৩. সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিসুত্তং
৪৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে সুপ্পবুদ্ধো নাম কুট্ঠী অহোসি – মনুস্সদলিদ্দো, মনুস্সকপণো, মনুস্সৱৰাকো. তেন খো পন সমযেন ভগৱা মহতিযা পৰিসায পৰিৱুতো ধম্মং দেসেন্তো নিসিন্নো হোতি.
অদ্দসা খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী তং মহাজনকাযং দূৰতোৱ সন্নিপতিতং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘‘নিস্সংসযং খো এত্থ কিঞ্চি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা ভাজীযতি [ভাজীযিস্সতি (সী.)]. যংনূনাহং যেন সো মহাজনকাযো তেনুপসঙ্কমেয্যং. অপ্পেৱ নামেত্থ কিঞ্চি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা লভেয্য’’ন্তি.
অথ খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী যেন সো মহাজনকাযো তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী ভগৱন্তং মহতিযা পৰিসায পৰিৱুতং ধম্মং দেসেন্তং নিসিন্নং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘‘ন খো এত্থ কিঞ্চি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা ভাজীযতি. সমণো অযং গোতমো পৰিসতি ধম্মং দেসেতি. যংনূনাহম্পি ধম্মং সুণেয্য’’ন্তি. তত্থেৱ একমন্তং নিসীদি – ‘‘অহম্পি ধম্মং সোস্সামী’’তি.
অথ খো ভগৱা সব্বাৱন্তং পৰিসং চেতসা চেতো পৰিচ্চ মনসাকাসি ‘‘কো নু খো ইধ ভব্বো ধম্মং ৱিঞ্ঞাতু’’ন্তি? অদ্দসা খো ভগৱা সুপ্পবুদ্ধং কুট্ঠিং তস্সং পৰিসাযং নিসিন্নং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘‘অযং খো ইধ ভব্বো ধম্মং ৱিঞ্ঞাতু’’ন্তি. সুপ্পবুদ্ধং কুট্ঠিং আৰব্ভ আনুপুব্বিং কথং [আনুপুব্বিকথং (সী.), অনুপুব্বিকথং (স্যা. পী. ক.)] কথেসি, সেয্যথিদং – দানকথং সীলকথং সগ্গকথং; কামানং আদীনৱং ওকাৰং সঙ্কিলেসং; নেক্খম্মে [নেক্খম্মে চ (সী. স্যা. পী.)] আনিসংসং পকাসেসি. যদা ভগৱা অঞ্ঞাসি সুপ্পবুদ্ধং কুট্ঠিং কল্লচিত্তং মুদুচিত্তং ৱিনীৱৰণচিত্তং উদগ্গচিত্তং পসন্নচিত্তং, অথ যা বুদ্ধানং সামুক্কংসিকা ধম্মদেসনা তং পকাসেসি – দুক্খং, সমুদযং, নিৰোধং, মগ্গং. সেয্যথাপি নাম সুদ্ধং ৱত্থং অপগতকাড়কং সম্মদেৱ ৰজনং পটিগ্গণ্হেয্য, এৱমেৱ সুপ্পবুদ্ধস্স কুট্ঠিস্স তস্মিংযেৱ আসনে ৱিৰজং ৱীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিৰোধধম্ম’’ন্তি.
অথ খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী দিট্ঠধম্মো পত্তধম্মো ৱিদিতধম্মো পৰিযোগাড়্হধম্মো তিণ্ণৱিচিকিচ্ছো ৱিগতকথংকথো ৱেসাৰজ্জপ্পত্তো অপৰপ্পচ্চযো সত্থু সাসনে উট্ঠাযাসনা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কতং, ভন্তে! সেয্যথাপি, ভন্তে, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তীতি; এৱমেৱং ভগৱতা অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভগৱা ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.
অথ খো সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো অচিৰপক্কন্তং সুপ্পবুদ্ধং কুট্ঠিং গাৱী তৰুণৱচ্ছা অধিপতিত্ৱা জীৱিতা ৱোৰোপেসি.
অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘যো সো, ভন্তে, সুপ্পবুদ্ধো নাম কুট্ঠী ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো, সো কালঙ্কতো. তস্স কা গতি, কো অভিসম্পৰাযো’’তি?
‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৱে, সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী; পচ্চপাদি ধম্মস্সানুধম্মং; ন চ মং ধম্মাধিকৰণং ৱিহেসেসি. সুপ্পবুদ্ধো, ভিক্খৱে, কুট্ঠী তিণ্ণং সংযোজনানং পৰিক্খযা সোতাপন্নো অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযণো’’তি.
এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো যেন সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী অহোসি – মনুস্সদলিদ্দো, মনুস্সকপণো, মনুস্সৱৰাকো’’তি?
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, সুপ্পবুদ্ধো কুট্ঠী ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে সেট্ঠিপুত্তো অহোসি. সো উয্যানভূমিং নিয্যন্তো অদ্দস তগৰসিখিং [তগ্গৰসিখিং (ক.)] পচ্চেকবুদ্ধং নগৰং পিণ্ডায পৱিসন্তং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘ক্ৱাযং কুট্ঠী কুট্ঠিচীৱৰেন ৱিচৰতী’তি? নিট্ঠুভিত্ৱা অপসব্যতো [অপব্যামতো (স্যা. সং. নি. ১.২৫৫)] কৰিত্ৱা পক্কামি. সো তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন বহূনি ৱস্সসতানি বহূনি ৱস্সসহস্সানি বহূনি ৱস্সসতসহস্সানি নিৰযে পচ্চিত্থ. তস্সেৱ কম্মস্স ৱিপাকাৱসেসেন ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে কুট্ঠী অহোসি মনুস্সদলিদ্দো, মনুস্সকপণো, মনুস্সৱৰাকো. সো তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম সদ্ধং সমাদিযি সীলং সমাদিযি সুতং সমাদিযি চাগং সমাদিযি পঞ্ঞং সমাদিযি. সো তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম সদ্ধং সমাদিযিত্ৱা সীলং সমাদিযিত্ৱা সুতং সমাদিযিত্ৱা চাগং সমাদিযিত্ৱা পঞ্ঞং সমাদিযিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্নো দেৱানং তাৱতিংসানং সহব্যতং. সো তত্থ অঞ্ঞে দেৱে অতিৰোচতি ৱণ্ণেন চেৱ যসসা চা’’তি.
অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘চক্খুমা ৱিসমানীৱ, ৱিজ্জমানে পৰক্কমে;
পণ্ডিতো জীৱলোকস্মিং, পাপানি পৰিৱজ্জযে’’তি. ততিযং;