৪. সোণদণ্ডসুত্তং

চম্পেয্যকব্ৰাহ্মণগহপতিকা

৩০০. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা অঙ্গেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি যেন চম্পা তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা চম্পাযং ৱিহৰতি গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰে. তেন খো পন সমযেন সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো চম্পং অজ্ঝাৱসতি সত্তুস্সদং সতিণকট্ঠোদকং সধঞ্ঞং ৰাজভোগ্গং ৰঞ্ঞা মাগধেন সেনিযেন বিম্বিসাৰেন দিন্নং ৰাজদাযং ব্ৰহ্মদেয্যং.

৩০১. অস্সোসুং খো চম্পেয্যকা ব্ৰাহ্মণগহপতিকা – ‘‘সমণো খলু ভো গোতমো সক্যপুত্তো সক্যকুলা পব্বজিতো অঙ্গেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি চম্পং অনুপ্পত্তো চম্পাযং ৱিহৰতি গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰে. তং খো পন ভৱন্তং গোতমং এৱং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’তি. সো ইমং লোকং সদেৱকং সমাৰকং সব্ৰহ্মকং সস্সমণব্ৰাহ্মণিং পজং সদেৱমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেতি. সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি. সাধু খো পন তথাৰূপানং অৰহতং দস্সনং হোতী’’তি. অথ খো চম্পেয্যকা ব্ৰাহ্মণগহপতিকা চম্পায নিক্খমিত্ৱা সঙ্ঘসঙ্ঘী [সঙ্ঘা সঙ্ঘী (সী. স্যা. পী.)] গণীভূতা যেন গগ্গৰা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমন্তি.

৩০২. তেন খো পন সমযেন সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো উপৰিপাসাদে দিৱাসেয্যং উপগতো হোতি. অদ্দসা খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো চম্পেয্যকে ব্ৰাহ্মণগহপতিকে চম্পায নিক্খমিত্ৱা সঙ্ঘসঙ্ঘী [সঙ্ঘে সঙ্ঘী (সী. পী.) সঙ্ঘা সঙ্ঘী (স্যা.)] গণীভূতে যেন গগ্গৰা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমন্তে. দিস্ৱা খত্তং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো, ভো খত্তে, চম্পেয্যকা ব্ৰাহ্মণগহপতিকা চম্পায নিক্খমিত্ৱা সঙ্ঘসঙ্ঘী গণীভূতা যেন গগ্গৰা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমন্তী’’তি? ‘‘অত্থি খো, ভো, সমণো গোতমো সক্যপুত্তো সক্যকুলা পব্বজিতো অঙ্গেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি চম্পং অনুপ্পত্তো চম্পাযং ৱিহৰতি গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰে. তং খো পন ভৱন্তং গোতমং এৱং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’তি. তমেতে ভৱন্তং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমন্তী’’তি. ‘‘তেন হি, ভো খত্তে, যেন চম্পেয্যকা ব্ৰাহ্মণগহপতিকা তেনুপসঙ্কম, উপসঙ্কমিত্ৱা চম্পেয্যকে ব্ৰাহ্মণগহপতিকে এৱং ৱদেহি – ‘সোণদণ্ডো, ভো, ব্ৰাহ্মণো এৱমাহ – আগমেন্তু কিৰ ভৱন্তো, সোণদণ্ডোপি ব্ৰাহ্মণো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সতী’’’তি. ‘‘এৱং, ভো’’তি খো সো খত্তা সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স পটিস্সুত্ৱা যেন চম্পেয্যকা ব্ৰাহ্মণগহপতিকা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা চম্পেয্যকে ব্ৰাহ্মণগহপতিকে এতদৱোচ – ‘‘সোণদণ্ডো ভো ব্ৰাহ্মণো এৱমাহ – ‘আগমেন্তু কিৰ ভৱন্তো, সোণদণ্ডোপি ব্ৰাহ্মণো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সতী’’’তি.

সোণদণ্ডগুণকথা

৩০৩. তেন খো পন সমযেন নানাৱেৰজ্জকানং ব্ৰাহ্মণানং পঞ্চমত্তানি ব্ৰাহ্মণসতানি চম্পাযং পটিৱসন্তি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অস্সোসুং খো তে ব্ৰাহ্মণা – ‘‘সোণদণ্ডো কিৰ ব্ৰাহ্মণো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সতী’’তি. অথ খো তে ব্ৰাহ্মণা যেন সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচুং – ‘‘সচ্চং কিৰ ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সতী’’তি? ‘‘এৱং খো মে, ভো, হোতি – ‘অহম্পি সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সামী’’’তি.

‘‘মা ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমি. ন অৰহতি ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. সচে ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সতি, ভোতো সোণদণ্ডস্স যসো হাযিস্সতি, সমণস্স গোতমস্স যসো অভিৱড্ঢিস্সতি. যম্পি ভোতো সোণদণ্ডস্স যসো হাযিস্সতি, সমণস্স গোতমস্স যসো অভিৱড্ঢিস্সতি, ইমিনাপঙ্গেন ন অৰহতি ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং; সমণোত্ৱেৱ গোতমো অৰহতি ভৱন্তং সোণদণ্ডং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং.

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ, সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন. যম্পি ভৱং সোণদণ্ডো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ, সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন, ইমিনাপঙ্গেন ন অৰহতি ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং; সমণোত্ৱেৱ গোতমো অৰহতি ভৱন্তং সোণদণ্ডং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং.

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো অড্ঢো মহদ্ধনো মহাভোগো…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো অজ্ঝাযকো, মন্তধৰো, তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ সনিঘণ্ডুকেটুভানং সাক্খৰপ্পভেদানং ইতিহাসপঞ্চমানং পদকো ৱেয্যাকৰণো, লোকাযতমহাপুৰিসলক্খণেসু অনৱযো…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো ব্ৰহ্মৱণ্ণী ব্ৰহ্মৱচ্ছসী [ব্ৰহ্মড্ঢী (সী.), ব্ৰহ্মৱচ্চসী (পী.)] অখুদ্দাৱকাসো দস্সনায…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো সীলৱা ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো কল্যাণৱাচো কল্যাণৱাক্কৰণো পোৰিযা ৱাচায সমন্নাগতো ৱিস্সট্ঠায অনেলগলায [অনেড়গলায (সী. পী.), অনেলগড়ায (ক)] অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযা…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো বহূনং আচৰিযপাচৰিযো তীণি মাণৱকসতানি মন্তে ৱাচেতি. বহূ খো পন নানাদিসা নানাজনপদা মাণৱকা আগচ্ছন্তি ভোতো সোণদণ্ডস্স সন্তিকে মন্তত্থিকা মন্তে অধিযিতুকামা …পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো জিণ্ণো ৱুদ্ধো মহল্লকো অদ্ধগতো ৱযোঅনুপ্পত্তো; সমণো গোতমো তৰুণো চেৱ তৰুণপব্বজিতো চ…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো ৰঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসাৰস্স সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণস্স পোক্খৰসাতিস্স সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘ভৱঞ্হি সোণদণ্ডো চম্পং অজ্ঝাৱসতি সত্তুস্সদং সতিণকট্ঠোদকং সধঞ্ঞং ৰাজভোগ্গং, ৰঞ্ঞা মাগধেন সেনিযেন বিম্বিসাৰেন দিন্নং, ৰাজদাযং ব্ৰহ্মদেয্যং. যম্পি ভৱং সোণদণ্ডো চম্পং অজ্ঝাৱসতি সত্তুস্সদং সতিণকট্ঠোদকং সধঞ্ঞং ৰাজভোগ্গং, ৰঞ্ঞা মাগধেন সেনিযেন বিম্বিসাৰেন দিন্নং, ৰাজদাযং ব্ৰহ্মদেয্যং. ইমিনাপঙ্গেন ন অৰহতি ভৱং সোণদণ্ডো সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং; সমণোত্ৱেৱ গোতমো অৰহতি ভৱন্তং সোণদণ্ডং দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি.

বুদ্ধগুণকথা

৩০৪. এৱং ৱুত্তে, সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো তে ব্ৰাহ্মণে এতদৱোচ –

‘‘তেন হি, ভো, মমপি সুণাথ, যথা মযমেৱ অৰহাম তং ভৱন্তং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং; নত্ৱেৱ অৰহতি সো ভৱং গোতমো অম্হাকং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. সমণো খলু, ভো, গোতমো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ, সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা, অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন. যম্পি ভো সমণো গোতমো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা, অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন, ইমিনাপঙ্গেন ন অৰহতি সো ভৱং গোতমো অম্হাকং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং; অথ খো মযমেৱ অৰহাম তং ভৱন্তং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং.

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো মহন্তং ঞাতিসঙ্ঘং ওহায পব্বজিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো পহূতং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণং ওহায পব্বজিতো ভূমিগতঞ্চ ৱেহাসট্ঠং চ…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো দহৰোৱ সমানো যুৱা সুসুকাড়কেসো ভদ্ৰেন যোব্বনেন সমন্নাগতো পঠমেন ৱযসা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অকামকানং মাতাপিতূনং অস্সুমুখানং ৰুদন্তানং কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো, ব্ৰহ্মৱণ্ণী, ব্ৰহ্মৱচ্ছসী, অখুদ্দাৱকাসো দস্সনায…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো সীলৱা অৰিযসীলী কুসলসীলী কুসলসীলেন সমন্নাগতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো কল্যাণৱাচো কল্যাণৱাক্কৰণো পোৰিযা ৱাচায সমন্নাগতো ৱিস্সট্ঠায অনেলগলায অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযা…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো বহূনং আচৰিযপাচৰিযো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো খীণকামৰাগো ৱিগতচাপল্লো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো কম্মৱাদী কিৰিযৱাদী অপাপপুৰেক্খাৰো ব্ৰহ্মঞ্ঞায পজায…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো উচ্চা কুলা পব্বজিতো অসম্ভিন্নখত্তিযকুলা…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অড্ঢা কুলা পব্বজিতো মহদ্ধনা মহাভোগা…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং তিৰোৰট্ঠা তিৰোজনপদা পঞ্হং পুচ্ছিতুং আগচ্ছন্তি…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং অনেকানি দেৱতাসহস্সানি পাণেহি সৰণং গতানি…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং এৱং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’ তি…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণেহি সমন্নাগতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো এহিস্ৱাগতৱাদী সখিলো সম্মোদকো অব্ভাকুটিকো উত্তানমুখো পুব্বভাসী…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো চতুন্নং পৰিসানং সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘সমণে খলু, ভো, গোতমে বহূ দেৱা চ মনুস্সা চ অভিপ্পসন্না…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো যস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা পটিৱসতি, ন তস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা অমনুস্সা মনুস্সে ৱিহেঠেন্তি…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো সঙ্ঘী গণী গণাচৰিযো পুথুতিত্থকৰানং অগ্গমক্খাযতি. যথা খো পন, ভো, এতেসং সমণব্ৰাহ্মণানং যথা ৱা তথা ৱা যসো সমুদাগচ্ছতি, ন হেৱং সমণস্স গোতমস্স যসো সমুদাগতো. অথ খো অনুত্তৰায ৱিজ্জাচৰণসম্পদায সমণস্স গোতমস্স যসো সমুদাগতো…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সপুত্তো সভৰিযো সপৰিসো সামচ্চো পাণেহি সৰণং গতো…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং ৰাজা পসেনদি কোসলো সপুত্তো সভৰিযো সপৰিসো সামচ্চো পাণেহি সৰণং গতো…পে…

‘‘সমণং খলু, ভো, গোতমং ব্ৰাহ্মণো পোক্খৰসাতি সপুত্তো সভৰিযো সপৰিসো সামচ্চো পাণেহি সৰণং গতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো ৰঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসাৰস্স সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো ব্ৰাহ্মণস্স পোক্খৰসাতিস্স সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো…পে…

‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো চম্পং অনুপ্পত্তো, চম্পাযং ৱিহৰতি গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰে. যে খো পন, ভো, কেচি সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা অম্হাকং গামখেত্তং আগচ্ছন্তি অতিথী নো তে হোন্তি. অতিথী খো পনম্হেহি সক্কাতব্বা গৰুকাতব্বা মানেতব্বা পূজেতব্বা অপচেতব্বা. যম্পি, ভো, সমণো গোতমো চম্পং অনুপ্পত্তো চম্পাযং ৱিহৰতি গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰে, অতিথিম্হাকং সমণো গোতমো; অতিথি খো পনম্হেহি সক্কাতব্বো গৰুকাতব্বো মানেতব্বো পূজেতব্বো অপচেতব্বো. ইমিনাপঙ্গেন ন অৰহতি সো ভৱং গোতমো অম্হাকং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. অথ খো মযমেৱ অৰহাম তং ভৱন্তং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. এত্তকে খো অহং, ভো, তস্স ভোতো গোতমস্স ৱণ্ণে পৰিযাপুণামি, নো চ খো সো ভৱং গোতমো এত্তকৱণ্ণো. অপৰিমাণৱণ্ণো হি সো ভৱং গোতমো’’তি.

৩০৫. এৱং ৱুত্তে, তে ব্ৰাহ্মণা সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচুং – ‘‘যথা খো ভৱং সোণদণ্ডো সমণস্স গোতমস্স ৱণ্ণে ভাসতি ইতো চেপি সো ভৱং গোতমো যোজনসতে ৱিহৰতি, অলমেৱ সদ্ধেন কুলপুত্তেন দস্সনায উপসঙ্কমিতুং অপি পুটোসেনা’’তি. ‘‘তেন হি, ভো, সব্বেৱ মযং সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সামা’’তি.

সোণদণ্ডপৰিৱিতক্কো

৩০৬. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো মহতা ব্ৰাহ্মণগণেন সদ্ধিং যেন গগ্গৰা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমি. অথ খো সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স তিৰোৱনসণ্ডগতস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘অহঞ্চেৱ খো পন সমণং গোতমং পঞ্হং পুচ্ছেয্যং; তত্ৰ চে মং সমণো গোতমো এৱং ৱদেয্য – ‘ন খো এস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো এৱং পুচ্ছিতব্বো, এৱং নামেস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো’তি, তেন মং অযং পৰিসা পৰিভৱেয্য – ‘বালো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্যত্তো, নাসক্খি সমণং গোতমং যোনিসো পঞ্হং পুচ্ছিতু’ন্তি. যং খো পনাযং পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. মমঞ্চেৱ খো পন সমণো গোতমো পঞ্হং পুচ্ছেয্য, তস্স চাহং পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেন চিত্তং ন আৰাধেয্যং; তত্ৰ চে মং সমণো গোতমো এৱং ৱদেয্য – ‘ন খো এস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো এৱং ব্যাকাতব্বো, এৱং নামেস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো ব্যাকাতব্বো’তি, তেন মং অযং পৰিসা পৰিভৱেয্য – ‘বালো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্যত্তো, নাসক্খি সমণস্স গোতমস্স পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেন চিত্তং আৰাধেতু’ন্তি. যং খো পনাযং পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. অহঞ্চেৱ খো পন এৱং সমীপগতো সমানো অদিস্ৱাৱ সমণং গোতমং নিৱত্তেয্যং, তেন মং অযং পৰিসা পৰিভৱেয্য – ‘বালো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্যত্তো মানথদ্ধো ভীতো চ, নো ৱিসহতি সমণং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং, কথঞ্হি নাম এৱং সমীপগতো সমানো অদিস্ৱা সমণং গোতমং নিৱত্তিস্সতী’তি. যং খো পনাযং পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং, যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা’’তি.

৩০৭. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. চম্পেয্যকাপি খো ব্ৰাহ্মণগহপতিকা অপ্পেকচ্চে ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু; অপ্পেকচ্চে ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু; সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু; অপ্পেকচ্চে যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু; অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৱেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু; অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা একমন্তং নিসীদিংসু.

৩০৮. তত্ৰপি সুদং সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো এতদেৱ বহুলমনুৱিতক্কেন্তো নিসিন্নো হোতি – ‘‘অহঞ্চেৱ খো পন সমণং গোতমং পঞ্হং পুচ্ছেয্যং; তত্ৰ চে মং সমণো গোতমো এৱং ৱদেয্য – ‘ন খো এস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো এৱং পুচ্ছিতব্বো, এৱং নামেস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো’তি, তেন মং অযং পৰিসা পৰিভৱেয্য – ‘বালো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্যত্তো, নাসক্খি সমণং গোতমং যোনিসো পঞ্হং পুচ্ছিতু’ন্তি. যং খো পনাযং পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. মমঞ্চেৱ খো পন সমণো গোতমো পঞ্হং পুচ্ছেয্য, তস্স চাহং পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেন চিত্তং ন আৰাধেয্যং; তত্ৰ চে মং সমণো গোতমো এৱং ৱদেয্য – ‘ন খো এস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো এৱং ব্যাকাতব্বো, এৱং নামেস, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্হো ব্যাকাতব্বো’তি, তেন মং অযং পৰিসা পৰিভৱেয্য – ‘বালো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্যত্তো, নাসক্খি সমণস্স গোতমস্স পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেন চিত্তং আৰাধেতু’ন্তি. যং খো পনাযং পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. অহো ৱত মং সমণো গোতমো সকে আচৰিযকে তেৱিজ্জকে পঞ্হং পুচ্ছেয্য, অদ্ধা ৱতস্সাহং চিত্তং আৰাধেয্যং পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেনা’’তি.

ব্ৰাহ্মণপঞ্ঞত্তি

৩০৯. অথ খো ভগৱতো সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায এতদহোসি – ‘‘ৱিহঞ্ঞতি খো অযং সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো সকেন চিত্তেন. যংনূনাহং সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং সকে আচৰিযকে তেৱিজ্জকে পঞ্হং পুচ্ছেয্য’’ন্তি. অথ খো ভগৱা সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচ – ‘‘কতিহি পন, ব্ৰাহ্মণ, অঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি?

৩১০. অথ খো সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স এতদহোসি – ‘‘যং ৱত নো অহোসি ইচ্ছিতং, যং আকঙ্খিতং, যং অধিপ্পেতং, যং অভিপত্থিতং – ‘অহো ৱত মং সমণো গোতমো সকে আচৰিযকে তেৱিজ্জকে পঞ্হং পুচ্ছেয্য, অদ্ধা ৱতস্সাহং চিত্তং আৰাধেয্যং পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেনা’তি, তত্ৰ মং সমণো গোতমো সকে আচৰিযকে তেৱিজ্জকে পঞ্হং পুচ্ছতি. অদ্ধা ৱতস্সাহং চিত্তং আৰাধেস্সামি পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেনা’’তি.

৩১১. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো অব্ভুন্নামেত্ৱা কাযং অনুৱিলোকেত্ৱা পৰিসং ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘পঞ্চহি, ভো গোতম, অঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্য. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণো উভতো সুজাতো হোতি মাতিতো চ পিতিতো চ, সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন; অজ্ঝাযকো হোতি মন্তধৰো তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ সনিঘণ্ডুকেটুভানং সাক্খৰপ্পভেদানং ইতিহাসপঞ্চমানং পদকো ৱেয্যাকৰণো লোকাযতমহাপুৰিসলক্খণেসু অনৱযো; অভিৰূপো হোতি দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো ব্ৰহ্মৱণ্ণী ব্ৰহ্মৱচ্ছসী অখুদ্দাৱকাসো দস্সনায; সীলৱা হোতি ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো; পণ্ডিতো চ হোতি মেধাৱী পঠমো ৱা দুতিযো ৱা সুজং পগ্গণ্হন্তানং. ইমেহি খো, ভো গোতম, পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি.

‘‘ইমেসং পন, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্চন্নং অঙ্গানং সক্কা একং অঙ্গং ঠপযিত্ৱা চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেতুং; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘সক্কা, ভো গোতম. ইমেসঞ্হি, ভো গোতম, পঞ্চন্নং অঙ্গানং ৱণ্ণং ঠপযাম. কিঞ্হি ৱণ্ণো কৰিস্সতি? যতো খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণো উভতো সুজাতো হোতি মাতিতো চ পিতিতো চ সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন; অজ্ঝাযকো চ হোতি মন্তধৰো চ তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ সনিঘণ্ডুকেটুভানং সাক্খৰপ্পভেদানং ইতিহাসপঞ্চমানং পদকো ৱেয্যাকৰণো লোকাযতমহাপুৰিসলক্খণেসু অনৱযো; সীলৱা চ হোতি ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো; পণ্ডিতো চ হোতি মেধাৱী পঠমো ৱা দুতিযো ৱা সুজং পগ্গণ্হন্তানং. ইমেহি খো ভো গোতম চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি.

৩১২. ‘‘ইমেসং পন, ব্ৰাহ্মণ, চতুন্নং অঙ্গানং সক্কা একং অঙ্গং ঠপযিত্ৱা তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেতুং; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘সক্কা, ভো গোতম. ইমেসঞ্হি, ভো গোতম, চতুন্নং অঙ্গানং মন্তে ঠপযাম. কিঞ্হি মন্তা কৰিস্সন্তি? যতো খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণো উভতো সুজাতো হোতি মাতিতো চ পিতিতো চ সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন; সীলৱা চ হোতি ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো; পণ্ডিতো চ হোতি মেধাৱী পঠমো ৱা দুতিযো ৱা সুজং পগ্গণ্হন্তানং. ইমেহি খো, ভো গোতম, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি.

‘‘ইমেসং পন, ব্ৰাহ্মণ, তিণ্ণং অঙ্গানং সক্কা একং অঙ্গং ঠপযিত্ৱা দ্ৱীহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেতুং; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘সক্কা, ভো গোতম. ইমেসঞ্হি, ভো গোতম, তিণ্ণং অঙ্গানং জাতিং ঠপযাম. কিঞ্হি জাতি কৰিস্সতি? যতো খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণো সীলৱা হোতি ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো; পণ্ডিতো চ হোতি মেধাৱী পঠমো ৱা দুতিযো ৱা সুজং পগ্গণ্হন্তানং. ইমেহি খো, ভো গোতম, দ্ৱীহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি.

৩১৩. এৱং ৱুত্তে, তে ব্ৰাহ্মণা সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচুং – ‘‘মা ভৱং সোণদণ্ডো এৱং অৱচ, মা ভৱং সোণদণ্ডো এৱং অৱচ. অপৱদতেৱ ভৱং সোণদণ্ডো ৱণ্ণং, অপৱদতি মন্তে, অপৱদতি জাতিং একংসেন. ভৱং সোণদণ্ডো সমণস্সেৱ গোতমস্স ৱাদং অনুপক্খন্দতী’’তি.

৩১৪. অথ খো ভগৱা তে ব্ৰাহ্মণে এতদৱোচ – ‘‘সচে খো তুম্হাকং ব্ৰাহ্মণানং এৱং হোতি – ‘অপ্পস্সুতো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, অকল্যাণৱাক্কৰণো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, দুপ্পঞ্ঞো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, ন চ পহোতি সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো সমণেন গোতমেন সদ্ধিং অস্মিং ৱচনে পটিমন্তেতু’ন্তি, তিট্ঠতু সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, তুম্হে মযা সদ্ধিং মন্তৱ্হো অস্মিং ৱচনে. সচে পন তুম্হাকং ব্ৰাহ্মণানং এৱং হোতি – ‘বহুস্সুতো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, কল্যাণৱাক্কৰণো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, পণ্ডিতো চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো, পহোতি চ সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো সমণেন গোতমেন সদ্ধিং অস্মিং ৱচনে পটিমন্তেতু’ন্তি, তিট্ঠথ তুম্হে, সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো মযা সদ্ধিং পটিমন্তেতূ’’তি.

৩১৫. এৱং ৱুত্তে, সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তুণ্হী ভৱং গোতমো হোতু, অহমেৱ তেসং সহধম্মেন পটিৱচনং কৰিস্সামী’’তি. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো তে ব্ৰাহ্মণে এতদৱোচ – ‘‘মা ভৱন্তো এৱং অৱচুত্থ, মা ভৱন্তো এৱং অৱচুত্থ – ‘অপৱদতেৱ ভৱং সোণদণ্ডো ৱণ্ণং, অপৱদতি মন্তে, অপৱদতি জাতিং একংসেন. ভৱং সোণদণ্ডো সমণস্সেৱ গোতমস্স ৱাদং অনুপক্খন্দতী’তি. নাহং, ভো, অপৱদামি ৱণ্ণং ৱা মন্তে ৱা জাতিং ৱা’’তি.

৩১৬. তেন খো পন সমযেন সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স ভাগিনেয্যো অঙ্গকো নাম মাণৱকো তস্সং পৰিসাযং নিসিন্নো হোতি. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো তে ব্ৰাহ্মণে এতদৱোচ – ‘‘পস্সন্তি নো ভোন্তো ইমং অঙ্গকং মাণৱকং অম্হাকং ভাগিনেয্য’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভো’’. ‘‘অঙ্গকো খো, ভো, মাণৱকো অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো ব্ৰহ্মৱণ্ণী ব্ৰহ্মৱচ্ছসী অখুদ্দাৱকাসো দস্সনায, নাস্স ইমিস্সং পৰিসাযং সমসমো অত্থি ৱণ্ণেন ঠপেত্ৱা সমণং গোতমং. অঙ্গকো খো মাণৱকো অজ্ঝাযকো মন্তধৰো, তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ সনিঘণ্ডুকেটুভানং সাক্খৰপ্পভেদানং ইতিহাসপঞ্চমানং পদকো ৱেয্যাকৰণো লোকাযতমহাপুৰিসলক্খণেসু অনৱযো. অহমস্স মন্তে ৱাচেতা. অঙ্গকো খো মাণৱকো উভতো সুজাতো মাতিতো চ পিতিতো চ সংসুদ্ধগহণিকো যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অক্খিত্তো অনুপক্কুট্ঠো জাতিৱাদেন. অহমস্স মাতাপিতৰো জানামি. অঙ্গকো খো মাণৱকো পাণম্পি হনেয্য, অদিন্নম্পি আদিযেয্য, পৰদাৰম্পি গচ্ছেয্য, মুসাৱাদম্পি ভণেয্য, মজ্জম্পি পিৱেয্য, এত্থ দানি, ভো, কিং ৱণ্ণো কৰিস্সতি, কিং মন্তা, কিং জাতি? যতো খো, ভো, ব্ৰাহ্মণো সীলৱা চ হোতি ৱুদ্ধসীলী ৱুদ্ধসীলেন সমন্নাগতো, পণ্ডিতো চ হোতি মেধাৱী পঠমো ৱা দুতিযো ৱা সুজং পগ্গণ্হন্তানং. ইমেহি খো, ভো, দ্ৱীহঙ্গেহি সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেন্তি; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি.

সীলপঞ্ঞাকথা

৩১৭. ‘‘ইমেসং পন, ব্ৰাহ্মণ, দ্ৱিন্নং অঙ্গানং সক্কা একং অঙ্গং ঠপযিত্ৱা একেন অঙ্গেন সমন্নাগতং ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণং পঞ্ঞপেতুং; ‘ব্ৰাহ্মণোস্মী’তি চ ৱদমানো সম্মা ৱদেয্য, ন চ পন মুসাৱাদং আপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম. সীলপৰিধোতা হি, ভো গোতম, পঞ্ঞা; পঞ্ঞাপৰিধোতং সীলং. যত্থ সীলং তত্থ পঞ্ঞা, যত্থ পঞ্ঞা তত্থ সীলং. সীলৱতো পঞ্ঞা, পঞ্ঞৱতো সীলং. সীলপঞ্ঞাণঞ্চ পন লোকস্মিং অগ্গমক্খাযতি. সেয্যথাপি, ভো গোতম, হত্থেন ৱা হত্থং ধোৱেয্য, পাদেন ৱা পাদং ধোৱেয্য; এৱমেৱ খো, ভো গোতম, সীলপৰিধোতা পঞ্ঞা, পঞ্ঞাপৰিধোতং সীলং. যত্থ সীলং তত্থ পঞ্ঞা, যত্থ পঞ্ঞা তত্থ সীলং. সীলৱতো পঞ্ঞা, পঞ্ঞৱতো সীলং. সীলপঞ্ঞাণঞ্চ পন লোকস্মিং অগ্গমক্খাযতী’’তি. ‘‘এৱমেতং, ব্ৰাহ্মণ, এৱমেতং, ব্ৰাহ্মণ, সীলপৰিধোতা হি, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্ঞা, পঞ্ঞাপৰিধোতং সীলং. যত্থ সীলং তত্থ পঞ্ঞা, যত্থ পঞ্ঞা তত্থ সীলং. সীলৱতো পঞ্ঞা, পঞ্ঞৱতো সীলং. সীলপঞ্ঞাণঞ্চ পন লোকস্মিং অগ্গমক্খাযতি. সেয্যথাপি, ব্ৰাহ্মণ, হত্থেন ৱা হত্থং ধোৱেয্য, পাদেন ৱা পাদং ধোৱেয্য; এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, সীলপৰিধোতা পঞ্ঞা, পঞ্ঞাপৰিধোতং সীলং. যত্থ সীলং তত্থ পঞ্ঞা, যত্থ পঞ্ঞা তত্থ সীলং. সীলৱতো পঞ্ঞা, পঞ্ঞৱতো সীলং. সীলপঞ্ঞাণঞ্চ পন লোকস্মিং অগ্গমক্খাযতি.

৩১৮. ‘‘কতমং পন তং, ব্ৰাহ্মণ, সীলং? কতমা সা পঞ্ঞা’’তি? ‘‘এত্তকপৰমাৱ মযং, ভো গোতম, এতস্মিং অত্থে. সাধু ৱত ভৱন্তংযেৱ গোতমং পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো’’তি. ‘‘তেন হি, ব্ৰাহ্মণ, সুণোহি; সাধুকং মনসিকৰোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভো’’তি খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘ইধ, ব্ৰাহ্মণ, তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো…পে… (যথা ১৯০-২১২ অনুচ্ছেদেসু তথা ৱিত্থাৰেতব্বং). এৱং খো, ব্ৰাহ্মণ, ভিক্খু সীলসম্পন্নো হোতি. ইদং খো তং, ব্ৰাহ্মণ, সীলং…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… ঞাণদস্সনায চিত্তং অভিনীহৰতি, অভিনিন্নামেতি. ইদম্পিস্স হোতি পঞ্ঞায…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতি, ইদম্পিস্স হোতি পঞ্ঞায অযং খো সা, ব্ৰাহ্মণ, পঞ্ঞা’’তি.

সোণদণ্ডউপাসকত্তপটিৱেদনা

৩১৯. এৱং ৱুত্তে, সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম. সেয্যথাপি, ভো গোতম, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য, ‘চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তী’তি; এৱমেৱং ভোতা গোতমেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি, ধম্মঞ্চ, ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গতং. অধিৱাসেতু চ মে ভৱং গোতমো স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.

৩২০. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন সকে নিৱেসনে পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসি – ‘‘কালো, ভো গোতম, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন যেন সোণদণ্ডস্স ব্ৰাহ্মণস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৱাৰেসি.

৩২১. অথ খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং অঞ্ঞতৰং নীচং আসনং গহেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সোণদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, পৰিসগতো সমানো আসনা ৱুট্ঠহিত্ৱা ভৱন্তং গোতমং অভিৱাদেয্যং, তেন মং সা পৰিসা পৰিভৱেয্য. যং খো পন সা পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ. যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, পৰিসগতো সমানো অঞ্জলিং পগ্গণ্হেয্যং, আসনা মে তং ভৱং গোতমো পচ্চুট্ঠানং ধাৰেতু. অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, পৰিসগতো সমানো ৱেঠনং ওমুঞ্চেয্যং, সিৰসা মে তং ভৱং গোতমো অভিৱাদনং ধাৰেতু. অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, যানগতো সমানো যানা পচ্চোৰোহিত্ৱা ভৱন্তং গোতমং অভিৱাদেয্যং, তেন মং সা পৰিসা পৰিভৱেয্য. যং খো পন সা পৰিসা পৰিভৱেয্য, যসোপি তস্স হাযেথ, যস্স খো পন যসো হাযেথ, ভোগাপি তস্স হাযেয্যুং. যসোলদ্ধা খো পনম্হাকং ভোগা. অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, যানগতো সমানো পতোদলট্ঠিং অব্ভুন্নামেয্যং, যানা মে তং ভৱং গোতমো পচ্চোৰোহনং ধাৰেতু. অহঞ্চেৱ খো পন, ভো গোতম, যানগতো সমানো ছত্তং অপনামেয্যং, সিৰসা মে তং ভৱং গোতমো অভিৱাদনং ধাৰেতূ’’তি.

৩২২. অথ খো ভগৱা সোণদণ্ডং ব্ৰাহ্মণং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৱা সমাদপেত্ৱা সমুত্তেজেত্ৱা সম্পহংসেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামীতি.

সোণদণ্ডসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.