৩-৬. উপালিত্থেৰঅপদানং
৪৪১. ‘‘নগৰে হংসৱতিযা, সুজাতো নাম ব্ৰাহ্মণো;
অসীতিকোটিনিচযো, পহূতধনধঞ্ঞৱা.
৪৪২. ‘‘অজ্ঝাযকো মন্তধৰো, তিণ্ণং ৱেদান পাৰগূ;
লক্খণে ইতিহাসে চ, সধম্মে পাৰমিং গতো.
৪৪৩. ‘‘পৰিব্বাজা একসিখা [একভিক্খা (ক.)], গোতমা
বুদ্ধসাৱকা [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি].
চৰকা তাপসা চেৱ, চৰন্তি মহিযা তদা.
৪৪৪. ‘‘তেপি মং পৰিৱাৰেন্তি, ব্ৰাহ্মণো ৱিস্সুতো ইতি;
বহুজ্জনো মং পূজেতি, নাহং পূজেমি কিঞ্চনং.
৪৪৫. ‘‘পূজাৰহং ন পস্সামি, মানত্থদ্ধো অহং তদা;
বুদ্ধোতি ৱচনং নত্থি, তাৱ নুপ্পজ্জতে জিনো.
৪৪৬. ‘‘অচ্চযেন অহোৰত্তং, পদুমুত্তৰনামকো [নাযকো (সী. স্যা.)];
সব্বং তমং ৱিনোদেত্ৱা, লোকে উপ্পজ্জি চক্খুমা.
৪৪৭. ‘‘ৱিত্থাৰিকে বাহুজঞ্ঞে, পুথুভূতে চ সাসনে;
উপাগমি তদা বুদ্ধো, নগৰং হংসসৱ্হযং.
৪৪৮. ‘‘পিতু অত্থায সো বুদ্ধো, ধম্মং দেসেসি চক্খুমা;
তেন কালেন পৰিসা, সমন্তা যোজনং তদা.
৪৪৯. ‘‘সম্মতো মনুজানং সো, সুনন্দো নাম তাপসো;
যাৱতা বুদ্ধপৰিসা, পুপ্ফেহচ্ছাদযী তদা.
৪৫০. ‘‘চতুসচ্চং পকাসেন্তে, সেট্ঠে চ [হেট্ঠা চ (ক.)] পুপ্ফমণ্ডপে;
কোটিসতসহস্সানং, ধম্মাভিসমযো অহু.
৪৫১. ‘‘সত্তৰত্তিন্দিৱং বুদ্ধো, ৱস্সেত্ৱা ধম্মৱুট্ঠিযো;
অট্ঠমে দিৱসে পত্তে, সুনন্দং কিত্তযী জিনো.
৪৫২. ‘‘দেৱলোকে মনুস্সে ৱা, সংসৰন্তো অযং ভৱে;
সব্বেসং পৱৰো হুত্ৱা, ভৱেসু সংসৰিস্সতি.
৪৫৩. ‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
৪৫৪. ‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওৰসো ধম্মনিম্মিতো;
মন্তাণিপুত্তো পুণ্ণোতি, হেস্সতি সত্থু সাৱকো.
৪৫৫. ‘‘এৱং কিত্তযি সম্বুদ্ধো, সুনন্দং তাপসং তদা;
হাসযন্তো জনং সব্বং, দস্সযন্তো সকং বলং.
৪৫৬. ‘‘কতঞ্জলী নমস্সন্তি, সুনন্দং তাপসং জনা;
বুদ্ধে কাৰং কৰিত্ৱান, সোধেসি গতিমত্তনো.
৪৫৭. ‘‘তত্থ মে অহু সঙ্কপ্পো, সুত্ৱান মুনিনো ৱচং;
অহম্পি কাৰং কস্সামি, যথা পস্সামি গোতমং.
৪৫৮. ‘‘এৱাহং চিন্তযিত্ৱান, কিৰিযং চিন্তযিং মম;
ক্যাহং কম্মং আচৰামি, পুঞ্ঞক্খেত্তে অনুত্তৰে.
৪৫৯. ‘‘অযঞ্চ পাঠিকো ভিক্খু, সব্বপাঠিস্স সাসনে;
ৱিনযে অগ্গনিক্খিত্তো, তং ঠানং পত্থযে অহং.
৪৬০. ‘‘ইদং মে অমিতং ভোগং, অক্খোভং সাগৰূপমং;
তেন ভোগেন বুদ্ধস্স, আৰামং মাপযে অহং.
৪৬১. ‘‘সোভনং নাম আৰামং, নগৰস্স পুৰত্থতো;
কিণিত্ৱা [কীত্ৱা (সী.), কিত্ৱা (ক.)] সতসহস্সেন, সঙ্ঘাৰামং অমাপযিং.
৪৬২. ‘‘কূটাগাৰে চ পাসাদে, মণ্ডপে হম্মিযে গুহা;
চঙ্কমে সুকতে কত্ৱা, সঙ্ঘাৰামং অমাপযিং.
৪৬৩. ‘‘জন্তাঘৰং অগ্গিসালং, অথো উদকমাড়কং;
ন্হানঘৰং মাপযিত্ৱা, ভিক্খুসঙ্ঘস্সদাসহং.
৪৬৪. ‘‘আসন্দিযো পীঠকে চ, পৰিভোগে চ ভাজনে;
আৰামিকঞ্চ ভেসজ্জং, সব্বমেতং অদাসহং.
৪৬৫. ‘‘আৰক্খং পট্ঠপেত্ৱান, পাকাৰং কাৰযিং দড়্হং;
মা নং কোচি ৱিহেঠেসি, সন্তচিত্তান তাদিনং.
৪৬৬. ‘‘সতসহস্সেনাৱাসং [আৱাসং সতসহস্সেন (সী.), আৱাসে সতসহস্সে (স্যা.)], সঙ্ঘাৰামে অমাপযিং;
ৱেপুল্লং তং মাপযিত্ৱা [ৱেপুল্লতং পাপযিত্ৱা (সী.)], সম্বুদ্ধং উপনামযিং.
৪৬৭. ‘‘নিট্ঠাপিতো মযাৰামো, সম্পটিচ্ছ তুৱং মুনি;
নিয্যাদেস্সামি তং ৱীৰ [তে ৱীৰ (সী.), তং ধীৰ (স্যা.)], অধিৱাসেহি চক্খুম.
৪৬৮. ‘‘পদুমুত্তৰো লোকৱিদূ, আহুতীনং পটিগ্গহো;
মম সঙ্কপ্পমঞ্ঞায, অধিৱাসেসি নাযকো.
৪৬৯. ‘‘অধিৱাসনমঞ্ঞায, সব্বঞ্ঞুস্স মহেসিনো;
ভোজনং পটিযাদেত্ৱা, কালমাৰোচযিং অহং.
৪৭০. ‘‘আৰোচিতম্হি কালম্হি, পদুমুত্তৰনাযকো;
খীণাসৱসহস্সেহি, আৰামং মে উপাগমি.
৪৭১. ‘‘নিসিন্নং কালমঞ্ঞায, অন্নপানেন তপ্পযিং;
ভুত্তাৱিং কালমঞ্ঞায, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.
৪৭২. ‘‘কীতো সতসহস্সেন, তত্তকেনেৱ কাৰিতো;
সোভনো নাম আৰামো, সম্পটিচ্ছ তুৱং মুনি.
৪৭৩. ‘‘ইমিনাৰামদানেন, চেতনাপণিধীহি চ;
ভৱে নিব্বত্তমানোহং, লভামি মম পত্থিতং.
৪৭৪. ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা সম্বুদ্ধো, সঙ্ঘাৰামং সুমাপিতং;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.
৪৭৫. ‘‘যো সো বুদ্ধস্স পাদাসি, সঙ্ঘাৰামং সুমাপিতং;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
৪৭৬. ‘‘হত্থী অস্সা ৰথা পত্তী, সেনা চ চতুৰঙ্গিনী;
পৰিৱাৰেস্সন্তিমং নিচ্চং, সঙ্ঘাৰামস্সিদং ফলং.
৪৭৭. ‘‘সট্ঠি তূৰসহস্সানি [তুৰিযসহস্সানি (সী. স্যা.)], ভেৰিযো সমলঙ্কতা;
পৰিৱাৰেস্সন্তিমং নিচ্চং, সঙ্ঘাৰামস্সিদং ফলং.
৪৭৮. ‘‘ছড়সীতিসহস্সানি, নাৰিযো সমলঙ্কতা;
ৱিচিত্তৱত্থাভৰণা, আমুত্তমণিকুণ্ডলা.
৪৭৯. ‘‘অড়াৰপম্হা হসুলা, সুসঞ্ঞা তনুমজ্ঝিমা;
পৰিৱাৰেস্সন্তিমং নিচ্চং, সঙ্ঘাৰামস্সিদং ফলং.
৪৮০. ‘‘তিংসকপ্পসহস্সানি, দেৱলোকে ৰমিস্সতি;
সহস্সক্খত্তুং দেৱিন্দো, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি.
৪৮১. ‘‘দেৱৰাজেন পত্তব্বং, সব্বং পটিলভিস্সতি;
অনূনভোগো হুত্ৱান, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি.
৪৮২. ‘‘সহস্সক্খত্তুং চক্কৱত্তী, ৰাজা ৰট্ঠে ভৱিস্সতি;
পথব্যা ৰজ্জং ৱিপুলং, গণনাতো অসঙ্খিযং.
৪৮৩. ‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
৪৮৪. ‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওৰসো ধম্মনিম্মিতো;
উপালি নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো.
৪৮৫. ‘‘ৱিনযে পাৰমিং পত্ৱা, ঠানাঠানে চ কোৱিদো;
জিনসাসনং ধাৰেন্তো, ৱিহৰিস্সতিনাসৱো.
৪৮৬. ‘‘সব্বমেতং অভিঞ্ঞায, গোতমো সক্যপুঙ্গৱো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, এতদগ্গে ঠপেস্সতি.
৪৮৭. ‘‘অপৰিমেয্যুপাদায, পত্থেমি তৱ সাসনং;
সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.
৪৮৮. ‘‘যথা সূলাৱুতো পোসো, ৰাজদণ্ডেন তজ্জিতো;
সূলে সাতং অৱিন্দন্তো, পৰিমুত্তিংৱ ইচ্ছতি.
৪৮৯. ‘‘তথেৱাহং মহাৱীৰ, ভৱদণ্ডেন তজ্জিতো;
কম্মসূলাৱুতো সন্তো, পিপাসাৱেদনট্টিতো.
৪৯০. ‘‘ভৱে সাতং ন ৱিন্দামি, ডয্হন্তো তীহি অগ্গিভি;
পৰিমুত্তিং গৱেসামি, যথাপি ৰাজদণ্ডিতো.
৪৯১. ‘‘যথা ৱিসাদো পুৰিসো, ৱিসেন পৰিপীড়িতো;
অগদং সো গৱেসেয্য, ৱিসঘাতাযুপালনং [ৱিসঘাতাযুপাযনং (স্যা. ক.)].
৪৯২. ‘‘গৱেসমানো পস্সেয্য, অগদং ৱিসঘাতকং;
তং পিৱিত্ৱা সুখী অস্স, ৱিসম্হা পৰিমুত্তিযা.
৪৯৩. ‘‘তথেৱাহং মহাৱীৰ, যথা ৱিসহতো নৰো;
সম্পীড়িতো অৱিজ্জায, সদ্ধম্মাগদমেসহং.
৪৯৪. ‘‘ধম্মাগদং গৱেসন্তো, অদ্দক্খিং সক্যসাসনং;
অগ্গং সব্বোসধানং তং, সব্বসল্লৱিনোদনং.
৪৯৫. ‘‘ধম্মোসধং পিৱিত্ৱান, ৱিসং সব্বং সমূহনিং;
অজৰামৰং সীতিভাৱং, নিব্বানং ফস্সযিং অহং.
৪৯৬. ‘‘যথা ভূতট্টিতো পোসো, ভূতগ্গাহেন পীড়িতো;
ভূতৱেজ্জং গৱেসেয্য, ভূতস্মা পৰিমুত্তিযা.
৪৯৭. ‘‘গৱেসমানো পস্সেয্য, ভূতৱিজ্জাসু কোৱিদং;
তস্স সো ৱিহনে ভূতং, সমূলঞ্চ ৱিনাসযে.
৪৯৮. ‘‘তথেৱাহং মহাৱীৰ, তমগ্গাহেন পীড়িতো;
ঞাণালোকং গৱেসামি, তমতো পৰিমুত্তিযা.
৪৯৯. ‘‘অথদ্দসং সক্যমুনিং, কিলেসতমসোধনং;
সো মে তমং ৱিনোদেসি, ভূতৱেজ্জোৱ ভূতকং.
৫০০. ‘‘সংসাৰসোতং সঞ্ছিন্দিং, তণ্হাসোতং নিৱাৰযিং;
ভৱং উগ্ঘাটযিং সব্বং, ভূতৱেজ্জোৱ মূলতো.
৫০১. ‘‘গৰুড়ো যথা ওপততি, পন্নগং ভক্খমত্তনো;
সমন্তা যোজনসতং, ৱিক্খোভেতি মহাসৰং.
৫০২. ‘‘পন্নগং সো গহেত্ৱান, অধোসীসং ৱিহেঠযং;
আদায সো পক্কমতি, যেনকামং ৱিহঙ্গমো.
৫০৩. ‘‘তথেৱাহং মহাৱীৰ, যথাপি গৰুড়ো বলী;
অসঙ্খতং গৱেসন্তো, দোসে ৱিক্খালযিং অহং.
৫০৪. ‘‘দিট্ঠো অহং ধম্মৱৰং, সন্তিপদমনুত্তৰং;
আদায ৱিহৰামেতং, গৰুড়ো পন্নগং যথা.
৫০৫. ‘‘আসাৱতী নাম লতা, জাতা চিত্তলতাৱনে;
তস্সা ৱস্সসহস্সেন, একং নিব্বত্ততে ফলং.
৫০৬. ‘‘তং দেৱা পযিৰুপাসন্তি, তাৱদূৰফলে সতি;
দেৱানং সা পিযা এৱং, আসাৱতী লতুত্তমা.
৫০৭. ‘‘সতসহস্সুপাদায, তাহং পৰিচৰে মুনি;
সাযং পাতং নমস্সামি, দেৱা আসাৱতিং যথা.
৫০৮. ‘‘অৱঞ্ঝা পাৰিচৰিযা, অমোঘা চ নমস্সনা;
দূৰাগতম্পি মং সন্তং, খণোযং ন ৱিৰাধযি.
৫০৯. ‘‘পটিসন্ধিং ন পস্সামি, ৱিচিনন্তো ভৱে অহং;
নিৰূপধি ৱিপ্পমুত্তো [ৱিপ্পযুত্তো (ক.)], উপসন্তো চৰামহং.
৫১০. ‘‘যথাপি পদুমং নাম, সূৰিযৰংসেন পুপ্ফতি;
তথেৱাহং মহাৱীৰ, বুদ্ধৰংসেন পুপ্ফিতো.
৫১১. ‘‘যথা বলাকযোনিম্হি, ন ৱিজ্জতি পুমো [পুমা (সী. স্যা.)] সদা;
মেঘেসু গজ্জমানেসু, গব্ভং গণ্হন্তি তা সদা.
৫১২. ‘‘চিৰম্পি গব্ভং ধাৰেন্তি, যাৱ মেঘো ন গজ্জতি;
ভাৰতো পৰিমুচ্চন্তি, যদা মেঘো পৱস্সতি.
৫১৩. ‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, ধম্মমেঘেন গজ্জতো;
সদ্দেন ধম্মমেঘস্স, ধম্মগব্ভং অগণ্হহং.
৫১৪. সতসহস্সুপাদায, পুঞ্ঞগব্ভং ধৰেমহং;
নপ্পমুচ্চামি ভাৰতো, ধম্মমেঘো ন গজ্জতি.