৪. যক্খপহাৰসুত্তং
৩৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো কপোতকন্দৰাযং ৱিহৰন্তি. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো জুণ্হায ৰত্তিযা নৱোৰোপিতেহি কেসেহি অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতি অঞ্ঞতৰং সমাধিং সমাপজ্জিত্ৱা.
তেন খো পন সমযেন দ্ৱে যক্খা সহাযকা উত্তৰায দিসায দক্খিণং দিসং গচ্ছন্তি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অদ্দসংসু খো তে যক্খা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং জুণ্হায ৰত্তিযা নৱোৰোপিতেহি কেসেহি অব্ভোকাসে নিসিন্নং. দিস্ৱান একো যক্খো দুতিযং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘পটিভাতি মং, সম্ম, ইমস্স সমণস্স সীসে পহাৰং দাতু’’ন্তি. এৱং ৱুত্তে, সো যক্খো তং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘অলং, সম্ম, মা সমণং আসাদেসি. উড়াৰো সো, সম্ম, সমণো মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো’’তি.
দুতিযম্পি খো সো যক্খো তং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘পটিভাতি মং, সম্ম, ইমস্স সমণস্স সীসে পহাৰং দাতু’’ন্তি. দুতিযম্পি খো সো যক্খো তং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘অলং, সম্ম, মা সমণং আসাদেসি. উড়াৰো সো, সম্ম, সমণো মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো’’তি. ততিযম্পি খো সো যক্খো তং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘পটিভাতি মং, সম্ম, ইমস্স সমণস্স সীসে পহাৰং দাতু’’ন্তি. ততিযম্পি খো সো যক্খো তং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘অলং, সম্ম, মা সমণং আসাদেসি. উড়াৰো সো, সম্ম, সমণো মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো’’তি.
অথ খো সো যক্খো তং যক্খং অনাদিযিত্ৱা আযস্মতো সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সীসে পহাৰং অদাসি. তাৱ মহা পহাৰো অহোসি, অপি তেন পহাৰেন সত্তৰতনং ৱা অড্ঢট্ঠমৰতনং ৱা নাগং ওসাদেয্য, মহন্তং ৱা পব্বতকূটং পদালেয্য. অথ চ পন সো যক্খো ‘ডয্হামি ডয্হামী’তি ৱত্ৱা তত্থেৱ মহানিৰযং অপতাসি [অৱত্থাসি (ক. সী.)].
অদ্দসা খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন তেন যক্খেন আযস্মতো সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সীসে পহাৰং দীযমানং. দিস্ৱা যেন আযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, আৱুসো, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি ন কিঞ্চি দুক্খ’’ন্তি? ‘‘খমনীযং মে, আৱুসো মোগ্গল্লান, যাপনীযং মে, আৱুসো মোগ্গল্লান; অপি চ মে সীসং থোকং দুক্খ’’ন্তি.
‘‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো সাৰিপুত্ত, অব্ভুতং, আৱুসো সাৰিপুত্ত! যাৱ [যং ত্ৱং (সী. ক.), যং (স্যা.)] মহিদ্ধিকো আযস্মা সাৰিপুত্তো মহানুভাৱো! ইধ তে, আৱুসো সাৰিপুত্ত, অঞ্ঞতৰো যক্খো সীসে পহাৰং অদাসি. তাৱ মহা পহাৰো অহোসি, অপি তেন পহাৰেন সত্তৰতনং ৱা অড্ঢট্ঠমৰতনং ৱা নাগং ওসাদেয্য, মহন্তং ৱা পব্বতকূটং পদালেয্য, অথ চ পনাযস্মা সাৰিপুত্তো এৱমাহ – ‘খমনীযং মে, আৱুসো মোগ্গল্লান, যাপনীযং মে, আৱুসো মোগ্গল্লান; অপি চ মে সীসং থোকং দুক্খ’’’ন্তি.
‘‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো মোগ্গল্লান, অব্ভুতং, আৱুসো মোগ্গল্লান! যাৱ [যং (স্যা.)] মহিদ্ধিকো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো মহানুভাৱো যত্ৰ হি নাম যক্খম্পি পস্সিস্সতি! মযং পনেতৰহি পংসুপিসাচকম্পি ন পস্সামা’’তি.
অস্সোসি খো ভগৱা দিব্বায সোতধাতুযা ৱিসুদ্ধায অতিক্কন্তমানুসিকায তেসং উভিন্নং মহানাগানং ইমং এৱৰূপং কথাসল্লাপং.
অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘যস্স সেলূপমং চিত্তং, ঠিতং নানুপকম্পতি;
ৱিৰত্তং ৰজনীযেসু, কোপনেয্যে ন কুপ্পতি;
যস্সেৱং ভাৱিতং চিত্তং, কুতো তং দুক্খমেস্সতী’’তি. চতুত্থং;