১. অম্বসক্কৰপেতৱত্থু
৫১৭. ৱেসালী নাম নগৰত্থি ৱজ্জীনং, তত্থ অহু লিচ্ছৱি অম্বসক্কৰো [অম্বসক্খৰো (সী. স্যা.), অপ্পসক্কৰো (ক.)];
দিস্ৱান পেতং নগৰস্স বাহিৰং, তত্থেৱ পুচ্ছিত্থ তং কাৰণত্থিকো.
৫১৮. ‘‘সেয্যা নিসজ্জা নযিমস্স অত্থি, অভিক্কমো নত্থি পটিক্কমো চ;
অসিতপীতখাযিতৱত্থভোগা, পৰিচাৰিকা [পৰিচাৰণা (সী. পী.)] সাপি ইমস্স নত্থি.
৫১৯. ‘‘যে ঞাতকা দিট্ঠসুতা সুহজ্জা, অনুকম্পকা যস্স অহেসুং পুব্বে;
দট্ঠুম্পি তে দানি ন তং লভন্তি, ৱিৰাজিতত্তো [ৱিৰাধিতত্তো (সী. পী.)] হি জনেন তেন.
৫২০. ‘‘ন ওগ্গতত্তস্স ভৱন্তি মিত্তা, জহন্তি মিত্তা ৱিকলং ৱিদিত্ৱা;
অত্থঞ্চ দিস্ৱা পৰিৱাৰযন্তি, বহূ মিত্তা উগ্গতত্তস্স হোন্তি.
৫২১. ‘‘নিহীনত্তো সব্বভোগেহি কিচ্ছো, সম্মক্খিতো সম্পৰিভিন্নগত্তো;
উস্সাৱবিন্দূৱ পলিম্পমানো, অজ্জ সুৱে জীৱিতস্সূপৰোধো.
৫২২. ‘‘এতাদিসং উত্তমকিচ্ছপ্পত্তং, উত্তাসিতং পুচিমন্দস্স সূলে;
‘অথ ত্ৱং কেন ৱণ্ণেন ৱদেসি যক্খ, জীৱ ভো জীৱিতমেৱ সেয্যো’’’তি.
৫২৩. ‘‘সালোহিতো এস অহোসি ময্হং, অহং সৰামি পুৰিমায জাতিযা;
দিস্ৱা চ মে কাৰুঞ্ঞমহোসি ৰাজ, মা পাপধম্মো নিৰযং পতাযং [পতি + অযং = পতাযং].
৫২৪. ‘‘ইতো চুতো লিচ্ছৱি এস পোসো, সত্তুস্সদং নিৰযং ঘোৰৰূপং;
উপপজ্জতি দুক্কটকম্মকাৰী, মহাভিতাপং কটুকং ভযানকং.
৫২৫. ‘‘অনেকভাগেন গুণেন সেয্যো, অযমেৱ সূলো নিৰযেন তেন;
একন্তদুক্খং কটুকং ভযানকং, একন্ততিব্বং নিৰযং পতাযং [পতে + অযং = পতাযং].
৫২৬. ‘‘ইদঞ্চ সুত্ৱা ৱচনং মমেসো, দুক্খূপনীতো ৱিজহেয্য পাণং;
তস্মা অহং সন্তিকে ন ভণামি, মা মে কতো জীৱিতস্সূপৰোধো’’.
৫২৭. ‘‘অঞ্ঞাতো এসো [অজ্ঝিতো এস (ক.)] পুৰিসস্স অত্থো, অঞ্ঞম্পি ইচ্ছামসে পুচ্ছিতুং তুৱং;
ওকাসকম্মং সচে নো কৰোসি, পুচ্ছাম তং নো ন চ কুজ্ঝিতব্ব’’ন্তি.
৫২৮. ‘‘অদ্ধা পটিঞ্ঞা মে তদা অহু [পটিঞ্ঞাতমেতং তদাহু (ক.), পটিঞ্ঞা ন মেতে তদা অহু (?)], নাচিক্খনা অপ্পসন্নস্স হোতি;
অকামা সদ্ধেয্যৱচোতি কত্ৱা, পুচ্ছস্সু মং কামং যথা ৱিসয্হ’’ন্তি [ৱিসযং (ক.)].
৫২৯. ‘‘যং কিঞ্চহং চক্খুনা পস্সিস্সামি [পস্সামি (ক.)], সব্বম্পি তাহং অভিসদ্দহেয্যং;
দিস্ৱাৱ তং নোপি চে সদ্দহেয্যং, কৰেয্যাসি [কৰোহি (কত্থচি)] মে যক্খ নিযস্সকম্ম’’ন্তি.
৫৩০. ‘‘সচ্চপ্পটিঞ্ঞা তৱ মেসা হোতু, সুত্ৱান ধম্মং লভ সুপ্পসাদং;
অঞ্ঞত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, যং তে সুতং অসুতঞ্চাপি ধম্মং;
সব্বম্পি অক্খিস্সং [সব্বং আচিক্খিস্সং (সী.)] যথা পজানন্তি.
৫৩১. ‘‘সেতেন অস্সেন অলঙ্কতেন, উপযাসি সূলাৱুতকস্স সন্তিকে;
যানং ইদং অব্ভুতং দস্সনেয্যং, কিস্সেতং কম্মস্স অযং ৱিপাকো’’তি.
৫৩২. ‘‘ৱেসালিযা নগৰস্স [তস্স নগৰস্স (সী. স্যা. পী.)] মজ্ঝে, চিক্খল্লমগ্গে নৰকং অহোসি;
গোসীসমেকাহং পসন্নচিত্তো, সেতং [সেতুং (স্যা. ক.)] গহেত্ৱা নৰকস্মিং নিক্খিপিং.
৫৩৩. ‘‘এতস্মিং পাদানি পতিট্ঠপেত্ৱা, মযঞ্চ অঞ্ঞে চ অতিক্কমিম্হা;
যানং ইদং অব্ভুতং দস্সনেয্যং, তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো’’তি.
৫৩৪. ‘‘ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতি, গন্ধো চ তে সব্বদিসা পৱাযতি;
যক্খিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো, নগ্গো চাসি কিস্স অযং ৱিপাকো’’তি.
৫৩৫. ‘‘অক্কোধনো নিচ্চপসন্নচিত্তো, সণ্হাহি ৱাচাহি জনং উপেমি;
তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো, দিব্বো মে ৱণ্ণো সততং পভাসতি.
৫৩৬. ‘‘যসঞ্চ কিত্তিঞ্চ ধম্মে ঠিতানং, দিস্ৱান মন্তেমি [দিস্ৱা সমন্তেমি (ক.)] পসন্নচিত্তো;
তস্সেৱ কম্মস্স অযং ৱিপাকো, দিব্বো মে গন্ধো সততং পৱাযতি.
৫৩৭. ‘‘সহাযানং তিত্থস্মিং ন্হাযন্তানং, থলে গহেত্ৱা নিদহিস্স দুস্সং;
খিড্ডত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, তেনম্হি নগ্গো কসিৰা চ ৱুত্তী’’তি.
৫৩৮. ‘‘যো কীড়মানো পকৰোতি পাপং, তস্সেদিসং কম্মৱিপাকমাহু;
অকীড়মানো পন যো কৰোতি, কিং তস্স কম্মস্স ৱিপাকমাহূ’’তি.
৫৩৯. ‘‘যে দুট্ঠসঙ্কপ্পমনা মনুস্সা, কাযেন ৱাচায চ সঙ্কিলিট্ঠা;
কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, অসংসযং তে নিৰযং উপেন্তি.
৫৪০. ‘‘অপৰে পন সুগতিমাসমানা, দানে ৰতা সঙ্গহিতত্তভাৱা;
কাযস্স ভেদা অভিসম্পৰাযং, অসংসযং তে সুগতিং উপেন্তী’’তি.
৫৪১. ‘‘তং কিন্তি জানেয্যমহং অৱেচ্চ, কল্যাণপাপস্স অযং ৱিপাকো;
কিং ৱাহং দিস্ৱা অভিসদ্দহেয্যং, কো ৱাপি মং সদ্দহাপেয্য এত’’ন্তি.
৫৪২. ‘‘দিস্ৱা চ সুত্ৱা অভিসদ্দহস্সু, কল্যাণপাপস্স অযং ৱিপাকো;
কল্যাণপাপে উভযে অসন্তে, সিযা নু সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা.
৫৪৩. ‘‘নো চেত্থ কম্মানি কৰেয্যুং মচ্চা, কল্যাণপাপানি মনুস্সলোকে;
নাহেসুং সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা, হীনা পণীতা চ মনুস্সলোকে.
৫৪৪. ‘‘যস্মা চ কম্মানি কৰোন্তি মচ্চা, কল্যাণপাপানি মনুস্সলোকে;
তস্মা হি সত্তা সুগতা দুগ্গতা ৱা, হীনা পণীতা চ মনুস্সলোকে.
৫৪৫. ‘‘দ্ৱযজ্জ কম্মানং ৱিপাকমাহু, সুখস্স দুক্খস্স চ ৱেদনীযং;
তা দেৱতাযো পৰিচাৰযন্তি, পচ্চন্তি বালা দ্ৱযতং অপস্সিনো.
৫৪৬. ‘‘ন মত্থি কম্মানি সযংকতানি, দত্ৱাপি মে নত্থি যো [সো (সব্বত্থ)] আদিসেয্য;
অচ্ছাদনং সযনমথন্নপানং, তেনম্হি নগ্গো কসিৰা চ ৱুত্তী’’তি.
৫৪৭. ‘‘সিযা নু খো কাৰণং কিঞ্চি যক্খ, অচ্ছাদনং যেন তুৱং লভেথ;
আচিক্খ মে ত্ৱং যদত্থি হেতু, সদ্ধাযিকং [সদ্ধাযিতং (সী. পী.)] হেতুৱচো সুণোমা’’তি.
৫৪৮. ‘‘কপ্পিতকো [কপ্পিনকো (সী.)] নাম ইধত্থি ভিক্খু, ঝাযী সুসীলো অৰহা ৱিমুত্তো;
গুত্তিন্দ্ৰিযো সংৱুতপাতিমোক্খো, সীতিভূতো উত্তমদিট্ঠিপত্তো.
৫৪৯. ‘‘সখিলো ৱদঞ্ঞূ সুৱচো সুমুখো, স্ৱাগমো সুপ্পটিমুত্তকো চ;
পুঞ্ঞস্স খেত্তং অৰণৱিহাৰী, দেৱমনুস্সানঞ্চ দক্খিণেয্যো.
৫৫০. ‘‘সন্তো ৱিধূমো অনীঘো নিৰাসো, মুত্তো ৱিসল্লো অমমো অৱঙ্কো;
নিৰূপধী সব্বপপঞ্চখীণো, তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তো জুতিমা.
৫৫১. ‘‘অপ্পঞ্ঞাতো দিস্ৱাপি ন চ সুজানো, মুনীতি নং ৱজ্জিসু ৱোহৰন্তি;
জানন্তি তং যক্খভূতা অনেজং, কল্যাণধম্মং ৱিচৰন্তং লোকে.
৫৫২. ‘‘তস্স তুৱং একযুগং দুৱে ৱা, মমুদ্দিসিত্ৱান সচে দদেথ;
পটিগ্গহীতানি চ তানি অস্সু, মমঞ্চ পস্সেথ সন্নদ্ধদুস্স’’ন্তি.
৫৫৩. ‘‘কস্মিং পদেসে সমণং ৱসন্তং, গন্ত্ৱান পস্সেমু মযং ইদানি;
যো মজ্জ [স মজ্জ (সী.)] কঙ্খং ৱিচিকিচ্ছিতঞ্চ, দিট্ঠীৱিসূকানি ৱিনোদযেয্যা’’তি.
৫৫৪. ‘‘এসো নিসিন্নো কপিনচ্চনাযং, পৰিৱাৰিতো দেৱতাহি বহূহি;
ধম্মিং কথং ভাসতি সচ্চনামো, সকস্মিমাচেৰকে অপ্পমত্তো’’তি.
৫৫৫. ‘‘তথাহং [যথাহং (ক.)] কস্সামি গন্ত্ৱা ইদানি, অচ্ছাদযিস্সং সমণং যুগেন;
পটিগ্গহিতানি চ তানি অস্সু, তুৱঞ্চ পস্সেমু সন্নদ্ধদুস্স’’ন্তি.
৫৫৬. ‘‘মা অক্খণে পব্বজিতং উপাগমি, সাধু ৱো লিচ্ছৱি নেস ধম্মো;
ততো চ কালে উপসঙ্কমিত্ৱা, তত্থেৱ পস্সাহি ৰহো নিসিন্ন’’ন্তি.
৫৫৭. তথাতি ৱত্ৱা অগমাসি তত্থ, পৰিৱাৰিতো দাসগণেন লিচ্ছৱি;
সো তং নগৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ৱাসূপগচ্ছিত্থ সকে নিৱেসনে.
৫৫৮. ততো চ কালে গিহিকিচ্চানি কত্ৱা, ন্হত্ৱা পিৱিত্ৱা চ খণং লভিত্ৱা;
ৱিচেয্য পেড়াতো চ যুগানি অট্ঠ, গাহাপযী দাসগণেন লিচ্ছৱি.
৫৫৯. সো তং পদেসং উপসঙ্কমিত্ৱা, তং অদ্দস সমণং সন্তচিত্তং;
পটিক্কন্তং গোচৰতো নিৱত্তং, সীতিভূতং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং.
৫৬০. তমেনমৱোচ উপসঙ্কমিত্ৱা, অপ্পাবাধং ফাসুৱিহাৰঞ্চ পুচ্ছি;
‘‘ৱেসালিযং লিচ্ছৱিহং ভদন্তে, জানন্তি মং লিচ্ছৱি অম্বসক্কৰো.
৫৬১. ‘‘ইমানি মে অট্ঠ যুগা সুভানি [যুগানি ভন্তে (স্যা. ক.)], পটিগণ্হ ভন্তে পদদামি তুয্হং;
তেনেৱ অত্থেন ইধাগতোস্মি, যথা অহং অত্তমনো ভৱেয্য’’ন্তি.
৫৬২. ‘‘দূৰতোৱ সমণব্ৰাহ্মণা চ, নিৱেসনং তে পৰিৱজ্জযন্তি;
পত্তানি ভিজ্জন্তি চ তে [ভিজ্জন্তি তৱ (স্যা. ক.)] নিৱেসনে, সঙ্ঘাটিযো চাপি ৱিদালযন্তি [ৱিপাটযন্তি (সী.), ৱিপাতযন্তি (ক.)].
৫৬৩. ‘‘অথাপৰে পাদকুঠাৰিকাহি, অৱংসিৰা সমণা পাতযন্তি;
এতাদিসং পব্বজিতা ৱিহেসং, তযা কতং সমণা পাপুণন্তি.
৫৬৪. ‘‘তিণেন তেলম্পি ন ত্ৱং অদাসি, মূড়্হস্স মগ্গম্পি ন পাৱদাসি;
অন্ধস্স দণ্ডং সযমাদিযাসি, এতাদিসো কদৰিযো অসংৱুতো তুৱং;
অথ ত্ৱং কেন ৱণ্ণেন কিমেৱ দিস্ৱা,
অম্হেহি সহ সংৱিভাগং কৰোসী’’তি.
৫৬৫. ‘‘পচ্চেমি ভন্তে যং ত্ৱং ৱদেসি, ৱিহেসযিং সমণে ব্ৰাহ্মণে চ;
খিড্ডত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো, এতম্পি মে দুক্কটমেৱ ভন্তে.
৫৬৬. ‘‘খিড্ডায যক্খো পসৱিত্ৱা পাপং, ৱেদেতি দুক্খং অসমত্তভোগী;
দহৰো যুৱা নগ্গনিযস্স ভাগী, কিং সু ততো দুক্খতৰস্স হোতি.
৫৬৭. ‘‘তং দিস্ৱা সংৱেগমলত্থং ভন্তে, তপ্পচ্চযা ৱাপি [তপ্পচ্চযা তাহং (সী.), তপ্পচ্চযা চাহং (পী.)] দদামি দানং;
পটিগণ্হ ভন্তে ৱত্থযুগানি অট্ঠ, যক্খস্সিমা গচ্ছন্তু দক্খিণাযো’’তি.
৫৬৮. ‘‘অদ্ধা হি দানং বহুধা পসত্থং, দদতো চ তে অক্খযধম্মমত্থু;
পটিগণ্হামি তে ৱত্থযুগানি অট্ঠ, যক্খস্সিমা গচ্ছন্তু দক্খিণাযো’’তি.
৫৬৯. ততো হি সো আচমযিত্ৱা লিচ্ছৱি, থেৰস্স দত্ৱান যুগানি অট্ঠ;
‘পটিগ্গহিতানি চ তানি অস্সু, যক্খঞ্চ পস্সেথ সন্নদ্ধদুস্সং’.
৫৭০. তমদ্দসা চন্দনসাৰলিত্তং, আজঞ্ঞমাৰূড়্হমুড়াৰৱণ্ণং;
অলঙ্কতং সাধুনিৱত্থদুস্সং, পৰিৱাৰিতং যক্খমহিদ্ধিপত্তং.
৫৭১. সো তং দিস্ৱা অত্তমনা উদগ্গো, পহট্ঠচিত্তো চ সুভগ্গৰূপো;
কম্মঞ্চ দিস্ৱান মহাৱিপাকং, সন্দিট্ঠিকং চক্খুনা সচ্ছিকত্ৱা.
৫৭২. তমেনমৱোচ উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘দস্সামি দানং সমণব্ৰাহ্মণানং;
ন চাপি মে কিঞ্চি অদেয্যমত্থি, তুৱঞ্চ মে যক্খ বহূপকাৰো’’তি.
৫৭৩. ‘‘তুৱঞ্চ মে লিচ্ছৱি একদেসং, অদাসি দানানি অমোঘমেতং;
স্ৱাহং কৰিস্সামি তযাৱ সক্খিং, অমানুসো মানুসকেন সদ্ধি’’ন্তি.
৫৭৪. ‘‘গতী চ বন্ধূ চ পৰাযণঞ্চ [পৰাযনঞ্চ (স্যা. ক.)], মিত্তো মমাসি অথ দেৱতা মে [দেৱতাসি (সী. স্যা.)];
যাচামি তং [যাচামহং (সী.)] পঞ্জলিকো ভৱিত্ৱা, ইচ্ছামি তং যক্খ পুনাপি দট্ঠু’’ন্তি.
৫৭৫. ‘‘সচে তুৱং অস্সদ্ধো ভৱিস্সসি, কদৰিযৰূপো ৱিপ্পটিপন্নচিত্তো;
ত্ৱং নেৱ মং লচ্ছসি [তেনেৱ মং ন লচ্ছসী (সী.), তেনেৱ মং লিচ্ছৱি (স্যা.), তেনেৱ মং লচ্ছসি (ক.)] দস্সনায, দিস্ৱা চ তং নোপি চ আলপিস্সং.
৫৭৬. ‘‘সচে পন ত্ৱং ভৱিস্সসি ধম্মগাৰৱো, দানে ৰতো সঙ্গহিতত্তভাৱো;
ওপানভূতো সমণব্ৰাহ্মণানং, এৱং মমং লচ্ছসি দস্সনায.
৫৭৭. ‘‘দিস্ৱা চ তং আলপিস্সং ভদন্তে, ইমঞ্চ সূলতো লহুং পমুঞ্চ;
যতো নিদানং অকৰিম্হ সক্খিং, মঞ্ঞামি সূলাৱুতকস্স কাৰণা.
৫৭৮. ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং অকৰিম্হ সক্খিং, অযঞ্চ সূলতো [সূলাৱুতো (সী. স্যা.)] লহুং পমুত্তো;
সক্কচ্চ ধম্মানি সমাচৰন্তো, মুচ্চেয্য সো নিৰযা চ তম্হা;
কম্মং সিযা অঞ্ঞত্ৰ ৱেদনীযং.
৫৭৯. ‘‘কপ্পিতকঞ্চ উপসঙ্কমিত্ৱা, তেনেৱ [তেন (স্যা. ক.)] সহ সংৱিভজিত্ৱা কালে;
সযং মুখেনূপনিসজ্জ পুচ্ছ, সো তে অক্খিস্সতি এতমত্থং.
৫৮০. ‘‘তমেৱ ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৱা, পুচ্ছস্সু অঞ্ঞত্থিকো নো চ পদুট্ঠচিত্তো;
সো তে সুতং অসুতঞ্চাপি ধম্মং,
সব্বম্পি অক্খিস্সতি যথা পজান’’ন্তি.
৫৮১. সো তত্থ ৰহস্সং সমুল্লপিত্ৱা, সক্খিং কৰিত্ৱান অমানুসেন;
পক্কামি সো লিচ্ছৱীনং সকাসং, অথ ব্ৰৱি পৰিসং সন্নিসিন্নং.
৫৮২. ‘‘সুণন্তু ভোন্তো মম একৱাক্যং, ৱৰং ৱৰিস্সং লভিস্সামি অত্থং;
সূলাৱুতো পুৰিসো লুদ্দকম্মো, পণীহিতদণ্ডো [পণীতনণ্ডো (ক.)] অনুসত্তৰূপো [অনুপক্কৰূপো (ক.)].
৫৮৩. ‘‘এত্তাৱতা ৱীসতিৰত্তিমত্তা, যতো আৱুতো নেৱ জীৱতি ন মতো;
তাহং মোচযিস্সামি দানি, যথামতিং অনুজানাতু সঙ্ঘো’’তি.
৫৮৪. ‘‘এতঞ্চ অঞ্ঞঞ্চ লহুং পমুঞ্চ, কো তং ৱদেথ [ৱদেথাতি (ক.), ৱদেথ চ (স্যা.)] তথা কৰোন্তং;
যথা পজানাসি তথা কৰোহি, যথামতিং অনুজানাতি সঙ্ঘো’’তি.
৫৮৫. সো তং পদেসং উপসঙ্কমিত্ৱা, সূলাৱুতং মোচযি খিপ্পমেৱ;
‘মা ভাযি সম্মা’তি চ তং অৱোচ, তিকিচ্ছকানঞ্চ উপট্ঠপেসি.
৫৮৬. ‘‘কপ্পিতকঞ্চ উপসঙ্কমিত্ৱা, তেনেৱ সহ [তেন সমং (সী.), তেন সহ (স্যা. ক.)] সংৱিভজিত্ৱা কালে;
সযং মুখেনূপনিসজ্জ লিচ্ছৱি, তথেৱ পুচ্ছিত্থ নং কাৰণত্থিকো.
৫৮৭. ‘‘সূলাৱুতো পুৰিসো লুদ্দকম্মো, পণীতদণ্ডো অনুসত্তৰূপো;
এত্তাৱতা ৱীসতিৰত্তিমত্তা, যতো আৱুতো নেৱ জীৱতি ন মতো.
৫৮৮. ‘‘সো মোচিতো গন্ত্ৱা মযা ইদানি, এতস্স যক্খস্স ৱচো হি ভন্তে;
সিযা নু খো কাৰণং কিঞ্চিদেৱ, যেন সো নিৰযং নো ৱজেয্য.