ্ঞম্হি ৰহো নিসিন্নং;

দেৱিদ্ধিপত্তা উপসঙ্কমিত্ৱা, ৱন্দামি তং ৱীৰ মহানুভাৱ’’ন্তি.

২০০. ‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণা জলিতা মহাযসা, ৱিমানমোৰুয্হ অনেকচিত্তা;

পৰিৱাৰিতা অচ্ছৰাসঙ্গণেন [অচ্ছৰানং গণেন (সী.)], কা ত্ৱং সুভে দেৱতে ৱন্দসে মম’’ন্তি.

২০১. ‘‘অহং ভদ্দন্তে চণ্ডালী, তযা ৱীৰেন [থেৰেন (ক.)] পেসিতা;

ৱন্দিং অৰহতো পাদে, গোতমস্স যসস্সিনো.

২০২. ‘‘সাহং ৱন্দিত্ৱা [ৱন্দিত্ৱ (সী.)] পাদানি, চুতা চণ্ডালযোনিযা;

ৱিমানং সব্বতো ভদ্দং, উপপন্নম্হি নন্দনে.

২০৩. ‘‘অচ্ছৰানং সতসহস্সং, পুৰক্খত্ৱান [পুৰক্খিত্ৱা মং (স্যা. ক.)] তিট্ঠতি;

তাসাহং পৱৰা সেট্ঠা, ৱণ্ণেন যসসাযুনা.

২০৪. ‘‘পহূতকতকল্যাণা, সম্পজানা পটিস্সতা [পতিস্সতা (সী. স্যা.)];

মুনিং কাৰুণিকং লোকে, তং ভন্তে ৱন্দিতুমাগতা’’তি.

২০৫. ইদং ৱত্ৱান চণ্ডালী, কতঞ্ঞূ কতৱেদিনী;

ৱন্দিত্ৱা অৰহতো পাদে, তত্থেৱন্তৰধাযথাতি [তত্থেৱন্তৰধাযতীতি (স্যা. ক.)].

চণ্ডালিৱিমানং চতুত্থং.

৫. ভদ্দিত্থিৱিমানৱত্থু

২০৬. ‘‘নীলা পীতা চ কাড়া চ, মঞ্জিট্ঠা [মঞ্জেট্ঠা (সী.), মঞ্জট্ঠা (পী.)] অথ লোহিতা;

উচ্চাৱচানং ৱণ্ণানং, কিঞ্জক্খপৰিৱাৰিতা.

২০৭. ‘‘মন্দাৰৱানং পুপ্ফানং, মালং ধাৰেসি মুদ্ধনি;

নযিমে অঞ্ঞেসু কাযেসু, ৰুক্খা সন্তি সুমেধসে.

২০৮. ‘‘কেন কাযং উপপন্না, তাৱতিংসং যসস্সিনী;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.

২০৯. ‘‘ভদ্দিত্থিকাতি [ভদ্দিত্থীতি (সী.)] মং অঞ্ঞংসু, কিমিলাযং উপাসিকা;

সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা.

২১০. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;

অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

২১১. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.

২১২. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;

সঞ্ঞমা সংৱিভাগা চ, ৱিমানং আৱসামহং.

২১৩. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা, মুসাৱাদা চ সঞ্ঞতা;

থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰকা.

২১৪. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে ৰতা, অৰিযসচ্চান কোৱিদা;

উপাসিকা চক্খুমতো, অপ্পমাদৱিহাৰিনী.

কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)],

সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দনং.

২১৫. ‘‘ভিক্খূ চাহং পৰমহিতানুকম্পকে, অভোজযিং তপস্সিযুগং মহামুনিং;

কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দনং.

২১৬. ‘‘অট্ঠঙ্গিকং অপৰিমিতং সুখাৱহং, উপোসথং সততমুপাৱসিং অহং;

কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দন’’ন্তি.

ভদ্দিত্থিৱিমানং [ভদ্দিত্থিকাৱিমানং (স্যা.)] পঞ্চমং.

৬. সোণদিন্নাৱিমানৱত্থু

২১৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;

ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.

২১৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

২১৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

২২০. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;

পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

২২১. ‘‘সোণদিন্নাতি মং অঞ্ঞংসু, নাড়ন্দাযং উপাসিকা;

সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা.

২২২. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;

অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

২২৩. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.

২২৪. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;