৪. কুণ্ডধানৱগ্গো
১. কুণ্ডধানত্থেৰঅপদানং
১. ‘‘সত্তাহং পটিসল্লীনং, সযম্ভুং অগ্গপুগ্গলং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, বুদ্ধসেট্ঠং উপট্ঠহিং.
২. ‘‘ৱুট্ঠিতং কালমঞ্ঞায, পদুমুত্তৰং মহামুনিং;
মহন্তিং কদলীকণ্ণিং, গহেত্ৱা উপগচ্ছহং.
৩. ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা [পটিগ্গহেসি (স্যা. ক.)] ভগৱা, সব্বঞ্ঞূ [তং ফলং (সী.)] লোকনাযকো;
মম চিত্তং পসাদেন্তো, পৰিভুঞ্জি মহামুনি.
৪. ‘‘পৰিভুঞ্জিত্ৱা সম্বুদ্ধো, সত্থৱাহো অনুত্তৰো;
সকাসনে নিসীদিত্ৱা, ইমা গাথা অভাসথ.
৫. ‘‘‘যে চ সন্তি সমিতাৰো [যে ৱসন্তি সমেতাৰো (সী.)], যক্খা ইমম্হি পব্বতে;
অৰঞ্ঞে ভূতভব্যানি [ভূতগণা সব্বে (স্যা.)], সুণন্তু ৱচনং মম’.
৬. ‘‘যো সো বুদ্ধং উপট্ঠাসি, মিগৰাজংৱ কেসৰিং [মিগৰাজাৱ কেসৰী (সী.)];
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
৭. ‘‘‘একাদসঞ্চক্খত্তুং, সো [সোযমেকাদসক্খত্তুং (সী.)] দেৱৰাজা ভৱিস্সতি;
চতুতিংসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি.
৮. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
৯. ‘‘‘অক্কোসিত্ৱান সমণে, সীলৱন্তে অনাসৱে;
পাপকম্মৱিপাকেন, নামধেয্যং লভিস্সতি [ভৱিস্সতি (ক.)].
১০. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওৰসো ধম্মনিম্মিতো;
কুণ্ডধানোতি নামেন, সাৱকো সো ভৱিস্সতি’.
১১. ‘‘পৱিৱেকমনুযুত্তো, ঝাযী ঝানৰতো অহং;
তোসযিত্ৱান সত্থাৰং, ৱিহৰামি অনাসৱো.
১২. ‘‘সাৱকেহি [সাৱকগ্গেহি (সী.)] পৰিৱুতো, ভিক্খুসঙ্ঘপুৰক্খতো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, সলাকং গাহযী জিনো.
১৩. ‘‘একংসং চীৱৰং কত্ৱা, ৱন্দিত্ৱা লোকনাযকং;
ৱদতং ৱৰস্স পুৰতো, পঠমং অগ্গহেসহং.
১৪. ‘‘তেন কম্মেন ভগৱা, দসসহস্সীকম্পকো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, অগ্গট্ঠানে ঠপেসি মং.
১৫. ‘‘ৱীৰিযং মে ধুৰধোৰয্হং, যোগক্খেমাধিৱাহনং;
ধাৰেমি অন্তিমং দেহং, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে.
১৬. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৱিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা কুণ্ডধানো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
কুণ্ডধানত্থেৰস্সাপদানং পঠমং.
২. সাগতত্থেৰঅপদানং
১৭. ‘‘সোভিতো নাম নামেন, অহোসিং ব্ৰাহ্মণো তদা;
পুৰক্খতো সসিস্সেহি, আৰামং অগমাসহং.
১৮. ‘‘ভগৱা তম্হি সমযে, ভিক্খুসঙ্ঘপুৰক্খতো;
আৰামদ্ৱাৰা নিক্খম্ম, অট্ঠাসি পুৰিসুত্তমো.
১৯. ‘‘তমদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, দন্তং দন্তপুৰক্খতং;
সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, সন্থৱিং লোকনাযকং.
২০. ‘‘যে কেচি পাদপা সব্বে, মহিযা তে ৱিৰূহৰে;
বুদ্ধিমন্তো তথা সত্তা, ৰুহন্তি জিনসাসনে.
২১. ‘‘সত্থৱাহোসি সপ্পঞ্ঞো, মহেসি বহুকে জনে;
ৱিপথা উদ্ধৰিত্ৱান, পথং আচিক্খসে তুৱং.
২২. ‘‘দন্তো দন্তপৰিকিণ্ণো [পুৰক্খতো (স্যা.)], ঝাযী ঝানৰতেহি চ;
আতাপী পহিতত্তেহি, উপসন্তেহি তাদিভি.
২৩. ‘‘অলঙ্কতো পৰিসাহি, পুঞ্ঞঞাণেহি সোভতি;
পভা নিদ্ধাৱতে তুয্হং, সূৰিযোদযনে যথা.
২৪. ‘‘পসন্নচিত্তং দিস্ৱান, মহেসী পদুমুত্তৰো;
ভিক্খুসঙ্ঘে ঠিতো সত্থা, ইমা গাথা অভাসথ.
২৫. ‘‘‘যো সো হাসং জনেত্ৱান, মমং কিত্তেসি ব্ৰাহ্মণো;
কপ্পানং সতসহস্সং, দেৱলোকে ৰমিস্সতি.
২৬. ‘‘‘তুসিতা হি চৱিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;
গোতমস্স ভগৱতো, সাসনে পব্বজিস্সতি.
২৭. ‘‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, অৰহত্তং [তুট্ঠহট্ঠং (স্যা. ক.)] লভিস্সতি;
সাগতো নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো’.
২৮. ‘‘পব্বজিত্ৱান কাযেন, পাপকম্মং ৱিৱজ্জযিং;
ৱচীদুচ্চৰিতং হিত্ৱা, আজীৱং পৰিসোধযিং.
২৯. ‘‘এৱং ৱিহৰমানোহং, তেজোধাতূসু কোৱিদো;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, ৱিহৰামি অনাসৱো.
৩০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা সাগতো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সাগতত্থেৰস্সাপদানং দুতিযং.
৩. মহাকচ্চানত্থেৰঅপদানং
৩১. ‘‘পদুমুত্তৰনাথস্স, পদুমং নাম চেতিযং;
সিলাসনং [সীহাসনং (ক.)] কাৰযিত্ৱা, সুৱণ্ণেনাভিলেপযিং.
৩২. ‘‘ৰতনামযছত্তঞ্চ, পগ্গয্হ ৱাড়বীজনিং [ৱাড়বীজনী (সী. স্যা.)];
বুদ্ধস্স অভিৰোপেসিং, লোকবন্ধুস্স তাদিনো.
৩৩. ‘‘যাৱতা দেৱতা ভুম্মা [ভূমা (ক.)], সব্বে সন্নিপতুং তদা;
ৰতনামযছত্তানং, ৱিপাকং কথযিস্সতি.
৩৪. ‘‘তঞ্চ সব্বং সুণিস্সাম, কথযন্তস্স সত্থুনো;
ভিয্যো হাসং জনেয্যাম, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে.
৩৫. ‘‘হেমাসনে নিসীদিত্ৱা, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;
ভিক্খুসঙ্ঘপৰিব্যূড়্হো [পৰিব্বূড়্হো (সী.)], ইমা গাথা অভাসথ.
৩৬. ‘‘‘যেনিদং আসনং দিন্নং, সোৱণ্ণং ৰতনামযং;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
৩৭. ‘‘‘তিংসকপ্পানি দেৱিন্দো, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি;
সমন্তা যোজনসতং, আভাযাভিভৱিস্সতি.
৩৮. ‘‘‘মনুস্সলোকমাগন্ত্ৱা, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি;
পভস্সৰোতি নামেন, উগ্গতেজো ভৱিস্সতি.
৩৯. ‘‘‘দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, সতৰংসীৱ উগ্গতো;
সমন্তা অট্ঠৰতনং, উজ্জোতিস্সতি খত্তিযো.
৪০. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
৪১. ‘‘‘তুসিতা হি চৱিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;
কচ্চানো নাম নামেন, ব্ৰহ্মবন্ধু ভৱিস্সতি.
৪২. ‘‘‘সো পচ্ছা পব্বজিত্ৱান, অৰহা হেস্সতিনাসৱো;
গোতমো লোকপজ্জোতো, অগ্গট্ঠানে ঠপেস্সতি.
৪৩. ‘‘‘সংখিত্তপুচ্ছিতং [সংখিত্তং পুচ্ছিতং (স্যা. ক.)] পঞ্হং, ৱিত্থাৰেন কথেস্সতি;
কথযন্তো চ তং পঞ্হং, অজ্ঝাসযং [অজ্ঝাসং (সী.), অব্ভাসং (ক.)] পূৰযিস্সতি’.
৪৪. ‘‘অড্ঢে কুলে অভিজাতো, ব্ৰাহ্মণো মন্তপাৰগূ;
ওহায ধনধঞ্ঞানি, পব্বজিং অনগাৰিযং.
৪৫. ‘‘সংখিত্তেনপি পুচ্ছন্তে, ৱিত্থাৰেন কথেমহং;
অজ্ঝাসযং তেসং পূৰেমি, তোসেমি দ্ৱিপদুত্তমং.
৪৬. ‘‘তোসিতো মে মহাৱীৰো, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, এতদগ্গে ঠপেসি মং.
৪৭. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা মহাকচ্চানো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মহাকচ্চানত্থেৰস্সাপদানং ততিযং.
৪. কাড়ুদাযিত্থেৰঅপদানং
৪৮. ‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;
অদ্ধানং পটিপন্নস্স, চৰতো চাৰিকং তদা.
৪৯. ‘‘সুফুল্লং পদুমং গয্হ, উপ্পলং মল্লিকঞ্চহং;
পৰমন্নং গহেত্ৱান, অদাসিং সত্থুনো অহং.
৫০. ‘‘পৰিভুঞ্জি মহাৱীৰো, পৰমন্নং সুভোজনং;
তঞ্চ পুপ্ফং গহেত্ৱান, জনস্স সম্পদস্সযি.
৫১. ‘‘ইট্ঠং কন্তং [কন্তযিদং (স্যা.)], পিযং লোকে, জলজং পুপ্ফমুত্তমং;
সুদুক্কৰং কতং তেন, যো মে পুপ্ফং অদাসিদং.
৫২. ‘‘যো পুপ্ফমভিৰোপেসি, পৰমন্নঞ্চদাসি মে;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
৫৩. ‘‘‘দস অট্ঠ চক্খত্তুং [দস চট্ঠক্খত্তুং (সী.), দসমট্ঠক্খত্তুং (স্যা.)] সো, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি;
উপ্পলং পদুমঞ্চাপি, মল্লিকঞ্চ তদুত্তৰি.
৫৪. ‘‘‘অস্স পুঞ্ঞৱিপাকেন, দিব্বগন্ধসমাযুতং;
আকাসে ছদনং কত্ৱা, ধাৰযিস্সতি তাৱদে.
৫৫. ‘‘‘পঞ্চৱীসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি;
পথব্যা ৰজ্জং পঞ্চসতং, ৱসুধং আৱসিস্সতি.
৫৬. ‘‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন [নামেন (সী. স্যা. ক.)], সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
৫৭. ‘‘‘সককম্মাভিৰদ্ধো সো, সুক্কমূলেন চোদিতো;
সক্যানং নন্দিজননো, ঞাতিবন্ধু ভৱিস্সতি.
৫৮. ‘‘‘সো পচ্ছা পব্বজিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সতিনাসৱো.
৫৯. ‘‘‘পটিসম্ভিদমনুপ্পত্তং, কতকিচ্চমনাসৱং;
গোতমো লোকবন্ধু তং [সো (সী.)], এতদগ্গে ঠপেস্সতি.
৬০. ‘‘‘পধানপহিতত্তো সো, উপসন্তো নিৰূপধি;
উদাযী নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো’.
৬১. ‘‘ৰাগো দোসো চ মোহো চ, মানো মক্খো চ ধংসিতো;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, ৱিহৰামি অনাসৱো.
৬২. ‘‘তোসযিঞ্চাপি সম্বুদ্ধং, আতাপী নিপকো অহং;
পসাদিতো [পমোদিতো (সী.)] চ সম্বুদ্ধো, এতদগ্গে ঠপেসি মং.
৬৩. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা কাড়ুদাযী থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি;
কাড়ুদাযীথেৰস্সাপদানং চতুত্থং.
৫. মোঘৰাজত্থেৰঅপদানং
৬৪. ‘‘অত্থদস্সী তু ভগৱা, সযম্ভূ অপৰাজিতো;
ভিক্খুসঙ্ঘপৰিব্যূড়্হো, ৰথিযং পটিপজ্জথ.
৬৫. ‘‘সিস্সেহি সম্পৰিৱুতো, ঘৰম্হা অভিনিক্খমিং;
নিক্খমিত্ৱানহং তত্থ, অদ্দসং লোকনাযকং.
৬৬. ‘‘অভিৱাদিয সম্বুদ্ধং, সিৰে কত্ৱান অঞ্জলিং;
সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, সন্থৱিং লোকনাযকং.
৬৭. ‘‘যাৱতা ৰূপিনো সত্তা, অৰূপী ৱা অসঞ্ঞিনো;
সব্বে তে তৱ ঞাণম্হি, অন্তো হোন্তি সমোগধা.
৬৮. ‘‘সুখুমচ্ছিকজালেন, উদকং যো পৰিক্খিপে;
যে কেচি উদকে পাণা, অন্তোজালে ভৱন্তি তে.
৬৯. ‘‘যেসঞ্চ চেতনা অত্থি, ৰূপিনো চ অৰূপিনো;
সব্বে তে তৱ ঞাণম্হি, অন্তো হোন্তি সমোগধা.
৭০. ‘‘সমুদ্ধৰসিমং লোকং, অন্ধকাৰসমাকুলং;