৩. পাৰিচ্ছত্তকৱগ্গো
১. উড়াৰৱিমানৱত্থু
২৮৬. ‘‘উড়াৰো তে যসো ৱণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;
নাৰিযো নচ্চন্তি গাযন্তি, দেৱপুত্তা অলঙ্কতা.
২৮৭. ‘‘মোদেন্তি পৰিৱাৰেন্তি, তৱ পূজায দেৱতে;
সোৱণ্ণানি ৱিমানানি, তৱিমানি সুদস্সনে.
২৮৮. ‘‘তুৱংসি ইস্সৰা তেসং, সব্বকামসমিদ্ধিনী;
অভিজাতা মহন্তাসি, দেৱকাযে পমোদসি;
দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.
২৮৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুৰিমায জাতিযা মনুস্সলোকে;
দুস্সীলকুলে সুণিসা অহোসিং, অস্সদ্ধেসু কদৰিযেসু অহং.
২৯০. ‘‘সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা;
পিণ্ডায চৰমানস্স, অপূৱং তে অদাসহং.
২৯১. ‘‘তদাহং সস্সুযাচিক্খিং, সমণো আগতো ইধ;
তস্স অদাসহং পূৱং, পসন্না সেহি পাণিভি.
২৯২. ‘‘ইতিস্সা সস্সু পৰিভাসি, অৱিনীতাসি ত্ৱং [অৱিনীতা তুৱং (সী.)] ৱধু;
ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, সমণস্স দদামহং.
২৯৩. ‘‘ততো মে সস্সু কুপিতা, পহাসি মুসলেন মং;
কূটঙ্গচ্ছি অৱধি মং, নাসক্খিং জীৱিতুং চিৰং.
২৯৪. ‘‘সা অহং কাযস্স ভেদা, ৱিপ্পমুত্তা ততো চুতা;
দেৱানং তাৱতিংসানং, উপপন্না সহব্যতং.
২৯৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
উড়াৰৱিমানং পঠমং.
২. উচ্ছুদাযিকাৱিমানৱত্থু
২৯৬. ‘‘ওভাসযিত্ৱা পথৱিং [পঠৱিং (সী. স্যা.)] সদেৱকং, অতিৰোচসি চন্দিমসূৰিযা ৱিয;
সিৰিযা চ ৱণ্ণেন যসেন তেজসা, ব্ৰহ্মাৱ দেৱে তিদসে সহিন্দকে [সইন্দকে (সী.)].
২৯৭. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধাৰিনী, আৱেড়িনী কঞ্চনসন্নিভত্তচে;
অলঙ্কতে উত্তমৱত্থধাৰিনী, কা ত্ৱং সুভে দেৱতে ৱন্দসে মমং.
২৯৮. ‘‘কিং ত্ৱং পুৰে কম্মমকাসি অত্তনা, মনুস্সভূতা পুৰিমায জাতিযা;
দানং সুচিণ্ণং অথ সীলসংযমং [সঞ্ঞমং (সী.)], কেনূপপন্না সুগতিং যসস্সিনী;
দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.
২৯৯. ‘‘ইদানি ভন্তে ইমমেৱ গামং [গামে (স্যা. ক.)], পিণ্ডায অম্হাকং ঘৰং উপাগমি;
ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিত্তা অতুলায পীতিযা.
৩০০. ‘‘সস্সু চ পচ্ছা অনুযুঞ্জতে মমং, কহং [কহং মে (পী.)] নু উচ্ছুং ৱধুকে অৱাকিৰি [অৱাকৰি (স্যা. ক.)];
ন ছড্ডিতং নো পন খাদিতং মযা, সন্তস্স ভিক্খুস্স সযং অদাসহং.
৩০১. ‘‘তুয্হংন্ৱিদং [তুয্হং নু ইদং (স্যা.)] ইস্সৰিযং অথো মম, ইতিস্সা সস্সু পৰিভাসতে মমং;
পীঠং গহেত্ৱা পহাৰং অদাসি মে, ততো চুতা কালকতাম্হি দেৱতা.
৩০২. ‘‘তদেৱ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;
দেৱেহি সদ্ধিং পৰিচাৰযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.
৩০৩. ‘‘তদেৱ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;
দেৱিন্দগুত্তা তিদসেহি ৰক্খিতা, সমপ্পিতা কামগুণেহি পঞ্চহি.
৩০৪. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাৱিপাকা মম উচ্ছুদক্খিণা;
দেৱেহি সদ্ধিং পৰিচাৰযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.
৩০৫. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাজুতিকা মম উচ্ছুদক্খিণা;
দেৱিন্দগুত্তা তিদসেহি ৰক্খিতা, সহস্সনেত্তোৰিৱ নন্দনে ৱনে.
৩০৬. ‘‘তুৱঞ্চ ভন্তে অনুকম্পকং ৱিদুং, উপেচ্চ ৱন্দিং কুসলঞ্চ পুচ্ছিসং;
ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিতা অতুলায পীতিযা’’তি.
উচ্ছুদাযিকাৱিমানং দুতিযং.
৩. পল্লঙ্কৱিমানৱত্থু
৩০৭. ‘‘পল্লঙ্কসেট্ঠে মণিসোণ্ণচিত্তে, পুপ্ফাভিকিণ্ণে সযনে উড়াৰে;
তত্থচ্ছসি দেৱি মহানুভাৱে, উচ্চাৱচা ইদ্ধি ৱিকুব্বমানা.
৩০৮. ‘‘ইমা চ তে অচ্ছৰাযো সমন্ততো, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি;
দেৱিদ্ধিপত্তাসি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩০৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, অড্ঢে কুলে সুণিসা অহোসিং;
অক্কোধনা ভত্তুৱসানুৱত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং [অপ্পমত্তা উপোসথে (স্যা. ক.)].
৩১০. ‘‘মনুস্সভূতা দহৰা অপাপিকা [দহৰাস’পাপিকা (সী.)], পসন্নচিত্তা পতিমাভিৰাধযিং;
দিৱা চ ৰত্তো চ মনাপচাৰিনী, অহং পুৰে সীলৱতী অহোসিং.
৩১১. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা অচোৰিকা, সংসুদ্ধকাযা সুচিব্ৰহ্মচাৰিনী;
অমজ্জপা নো চ মুসা অভাণিং, সিক্খাপদেসু পৰিপূৰকাৰিনী.
৩১২. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, পসন্নমানসা অহং [অতিপসন্নমানসা (ক.)].
৩১৩. ‘‘অট্ঠঙ্গুপেতং অনুধম্মচাৰিনী, উপোসথং পীতিমনা উপাৱসিং;
ইমঞ্চ অৰিযং অট্ঠঙ্গৱৰেহুপেতং, সমাদিযিত্ৱা কুসলং সুখুদ্ৰযং;
পতিম্হি কল্যাণী ৱসানুৱত্তিনী, অহোসিং পুব্বে সুগতস্স সাৱিকা.
৩১৪. ‘‘এতাদিসং কুসলং জীৱলোকে, কম্মং কৰিত্ৱান ৱিসেসভাগিনী;
কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, দেৱিদ্ধিপত্তা সুগতিম্হি আগতা.
৩১৫. ‘‘ৱিমানপাসাদৱৰে মনোৰমে, পৰিৱাৰিতা অচ্ছৰাসঙ্গণেন;
সযংপভা দেৱগণা ৰমেন্তি মং, দীঘাযুকিং দেৱৱিমানমাগত’’ন্তি;
পল্লঙ্কৱিমানং ততিযং.
৪. লতাৱিমানৱত্থু
৩১৬. লতা চ সজ্জা পৱৰা চ দেৱতা, অচ্চিমতী [অচ্চিমুখী (সী.), অচ্ছিমতী (পী. ক.) অচ্ছিমুতী (স্যা.)] ৰাজৱৰস্স সিৰীমতো;
সুতা চ ৰঞ্ঞো ৱেস্সৱণস্স ধীতা, ৰাজীমতী ধম্মগুণেহি সোভথ.
৩১৭. পঞ্চেত্থ নাৰিযো আগমংসু ন্হাযিতুং, সীতোদকং উপ্পলিনিং সিৱং নদিং;
তা তত্থ ন্হাযিত্ৱা ৰমেত্ৱা দেৱতা, নচ্চিত্ৱা গাযিত্ৱা সুতা লতং ব্ৰৱি [ব্ৰুৱী (সী.)].
৩১৮. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধাৰিনি, আৱেড়িনি কঞ্চনসন্নিভত্তচে;
তিমিৰতম্বক্খি নভেৱ সোভনে, দীঘাযুকী কেন কতো যসো তৱ.
৩১৯. ‘‘কেনাসি ভদ্দে পতিনো পিযতৰা, ৱিসিট্ঠকল্যাণিতৰস্সু ৰূপতো;
পদক্খিণা নচ্চগীতৱাদিতে, আচিক্খ নো ত্ৱং নৰনাৰিপুচ্ছিতা’’তি.
৩২০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, উড়াৰভোগে কুলে সুণিসা অহোসিং;
অক্কোধনা ভত্তুৱসানুৱত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং.
৩২১. ‘‘মনুস্সভূতা দহৰা অপাপিকা [দহৰাস’পাপিকা (সী.)], পসন্নচিত্তা পতিমাভিৰাধযিং;
সদেৱৰং সস্সসুৰং সদাসকং, অভিৰাধযিং তম্হি কতো যসো মম.
৩২২. ‘‘সাহং তেন কুসলেন কম্মুনা, চতুব্ভি ঠানেহি ৱিসেসমজ্ঝগা;
আযুঞ্চ ৱণ্ণঞ্চ সুখং বলঞ্চ, খিড্ডাৰতিং পচ্চনুভোমনপ্পকং.
৩২৩. ‘‘সুতং নু তং ভাসতি যং অযং লতা, যং নো অপুচ্ছিম্হ অকিত্তযী নো;
পতিনো কিৰম্হাকং ৱিসিট্ঠ নাৰীনং, গতী চ তাসং পৱৰা চ দেৱতা.
৩২৪. ‘‘পতীসু ধম্মং পচৰাম সব্বা, পতিব্বতা যত্থ ভৱন্তি ইত্থিযো;
পতীসু ধম্মং পচৰিত্ৱ [পচৰিত্ৱান (ক.)] সব্বা, লচ্ছামসে ভাসতি যং অযং লতা.
৩২৫. ‘‘সীহো যথা পব্বতসানুগোচৰো, মহিন্ধৰং পব্বতমাৱসিত্ৱা;
পসয্হ হন্ত্ৱা ইতৰে চতুপ্পদে, খুদ্দে মিগে খাদতি মংসভোজনো.
৩২৬. ‘‘তথেৱ সদ্ধা ইধ অৰিযসাৱিকা, ভত্তাৰং নিস্সায পতিং অনুব্বতা;
কোধং ৱধিত্ৱা অভিভুয্য মচ্ছৰং, সগ্গম্হি সা মোদতি ধম্মচাৰিনী’’তি.
লতাৱিমানং চতুত্থং.
৫. গুত্তিলৱিমানং
১. ৱত্থুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু
৩২৭. ‘‘সত্ততন্তিং সুমধুৰং, ৰামণেয্যং অৱাচযিং;
সো মং ৰঙ্গম্হি অৱ্হেতি, ‘সৰণং মে হোহি কোসিযা’তি.
৩২৮. ‘‘অহং তে সৰণং হোমি, অহমাচৰিযপূজকো;
ন তং জযিস্সতি সিস্সো, সিস্সমাচৰিয জেস্সসী’’তি.
৩২৯. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
৩৩০. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৩৩১. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩৩২. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
৩৩৩. ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;
এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.
৩৩৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;
অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা [অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং পৱৰা, (স্যা.)] পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.
৩৩৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৩৩৬. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৱ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;
তেনম্হি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
(অনন্তৰং চতুৰৱিমানং যথা ৱত্থুদাযিকাৱিমানং তথা ৱিত্থাৰেতব্বং [( ) নত্থি সী. পোত্থকে])
২. পুপ্ফুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (১)
৩৩৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.
৩৩৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.
৩৩৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩৪০. সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
৩৪১. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;
এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.
৩৪২. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;
অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.
৩৪৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩. গন্ধুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (২)
৩৪৫. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.
৩৪৬. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.
৩৪৭. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩৪৮. ‘‘সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
৩৪৯. ‘‘গন্ধুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;
এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.
৩৫০. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;
অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.
৩৫১. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৪. ফলুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (৩)
৩৫৩. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.
৩৫৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.
৩৫৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩৫৬. সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
৩৫৭. ‘‘ফলুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;
এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.
৩৫৮. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;