৫৪. দিব্বচক্খুঞাণনিদ্দেসো
১০৬. কথং ওভাসৱসেন নানত্তেকত্তৰূপনিমিত্তানং দস্সনট্ঠে পঞ্ঞা দিব্বচক্খুঞাণং? ইধ ভিক্খু ছন্দসমাধিপধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি, ৱীৰিযসমাধি…পে… চিত্তসমাধি…পে… ৱীমংসাসমাধিপধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পৰিভাৱেতি পৰিদমেতি, মুদুং কৰোতি কম্মনিযং. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পৰিভাৱেত্ৱা পৰিদমেত্ৱা, মুদুং কৰিত্ৱা কম্মনিযং আলোকসঞ্ঞং মনসি কৰোতি, দিৱাসঞ্ঞং অধিট্ঠাতি – ‘‘যথা দিৱা তথা ৰত্তিং, যথা ৰত্তিং তথা দিৱা’’. ইতি ৱিৱটেন চেতসা অপৰিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৱেতি. সো তথাভাৱিতেন চিত্তেন পৰিসুদ্ধেন পৰিযোদাতেন সত্তানং চুতূপপাতঞাণায চিত্তং অভিনীহৰতি অভিনিন্নামেতি. সো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন, সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি – ‘‘ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা, ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা, মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা, অৰিযানং উপৱাদকা, মিচ্ছাদিট্ঠিকা, মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না. ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা, ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা, মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা, সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’’তি. ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ওভাসৱসেন নানত্তেকত্তৰূপনিমিত্তানং দস্সনট্ঠে পঞ্ঞা দিব্বচক্খুঞাণং’’.
দিব্বচক্খুঞাণনিদ্দেসো চতুপঞ্ঞাসমো.