৮. সুপ্পৱাসাসুত্তং

১৮. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কুণ্ডিকাযং [কুণ্ডিযাযং (সী. স্যা. পী.)] ৱিহৰতি কুণ্ডধানৱনে [কুণ্ডিট্ঠানৱনে (স্যা. পী.)]. তেন খো পন সমযেন সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা দুক্খাহি তিব্বাহি খৰাহি কটুকাহি ৱেদনাহি ফুট্ঠা তীহি ৱিতক্কেহি অধিৱাসেতি – ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ৱত সো ভগৱা যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায ধম্মং দেসেতি; সুপ্পটিপন্নো ৱত তস্স ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায পটিপন্নো; সুসুখং ৱত তং নিব্বানং যত্থিদং এৱৰূপং দুক্খং ন সংৱিজ্জতী’’তি.

অথ খো সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সামিকং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, অয্যপুত্ত, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দাহি; অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছ – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি; অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছতী’তি. এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা দুক্খাহি তিব্বাহি খৰাহি কটুকাহি ৱেদনাহি ফুট্ঠা তীহি ৱিতক্কেহি অধিৱাসেতি – সম্মাসম্বুদ্ধো ৱত সো ভগৱা যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায ধম্মং দেসেতি; সুপ্পটিপন্নো ৱত তস্স ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায পটিপন্নো; সুসুখং ৱত তং নিব্বানং যত্থিদং এৱৰূপং দুক্খং ন সংৱিজ্জতী’’’তি.

‘‘পৰম’’ন্তি খো সো কোলিযপুত্তো সুপ্পৱাসায কোলিযধীতায পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো কোলিযপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি, অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছতি; এৱঞ্চ ৱদেতি – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা দুক্খাহি তিব্বাহি খৰাহি কটুকাহি ৱেদনাহি ফুট্ঠা তীহি ৱিতক্কেহি অধিৱাসেতি – সম্মাসম্বুদ্ধো ৱত সো ভগৱা যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায ধম্মং দেসেতি; সুপ্পটিপন্নো ৱত তস্স ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো যো ইমস্স এৱৰূপস্স দুক্খস্স পহানায পটিপন্নো; সুসুখং ৱত নিব্বানং যত্থিদং এৱৰূপং দুক্খং ন সংৱিজ্জতী’’’তি.

‘‘সুখিনী হোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা; অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাযতূ’’তি. সহ ৱচনা চ পন ভগৱতো সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাযি.

‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো সো কোলিযপুত্তো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেন সকং ঘৰং তেন পচ্চাযাসি. অদ্দসা খো সো কোলিযপুত্তো সুপ্পৱাসং কোলিযধীতৰং সুখিনিং অৰোগং অৰোগং পুত্তং ৱিজাতং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো, তথাগতস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা, যত্ৰ হি নামাযং সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সহ ৱচনা চ পন [সহ ৱচনা পন (পী.), সহ ৱচনা (?)] ভগৱতো সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাযিস্সতী’’তি! অত্তমনো পমুদিতো পীতিসোমনস্সজাতো অহোসি.

অথ খো সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সামিকং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, অয্যপুত্ত, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দাহি – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি; এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা এতৰহি সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাতা. সা সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেতি. অধিৱাসেতু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা সুপ্পৱাসায কোলিযধীতায সত্ত ভত্তানি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’’তি.

‘‘পৰম’’ন্তি খো সো কোলিযপুত্তো সুপ্পৱাসায কোলিযধীতায পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো কোলিযপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ –

‘‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি; এৱঞ্চ ৱদেতি – ‘সুপ্পৱাসা, ভন্তে, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা এতৰহি সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাতা. সা সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেতি. অধিৱাসেতু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা সুপ্পৱাসায কোলিযধীতায সত্ত ভত্তানি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰেন উপাসকেন বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো স্ৱাতনায ভত্তেন নিমন্তিতো হোতি. সো চ উপাসকো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স [মহামোগ্গলানস্স (ক.)] উপট্ঠাকো হোতি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, মোগ্গল্লান, যেন সো উপাসকো তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা তং উপাসকং এৱং ৱদেহি – ‘সুপ্পৱাসা, আৱুসো, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেসি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা এতৰহি সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাতা. সা সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেতি. কৰোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ভত্তানি, পচ্ছা ত্ৱং কৰিস্সসী’তি [কৰিস্সসীতি সঞ্ঞাপেহি (ক.)]. তুয্হেসো উপট্ঠাকো’’তি.

‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৱতো পটিস্সুত্ৱা যেন সো উপাসকো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং উপাসকং এতদৱোচ – ‘‘সুপ্পৱাসা, আৱুসো, কোলিযধীতা সত্ত ৱস্সানি গব্ভং ধাৰেতি. সত্তাহং মূড়্হগব্ভা সা এতৰহি সুখিনী অৰোগা অৰোগং পুত্তং ৱিজাতা. সা সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেতি. কৰোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ভত্তানি, পচ্ছা ত্ৱং কৰিস্সসী’’তি.

‘‘সচে মে, ভন্তে, অয্যো মহামোগ্গল্লানো তিণ্ণং ধম্মানং পাটিভোগো – ভোগানঞ্চ জীৱিতস্স চ সদ্ধায চ, কৰোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ভত্তানি, পচ্ছাহং কৰিস্সামী’’তি. ‘‘দ্ৱিন্নং খো তে অহং [দ্ৱিন্নং খো তেসং (পী.), দ্ৱিন্নং খো নেসং (ক.)], আৱুসো, ধম্মানং পাটিভোগো – ভোগানঞ্চ জীৱিতস্স চ. সদ্ধায পন ত্ৱংযেৱ পাটিভোগো’’তি.

‘‘সচে মে, ভন্তে, অয্যো মহামোগ্গল্লানো দ্ৱিন্নং ধম্মানং পাটিভোগো – ভোগানঞ্চ জীৱিতস্স চ, কৰোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ভত্তানি, পচ্ছাহং কৰিস্সামী’’তি.

অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং উপাসকং সঞ্ঞাপেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সঞ্ঞত্তো [সঞ্ঞাতো (স্যা.)], ভন্তে, সো উপাসকো মযা; কৰোতু সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্ত ভত্তানি, পচ্ছা সো কৰিস্সতী’’তি.

অথ খো সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা সত্তাহং বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৱাৰেসি, তঞ্চ দাৰকং ভগৱন্তং ৱন্দাপেসি সব্বঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘং.

অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো তং দাৰকং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, দাৰক, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি ন কিঞ্চি দুক্খ’’ন্তি? ‘‘কুতো মে, ভন্তে সাৰিপুত্ত, খমনীযং, কুতো যাপনীযং! সত্ত মে ৱস্সানি লোহিতকুম্ভিযং ৱুত্তানী’’তি.

অথ খো সুপ্পৱাসা কোলিযধীতা – ‘‘পুত্তো মে ধম্মসেনাপতিনা সদ্ধিং মন্তেতী’’তি অত্তমনা পমুদিতা পীতিসোমনস্সজাতা অহোসি. অথ খো ভগৱা (সুপ্পৱাসং কোলীযধীতৰং অত্তমনং পমুদিতং পীতিসোমনস্সজাতং ৱিদিত্ৱা [দিস্ৱা (সী.)]) [( ) নত্থি ইঙ্গলিসপোত্থকে] সুপ্পৱাসং কোলিযধীতৰং এতদৱোচ – ‘‘ইচ্ছেয্যাসি ত্ৱং, সুপ্পৱাসে, অঞ্ঞম্পি এৱৰূপং পুত্ত’’ন্তি? ‘‘ইচ্ছেয্যামহং, ভগৱা, অঞ্ঞানিপি এৱৰূপানি সত্ত পুত্তানী’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘অসাতং সাতৰূপেন, পিযৰূপেন অপ্পিযং;

দুক্খং সুখস্স ৰূপেন, পমত্তমতিৱত্ততী’’তি. অট্ঠমং;