১৩. সতিলক্খণপঞ্হো

১৩. ৰাজা আহ ‘‘ভন্তে নাগসেন, কিংলক্খণা সতী’’তি? ‘‘অপিলাপনলক্খণা, মহাৰাজ, সতি, উপগ্গণ্হনলক্খণা চা’’তি. ‘‘কথং, ভন্তে, অপিলাপনলক্খণা সতী’’তি? ‘‘সতি, মহাৰাজ, উপ্পজ্জমানা কুসলাকুসলসাৱজ্জানৱজ্জহীনপ্পণীতকণ্হসুক্কসপ্পটিভাগধম্মে অপিলাপেতি ‘ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, ইমে চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, ইমে চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, ইমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, ইমানি পঞ্চ বলানি, ইমে সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অযং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, অযং সমথো, অযং ৱিপস্সনা, অযং ৱিজ্জা, অযং ৱিমুত্তী’তি. ততো যোগাৱচৰো সেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতি, অসেৱিতব্বে ধম্মে ন সেৱতি. ভজিতব্বে ধম্মে ভজতি অভজিত্তব্বে ধম্মে ন ভজতি. এৱং খো, মহাৰাজ, অপিলাপনলক্খণা সতী’’তি.

‘‘ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স ভণ্ডাগাৰিকো ৰাজানং চক্কৱত্তিং সাযং পাতং যসং সৰাপেতি ‘এত্তকা, দেৱ, তে হত্থী, এত্তকা অস্সা, এত্তকা ৰথা, এত্তকা পত্তী, এত্তকং হিৰঞ্ঞং, এত্তকং সুৱণ্ণং, এত্তকং সাপতেয্যং, তং দেৱো সৰতূ’তি ৰঞ্ঞো সাপতেয্যং অপিলাপেতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সতি উপ্পজ্জমানা কুসলাকুসলসাৱজ্জানৱজ্জহীনপ্পণীতকণ্হসুক্কসপ্পটিভাগধম্মে অপিলাপেতি ‘ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, ইমে চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, ইমে চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, ইমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, ইমানি পঞ্চ বলানি, ইমে সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অযং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, অযং সমথো, অযং ৱিপস্সনা, অযং ৱিজ্জা, অযং ৱিমুত্তী’তি. ততো যোগাৱচৰো সেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতি, অসেৱিতব্বে ধম্মে ন সেৱতি. ভজিতব্বে ধম্মে ভজতি, অভজিতব্বে ধম্মে ন ভজতি. এৱং খো, মহাৰাজ, অপিলাপনলক্খণা সতী’’তি.

‘‘কথং, ভন্তে, উপগ্গণ্হনলক্খণা সতী’’তি? ‘‘সতি, মহাৰাজ, উপ্পজ্জমানা হিতাহিতানং ধম্মানং গতিযো সমন্ৱেতি ‘ইমে ধম্মা হিতা, ইমে ধম্মা অহিতা. ইমে ধম্মা উপকাৰা, ইমে ধম্মা অনুপকাৰা’তি. ততো যোগাৱচৰো অহিতে ধম্মে অপনুদেতি, হিতে ধম্মে উপগ্গণ্হাতি. অনুপকাৰে ধম্মে অপনুদেতি, উপকাৰে ধম্মে উপগ্গণ্হাতি. এৱং খো, মহাৰাজ, উপগ্গণ্হনলক্খণা সতী’’তি.

‘‘ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স পৰিণাযকৰতনং ৰঞ্ঞো হিতাহিতে জানাতি ‘ইমে ৰঞ্ঞো হিতা, ইমে অহিতা. ইমে উপকাৰা, ইমে অনুপকাৰা’তি. ততো অহিতে অপনুদেতি, হিতে উপগ্গণ্হাতি. অনুপকাৰে অপনুদেতি, উপকাৰে উপগ্গণ্হাতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সতি উপ্পজ্জমানা হিতাহিতানং ধম্মানং গতিযো সমন্ৱেতি ‘ইমে ধম্মা হিতা, ইমে ধম্মা অহিতা. ইমে ধম্মা উপকাৰা, ইমে ধম্মা অনুপকাৰা’তি. ততো যোগাৱচৰো অহিতে ধম্মে অপনুদেতি, হিতে ধম্মে উপগ্গণ্হা’তি. অনুপকাৰে ধম্মে অপনুদেতি, উপকাৰে দম্মে উপগ্গণ্হাতি. এৱং খো, মহাৰাজ, উপগ্গণ্হনলক্খণা সতি. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা – ‘সতিঞ্চ খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, সব্বত্থিকং ৱদামী’’’তি.

‘‘কল্লোসি, ভন্তে নাগসেনা’’তি.

সতিলক্খণপঞ্হো তেৰসমো.