১২. মহাপৰিৱাৰৱগ্গো
১. মহাপৰিৱাৰকত্থেৰঅপদানং
১. ‘‘ৱিপস্সী নাম ভগৱা, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;
অট্ঠসট্ঠিসহস্সেহি, পাৱিসি বন্ধুমং তদা.
২. ‘‘নগৰা অভিনিক্খম্ম, অগমং দীপচেতিযং;
অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, আহুতীনং পটিগ্গহং.
৩. ‘‘চুল্লাসীতিসহস্সানি, যক্খা ময্হং উপন্তিকে;
উপট্ঠহন্তি সক্কচ্চং [মং নিচ্চং (ক.)], ইন্দংৱ তিদসা গণা.
৪. ‘‘ভৱনা অভিনিক্খম্ম, দুস্সং পগ্গয্হহং তদা;
সিৰসা অভিৱাদেসিং, তঞ্চাদাসিং মহেসিনো.
৫. ‘‘অহো বুদ্ধো অহো ধম্মো, অহো নো সত্থু সম্পদা;
বুদ্ধস্স আনুভাৱেন, ৱসুধাযং পকম্পথ.
৬. ‘‘তঞ্চ অচ্ছৰিযং দিস্ৱা, অব্ভুতং লোমহংসনং;
বুদ্ধে চিত্তং পসাদেমি, দ্ৱিপদিন্দম্হি তাদিনে.
৭. ‘‘সোহং চিত্তং পসাদেত্ৱা, দুস্সং দত্ৱান সত্থুনো;
সৰণঞ্চ উপাগচ্ছিং, সামচ্চো সপৰিজ্জনো.
৮. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
৯. ‘‘ইতো পন্নৰসে কপ্পে, সোড়সাসুং সুৱাহনা [সোড়সাসিংসু ৱাহনো (স্যা.)];
সত্তৰতনসম্পন্না, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
১০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৱিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা মহাপৰিৱাৰকো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মহাপৰিৱাৰকত্থেৰস্সাপদানং পঠমং.
২. সুমঙ্গলত্থেৰঅপদানং
১১. ‘‘অত্থদস্সী জিনৱৰো, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;
ৱিহাৰা অভিনিক্খম্ম, তড়াকং উপসঙ্কমি.
১২. ‘‘ন্হত্ৱা পিত্ৱা চ সম্বুদ্ধো, উত্তৰিত্ৱেকচীৱৰো;
অট্ঠাসি ভগৱা তত্থ, ৱিলোকেন্তো দিসোদিসং.
১৩. ‘‘ভৱনে উপৱিট্ঠোহং, অদ্দসং লোকনাযকং;
হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, অপ্ফোটেসিং অহং তদা.
১৪. ‘‘সতৰংসিংৱ জোতন্তং, পভাসন্তংৱ কঞ্চনং [ইমিনা পাদদ্ৱযেন পুৰিমপাদদ্ৱযস্স পুৰতো ভৱিতব্বং];
নচ্চগীতে পযুত্তোহং, পঞ্চঙ্গতূৰিযম্হি চ.
১৫. ‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৱত্তং অথ মানুসং;
সব্বে সত্তে অভিভোমি, ৱিপুলো হোতি মে যসো [অযঞ্চ গাথা পৰিগ্গহেতিগাথায অনন্তৰমেৱ ঠাতুং যুত্তা].
১৬. ‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;
অত্তানং তোসযিত্ৱান, পৰে তোসেসি ত্ৱং মুনি.
১৭. ‘‘পৰিগ্গহে [পৰিগ্গয্হ (সী.), পৰিগ্গহিত্ৱা (স্যা.), পৰিগ্গহেন (ক.)] নিসীদিত্ৱা, হাসং কত্ৱান সুব্বতে;
উপট্ঠহিত্ৱা সম্বুদ্ধং, তুসিতং উপপজ্জহং.
১৮. ‘‘সোড়সেতো কপ্পসতে, দ্ৱিনৱএকচিন্তিতা;
সত্তৰতনসম্পন্না, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
১৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা সুমঙ্গলো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সুমঙ্গলত্থেৰস্সাপদানং দুতিযং.
৩. সৰণগমনিযত্থেৰঅপদানং
২০. ‘‘উভিন্নং দেৱৰাজূনং, সঙ্গামো সমুপট্ঠিতো;
অহোসি সমুপব্যূড়্হো [সমুপব্বূড়্হো (সী.)], মহাঘোসো অৱত্তথ [পৱত্তথ (সী.)].
২১. ‘‘পদুমুত্তৰো লোকৱিদূ, আহুতীনং পটিগ্গহো;
অন্তলিক্খে ঠিতো সত্থা, সংৱেজেসি মহাজনং.
২২. ‘‘সব্বে দেৱা অত্তমনা, নিক্খিত্তকৱচাৱুধা;
সম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা, একগ্গাসিংসু তাৱদে.
২৩. ‘‘ময্হং [অম্হং (সী.)] সঙ্কপ্পমঞ্ঞায, ৱাচাসভিমুদীৰযি;
অনুকম্পকো লোকৱিদূ, নিব্বাপেসি মহাজনং.
২৪. ‘‘পদুট্ঠচিত্তো মনুজো, একপাণং ৱিহেঠযং;
তেন চিত্তপ্পদোসেন, অপাযং উপপজ্জতি.
২৫. ‘‘সঙ্গামসীসে নাগোৱ, বহূ পাণে ৱিহেঠযং;
নিব্বাপেথ সকং চিত্তং, মা হঞ্ঞিত্থো পুনপ্পুনং.
২৬. ‘‘দ্ৱিন্নম্পি যক্খৰাজূনং, সেনা সা ৱিম্হিতা অহু [সেনাযো ৱিম্হিতা অহূ (সী.), সেনাপি সমিতা অহু (স্যা.)];
সৰণঞ্চ উপাগচ্ছুং, লোকজেট্ঠং সুতাদিনং.
২৭. ‘‘সঞ্ঞাপেত্ৱান জনতং, পদমুদ্ধৰি [উদ্ধৰি পন (সী. স্যা.)] চক্খুমা;
পেক্খমানোৱ দেৱেহি, পক্কামি উত্তৰামুখো.
২৮. ‘‘পঠমং সৰণং গচ্ছিং, দ্ৱিপদিন্দস্স তাদিনো;
কপ্পানং সতসহস্সং, দুগ্গতিং নুপপজ্জহং.
২৯. ‘‘মহাদুন্দুভিনামা চ, সোড়সাসুং ৰথেসভা;
তিংসকপ্পসহস্সম্হি, ৰাজানো চক্কৱত্তিনো.
৩০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা সৰণগমনিযো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সৰণগমনিযত্থেৰস্সাপদানং ততিযং.
৪. একাসনিযত্থেৰঅপদানং
৩১. ‘‘ৱৰুণো নাম নামেন, দেৱৰাজা অহং তদা;
উপট্ঠহেসিং সম্বুদ্ধং, সযোগ্গবলৱাহনো.
৩২. ‘‘নিব্বুতে লোকনাথম্হি, অত্থদস্সীনৰুত্তমে;
তূৰিযং সব্বমাদায, অগমং বোধিমুত্তমং.
৩৩. ‘‘ৱাদিতেন চ নচ্চেন, সম্মতাড়সমাহিতো;
সম্মুখা ৱিয সম্বুদ্ধং, উপট্ঠিং বোধিমুত্তমং.
৩৪. ‘‘উপট্ঠহিত্ৱা তং বোধিং, ধৰণীৰুহপাদপং;
পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱান, তত্থ কালঙ্কতো অহং.
৩৫. ‘‘সককম্মাভিৰদ্ধোহং, পসন্নো বোধিমুত্তমে;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, নিম্মানং উপপজ্জহং.
৩৬. ‘‘সট্ঠিতূৰিযসহস্সানি, পৰিৱাৰেন্তি মং সদা;
মনুস্সেসু চ দেৱেসু, ৱত্তমানং ভৱাভৱে.
৩৭. ‘‘তিৱিধগ্গী নিব্বুতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা;
ধাৰেমি অন্তিমং দেহং, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে [অযঞ্চ গাথা পটিসম্ভিদা চতস্সেতিগাথায একসম্বন্ধা ভৱিতং যুত্তা].
৩৮. ‘‘সুবাহূ নাম নামেন, চতুত্তিংসাসু খত্তিযা;
সত্তৰতনসম্পন্না, পঞ্চকপ্পসতে ইতো.
৩৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা একাসনিযো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
একাসনিযত্থেৰস্সাপদানং চতুত্থং.
৫. সুৱণ্ণপুপ্ফিযত্থেৰঅপদানং
৪০. ‘‘ৱিপস্সী নাম ভগৱা, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;
নিসিন্নো জনকাযস্স, দেসেসি অমতং পদং.
৪১. ‘‘তস্সাহং ধম্মং সুত্ৱান, দ্ৱিপদিন্দস্স তাদিনো;
সোণ্ণপুপ্ফানি চত্তাৰি, বুদ্ধস্স অভিৰোপযিং.
৪২. ‘‘সুৱণ্ণচ্ছদনং আসি, যাৱতা পৰিসা তদা;
বুদ্ধাভা চ সুৱণ্ণাভা, আলোকো ৱিপুলো অহু.
৪৩. ‘‘উদগ্গচিত্তো সুমনো, ৱেদজাতো কতঞ্জলী;
ৱিত্তিসঞ্জননো তেসং, দিট্ঠধম্মসুখাৱহো.
৪৪. ‘‘আযাচিত্ৱান সম্বুদ্ধং, ৱন্দিত্ৱান চ সুব্বতং;
পামোজ্জং জনযিত্ৱান, সকং ভৱনুপাগমিং.
৪৫. ‘‘ভৱনে উপৱিট্ঠোহং, বুদ্ধসেট্ঠং অনুস্সৰিং;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, তুসিতং উপপজ্জহং.
৪৬. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিৰোপযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
৪৭. ‘‘সোড়সাসিংসু ৰাজানো, নেমিসম্মতনামকা;
তেতালীসে ইতো কপ্পে, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
৪৮. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা সুৱণ্ণপুপ্ফিযো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সুৱণ্ণপুপ্ফিযত্থেৰস্সাপদানং পঞ্চমং.
৬. চিতকপূজকত্থেৰঅপদানং
৪৯. ‘‘ৱসামি ৰাজাযতনে, সামচ্চো সপৰিজ্জনো;
পৰিনিব্বুতে ভগৱতি, সিখিনো লোকবন্ধুনো.
৫০. ‘‘পসন্নচিত্তো সুমনো, চিতকং অগমাসহং;
তূৰিযং তত্থ ৱাদেত্ৱা, গন্ধমালং সমোকিৰিং.
৫১. ‘‘চিতম্হি পূজং কত্ৱান, ৱন্দিত্ৱা চিতকং অহং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, সকং ভৱনুপাগমিং.
৫২. ‘‘ভৱনে উপৱিট্ঠোহং, চিতপূজং অনুস্সৰিং;
তেন কম্মেন দ্ৱিপদিন্দ, লোকজেট্ঠ নৰাসভ.
৫৩. ‘‘অনুভোত্ৱান সম্পত্তিং, দেৱেসু মানুসেসু চ;
পত্তোম্হি অচলং ঠানং, হিত্ৱা জযপৰাজযং.
৫৪. ‘‘একত্তিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিৰোপযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, চিতপূজাযিদং ফলং.
৫৫. ‘‘একূনতিংসকপ্পম্হি, ইতো সোড়স ৰাজানো;
উগ্গতা নাম নামেন, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
৫৬. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা চিতকপূজকো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
চিতকপূজকত্থেৰস্সাপদানং ছট্ঠং.
৭. বুদ্ধসঞ্ঞকত্থেৰঅপদানং
৫৭. ‘‘যদা ৱিপস্সী লোকগ্গো, আযুসঙ্খাৰমোস্সজি;
পথৱী সম্পকম্পিত্থ, মেদনী জলমেখলা.
৫৮. ‘‘ওততং ৱিত্থতং [ওততং ৱিততং (স্যা.)] ময্হং, সুৱিচিত্তৱটংসকং [সুচিচিত্তং পপঞ্চকং (স্যা.)];
ভৱনম্পি পকম্পিত্থ, বুদ্ধস্স আযুসঙ্খযে.
৫৯. ‘‘তাসো ময্হং সমুপ্পন্নো, ভৱনে সম্পকম্পিতে;
উপ্পাদো [উপ্পাতো (?)] নু কিমত্থায, আলোকো ৱিপুলো অহু.
৬০. ‘‘ৱেস্সৱণো ইধাগম্ম, নিব্বাপেসি মহাজনং;
পাণভূতে [পাণভুতং (স্যা.), পাণভূনং (সী. ক.)] ভযং নত্থি, একগ্গা হোথ সংৱুতা [সগাৰৱা (স্যা.)].
৬১. ‘‘অহো বুদ্ধো অহো ধম্মো, অহো নো সত্থু সম্পদা;
যস্মিং উপ্পজ্জমানম্হি, পথৱী [পঠৱী (সী. স্যা.)] সম্পকম্পতি.
৬২. ‘‘বুদ্ধানুভাৱং কিত্তেত্ৱা, কপ্পং সগ্গম্হি মোদহং;
অৱসেসেসু কপ্পেসু, কুসলং চৰিতং [কৰিতং (সী. স্যা.), কাৰিতং (ক.)] মযা.
৬৩. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং সঞ্ঞমলভিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধসঞ্ঞাযিদং ফলং.
৬৪. ‘‘ইতো চুদ্দসকপ্পম্হি, ৰাজা আসিং পতাপৱা;
সমিতো নাম নামেন, চক্কৱত্তী মহব্বলো.
৬৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা বুদ্ধসঞ্ঞকো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
বুদ্ধসঞ্ঞকত্থেৰস্সাপদানং সত্তমং.
৮. মগ্গসঞ্ঞকত্থেৰঅপদানং
৬৬. ‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, সাৱকা ৱনচাৰিনো;
ৱিপ্পনট্ঠা ব্ৰহাৰঞ্ঞে, অন্ধাৱ অনুসুয্যৰে [অনুসুযৰে (সী.)].
৬৭. ‘‘অনুস্সৰিত্ৱা সম্বুদ্ধং, পদুমুত্তৰনাযকং;