৪. কুণ্ডধানৱগ্গো

১. কুণ্ডধানত্থেৰঅপদানং

১. ‘‘সত্তাহং পটিসল্লীনং, সযম্ভুং অগ্গপুগ্গলং;

পসন্নচিত্তো সুমনো, বুদ্ধসেট্ঠং উপট্ঠহিং.

২. ‘‘ৱুট্ঠিতং কালমঞ্ঞায, পদুমুত্তৰং মহামুনিং;

মহন্তিং কদলীকণ্ণিং, গহেত্ৱা উপগচ্ছহং.

৩. ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা [পটিগ্গহেসি (স্যা. ক.)] ভগৱা, সব্বঞ্ঞূ [তং ফলং (সী.)] লোকনাযকো;

মম চিত্তং পসাদেন্তো, পৰিভুঞ্জি মহামুনি.

৪. ‘‘পৰিভুঞ্জিত্ৱা সম্বুদ্ধো, সত্থৱাহো অনুত্তৰো;

সকাসনে নিসীদিত্ৱা, ইমা গাথা অভাসথ.

৫. ‘‘‘যে চ সন্তি সমিতাৰো [যে ৱসন্তি সমেতাৰো (সী.)], যক্খা ইমম্হি পব্বতে;

অৰঞ্ঞে ভূতভব্যানি [ভূতগণা সব্বে (স্যা.)], সুণন্তু ৱচনং মম’.

৬. ‘‘যো সো বুদ্ধং উপট্ঠাসি, মিগৰাজংৱ কেসৰিং [মিগৰাজাৱ কেসৰী (সী.)];

তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.

৭. ‘‘‘একাদসঞ্চক্খত্তুং, সো [সোযমেকাদসক্খত্তুং (সী.)] দেৱৰাজা ভৱিস্সতি;

চতুতিংসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি.

৮. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;

গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.

৯. ‘‘‘অক্কোসিত্ৱান সমণে, সীলৱন্তে অনাসৱে;

পাপকম্মৱিপাকেন, নামধেয্যং লভিস্সতি [ভৱিস্সতি (ক.)].

১০. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওৰসো ধম্মনিম্মিতো;

কুণ্ডধানোতি নামেন, সাৱকো সো ভৱিস্সতি’.

১১. ‘‘পৱিৱেকমনুযুত্তো, ঝাযী ঝানৰতো অহং;

তোসযিত্ৱান সত্থাৰং, ৱিহৰামি অনাসৱো.

১২. ‘‘সাৱকেহি [সাৱকগ্গেহি (সী.)] পৰিৱুতো, ভিক্খুসঙ্ঘপুৰক্খতো;

ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, সলাকং গাহযী জিনো.

১৩. ‘‘একংসং চীৱৰং কত্ৱা, ৱন্দিত্ৱা লোকনাযকং;

ৱদতং ৱৰস্স পুৰতো, পঠমং অগ্গহেসহং.

১৪. ‘‘তেন কম্মেন ভগৱা, দসসহস্সীকম্পকো;

ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, অগ্গট্ঠানে ঠপেসি মং.

১৫. ‘‘ৱীৰিযং মে ধুৰধোৰয্হং, যোগক্খেমাধিৱাহনং;

ধাৰেমি অন্তিমং দেহং, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে.

১৬. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৱিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;

ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা কুণ্ডধানো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.

কুণ্ডধানত্থেৰস্সাপদানং পঠমং.

২. সাগতত্থেৰঅপদানং

১৭. ‘‘সোভিতো নাম নামেন, অহোসিং ব্ৰাহ্মণো তদা;

পুৰক্খতো সসিস্সেহি, আৰামং অগমাসহং.

১৮. ‘‘ভগৱা তম্হি সমযে, ভিক্খুসঙ্ঘপুৰক্খতো;

আৰামদ্ৱাৰা নিক্খম্ম, অট্ঠাসি পুৰিসুত্তমো.

১৯. ‘‘তমদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, দন্তং দন্তপুৰক্খতং;

সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, সন্থৱিং লোকনাযকং.

২০. ‘‘যে কেচি পাদপা সব্বে, মহিযা তে ৱিৰূহৰে;

বুদ্ধিমন্তো তথা সত্তা, ৰুহন্তি জিনসাসনে.

২১. ‘‘সত্থৱাহোসি সপ্পঞ্ঞো, মহেসি বহুকে জনে;

ৱিপথা উদ্ধৰিত্ৱান, পথং আচিক্খসে তুৱং.

২২. ‘‘দন্তো দন্তপৰিকিণ্ণো [পুৰক্খতো (স্যা.)], ঝাযী ঝানৰতেহি চ;

আতাপী পহিতত্তেহি, উপসন্তেহি তাদিভি.

২৩. ‘‘অলঙ্কতো পৰিসাহি, পুঞ্ঞঞাণেহি সোভতি;

পভা নিদ্ধাৱতে তুয্হং, সূৰিযোদযনে যথা.

২৪. ‘‘পসন্নচিত্তং দিস্ৱান, মহেসী পদুমুত্তৰো;

ভিক্খুসঙ্ঘে ঠিতো সত্থা, ইমা গাথা অভাসথ.

২৫. ‘‘‘যো সো হাসং জনেত্ৱান, মমং কিত্তেসি ব্ৰাহ্মণো;

কপ্পানং সতসহস্সং, দেৱলোকে ৰমিস্সতি.

২৬. ‘‘‘তুসিতা হি চৱিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;

গোতমস্স ভগৱতো, সাসনে পব্বজিস্সতি.

২৭. ‘‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, অৰহত্তং [তুট্ঠহট্ঠং (স্যা. ক.)] লভিস্সতি;

সাগতো নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো’.

২৮. ‘‘পব্বজিত্ৱান কাযেন, পাপকম্মং ৱিৱজ্জযিং;

ৱচীদুচ্চৰিতং হিত্ৱা, আজীৱং পৰিসোধযিং.

২৯. ‘‘এৱং ৱিহৰমানোহং, তেজোধাতূসু কোৱিদো;

সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, ৱিহৰামি অনাসৱো.

৩০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা সাগতো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.

সাগতত্থেৰস্সাপদানং দুতিযং.

৩. মহাকচ্চানত্থেৰঅপদানং

৩১. ‘‘পদুমুত্তৰনাথস্স, পদুমং নাম চেতিযং;

সিলাসনং [সীহাসনং (ক.)] কাৰযিত্ৱা, সুৱণ্ণেনাভিলেপযিং.

৩২. ‘‘ৰতনামযছত্তঞ্চ, পগ্গয্হ ৱাড়বীজনিং [ৱাড়বীজনী (সী. স্যা.)];

বুদ্ধস্স অভিৰোপেসিং, লোকবন্ধুস্স তাদিনো.

৩৩. ‘‘যাৱতা দেৱতা ভুম্মা [ভূমা (ক.)], সব্বে সন্নিপতুং তদা;

ৰতনামযছত্তানং, ৱিপাকং কথযিস্সতি.

৩৪. ‘‘তঞ্চ সব্বং সুণিস্সাম, কথযন্তস্স সত্থুনো;

ভিয্যো হাসং জনেয্যাম, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে.

৩৫. ‘‘হেমাসনে নিসীদিত্ৱা, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;

ভিক্খুসঙ্ঘপৰিব্যূড়্হো [পৰিব্বূড়্হো (সী.)], ইমা গাথা অভাসথ.

৩৬. ‘‘‘যেনিদং আসনং দিন্নং, সোৱণ্ণং ৰতনামযং;

তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.

৩৭. ‘‘‘তিংসকপ্পানি দেৱিন্দো, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি;

সমন্তা যোজনসতং, আভাযাভিভৱিস্সতি.

৩৮. ‘‘‘মনুস্সলোকমাগন্ত্ৱা, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি;

পভস্সৰোতি নামেন, উগ্গতেজো ভৱিস্সতি.

৩৯. ‘‘‘দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, সতৰংসীৱ উগ্গতো;

সমন্তা অট্ঠৰতনং, উজ্জোতিস্সতি খত্তিযো.

৪০. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;

গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.

৪১. ‘‘‘তুসিতা হি চৱিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;

কচ্চানো নাম নামেন, ব্ৰহ্মবন্ধু ভৱিস্সতি.

৪২. ‘‘‘সো পচ্ছা পব্বজিত্ৱান, অৰহা হেস্সতিনাসৱো;

গোতমো লোকপজ্জোতো, অগ্গট্ঠানে ঠপেস্সতি.

৪৩. ‘‘‘সংখিত্তপুচ্ছিতং [সংখিত্তং পুচ্ছিতং (স্যা. ক.)] পঞ্হং, ৱিত্থাৰেন কথেস্সতি;

কথযন্তো চ তং পঞ্হং, অজ্ঝাসযং [অজ্ঝাসং (সী.), অব্ভাসং (ক.)] পূৰযিস্সতি’.

৪৪. ‘‘অড্ঢে কুলে অভিজাতো, ব্ৰাহ্মণো মন্তপাৰগূ;

ওহায ধনধঞ্ঞানি, পব্বজিং অনগাৰিযং.

৪৫. ‘‘সংখিত্তেনপি পুচ্ছন্তে, ৱিত্থাৰেন কথেমহং;

অজ্ঝাসযং তেসং পূৰেমি, তোসেমি দ্ৱিপদুত্তমং.

৪৬. ‘‘তোসিতো মে মহাৱীৰো, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;

ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, এতদগ্গে ঠপেসি মং.

৪৭. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা মহাকচ্চানো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.

মহাকচ্চানত্থেৰস্সাপদানং ততিযং.

৪. কাড়ুদাযিত্থেৰঅপদানং

৪৮. ‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;

অদ্ধানং পটিপন্নস্স, চৰতো চাৰিকং তদা.

৪৯. ‘‘সুফুল্লং পদুমং গয্হ, উপ্পলং মল্লিকঞ্চহং;

পৰমন্নং গহেত্ৱান, অদাসিং সত্থুনো অহং.

৫০. ‘‘পৰিভুঞ্জি মহাৱীৰো, পৰমন্নং সুভোজনং;

তঞ্চ পুপ্ফং গহেত্ৱান, জনস্স সম্পদস্সযি.

৫১. ‘‘ইট্ঠং কন্তং [কন্তযিদং (স্যা.)], পিযং লোকে, জলজং পুপ্ফমুত্তমং;

সুদুক্কৰং কতং তেন, যো মে পুপ্ফং অদাসিদং.

৫২. ‘‘যো পুপ্ফমভিৰোপেসি, পৰমন্নঞ্চদাসি মে;

তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.

৫৩. ‘‘‘দস অট্ঠ চক্খত্তুং [দস চট্ঠক্খত্তুং (সী.), দসমট্ঠক্খত্তুং (স্যা.)] সো, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি;

উপ্পলং পদুমঞ্চাপি, মল্লিকঞ্চ তদুত্তৰি.

৫৪. ‘‘‘অস্স পুঞ্ঞৱিপাকেন, দিব্বগন্ধসমাযুতং;

আকাসে ছদনং কত্ৱা, ধাৰযিস্সতি তাৱদে.

৫৫. ‘‘‘পঞ্চৱীসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি;

পথব্যা ৰজ্জং পঞ্চসতং, ৱসুধং আৱসিস্সতি.

৫৬. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;

গোতমো নাম গোত্তেন [নামেন (সী. স্যা. ক.)], সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.

৫৭. ‘‘‘সককম্মাভিৰদ্ধো সো, সুক্কমূলেন চোদিতো;

সক্যানং নন্দিজননো, ঞাতিবন্ধু ভৱিস্সতি.

৫৮. ‘‘‘সো পচ্ছা পব্বজিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;

সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সতিনাসৱো.

৫৯. ‘‘‘পটিসম্ভিদমনুপ্পত্তং, কতকিচ্চমনাসৱং;

গোতমো লোকবন্ধু তং [সো (সী.)], এতদগ্গে ঠপেস্সতি.

৬০. ‘‘‘পধানপহিতত্তো সো, উপসন্তো নিৰূপধি;

উদাযী নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো’.

৬১. ‘‘ৰাগো দোসো চ মোহো চ, মানো মক্খো চ ধংসিতো;

সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, ৱিহৰামি অনাসৱো.

৬২. ‘‘তোসযিঞ্চাপি সম্বুদ্ধং, আতাপী নিপকো অহং;

পসাদিতো [পমোদিতো (সী.)] চ সম্বুদ্ধো, এতদগ্গে ঠপেসি মং.

৬৩. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা কাড়ুদাযী থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি;

কাড়ুদাযীথেৰস্সাপদানং চতুত্থং.

৫. মোঘৰাজত্থেৰঅপদানং

৬৪. ‘‘অত্থদস্সী তু ভগৱা, সযম্ভূ অপৰাজিতো;

ভিক্খুসঙ্ঘপৰিব্যূড়্হো, ৰথিযং পটিপজ্জথ.

৬৫. ‘‘সিস্সেহি সম্পৰিৱুতো, ঘৰম্হা অভিনিক্খমিং;

নিক্খমিত্ৱানহং তত্থ, অদ্দসং লোকনাযকং.

৬৬. ‘‘অভিৱাদিয সম্বুদ্ধং, সিৰে কত্ৱান অঞ্জলিং;

সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, সন্থৱিং লোকনাযকং.

৬৭. ‘‘যাৱতা ৰূপিনো সত্তা, অৰূপী ৱা অসঞ্ঞিনো;

সব্বে তে তৱ ঞাণম্হি, অন্তো হোন্তি সমোগধা.

৬৮. ‘‘সুখুমচ্ছিকজালেন, উদকং যো পৰিক্খিপে;

যে কেচি উদকে পাণা, অন্তোজালে ভৱন্তি তে.

৬৯. ‘‘যেসঞ্চ চেতনা অত্থি, ৰূপিনো চ অৰূপিনো;

সব্বে তে তৱ ঞাণম্হি, অন্তো হোন্তি সমোগধা.

৭০. ‘‘সমুদ্ধৰসিমং লোকং, অন্ধকাৰসমাকুলং;