১. অম্বসক্কৰপেতৱত্থু

৫১৭. ৱেসালী নাম নগৰত্থি ৱজ্জীনং, তত্থ অহু লিচ্ছৱি অম্বসক্কৰো [অম্বসক্খৰো (সী. স্যা.), অপ্পসক্কৰো (ক.)];

দিস্ৱান পেতং নগৰস্স বাহিৰং, তত্থেৱ পুচ্ছিত্থ তং কাৰণত্থিকো.

৫১৮. ‘‘সেয্যা নিসজ্জা নযিমস্স অত্থি, অভিক্কমো নত্থি পটিক্কমো চ;

অসিতপীতখাযিতৱত্থভোগা, পৰিচাৰিকা [পৰিচাৰণা (সী. পী.)] সাপি ইমস্স নত্থি.

৫১৯. ‘‘যে ঞাতকা দিট্ঠসুতা সুহজ্জা, অনুকম্পকা যস্স অহেসুং পুব্বে;

দট্ঠুম্পি তে দানি ন তং লভন্তি, ৱিৰাজিতত্তো [ৱিৰাধিতত্তো (সী. পী.)] হি জনেন তেন.

৫২০. ‘‘ন ওগ্গতত্তস্স ভৱন্তি মিত্তা, জহন্তি মিত্তা ৱিকলং ৱিদিত্ৱা;

অত্থঞ্চ দিস্ৱা পৰিৱাৰযন্তি, বহূ মিত্তা উগ্গতত্তস্স হোন্তি.

৫২১. ‘‘নিহীনত্তো সব্বভোগেহি কিচ্ছো, সম্মক্খিতো সম্পৰিভিন্নগত্তো;

উস্সাৱবিন্দূৱ পলিম্পমানো, অজ্জ সুৱে জীৱিতস্সূপৰোধো.

৫২২. ‘‘এতাদিসং উত্তমকিচ্ছপ্পত্তং, উত্তাসিতং পুচিমন্দস্স সূলে;

‘অথ ত্ৱং কেন ৱণ্ণেন ৱদেসি যক্খ, জীৱ ভো জীৱিতমেৱ সেয্যো’’’তি.

৫২৩. ‘‘সালোহিতো এস অহোসি ময্হং, অহং সৰামি পুৰিমায জাতিযা;

দিস্ৱা চ মে কাৰুঞ্ঞমহোসি ৰাজ, মা পাপধম্মো নিৰযং পতাযং [পতি + অযং = পতাযং].

৫২৪. ‘‘ইতো চুতো লিচ্ছৱি এস পোসো, সত্তুস্সদং নিৰযং ঘোৰৰূপং;

উপপজ্জতি দুক্কটকম্মকাৰী, মহাভিতাপং কটুকং ভযানকং.

৫২৫. ‘‘অনেকভাগেন গুণেন সেয্যো, অযমেৱ সূলো নিৰযেন তেন;

একন্তদুক্খং কটুকং ভযানকং, একন্ততিব্বং নিৰযং পতাযং [পতে + অযং = পতাযং].

৫২৬. ‘‘ইদঞ্চ সুত্ৱা ৱচনং মমেসো, দুক্খূপনীতো ৱিজহেয্য পাণং;

তস্মা অহং সন্তিকে ন ভণামি, মা মে কতো জীৱিতস্সূপৰোধো’’.

৫২৭. ‘‘অঞ্ঞাতো এসো [অজ্ঝিতো এস (ক.)] পুৰিসস্স অত্থো, অঞ্ঞম্পি ইচ্ছামসে পুচ্ছিতুং তুৱং;

ওকাসকম্মং সচে নো কৰোসি, পুচ্ছাম তং নো ন চ কুজ্ঝিতব্ব’’ন্তি.

৫২৮. ‘‘অদ্ধা পটিঞ্ঞা মে তদা অহু [পটিঞ্ঞাতমেতং তদাহু (ক.), পটিঞ্ঞা ন মেতে তদা অহু (?)], নাচিক্খনা অপ্পসন্নস্স হোতি;

অকামা সদ্ধেয্যৱচোতি কত্ৱা, পুচ্ছস্সু মং কামং যথা ৱিসয্হ’’ন্তি [ৱিসযং (ক.)].

৫২৯. ‘‘যং কিঞ্চহং চক্খুনা পস্সিস্সামি [পস্সামি (ক.)], সব্বম্পি তাহং অভিসদ্দহেয্যং;

দিস্ৱাৱ তং নোপি চে সদ্দহেয্যং, কৰেয্যাসি [কৰোহি (কত্থচি)] মে যক্খ নিযস্সকম্ম’’ন্তি.

৫৩০. ‘‘সচ্চপ্পটিঞ্ঞা তৱ মেসা হোতু, সুত্ৱান ধম্মং লভ সুপ্পসাদং;

অঞ্ঞত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, যং তে সুতং অসুতঞ্চাপি ধম্মং;

সব্বম্পি অক্খিস্সং [সব্বং আচিক্খিস্সং (সী.)] যথা পজানন্তি.

৫৩১. ‘‘সেতেন অস্সেন অলঙ্কতেন, উপযাসি সূলাৱুতকস্স সন্তিকে;

যানং ইদং অব্ভুতং দস্সনেয্যং, কিস্সেতং কম্মস্স অযং ৱিপাকো’’তি.

৫৩২. ‘‘ৱেসালিযা নগৰস্স [তস্স নগৰস্স (সী. স্যা. পী.)] মজ্ঝে, চিক্খল্লমগ্গে নৰকং অহোসি;

গোসীসমেকাহং পসন্নচিত্তো, সেতং [সেতুং (স্যা. ক.)] গহেত্ৱা নৰকস্মিং নিক্খিপিং.

৫৩৩. ‘‘এতস্মিং পাদানি পতিট্ঠপেত্ৱা, মযঞ্চ অঞ্ঞে চ অতিক্কমিম্হা;

যানং ইদং অব্ভুতং দস্সনেয্যং, তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো’’তি.

৫৩৪. ‘‘ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতি, গন্ধো চ তে সব্বদিসা পৱাযতি;

যক্খিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো, নগ্গো চাসি কিস্স অযং ৱিপাকো’’তি.

৫৩৫. ‘‘অক্কোধনো নিচ্চপসন্নচিত্তো, সণ্হাহি ৱাচাহি জনং উপেমি;

তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো, দিব্বো মে ৱণ্ণো সততং পভাসতি.

৫৩৬. ‘‘যসঞ্চ কিত্তিঞ্চ ধম্মে ঠিতানং, দিস্ৱান মন্তেমি [দিস্ৱা সমন্তেমি (ক.)] পসন্নচিত্তো;

তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো, দিব্বো মে গন্ধো সততং পৱাযতি.

৫৩৭. ‘‘সহাযানং তিত্থস্মিং ন্হাযন্তানং, থলে গহেত্ৱা নিদহিস্স দুস্সং;

খিড্ডত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, তেনম্হি নগ্গো কসিৰা চ ৱুত্তী’’তি.

৫৩৮. ‘‘যো কীড়মানো পকৰোতি পাপং, তস্সেদিসং কম্মৱিপাকমাহু;

অকীড়মানো পন যো কৰোতি, কিং তস্স কম্মস্স ৱিপাকমাহূ’’তি.

৫৩৯. ‘‘যে দুট্ঠসঙ্কপ্পমনা মনুস্সা, কাযেন ৱাচায চ সঙ্কিলিট্ঠা;

কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, অসংসযং তে নিৰযং উপেন্তি.

৫৪০. ‘‘অপৰে পন সুগতিমাসমানা, দানে ৰতা সঙ্গহিতত্তভাৱা;

কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, অসংসযং তে সুগতিং উপেন্তী’’তি.

৫৪১. ‘‘তং কিন্তি জানেয্যমহং অৱেচ্চ, কল্যাণপাপস্স অযং ৱিপাকো;

কিং ৱাহং দিস্ৱা অভিসদ্দহেয্যং, কো ৱাপি মং সদ্দহাপেয্য এত’’ন্তি.

৫৪২. ‘‘দিস্ৱা চ সুত্ৱা অভিসদ্দহস্সু, কল্যাণপাপস্স অযং ৱিপাকো;

কল্যাণপাপে উভযে অসন্তে, সিযা নু সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা.

৫৪৩. ‘‘নো চেত্থ কম্মানি কৰেয্যুং মচ্চা, কল্যাণপাপানি মনুস্সলোকে;

নাহেসুং সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা, হীনা পণীতা চ মনুস্সলোকে.

৫৪৪. ‘‘যস্মা চ কম্মানি কৰোন্তি মচ্চা, কল্যাণপাপানি মনুস্সলোকে;

তস্মা হি সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা, হীনা পণীতা চ মনুস্সলোকে.

৫৪৫. ‘‘দ্ৱযজ্জ কম্মানং ৱিপাকমাহু, সুখস্স দুক্খস্স চ ৱেদনীযং;

তা দেৱতাযো পৰিচাৰযন্তি, পচ্চন্তি বালা দ্ৱযতং অপস্সিনো.

৫৪৬. ‘‘ন মত্থি কম্মানি সযংকতানি, দত্ৱাপি মে নত্থি যো [সো (সব্বত্থ)] আদিসেয্য;

অচ্ছাদনং সযনমথন্নপানং, তেনম্হি নগ্গো কসিৰা চ ৱুত্তী’’তি.

৫৪৭. ‘‘সিযা নু খো কাৰণং কিঞ্চি যক্খ, অচ্ছাদনং যেন তুৱং লভেথ;

আচিক্খ মে ত্ৱং যদত্থি হেতু, সদ্ধাযিকং [সদ্ধাযিতং (সী. পী.)] হেতুৱচো সুণোমা’’তি.

৫৪৮. ‘‘কপ্পিতকো [কপ্পিনকো (সী.)] নাম ইধত্থি ভিক্খু, ঝাযী সুসীলো অৰহা ৱিমুত্তো;

গুত্তিন্দ্ৰিযো সংৱুতপাতিমোক্খো, সীতিভূতো উত্তমদিট্ঠিপত্তো.

৫৪৯. ‘‘সখিলো ৱদঞ্ঞূ সুৱচো সুমুখো, স্ৱাগমো সুপ্পটিমুত্তকো চ;

পুঞ্ঞস্স খেত্তং অৰণৱিহাৰী, দেৱমনুস্সানঞ্চ দক্খিণেয্যো.

৫৫০. ‘‘সন্তো ৱিধূমো অনীঘো নিৰাসো, মুত্তো ৱিসল্লো অমমো অৱঙ্কো;

নিৰূপধী সব্বপপঞ্চখীণো, তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তো জুতিমা.

৫৫১. ‘‘অপ্পঞ্ঞাতো দিস্ৱাপি ন চ সুজানো, মুনীতি নং ৱজ্জিসু ৱোহৰন্তি;

জানন্তি তং যক্খভূতা অনেজং, কল্যাণধম্মং ৱিচৰন্তং লোকে.

৫৫২. ‘‘তস্স তুৱং একযুগং দুৱে ৱা, মমুদ্দিসিত্ৱান সচে দদেথ;

পটিগ্গহীতানি চ তানি অস্সু, মমঞ্চ পস্সেথ সন্নদ্ধদুস্স’’ন্তি.

৫৫৩. ‘‘কস্মিং পদেসে সমণং ৱসন্তং, গন্ত্ৱান পস্সেমু মযং ইদানি;

যো মজ্জ [স মজ্জ (সী.)] কঙ্খং ৱিচিকিচ্ছিতঞ্চ, দিট্ঠীৱিসূকানি ৱিনোদযেয্যা’’তি.

৫৫৪. ‘‘এসো নিসিন্নো কপিনচ্চনাযং, পৰিৱাৰিতো দেৱতাহি বহূহি;

ধম্মিং কথং ভাসতি সচ্চনামো, সকস্মিমাচেৰকে অপ্পমত্তো’’তি.

৫৫৫. ‘‘তথাহং [যথাহং (ক.)] কস্সামি গন্ত্ৱা ইদানি, অচ্ছাদযিস্সং সমণং যুগেন;

পটিগ্গহিতানি চ তানি অস্সু, তুৱঞ্চ পস্সেমু সন্নদ্ধদুস্স’’ন্তি.

৫৫৬. ‘‘মা অক্খণে পব্বজিতং উপাগমি, সাধু ৱো লিচ্ছৱি নেস ধম্মো;

ততো চ কালে উপসঙ্কমিত্ৱা, তত্থেৱ পস্সাহি ৰহো নিসিন্ন’’ন্তি.

৫৫৭. তথাতি ৱত্ৱা অগমাসি তত্থ, পৰিৱাৰিতো দাসগণেন লিচ্ছৱি;

সো তং নগৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ৱাসূপগচ্ছিত্থ সকে নিৱেসনে.

৫৫৮. ততো চ কালে গিহিকিচ্চানি কত্ৱা, ন্হত্ৱা পিৱিত্ৱা চ খণং লভিত্ৱা;

ৱিচেয্য পেড়াতো চ যুগানি অট্ঠ, গাহাপযী দাসগণেন লিচ্ছৱি.

৫৫৯. সো তং পদেসং উপসঙ্কমিত্ৱা, তং অদ্দস সমণং সন্তচিত্তং;

পটিক্কন্তং গোচৰতো নিৱত্তং, সীতিভূতং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং.

৫৬০. তমেনমৱোচ উপসঙ্কমিত্ৱা, অপ্পাবাধং ফাসুৱিহাৰঞ্চ পুচ্ছি;

‘‘ৱেসালিযং লিচ্ছৱিহং ভদন্তে, জানন্তি মং লিচ্ছৱি অম্বসক্কৰো.

৫৬১. ‘‘ইমানি মে অট্ঠ যুগা সুভানি [যুগানি ভন্তে (স্যা. ক.)], পটিগণ্হ ভন্তে পদদামি তুয্হং;

তেনেৱ অত্থেন ইধাগতোস্মি, যথা অহং অত্তমনো ভৱেয্য’’ন্তি.

৫৬২. ‘‘দূৰতোৱ সমণব্ৰাহ্মণা চ, নিৱেসনং তে পৰিৱজ্জযন্তি;

পত্তানি ভিজ্জন্তি চ তে [ভিজ্জন্তি তৱ (স্যা. ক.)] নিৱেসনে, সঙ্ঘাটিযো চাপি ৱিদালযন্তি [ৱিপাটযন্তি (সী.), ৱিপাতযন্তি (ক.)].

৫৬৩. ‘‘অথাপৰে পাদকুঠাৰিকাহি, অৱংসিৰা সমণা পাতযন্তি;

এতাদিসং পব্বজিতা ৱিহেসং, তযা কতং সমণা পাপুণন্তি.

৫৬৪. ‘‘তিণেন তেলম্পি ন ত্ৱং অদাসি, মূড়্হস্স মগ্গম্পি ন পাৱদাসি;

অন্ধস্স দণ্ডং সযমাদিযাসি, এতাদিসো কদৰিযো অসংৱুতো তুৱং;

অথ ত্ৱং কেন ৱণ্ণেন কিমেৱ দিস্ৱা,

অম্হেহি সহ সংৱিভাগং কৰোসী’’তি.

৫৬৫. ‘‘পচ্চেমি ভন্তে যং ত্ৱং ৱদেসি, ৱিহেসযিং সমণে ব্ৰাহ্মণে চ;

খিড্ডত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, এতম্পি মে দুক্কটমেৱ ভন্তে.

৫৬৬. ‘‘খিড্ডায যক্খো পসৱিত্ৱা পাপং, ৱেদেতি দুক্খং অসমত্তভোগী;

দহৰো যুৱা নগ্গনিযস্স ভাগী, কিং সু ততো দুক্খতৰস্স হোতি.

৫৬৭. ‘‘তং দিস্ৱা সংৱেগমলত্থং ভন্তে, তপ্পচ্চযা ৱাপি [তপ্পচ্চযা তাহং (সী.), তপ্পচ্চযা চাহং (পী.)] দদামি দানং;

পটিগণ্হ ভন্তে ৱত্থযুগানি অট্ঠ, যক্খস্সিমা গচ্ছন্তু দক্খিণাযো’’তি.

৫৬৮. ‘‘অদ্ধা হি দানং বহুধা পসত্থং, দদতো চ তে অক্খযধম্মমত্থু;

পটিগণ্হামি তে ৱত্থযুগানি অট্ঠ, যক্খস্সিমা গচ্ছন্তু দক্খিণাযো’’তি.

৫৬৯. ততো হি সো আচমযিত্ৱা লিচ্ছৱি, থেৰস্স দত্ৱান যুগানি অট্ঠ;

‘পটিগ্গহিতানি চ তানি অস্সু, যক্খঞ্চ পস্সেথ সন্নদ্ধদুস্সং’.

৫৭০. তমদ্দসা চন্দনসাৰলিত্তং, আজঞ্ঞমাৰূড়্হমুড়াৰৱণ্ণং;

অলঙ্কতং সাধুনিৱত্থদুস্সং, পৰিৱাৰিতং যক্খমহিদ্ধিপত্তং.

৫৭১. সো তং দিস্ৱা অত্তমনা উদগ্গো, পহট্ঠচিত্তো চ সুভগ্গৰূপো;

কম্মঞ্চ দিস্ৱান মহাৱিপাকং, সন্দিট্ঠিকং চক্খুনা সচ্ছিকত্ৱা.

৫৭২. তমেনমৱোচ উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘দস্সামি দানং সমণব্ৰাহ্মণানং;

ন চাপি মে কিঞ্চি অদেয্যমত্থি, তুৱঞ্চ মে যক্খ বহূপকাৰো’’তি.

৫৭৩. ‘‘তুৱঞ্চ মে লিচ্ছৱি একদেসং, অদাসি দানানি অমোঘমেতং;

স্ৱাহং কৰিস্সামি তযাৱ সক্খিং, অমানুসো মানুসকেন সদ্ধি’’ন্তি.

৫৭৪. ‘‘গতী চ বন্ধূ চ পৰাযণঞ্চ [পৰাযনঞ্চ (স্যা. ক.)], মিত্তো মমাসি অথ দেৱতা মে [দেৱতাসি (সী. স্যা.)];

যাচামি তং [যাচামহং (সী.)] পঞ্জলিকো ভৱিত্ৱা, ইচ্ছামি তং যক্খ পুনাপি দট্ঠু’’ন্তি.

৫৭৫. ‘‘সচে তুৱং অস্সদ্ধো ভৱিস্সসি, কদৰিযৰূপো ৱিপ্পটিপন্নচিত্তো;

ত্ৱং নেৱ মং লচ্ছসি [তেনেৱ মং ন লচ্ছসী (সী.), তেনেৱ মং লিচ্ছৱি (স্যা.), তেনেৱ মং লচ্ছসি (ক.)] দস্সনায, দিস্ৱা চ তং নোপি চ আলপিস্সং.

৫৭৬. ‘‘সচে পন ত্ৱং ভৱিস্সসি ধম্মগাৰৱো, দানে ৰতো সঙ্গহিতত্তভাৱো;

ওপানভূতো সমণব্ৰাহ্মণানং, এৱং মমং লচ্ছসি দস্সনায.

৫৭৭. ‘‘দিস্ৱা চ তং আলপিস্সং ভদন্তে, ইমঞ্চ সূলতো লহুং পমুঞ্চ;

যতো নিদানং অকৰিম্হ সক্খিং, মঞ্ঞামি সূলাৱুতকস্স কাৰণা.

৫৭৮. ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং অকৰিম্হ সক্খিং, অযঞ্চ সূলতো [সূলাৱুতো (সী. স্যা.)] লহুং পমুত্তো;

সক্কচ্চ ধম্মানি সমাচৰন্তো, মুচ্চেয্য সো নিৰযা চ তম্হা;

কম্মং সিযা অঞ্ঞত্ৰ ৱেদনীযং.

৫৭৯. ‘‘কপ্পিতকঞ্চ উপসঙ্কমিত্ৱা, তেনেৱ [তেন (স্যা. ক.)] সহ সংৱিভজিত্ৱা কালে;

সযং মুখেনূপনিসজ্জ পুচ্ছ, সো তে অক্খিস্সতি এতমত্থং.

৫৮০. ‘‘তমেৱ ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৱা, পুচ্ছস্সু অঞ্ঞত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো;

সো তে সুতং অসুতঞ্চাপি ধম্মং,

সব্বম্পি অক্খিস্সতি যথা পজান’’ন্তি.

৫৮১. সো তত্থ ৰহস্সং সমুল্লপিত্ৱা, সক্খিং কৰিত্ৱান অমানুসেন;

পক্কামি সো লিচ্ছৱীনং সকাসং, অথ ব্ৰৱি পৰিসং সন্নিসিন্নং.

৫৮২. ‘‘সুণন্তু ভোন্তো মম একৱাক্যং, ৱৰং ৱৰিস্সং লভিস্সামি অত্থং;

সূলাৱুতো পুৰিসো লুদ্দকম্মো, পণীহিতদণ্ডো [পণীতনণ্ডো (ক.)] অনুসত্তৰূপো [অনুপক্কৰূপো (ক.)].

৫৮৩. ‘‘এত্তাৱতা ৱীসতিৰত্তিমত্তা, যতো আৱুতো নেৱ জীৱতি ন মতো;

তাহং মোচযিস্সামি দানি, যথামতিং অনুজানাতু সঙ্ঘো’’তি.

৫৮৪. ‘‘এতঞ্চ অঞ্ঞঞ্চ লহুং পমুঞ্চ, কো তং ৱদেথ [ৱদেথাতি (ক.), ৱদেথ চ (স্যা.)] তথা কৰোন্তং;

যথা পজানাসি তথা কৰোহি, যথামতিং অনুজানাতি সঙ্ঘো’’তি.

৫৮৫. সো তং পদেসং উপসঙ্কমিত্ৱা, সূলাৱুতং মোচযি খিপ্পমেৱ;

‘মা ভাযি সম্মা’তি চ তং অৱোচ, তিকিচ্ছকানঞ্চ উপট্ঠপেসি.

৫৮৬. ‘‘কপ্পিতকঞ্চ উপসঙ্কমিত্ৱা, তেনেৱ সহ [তেন সমং (সী.), তেন সহ (স্যা. ক.)] সংৱিভজিত্ৱা কালে;

সযং মুখেনূপনিসজ্জ লিচ্ছৱি, তথেৱ পুচ্ছিত্থ নং কাৰণত্থিকো.

৫৮৭. ‘‘সূলাৱুতো পুৰিসো লুদ্দকম্মো, পণীতদণ্ডো অনুসত্তৰূপো;

এত্তাৱতা ৱীসতিৰত্তিমত্তা, যতো আৱুতো নেৱ জীৱতি ন মতো.

৫৮৮. ‘‘সো মোচিতো গন্ত্ৱা মযা ইদানি, এতস্স যক্খস্স ৱচো হি ভন্তে;

সিযা নু খো কাৰণং কিঞ্চিদেৱ, যেন সো নিৰযং নো ৱজেয্য.