২. চিত্তলতাৱগ্গো
১. দাসিৱিমানৱত্থু
১৫৭. ‘‘অপি সক্কোৱ দেৱিন্দো, ৰম্মে চিত্তলতাৱনে;
সমন্তা অনুপৰিযাসি, নাৰীগণপুৰক্খতা;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
১৫৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৫৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৬০. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
১৬১. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, দাসী অহোসিং পৰপেস্সিযা [পৰপেসিযা (ক.)] কুলে.
১৬২. ‘‘উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো;
তস্সা মে নিক্কমো আসি, সাসনে তস্স তাদিনো.
১৬৩. ‘‘কামং ভিজ্জতুযং কাযো, নেৱ অত্থেত্থ সণ্ঠনং [সন্থনং (সী. স্যা. পী.)];
সিক্খাপদানং পঞ্চন্নং, মগ্গো সোৱত্থিকো সিৱো.
১৬৪. ‘‘অকণ্টকো অগহনো, উজু সব্ভি পৱেদিতো;
নিক্কমস্স ফলং পস্স, যথিদং পাপুণিত্থিকা.
১৬৫. ‘‘আমন্তনিকা ৰঞ্ঞোম্হি, সক্কস্স ৱসৱত্তিনো;
সট্ঠি তুৰিয [তুৰিয (সী. স্যা. পী.)] সহস্সানি, পটিবোধং কৰোন্তি মে.
১৬৬. ‘‘আলম্বো গগ্গৰো [গগ্গমো (স্যা.), ভগ্গৰো (ক.)] ভীমো [ভিম্মো (ক.)], সাধুৱাদী চ সংসযো;
পোক্খৰো চ সুফস্সো চ, ৱিণামোক্খা [ৱিলামোক্খা (ক.)] চ নাৰিযো.
১৬৭. ‘‘নন্দা চেৱ সুনন্দা চ, সোণদিন্না সুচিম্হিতা [সুচিম্ভিকা (স্যা.)];
অলম্বুসা মিস্সকেসী চ, পুণ্ডৰীকাতি দাৰুণী.
১৬৮. ‘‘এণীফস্সা সুফস্সা চ, সুভদ্দা মুদুৱাদিনী;
এতা চঞ্ঞা চ সেয্যাসে, অচ্ছৰানং পবোধিকা.
১৬৯. ‘‘তা মং কালেনুপাগন্ত্ৱা, অভিভাসন্তি দেৱতা;
হন্দ নচ্চাম গাযাম, হন্দ তং ৰমযামসে.
১৭০. ‘‘নযিদং অকতপুঞ্ঞানং, কতপুঞ্ঞানমেৱিদং;
অসোকং নন্দনং ৰম্মং, তিদসানং মহাৱনং.
১৭১. ‘‘সুখং অকতপুঞ্ঞানং, ইধ নত্থি পৰত্থ চ;
সুখঞ্চ কতপুঞ্ঞানং, ইধ চেৱ পৰত্থ চ.
১৭২. ‘‘তেসং সহব্যকামানং, কত্তব্বং কুসলং বহুং;
কতপুঞ্ঞা হি মোদন্তি, সগ্গে ভোগসমঙ্গিনো’’তি.
দাসিৱিমানং পঠমং.
২. লখুমাৱিমানৱত্থু
১৭৩. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
১৭৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৭৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৭৬. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
১৭৭. ‘‘কেৱট্টদ্ৱাৰা নিক্খম্ম, অহু ময্হং নিৱেসনং;
তত্থ সঞ্চৰমানানং, সাৱকানং মহেসিনং.
১৭৮. ‘‘ওদনং কুম্মাসং [সাকং (সী.)] ডাকং, লোণসোৱীৰকঞ্চহং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.
১৭৯. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
১৮০. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;
সঞ্ঞমা সংৱিভাগা চ, ৱিমানং আৱসামহং.
১৮১. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা, মুসাৱাদা চ সঞ্ঞতা;
থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰকা.
১৮২. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে ৰতা, অৰিযসচ্চান কোৱিদা;
উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো.
১৮৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতীতি.
‘‘মম চ, ভন্তে, ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দেয্যাসি – ‘লখুমা নাম,ভন্তে,উপাসিকা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি. অনচ্ছৰিযং খো পনেতং, ভন্তে, যং মং ভগৱা অঞ্ঞতৰস্মিং সামঞ্ঞফলে ব্যাকৰেয্য [ব্যাকৰেয্যাতি (?)]. তং ভগৱা সকদাগামিফলে ব্যাকাসী’’তি.
লখুমাৱিমানং দুতিযং.
৩. আচামদাযিকাৱিমানৱত্থু
১৮৫. ‘‘পিণ্ডায তে চৰন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;
দলিদ্দা কপণা নাৰী, পৰাগাৰং অপস্সিতা [অৱস্সিতা (সী.)].
১৮৬. ‘‘যা তে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;
সা হিত্ৱা মানুসং দেহং, কং নু সা দিসতং গতা’’তি.
১৮৭. ‘‘পিণ্ডায মে চৰন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;
দলিদ্দা কপণা নাৰী, পৰাগাৰং অপস্সিতা.
১৮৮. ‘‘যা মে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;
সা হিত্ৱা মানুসং দেহং, ৱিপ্পমুত্তা ইতো চুতা.
১৮৯. ‘‘নিম্মানৰতিনো নাম, সন্তি দেৱা মহিদ্ধিকা;
তত্থ সা সুখিতা নাৰী, মোদতাচামদাযিকা’’তি.
১৯০. ‘‘অহো দানং ৱৰাকিযা, কস্সপে সুপ্পতিট্ঠিতং;
পৰাভতেন দানেন, ইজ্ঝিত্থ ৱত দক্খিণা.
১৯১. ‘‘যা মহেসিত্তং কাৰেয্য, চক্কৱত্তিস্স ৰাজিনো;
নাৰী সব্বঙ্গকল্যাণী, ভত্তু চানোমদস্সিকা;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সিং.
১৯২. ‘‘সতং নিক্খা সতং অস্সা, সতং অস্সতৰীৰথা;
সতং কঞ্ঞাসহস্সানি, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.
১৯৩. ‘‘সতং হেমৱতা নাগা, ঈসাদন্তা উৰূড়্হৱা;
সুৱণ্ণকচ্ছা মাতঙ্গা, হেমকপ্পনৱাসসা [হেমকপ্পনিৱাসসা (স্যা. ক.)];
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সিং.
১৯৪. ‘‘চতুন্নমপি দীপানং, ইস্সৰং যোধ কাৰযে;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোড়সি’’ন্তি.
আচামদাযিকাৱিমানং ততিযং.
৪. চণ্ডালিৱিমানৱত্থু
১৯৫. ‘‘চণ্ডালি ৱন্দ পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো;
তমেৱ [তৱেৱ (সী.)] অনুকম্পায, অট্ঠাসি ইসিসত্তমো [ইসিসুত্তমো (সী.)].
১৯৬. ‘‘অভিপ্পসাদেহি মনং, অৰহন্তম্হি তাদিনি [তাদিনে (স্যা. ক.)];
খিপ্পং পঞ্জলিকা ৱন্দ, পৰিত্তং তৱ জীৱিত’’ন্তি.
১৯৭. চোদিতা ভাৱিতত্তেন, সৰীৰন্তিমধাৰিনা;
চণ্ডালী ৱন্দি পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো.
১৯৮. তমেনং অৱধী গাৱী, চণ্ডালিং পঞ্জলিং ঠিতং;
নমস্সমানং সম্বুদ্ধং, অন্ধকাৰে পভঙ্কৰন্তি.
১৯৯. ‘‘খীণাসৱং ৱিগতৰজং অনেজং, একং অৰঞ্ঞম্হি ৰহো নিসিন্নং;
দেৱিদ্ধিপত্তা উপসঙ্কমিত্ৱা, ৱন্দামি তং ৱীৰ মহানুভাৱ’’ন্তি.
২০০. ‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণা জলিতা মহাযসা, ৱিমানমোৰুয্হ অনেকচিত্তা;
পৰিৱাৰিতা অচ্ছৰাসঙ্গণেন [অচ্ছৰানং গণেন (সী.)], কা ত্ৱং সুভে দেৱতে ৱন্দসে মম’’ন্তি.
২০১. ‘‘অহং ভদ্দন্তে চণ্ডালী, তযা ৱীৰেন [থেৰেন (ক.)] পেসিতা;
ৱন্দিং অৰহতো পাদে, গোতমস্স যসস্সিনো.
২০২. ‘‘সাহং ৱন্দিত্ৱা [ৱন্দিত্ৱ (সী.)] পাদানি, চুতা চণ্ডালযোনিযা;
ৱিমানং সব্বতো ভদ্দং, উপপন্নম্হি নন্দনে.
২০৩. ‘‘অচ্ছৰানং সতসহস্সং, পুৰক্খত্ৱান [পুৰক্খিত্ৱা মং (স্যা. ক.)] তিট্ঠতি;
তাসাহং পৱৰা সেট্ঠা, ৱণ্ণেন যসসাযুনা.
২০৪. ‘‘পহূতকতকল্যাণা, সম্পজানা পটিস্সতা [পতিস্সতা (সী. স্যা.)];
মুনিং কাৰুণিকং লোকে, তং ভন্তে ৱন্দিতুমাগতা’’তি.
২০৫. ইদং ৱত্ৱান চণ্ডালী, কতঞ্ঞূ কতৱেদিনী;
ৱন্দিত্ৱা অৰহতো পাদে, তত্থেৱন্তৰধাযথাতি [তত্থেৱন্তৰধাযতীতি (স্যা. ক.)].
চণ্ডালিৱিমানং চতুত্থং.
৫. ভদ্দিত্থিৱিমানৱত্থু
২০৬. ‘‘নীলা পীতা চ কাড়া চ, মঞ্জিট্ঠা [মঞ্জেট্ঠা (সী.), মঞ্জট্ঠা (পী.)] অথ লোহিতা;
উচ্চাৱচানং ৱণ্ণানং, কিঞ্জক্খপৰিৱাৰিতা.
২০৭. ‘‘মন্দাৰৱানং পুপ্ফানং, মালং ধাৰেসি মুদ্ধনি;
নযিমে অঞ্ঞেসু কাযেসু, ৰুক্খা সন্তি সুমেধসে.
২০৮. ‘‘কেন কাযং উপপন্না, তাৱতিংসং যসস্সিনী;
দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.
২০৯. ‘‘ভদ্দিত্থিকাতি [ভদ্দিত্থীতি (সী.)] মং অঞ্ঞংসু, কিমিলাযং উপাসিকা;
সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা.
২১০. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.
২১১. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
২১২. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;
সঞ্ঞমা সংৱিভাগা চ, ৱিমানং আৱসামহং.
২১৩. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা, মুসাৱাদা চ সঞ্ঞতা;
থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰকা.
২১৪. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে ৰতা, অৰিযসচ্চান কোৱিদা;
উপাসিকা চক্খুমতো, অপ্পমাদৱিহাৰিনী.
কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)],
সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দনং.
২১৫. ‘‘ভিক্খূ চাহং পৰমহিতানুকম্পকে, অভোজযিং তপস্সিযুগং মহামুনিং;
কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দনং.
২১৬. ‘‘অট্ঠঙ্গিকং অপৰিমিতং সুখাৱহং, উপোসথং সততমুপাৱসিং অহং;
কতাৱাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৱকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৱিচৰামি নন্দন’’ন্তি.
ভদ্দিত্থিৱিমানং [ভদ্দিত্থিকাৱিমানং (স্যা.)] পঞ্চমং.
৬. সোণদিন্নাৱিমানৱত্থু
২১৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
২১৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
২১৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
২২০. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
২২১. ‘‘সোণদিন্নাতি মং অঞ্ঞংসু, নাড়ন্দাযং উপাসিকা;
সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা.
২২২. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.
২২৩. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
২২৪. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;