১৭. চত্তালীসনিপাতো
৫২১. তেসকুণজাতকং (১)
১. ‘‘ৱেস্সন্তৰং তং পুচ্ছামি, সকুণ ভদ্দমত্থু তে;
ৰজ্জং কাৰেতুকামেন, কিং সু কিচ্চং কতং ৱৰং’’.
২. ‘‘চিৰস্সং ৱত মং তাতো, কংসো বাৰাণসিগ্গহো;
পমত্তো অপ্পমত্তং মং, পিতা পুত্তং অচোদযি.
৩. ‘‘পঠমেনেৱ ৱিতথং, কোধং হাসং নিৱাৰযে;
ততো কিচ্চানি কাৰেয্য, তং ৱতং আহু খত্তিয.
৪. ‘‘যং ত্ৱং তাত তপোকম্মং [তপে কম্মং (সী. স্যা. পী.)], পুব্বে কতমসংসযং;
ৰত্তো দুট্ঠো চ যং কযিৰা, ন তং কযিৰা ততো পুন [পুনং (পী.)].
৫. ‘‘খত্তিযস্স পমত্তস্স, ৰট্ঠস্মিং ৰট্ঠৱড্ঢন;
সব্বে ভোগা ৱিনস্সন্তি, ৰঞ্ঞো তং ৱুচ্চতে অঘং.
৬. ‘‘সিৰী তাত অলক্খী চ [সিৰী চ তাত লক্খী চ (স্যা. পী.)], পুচ্ছিতা এতদব্ৰৱুং;
উট্ঠান [উট্ঠানে (স্যা.)] ৱীৰিযে পোসে, ৰমাহং অনুসূযকে.
৭. ‘‘উসূযকে দুহদযে, পুৰিসে কম্মদুস্সকে;
কালকণ্ণী মহাৰাজ, ৰমতি [ৰমাতি (ক.)] চক্কভঞ্জনী.
৮. ‘‘সো ত্ৱং সব্বেসু সুহদযো [সো ত্ৱং সব্বেসং সুহদযো (স্যা. পী.), সো ত্ৱং সব্বে সুহদযো (ক.)], সব্বেসং ৰক্খিতো ভৱ;
অলক্খিং নুদ মহাৰাজ, লক্খ্যা ভৱ নিৱেসনং.
৯. ‘‘স লক্খীধিতিসম্পন্নো, পুৰিসো হি মহগ্গতো;
অমিত্তানং কাসিপতি, মূলং অগ্গঞ্চ ছিন্দতি.
১০. ‘‘সক্কোপি হি ভূতপতি, উট্ঠানে নপ্পমজ্জতি;
স কল্যাণে ধিতিং কত্ৱা, উট্ঠানে কুৰুতে মনো.
১১. ‘‘গন্ধব্বা পিতৰো দেৱা, সাজীৱা [সঞ্জীৱা (পী.)] হোন্তি তাদিনো;
উট্ঠাহতো [উট্ঠহতো (স্যা. পী.)] অপ্পমজ্জতো [মপ্পমজ্জতো (ক.)], অনুতিট্ঠন্তি দেৱতা.
১২. ‘‘সো অপ্পমত্তো অক্কুদ্ধো [অক্কুট্ঠো (পী.)], তাত কিচ্চানি কাৰয;
ৱাযমস্সু চ কিচ্চেসু, নালসো ৱিন্দতে সুখং.
১৩. ‘‘তত্থেৱ তে ৱত্তপদা, এসাৱ [এসা চ (পী.)] অনুসাসনী;
অলং মিত্তে সুখাপেতুং, অমিত্তানং দুখায [দুক্খায (পী.)] চ’’.
১৪. ‘‘সক্খিসি ত্ৱং [সক্খী তুৱং (সী. স্যা. পী.)] কুণ্ডলিনি, মঞ্ঞসি খত্তবন্ধুনি [খত্তিযবন্ধুনী (পী.)];
ৰজ্জং কাৰেতুকামেন, কিং সু কিচ্চং কতং ৱৰং’’.
১৫. ‘‘দ্ৱেৱ তাত পদকানি, যত্থ [যেসু (পী.)] সব্বং পতিট্ঠিতং;
অলদ্ধস্স চ যো লাভো, লদ্ধস্স চানুৰক্খণা.
১৬. ‘‘অমচ্চে তাত জানাহি, ধীৰে অত্থস্স কোৱিদে;
অনক্খা কিতৱে তাত, অসোণ্ডে অৱিনাসকে.
১৭. ‘‘যো চ তং তাত ৰক্খেয্য, ধনং যঞ্চেৱ তে সিযা;
সূতোৱ ৰথং সঙ্গণ্হে, সো তে কিচ্চানি কাৰযে.
১৮. ‘‘সুসঙ্গহিতন্তজনো, সযং ৱিত্তং অৱেক্খিয;
নিধিঞ্চ ইণদানঞ্চ, ন কৰে পৰপত্তিযা.
১৯. ‘‘সযং আযং ৱযং [আযৱযং (পী.)] জঞ্ঞা, সযং জঞ্ঞা কতাকতং;
নিগ্গণ্হে নিগ্গহাৰহং, পগ্গণ্হে পগ্গহাৰহং.
২০. ‘‘সযং জানপদং অত্থং, অনুসাস ৰথেসভ;
মা তে অধম্মিকা যুত্তা, ধনং ৰট্ঠঞ্চ নাসযুং.
২১. ‘‘মা চ ৱেগেন কিচ্চানি, কৰোসি [কাৰেসি (সী. স্যা. পী.)] কাৰযেসি ৱা;
ৱেগসা হি কতং কম্মং, মন্দো পচ্ছানুতপ্পতি.
২২. ‘‘মা তে অধিসৰে মুঞ্চ, সুবাড়্হমধিকোধিতং [কোপিতং (সী. স্যা.)];
কোধসা হি বহূ ফীতা, কুলা অকুলতং গতা.
২৩. ‘‘মা তাত ইস্সৰোম্হীতি, অনত্থায পতাৰযি;
ইত্থীনং পুৰিসানঞ্চ, মা তে আসি দুখুদ্ৰযো.
২৪. ‘‘অপেতলোমহংসস্স, ৰঞ্ঞো কামানুসাৰিনো;
সব্বে ভোগা ৱিনস্সন্তি, ৰঞ্ঞো তং ৱুচ্চতে অঘং.
২৫. ‘‘তত্থেৱ তে ৱত্তপদা, এসাৱ অনুসাসনী;
দক্খস্সুদানি পুঞ্ঞকৰো, অসোণ্ডো অৱিনাসকো;
সীলৱাস্সু [সীলৱাস্স (টীকা)] মহাৰাজ, দুস্সীলো ৱিনিপাতিকো’’ [ৱিনিপাতকো (পী.)].
২৬. ‘‘অপুচ্ছিম্হ কোসিযগোত্তং [অপুচ্ছিম্হা কোসিযগোত্তং (স্যা.), অপুচ্ছম্হাপি কোসিকং (পী.)], কুণ্ডলিনিং তথেৱ চ;
ত্ৱং দানি ৱদেহি জম্বুক [জম্বুক ত্ৱং দানি ৱদেহি (স্যা. পী.)], বলানং বলমুত্তমং’’.
২৭. ‘‘বলং পঞ্চৱিধং লোকে, পুৰিসস্মিং মহগ্গতে;
তত্থ বাহুবলং নাম, চৰিমং ৱুচ্চতে বলং.
২৮. ‘‘ভোগবলঞ্চ দীঘাৱু, দুতিযং ৱুচ্চতে বলং;
অমচ্চবলঞ্চ দীঘাৱু, ততিযং ৱুচ্চতে বলং.
২৯. ‘‘অভিজচ্চবলং চেৱ, তং চতুত্থং অসংসযং;
যানি চেতানি সব্বানি, অধিগণ্হাতি পণ্ডিতো.
৩০. ‘‘তং বলানং বলং সেট্ঠং, অগ্গং পঞ্ঞাবং বলং [ৱৰং (সী.)];
পঞ্ঞাবলেনুপত্থদ্ধো, অত্থং ৱিন্দতি পণ্ডিতো.
৩১. ‘‘অপি চে লভতি মন্দো, ফীতং ধৰণিমুত্তমং;
অকামস্স পসয্হং ৱা, অঞ্ঞো তং পটিপজ্জতি.
৩২. ‘‘অভিজাতোপি চে হোতি, ৰজ্জং লদ্ধান খত্তিযো;
দুপ্পঞ্ঞো হি কাসিপতি, সব্বেনপি ন জীৱতি.
৩৩. ‘‘পঞ্ঞাৱ সুতং ৱিনিচ্ছিনী [পঞ্ঞা সুতৱিনিচ্ছিনী (স্যা. পী.)], পঞ্ঞা কিত্তি সিলোকৱড্ঢনী [ৱদ্ধনী (পী.)];
পঞ্ঞাসহিতো নৰো ইধ, অপি দুক্খে সুখানি ৱিন্দতি.
৩৪. ‘‘পঞ্ঞঞ্চ খো অসুস্সূসং, ন কোচি অধিগচ্ছতি;
বহুস্সুতং অনাগম্ম, ধম্মট্ঠং অৱিনিব্ভুজং.
৩৫. ‘‘যো চ ধম্মৱিভঙ্গঞ্ঞূ [যো ধম্মঞ্চ ৱিভাগঞ্ঞূ (পী.)], কালুট্ঠাযী মতন্দিতো;
অনুট্ঠহতি কালেন, কম্মফলং তস্স ইজ্ঝতি [কম্মফলং তস্সিজ্ঝতি, ফলং তস্স সমিজ্ঝতি (ক.)].
৩৬. ‘‘অনাযতন [না’নাযতন (পী.)] সীলস্স, অনাযতন [না’নাযতন (পী.)] সেৱিনো;
ন নিব্বিন্দিযকাৰিস্স, সম্মদত্থো ৱিপচ্চতি.
৩৭. ‘‘অজ্ঝত্তঞ্চ পযুত্তস্স, তথাযতনসেৱিনো;
অনিব্বিন্দিযকাৰিস্স, সম্মদত্থো ৱিপচ্চতি.
৩৮. ‘‘যোগপ্পযোগসঙ্খাতং, সম্ভতস্সানুৰক্খণং;
তানি ত্ৱং তাত সেৱস্সু, মা অকম্মায ৰন্ধযি;
অকম্মুনা হি দুম্মেধো, নড়াগাৰংৱ সীদতি’’.
৩৯. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, মাতাপিতূসু খত্তিয;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪০. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, পুত্তদাৰেসু খত্তিয;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪১. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, মিত্তামচ্চেসু খত্তিয;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪২. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, ৱাহনেসু বলেসু চ;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪৩. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, গামেসু নিগমেসু চ…পে….
৪৪. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, ৰট্ঠেসু [ৰট্ঠে (পী.)] জনপদেসু চ…পে….
৪৫. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, সমণ [সমণে (স্যা. ক.)] ব্ৰাহ্মণেসু চ…পে….
৪৬. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, মিগপক্খীসু খত্তিয;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪৭. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, ধম্মো চিণ্ণো সুখাৱহো [ধম্মো সুচিণ্ণো সুখমাৱহতি (ক.)];
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ৰাজ সগ্গং গমিস্সসি.
৪৮. ‘‘ধম্মং চৰ মহাৰাজ, সইন্দা [ইন্দো (পী.), সিন্দা (ক.)] দেৱা সব্ৰহ্মকা;
সুচিণ্ণেন দিৱং পত্তা, মা ধম্মং ৰাজ পামদো [পমাদো (পী. ক.)].
৪৯. ‘‘তত্থেৱ তে [ৱেতে (পী.)] ৱত্তপদা, এসাৱ [এসা চ (পী.)] অনুসাসনী;
সপ্পঞ্ঞসেৱী কল্যাণী, সমত্তং সাম [সামং (ক.)] তং ৱিদূ’’তি.
তেসকুণজাতকং পঠমং.
৫২২. সৰভঙ্গজাতকং (২)
৫০. ‘‘অলঙ্কতা কুণ্ডলিনো সুৱত্থা, ৱেড়ুৰিযমুত্তাথৰুখগ্গবন্ধা [বদ্ধা (পী.)];
ৰথেসভা তিট্ঠথ কে নু তুম্হে, কথং ৱো জানন্তি মনুস্সলোকে’’.
৫১. ‘‘অহমট্ঠকো ভীমৰথো পনাযং, কালিঙ্গৰাজা পন উগ্গতোযং [উগ্গতো অযং (পী.), উগ্গতাযং (ক.)];
সুসঞ্ঞতানং ইসীনং [সুসঞ্ঞতানিসিনং (পী.)] দস্সনায, ইধাগতা পুচ্ছিতাযেম্হ পঞ্হে’’.
৫২. ‘‘ৱেহাযসং তিট্ঠসি [তিট্ঠতি (পী.)] অন্তলিক্খে, পথদ্ধুনো পন্নৰসেৱ চন্দো;
পুচ্ছামি তং যক্খ মহানুভাৱ, কথং তং জানন্তি মনুস্সলোকে’’.
৫৩. ‘‘যমাহু দেৱেসু সুজম্পতীতি, মঘৱাতি তং আহু মনুস্সলোকে;
স দেৱৰাজা ইদমজ্জ পত্তো, সুসঞ্ঞতানং ইসীনং দস্সনায’’.
৫৪. ‘‘দূৰে সুতা নো ইসযো সমাগতা, মহিদ্ধিকা ইদ্ধিগুণূপপন্না;
ৱন্দামি তে অযিৰে পসন্নচিত্তো, যে জীৱলোকেত্থ মনুস্সসেট্ঠা’’.
৫৫. গন্ধো ইসীনং চিৰদিক্খিতানং [দক্খিতানং (স্যা. পী.)], কাযা চুতো গচ্ছতি মালুতেন;
ইতো পটিক্কম্ম সহস্সনেত্ত, গন্ধো ইসীনং অসুচি দেৱৰাজ’’.
৫৬. ‘‘গন্ধো ইসীনং চিৰদিক্খিতানং, কাযা চুতো গচ্ছতু মালুতেন;
ৱিচিত্ৰপুপ্ফং সুৰভিংৱ মালং, গন্ধঞ্চ এতং পাটিকঙ্খাম ভন্তে;
ন হেত্থ দেৱা পটিক্কূলসঞ্ঞিনো’’.
৫৭. ‘‘পুৰিন্দদো ভূতপতী যসস্সী, দেৱানমিন্দো সক্কো [ইদং পদং নত্থি (সী. স্যা. পী. পোত্থকেসু)] মঘৱা সুজম্পতি;
স দেৱৰাজা অসুৰগণপ্পমদ্দনো, ওকাসমাকঙ্খতি পঞ্হ পুচ্ছিতুং.
৫৮. ‘‘কো নেৱিমেসং ইধ পণ্ডিতানং, পঞ্হে পুট্ঠো নিপুণে ব্যাকৰিস্সতি;
তিণ্ণঞ্চ ৰঞ্ঞং মনুজাধিপানং, দেৱানমিন্দস্স চ ৱাসৱস্স’’.
৫৯. ‘‘অযং ইসি [ইসী (সী. পী.)] সৰভঙ্গো তপস্সী [যসস্সী (সী.)], যতো জাতো ৱিৰতো মেথুনস্মা;
আচেৰপুত্তো [আচৰিযপুত্তো (পী. ক.)] সুৱিনীতৰূপো, সো নেসং পঞ্হানি ৱিযাকৰিস্সতি’’.
৬০. ‘‘কোণ্ডঞ্ঞ পঞ্হানি ৱিযাকৰোহি, যাচন্তি তং ইসযো সাধুৰূপা;
কোণ্ডঞ্ঞ এসো মনুজেসু ধম্মো, যং ৱুদ্ধ [ৱদ্ধ (পী.), বুদ্ধ (ক.)] মাগচ্ছতি এস ভাৰো’’.
৬১. ‘‘কতাৱকাসা পুচ্ছন্তু ভোন্তো, যং কিঞ্চি পঞ্হং মনসাভিপত্থিতং;
অহঞ্হি তং তং ৱো ৱিযাকৰিস্সং, ঞত্ৱা সযং লোকমিমং পৰঞ্চ’’.
৬২. ‘‘ততো চ মঘৱা সক্কো, অত্থদস্সী পুৰিন্দদো;
অপুচ্ছি পঠমং পঞ্হং, যঞ্চাসি অভিপত্থিতং’’.
৬৩. ‘‘কিং সূ ৱধিত্ৱা ন কদাচি সোচতি, কিস্সপ্পহানং ইসযো ৱণ্ণযন্তি;
কস্সীধ ৱুত্তং ফৰুসং খমেথ, অক্খাহি মে কোণ্ডঞ্ঞ এতমত্থং’’.
৬৪. ‘‘কোধং ৱধিত্ৱা ন কদাচি সোচতি, মক্খপ্পহানং ইসযো ৱণ্ণযন্তি;
সব্বেসং ৱুত্তং ফৰুসং খমেথ, এতং খন্তিং উত্তমমাহু সন্তো’’.
৬৫. ‘‘সক্কা উভিন্নং [হি দ্ৱিন্নং (পী.)] ৱচনং তিতিক্খিতুং, সদিসস্স ৱা সেট্ঠতৰস্স [সেট্ঠনৰস্স (পী.)] ৱাপি;
কথং নু হীনস্স ৱচো খমেথ, অক্খাহি মে কোণ্ডঞ্ঞ এতমত্থং’’.
৬৬. ‘‘ভযা হি সেট্ঠস্স ৱচো খমেথ, সাৰম্ভহেতূ পন সাদিসস্স;
যো চীধ হীনস্স ৱচো খমেথ, এতং খন্তিং উত্তমমাহু সন্তো’’.
৬৭. ‘‘কথং ৱিজঞ্ঞা চতুপত্থৰূপং [চতুমট্ঠৰূপং (স্যা. পী.)], সেট্ঠং সৰিক্খং অথৱাপি হীনং;
ৱিৰূপৰূপেন চৰন্তি সন্তো, তস্মা হি সব্বেসং ৱচো খমেথ’’.
৬৮. ‘‘ন হেতমত্থং মহতীপি সেনা, সৰাজিকা যুজ্ঝমানা লভেথ;
যং খন্তিমা সপ্পুৰিসো লভেথ, খন্তী বলস্সূপসমন্তি ৱেৰা’’.
৬৯. ‘‘সুভাসিতং তে অনুমোদিযান, অঞ্ঞং তং পুচ্ছামি তদিঙ্ঘ ব্ৰূহি;
যথা অহুং [অহূ (সী. স্যা. পী.)] দণ্ডকী নাড়িকেৰো [নাড়িকীৰো (সী. স্যা. পী.)], অথজ্জুনো কলাবু চাপি ৰাজা;
তেসং গতিং ব্ৰূহি সুপাপকম্মিনং, কত্থূপপন্না ইসিনং ৱিহেঠকা’’.
৭০. ‘‘কিসঞ্হি [কিসংপি (পী.)] ৱচ্ছং অৱকিৰিয দণ্ডকী, উচ্ছিন্নমূলো সজনো সৰট্ঠো;
কুক্কুড়নামে নিৰযম্হি পচ্চতি, তস্স ফুলিঙ্গানি পতন্তি কাযে.
৭১. ‘‘যো সঞ্ঞতে পব্বজিতে অহেঠযি [অৱঞ্চসি (পী.)], ধম্মং ভণন্তে সমণে অদূসকে;
তং নাড়িকেৰং সুনখা পৰত্থ, সঙ্গম্ম খাদন্তি ৱিফন্দমানং.
৭২. ‘‘অথজ্জুনো নিৰযে সত্তিসূলে, অৱংসিৰো পতিতো উদ্ধংপাদো [উদ্ধপাদো (স্যা.), অদ্ধপাদো (পী.)];
অঙ্গীৰসং গোতমং হেঠযিত্ৱা, খন্তিং তপস্সিং চিৰব্ৰহ্মচাৰিং.
৭৩. ‘‘যো খণ্ডসো পব্বজিতং অছেদযি, খন্তিং ৱদন্তং সমণং অদূসকং;