১. সুমেধাৱগ্গো
১. সুমেধাথেৰীঅপদানং
অথ থেৰিকাপদানানি সুণাথ –
১. ‘‘ভগৱতি কোণাগমনে, সঙ্ঘাৰামম্হি নৱনিৱেসনম্হি [নিৱেসম্হি (স্যা.)];
সখিযো তিস্সো জনিযো, ৱিহাৰদানং অদাসিম্হ.
২. ‘‘দসক্খত্তুং সতক্খত্তুং, দসসতক্খত্তুং সতানঞ্চ সতক্খত্তুং [সতানি চ সত্তক্খত্তুং (সী. ক.)];
দেৱেসু উপপজ্জিম্হ, কো ৱাদো মানুসে ভৱে.
৩. ‘‘দেৱে মহিদ্ধিকা অহুম্হ, মানুসকম্হি কো ৱাদো;
সত্তৰতনমহেসী [সত্তৰতনস্স মহেসী (সী. পী.)], ইত্থিৰতনং অহং ভৱিং.
৪. ‘‘ইধ সঞ্চিতকুসলা [তত্থ সঞ্চিতং কুসলং (স্যা.)], সুসমিদ্ধকুলপ্পজা;
ধনঞ্জানী চ খেমা চ, অহম্পি চ তযো জনা.
৫. ‘‘আৰামং সুকতং কত্ৱা, সব্বাৱযৱমণ্ডিতং;
বুদ্ধপ্পমুখসঙ্ঘস্স, নিয্যাদেত্ৱা সমোদিতা.
৬. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, তস্স কম্মস্স ৱাহসা;
দেৱেসু অগ্গতং পত্তা, মনুস্সেসু তথেৱ চ.
৭. ‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.
৮. ‘‘উপট্ঠাকো মহেসিস্স, তদা আসি নৰিস্সৰো;
কাসিৰাজা কিকী নাম, বাৰাণসিপুৰুত্তমে.
৯. ‘‘তস্সাসুং সত্ত ধীতৰো, ৰাজকঞ্ঞা সুখেধিতা [সুখেথিতা (স্যা.)];
বুদ্ধোপট্ঠাননিৰতা, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিংসু তা.
১০. ‘‘তাসং সহাযিকা হুত্ৱা, সীলেসু সুসমাহিতা;
দত্ৱা দানানি সক্কচ্চং, অগাৰেৱ ৱতং [অগাৰেৱ ৱত্তং (স্যা.)] চৰিং.
১১. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসূপগা অহং.
১২. ‘‘ততো চুতা যামমগং [যামসগ্গং (স্যা.)], ততোহং তুসিতং গতা;
ততো চ নিম্মানৰতিং, ৱসৱত্তিপুৰং ততো.
১৩. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, পুঞ্ঞকম্মসমোহিতা;
তত্থ তত্থেৱ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.
১৪. ‘‘ততো চুতা মনুস্সত্তে, ৰাজূনং চক্কৱত্তিনং;
মণ্ডলীনঞ্চ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.
১৫. ‘‘সম্পত্তিমনুভোত্ৱান, দেৱেসু মানুসেসু চ;
সব্বত্থ সুখিতা হুত্ৱা, নেকজাতীসু সংসৰিং.
১৬. ‘‘সো হেতু চ সো পভৱো, তম্মূলং সাসনে খমং [তম্মূলং সা চ সাসনে খন্তি (সী. পী. ক.)];
পঠমং তং সমোধানং, তং ধম্মৰতায নিব্বানং [নিব্বুতং (স্যা.)].
১৭. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা;
নাগীৱ বন্ধনং ছেত্ৱা, ৱিহৰামি অনাসৱা.
১৮. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি, মম বুদ্ধস্স [বুদ্ধসেট্ঠস্স (সী. স্যা. ক.)] সন্তিকে;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
১৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৱিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং সুমেধা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সুমেধাথেৰিযাপদানং পঠমং.
২. মেখলাদাযিকাথেৰীঅপদানং
২০. ‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো, থূপকাৰাপিকা অহুং [থূপকাৰ মকাসহং (স্যা.)];
মেখলিকা মযা দিন্না, নৱকম্মায সত্থুনো.
২১. ‘‘নিট্ঠিতে চ মহাথূপে, মেখলং পুনদাসহং;
লোকনাথস্স মুনিনো, পসন্না সেহি পাণিভি.
২২. ‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং মেখলমদং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, থূপকাৰস্সিদং ফলং.
২৩. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
২৪. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
২৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং মেখলাদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মেখলাদাযিকাথেৰিযাপদানং দুতিযং.
৩. মণ্ডপদাযিকাথেৰীঅপদানং
২৬. ‘‘কোণাগমনবুদ্ধস্স, মণ্ডপো কাৰিতো মযা;
ধুৱং তিচীৱৰংদাসিং [থূপঞ্চ পৱৰমদং (স্যা.), ধুৱঞ্চ চীৱৰং অদং (পী.)], বুদ্ধস্স লোকবন্ধুনো.
২৭. ‘‘যং যং জনপদং যামি, নিগমে ৰাজধানিযো;
সব্বত্থ পূজিতো হোমি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
২৮. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
২৯. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং মণ্ডপদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মণ্ডপদাযিকাথেৰিযাপদানং ততিযং.
৪. সঙ্কমনত্থাথেৰীঅপদানং
৩১. ‘‘ৱিপস্সিস্স ভগৱতো [কোণ্ডঞ্ঞস্স ভগৱতো (স্যা. পী.)], লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;
ৰথিযং পটিপন্নস্স, তাৰযন্তস্স পাণিনো.
৩২. ‘‘ঘৰতো নিক্খমিত্ৱান, অৱকুজ্জা নিপজ্জহং;
অনুকম্পকো লোকনাথো, সিৰসি [সীসন্তে (সী. ক.)] অক্কমী মম [তদা (স্যা. পী.)].
৩৩. ‘‘অক্কমিত্ৱান সিৰসি [সম্বুদ্ধো (ক.)], অগমা লোকনাযকো;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, তুসিতং অগমাসহং.
৩৪. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
৩৫. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩৬. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং সঙ্কমনত্থা [সঙ্কমনদা (স্যা.)] ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সঙ্কমনত্থাথেৰিযাপদানং চতুত্থং.
৫. নড়মালিকাথেৰীঅপদানং
৩৭. ‘‘চন্দভাগানদীতীৰে, অহোসিং কিন্নৰী তদা;
অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, সযম্ভুং অপৰাজিতং.
৩৮. ‘‘পসন্নচিত্তা সুমনা, ৱেদজাতা কতঞ্জলী;
নড়মালং গহেত্ৱান, সযম্ভুং অভিপূজযিং.
৩৯. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা কিন্নৰীদেহং, অগচ্ছিং তিদসং গতিং.
৪০. ‘‘ছত্তিংসদেৱৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;
দসন্নং চক্কৱত্তীনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;
সংৱেজেত্ৱান মে চিত্তং [ৱেদযিত্ৱান কুসলং (স্যা.), সংৱেদযিত্ৱা কুসলং (পী.)], পব্বজিং অনগাৰিযং.
৪১. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা [ভৱা সংঘাতিতা মম (ক.)];
সব্বাসৱপৰিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৱো.
৪২. ‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পুপ্ফপূজাযিদং ফলং.
৪৩. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
৪৪. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং নড়মালিকা থেৰী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
নড়মালিকাথেৰিযাপদানং পঞ্চমং.
৬. একপিণ্ডপাতদাযিকাথেৰীঅপদানং
৪৬. ‘‘নগৰে বন্ধুমতিযা, বন্ধুমা নাম খত্তিযো;
তস্স ৰঞ্ঞো অহুং ভৰিযা, একজ্ঝং চাৰযামহং [একচ্চং ৱাদযামহং (স্যা.)].
৪৭. ‘‘ৰহোগতা নিসীদিত্ৱা, এৱং চিন্তেসহং তদা;
‘আদায গমনীযঞ্হি, কুসলং নত্থি মে কতং.
৪৮. ‘‘‘মহাভিতাপং কটুকং, ঘোৰৰূপং সুদাৰুণং;
নিৰযং নূন গচ্ছামি, এত্থ মে নত্থি সংসযো’.
৪৯. ‘‘ৰাজানং উপসঙ্কম্ম, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং;
‘একং মে সমণং দেহি, ভোজযিস্সামি খত্তিয’.
৫০. ‘‘অদাসি মে মহাৰাজা, সমণং ভাৱিতিন্দ্ৰিযং;
তস্স পত্তং গহেত্ৱান, পৰমন্নেন পূৰযিং [তপ্পযিং (সী.)].
৫১. ‘‘পূৰযিত্ৱা পৰমন্নং, গন্ধালেপং অকাসহং;
জালেন পিদহিত্ৱান, ৱত্থযুগেন [পীতচোড়েন (স্যা.), মহানেলেন (পী.)] ছাদযিং.
৫২. ‘‘আৰম্মণং মমং এতং, সৰামি যাৱজীৱিহং;
তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৱা, তাৱতিংসমগচ্ছহং.
৫৩. ‘‘তিংসানং দেৱৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;
মনসা পত্থিতং ময্হং, নিব্বত্ততি যথিচ্ছিতং [যতিচ্ছকং (স্যা.), যদিচ্ছকং (পী. ক.)].
৫৪. ‘‘ৱীসানং চক্কৱত্তীনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;
ওচিতত্তাৱ [উপচিতত্তা (স্যা.)] হুত্ৱান, সংসৰামি ভৱেস্ৱহং.
৫৫. ‘‘সব্ববন্ধনমুত্তাহং, অপেতা মে উপাদিকা;
সব্বাসৱপৰিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৱো.
৫৬. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পিণ্ডপাতস্সিদং ফলং.
৫৭. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
৫৮. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং একপিণ্ডপাতদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
একপিণ্ডপাতদাযিকাথেৰিযাপদানং ছট্ঠং.
৭. কটচ্ছুভিক্খাদাযিকাথেৰীঅপদানং
৬০. ‘‘পিণ্ডচাৰং চৰন্তস্স, তিস্সনামস্স সত্থুনো;
কটচ্ছুভিক্খং পগ্গয্হ, বুদ্ধসেট্ঠস্স দাসহং.
৬১. ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;
ৱীথিযা সণ্ঠিতো সত্থা, অকা মে অনুমোদনং.
৬২. ‘‘‘কটচ্ছুভিক্খং দত্ৱান, তাৱতিংসং গমিস্সসি;
ছত্তিংসদেৱৰাজূনং, মহেসিত্তং কৰিস্সসি.
৬৩. ‘‘‘পঞ্ঞাসং চক্কৱত্তীনং, মহেসিত্তং কৰিস্সসি;
মনসা পত্থিতং সব্বং, পটিলচ্ছসি সব্বদা.
৬৪. ‘‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৱান, পব্বজিস্সসিকিঞ্চনা;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সসিনাসৱা’.
৬৫. ‘‘ইদং ৱত্ৱান সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;
নভং অব্ভুগ্গমী ৱীৰো, হংসৰাজাৱ অম্বৰে.
৬৬. ‘‘সুদিন্নং মে দানৱৰং [সুদিন্নমেৱ মে দানং (স্যা.)], সুযিট্ঠা যাগসম্পদা;
কটচ্ছুভিক্খং দত্ৱান, পত্তাহং অচলং পদং.
৬৭. ‘‘দ্ৱেনৱুতে ইতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ভিক্খাদানস্সিদং ফলং.
৬৮. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱা.
৬৯. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৭০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং কটচ্ছুভিক্খাদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
কটচ্ছুভিক্খাদাযিকাথেৰিযাপদানং সত্তমং.
৮. সত্তুপ্পলমালিকাথেৰীঅপদানং
৭১. ‘‘নগৰে অৰুণৱতিযা, অৰুণো নাম [অৰুণৱা নাম (সী. পী.)] ত্তিযো;
তস্স ৰঞ্ঞো অহুং ভৰিযা, ৱাৰিতং ৱাৰযামহং [চাৰিকং চাৰযামহং (সী.), ন গুলং পাদযামহং (স্যা.), ন মালং পাদযামহং (পী.)].
৭২. ‘‘সত্তমালং গহেত্ৱান, উপ্পলা দেৱগন্ধিকা;