৫. সম্মসনঞাণনিদ্দেসো

৪৮. কথং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং ধম্মানং সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং?

যং কিঞ্চি ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৰূপং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, দুক্খতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, অনত্ততো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং.

যা কাচি ৱেদনা…পে… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খাৰা… যং কিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, দুক্খতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, অনত্ততো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং.

চক্খুং…পে… জৰামৰণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, দুক্খতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, অনত্ততো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং.

ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং খযট্ঠেন, দুক্খং ভযট্ঠেন অনত্তা অসাৰকট্ঠেনাতি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খাৰা…পে… ৱিঞ্ঞাণং…পে… চক্খু…পে… জৰামৰণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং খযট্ঠেন, দুক্খং ভযট্ঠেন, অনত্তা অসাৰকট্ঠেনাতি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং.

ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মন্তি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং… চক্খু…পে… জৰামৰণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মন্তি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং.

জাতিপচ্চযা জৰামৰণং, অসতি জাতিযা নত্থি জৰামৰণন্তি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. অতীতম্পি অদ্ধানং… অনাগতম্পি অদ্ধানং জাতিপচ্চযা জৰামৰণং, অসতি জাতিযা নত্থি জৰামৰণন্তি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. ভৱপচ্চযা জাতি, অসতি…পে… উপাদানপচ্চযা ভৱো, অসতি…পে… তণ্হাপচ্চযা উপাদানং, অসতি…পে… ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, অসতি…পে… ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, অসতি…পে… সড়াযতনপচ্চযা ফস্সো, অসতি…পে… নামৰূপপচ্চযা সড়াযতনং, অসতি…পে… ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং, অসতি…পে… সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, অসতি…পে… অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, অসতি অৱিজ্জায নত্থি সঙ্খাৰাতি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. অতীতম্পি অদ্ধানং… অনাগতম্পি অদ্ধানং অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, অসতি অৱিজ্জায নত্থি সঙ্খাৰাতি সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং ধম্মানং সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানে পঞ্ঞা সম্মসনে ঞাণং’’.

সম্মসনঞাণনিদ্দেসো পঞ্চমো.