৩. পাৰিচ্ছত্তকৱগ্গো

১. উড়াৰৱিমানৱত্থু

২৮৬. ‘‘উড়াৰো তে যসো ৱণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;

নাৰিযো নচ্চন্তি গাযন্তি, দেৱপুত্তা অলঙ্কতা.

২৮৭. ‘‘মোদেন্তি পৰিৱাৰেন্তি, তৱ পূজায দেৱতে;

সোৱণ্ণানি ৱিমানানি, তৱিমানি সুদস্সনে.

২৮৮. ‘‘তুৱংসি ইস্সৰা তেসং, সব্বকামসমিদ্ধিনী;

অভিজাতা মহন্তাসি, দেৱকাযে পমোদসি;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.

২৮৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুৰিমায জাতিযা মনুস্সলোকে;

দুস্সীলকুলে সুণিসা অহোসিং, অস্সদ্ধেসু কদৰিযেসু অহং.

২৯০. ‘‘সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা;

পিণ্ডায চৰমানস্স, অপূৱং তে অদাসহং.

২৯১. ‘‘তদাহং সস্সুযাচিক্খিং, সমণো আগতো ইধ;

তস্স অদাসহং পূৱং, পসন্না সেহি পাণিভি.

২৯২. ‘‘ইতিস্সা সস্সু পৰিভাসি, অৱিনীতাসি ত্ৱং [অৱিনীতা তুৱং (সী.)] ৱধু;

ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, সমণস্স দদামহং.

২৯৩. ‘‘ততো মে সস্সু কুপিতা, পহাসি মুসলেন মং;

কূটঙ্গচ্ছি অৱধি মং, নাসক্খিং জীৱিতুং চিৰং.

২৯৪. ‘‘সা অহং কাযস্স ভেদা, ৱিপ্পমুত্তা ততো চুতা;

দেৱানং তাৱতিংসানং, উপপন্না সহব্যতং.

২৯৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

উড়াৰৱিমানং পঠমং.

২. উচ্ছুদাযিকাৱিমানৱত্থু

২৯৬. ‘‘ওভাসযিত্ৱা পথৱিং [পঠৱিং (সী. স্যা.)] সদেৱকং, অতিৰোচসি চন্দিমসূৰিযা ৱিয;

সিৰিযা চ ৱণ্ণেন যসেন তেজসা, ব্ৰহ্মাৱ দেৱে তিদসে সহিন্দকে [সইন্দকে (সী.)].

২৯৭. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধাৰিনী, আৱেড়িনী কঞ্চনসন্নিভত্তচে;

অলঙ্কতে উত্তমৱত্থধাৰিনী, কা ত্ৱং সুভে দেৱতে ৱন্দসে মমং.

২৯৮. ‘‘কিং ত্ৱং পুৰে কম্মমকাসি অত্তনা, মনুস্সভূতা পুৰিমায জাতিযা;

দানং সুচিণ্ণং অথ সীলসংযমং [সঞ্ঞমং (সী.)], কেনূপপন্না সুগতিং যসস্সিনী;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.

২৯৯. ‘‘ইদানি ভন্তে ইমমেৱ গামং [গামে (স্যা. ক.)], পিণ্ডায অম্হাকং ঘৰং উপাগমি;

ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিত্তা অতুলায পীতিযা.

৩০০. ‘‘সস্সু চ পচ্ছা অনুযুঞ্জতে মমং, কহং [কহং মে (পী.)] নু উচ্ছুং ৱধুকে অৱাকিৰি [অৱাকৰি (স্যা. ক.)];

ন ছড্ডিতং নো পন খাদিতং মযা, সন্তস্স ভিক্খুস্স সযং অদাসহং.

৩০১. ‘‘তুয্হংন্ৱিদং [তুয্হং নু ইদং (স্যা.)] ইস্সৰিযং অথো মম, ইতিস্সা সস্সু পৰিভাসতে মমং;

পীঠং গহেত্ৱা পহাৰং অদাসি মে, ততো চুতা কালকতাম্হি দেৱতা.

৩০২. ‘‘তদেৱ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;

দেৱেহি সদ্ধিং পৰিচাৰযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৩. ‘‘তদেৱ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;

দেৱিন্দগুত্তা তিদসেহি ৰক্খিতা, সমপ্পিতা কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৪. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাৱিপাকা মম উচ্ছুদক্খিণা;

দেৱেহি সদ্ধিং পৰিচাৰযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৫. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাজুতিকা মম উচ্ছুদক্খিণা;

দেৱিন্দগুত্তা তিদসেহি ৰক্খিতা, সহস্সনেত্তোৰিৱ নন্দনে ৱনে.

৩০৬. ‘‘তুৱঞ্চ ভন্তে অনুকম্পকং ৱিদুং, উপেচ্চ ৱন্দিং কুসলঞ্চ পুচ্ছিসং;

ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিতা অতুলায পীতিযা’’তি.

উচ্ছুদাযিকাৱিমানং দুতিযং.

৩. পল্লঙ্কৱিমানৱত্থু

৩০৭. ‘‘পল্লঙ্কসেট্ঠে মণিসোণ্ণচিত্তে, পুপ্ফাভিকিণ্ণে সযনে উড়াৰে;

তত্থচ্ছসি দেৱি মহানুভাৱে, উচ্চাৱচা ইদ্ধি ৱিকুব্বমানা.

৩০৮. ‘‘ইমা চ তে অচ্ছৰাযো সমন্ততো, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি;

দেৱিদ্ধিপত্তাসি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩০৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, অড্ঢে কুলে সুণিসা অহোসিং;

অক্কোধনা ভত্তুৱসানুৱত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং [অপ্পমত্তা উপোসথে (স্যা. ক.)].

৩১০. ‘‘মনুস্সভূতা দহৰা অপাপিকা [দহৰাস’পাপিকা (সী.)], পসন্নচিত্তা পতিমাভিৰাধযিং;

দিৱা চ ৰত্তো চ মনাপচাৰিনী, অহং পুৰে সীলৱতী অহোসিং.

৩১১. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা অচোৰিকা, সংসুদ্ধকাযা সুচিব্ৰহ্মচাৰিনী;

অমজ্জপা নো চ মুসা অভাণিং, সিক্খাপদেসু পৰিপূৰকাৰিনী.

৩১২. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, পসন্নমানসা অহং [অতিপসন্নমানসা (ক.)].

৩১৩. ‘‘অট্ঠঙ্গুপেতং অনুধম্মচাৰিনী, উপোসথং পীতিমনা উপাৱসিং;

ইমঞ্চ অৰিযং অট্ঠঙ্গৱৰেহুপেতং, সমাদিযিত্ৱা কুসলং সুখুদ্ৰযং;

পতিম্হি কল্যাণী ৱসানুৱত্তিনী, অহোসিং পুব্বে সুগতস্স সাৱিকা.

৩১৪. ‘‘এতাদিসং কুসলং জীৱলোকে, কম্মং কৰিত্ৱান ৱিসেসভাগিনী;

কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, দেৱিদ্ধিপত্তা সুগতিম্হি আগতা.

৩১৫. ‘‘ৱিমানপাসাদৱৰে মনোৰমে, পৰিৱাৰিতা অচ্ছৰাসঙ্গণেন;

সযংপভা দেৱগণা ৰমেন্তি মং, দীঘাযুকিং দেৱৱিমানমাগত’’ন্তি;

পল্লঙ্কৱিমানং ততিযং.

৪. লতাৱিমানৱত্থু

৩১৬. লতা চ সজ্জা পৱৰা চ দেৱতা, অচ্চিমতী [অচ্চিমুখী (সী.), অচ্ছিমতী (পী. ক.) অচ্ছিমুতী (স্যা.)] ৰাজৱৰস্স সিৰীমতো;

সুতা চ ৰঞ্ঞো ৱেস্সৱণস্স ধীতা, ৰাজীমতী ধম্মগুণেহি সোভথ.

৩১৭. পঞ্চেত্থ নাৰিযো আগমংসু ন্হাযিতুং, সীতোদকং উপ্পলিনিং সিৱং নদিং;

তা তত্থ ন্হাযিত্ৱা ৰমেত্ৱা দেৱতা, নচ্চিত্ৱা গাযিত্ৱা সুতা লতং ব্ৰৱি [ব্ৰুৱী (সী.)].

৩১৮. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধাৰিনি, আৱেড়িনি কঞ্চনসন্নিভত্তচে;

তিমিৰতম্বক্খি নভেৱ সোভনে, দীঘাযুকী কেন কতো যসো তৱ.

৩১৯. ‘‘কেনাসি ভদ্দে পতিনো পিযতৰা, ৱিসিট্ঠকল্যাণিতৰস্সু ৰূপতো;

পদক্খিণা নচ্চগীতৱাদিতে, আচিক্খ নো ত্ৱং নৰনাৰিপুচ্ছিতা’’তি.

৩২০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, উড়াৰভোগে কুলে সুণিসা অহোসিং;

অক্কোধনা ভত্তুৱসানুৱত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং.

৩২১. ‘‘মনুস্সভূতা দহৰা অপাপিকা [দহৰাস’পাপিকা (সী.)], পসন্নচিত্তা পতিমাভিৰাধযিং;

সদেৱৰং সস্সসুৰং সদাসকং, অভিৰাধযিং তম্হি কতো যসো মম.

৩২২. ‘‘সাহং তেন কুসলেন কম্মুনা, চতুব্ভি ঠানেহি ৱিসেসমজ্ঝগা;

আযুঞ্চ ৱণ্ণঞ্চ সুখং বলঞ্চ, খিড্ডাৰতিং পচ্চনুভোমনপ্পকং.

৩২৩. ‘‘সুতং নু তং ভাসতি যং অযং লতা, যং নো অপুচ্ছিম্হ অকিত্তযী নো;

পতিনো কিৰম্হাকং ৱিসিট্ঠ নাৰীনং, গতী চ তাসং পৱৰা চ দেৱতা.

৩২৪. ‘‘পতীসু ধম্মং পচৰাম সব্বা, পতিব্বতা যত্থ ভৱন্তি ইত্থিযো;

পতীসু ধম্মং পচৰিত্ৱ [পচৰিত্ৱান (ক.)] সব্বা, লচ্ছামসে ভাসতি যং অযং লতা.

৩২৫. ‘‘সীহো যথা পব্বতসানুগোচৰো, মহিন্ধৰং পব্বতমাৱসিত্ৱা;

পসয্হ হন্ত্ৱা ইতৰে চতুপ্পদে, খুদ্দে মিগে খাদতি মংসভোজনো.

৩২৬. ‘‘তথেৱ সদ্ধা ইধ অৰিযসাৱিকা, ভত্তাৰং নিস্সায পতিং অনুব্বতা;

কোধং ৱধিত্ৱা অভিভুয্য মচ্ছৰং, সগ্গম্হি সা মোদতি ধম্মচাৰিনী’’তি.

লতাৱিমানং চতুত্থং.

৫. গুত্তিলৱিমানং

১. ৱত্থুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু

৩২৭. ‘‘সত্ততন্তিং সুমধুৰং, ৰামণেয্যং অৱাচযিং;

সো মং ৰঙ্গম্হি অৱ্হেতি, ‘সৰণং মে হোহি কোসিযা’তি.

৩২৮. ‘‘অহং তে সৰণং হোমি, অহমাচৰিযপূজকো;

ন তং জযিস্সতি সিস্সো, সিস্সমাচৰিয জেস্সসী’’তি.

৩২৯. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;

ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.

৩৩০. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

৩৩১. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩৩২. সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;

পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

৩৩৩. ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;

এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.

৩৩৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;

অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা [অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং পৱৰা, (স্যা.)] পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.

৩৩৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

৩৩৬. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৱ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;

তেনম্হি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

(অনন্তৰং চতুৰৱিমানং যথা ৱত্থুদাযিকাৱিমানং তথা ৱিত্থাৰেতব্বং [( ) নত্থি সী. পোত্থকে])

২. পুপ্ফুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (১)

৩৩৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.

৩৩৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.

৩৩৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…

ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩৪০. সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

৩৪১. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;

এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.

৩৪২. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;

অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.

৩৪৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…

ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩. গন্ধুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (২)

৩৪৫. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.

৩৪৬. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.

৩৪৭. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…

ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩৪৮. ‘‘সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

৩৪৯. ‘‘গন্ধুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;

এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.

৩৫০. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;

অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.

৩৫১. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…

ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৪. ফলুত্তমদাযিকাৱিমানৱত্থু (৩)

৩৫৩. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন…পে… ওসধী ৱিয তাৰকা.

৩৫৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… যে কেচি মনসো পিযা.

৩৫৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে…পে…

ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩৫৬. সা দেৱতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং.

৩৫৭. ‘‘ফলুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;

এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.

৩৫৮. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;