১২. লোহিচ্চসুত্তং
লোহিচ্চব্ৰাহ্মণৱত্থু
৫০১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কোসলেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি যেন সালৱতিকা তদৱসৰি. তেন খো পন সমযেন লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো সালৱতিকং অজ্ঝাৱসতি সত্তুস্সদং সতিণকট্ঠোদকং সধঞ্ঞং ৰাজভোগ্গং ৰঞ্ঞা পসেনদিনা কোসলেন দিন্নং ৰাজদাযং, ব্ৰহ্মদেয্যং.
৫০২. তেন খো পন সমযেন লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স এৱৰূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্নং হোতি – ‘‘ইধ সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা কুসলং ধম্মং অধিগচ্ছেয্য, কুসলং ধম্মং অধিগন্ত্ৱা ন পৰস্স আৰোচেয্য, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতি. সেয্যথাপি নাম পুৰাণং বন্ধনং ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞং নৱং বন্ধনং কৰেয্য, এৱংসম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’তি.
৫০৩. অস্সোসি খো লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো – ‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো সক্যপুত্তো সক্যকুলা পব্বজিতো কোসলেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সালৱতিকং অনুপ্পত্তো. তং খো পন ভৱন্তং গোতমং এৱং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’. সো ইমং লোকং সদেৱকং সমাৰকং সব্ৰহ্মকং সস্সমণব্ৰাহ্মণিং পজং সদেৱমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেতি. সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি. সাধু খো পন তথাৰূপানং অৰহতং দস্সনং হোতী’’তি.
৫০৪. অথ খো লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো ৰোসিকং [ভেসিকং (সী. পী.)] ন্হাপিতং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, সম্ম ৰোসিকে, যেন সমণো গোতমো তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন সমণং গোতমং অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছ – লোহিচ্চো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণো ভৱন্তং গোতমং অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছতী’’তি. এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘‘অধিৱাসেতু কিৰ ভৱং গোতমো লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি.
৫০৫. ‘‘এৱং, ভো’’তি [এৱং ভন্তেতি (সী. পী.)] খো ৰোসিকা ন্হাপিতো লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰোসিকা ন্হাপিতো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘লোহিচ্চো, ভন্তে, ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছতি; এৱঞ্চ ৱদেতি – অধিৱাসেতু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.
৫০৬. অথ খো ৰোসিকা ন্হাপিতো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেন লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা লোহিচ্চং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচ – ‘‘অৱোচুম্হা খো মযং ভোতো [মযং ভন্তে তৱ (সী. পী.)] ৱচনেন তং ভগৱন্তং – ‘লোহিচ্চো, ভন্তে, ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৱিহাৰং পুচ্ছতি; এৱঞ্চ ৱদেতি – অধিৱাসেতু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’তি. অধিৱুত্থঞ্চ পন তেন ভগৱতা’’তি.
৫০৭. অথ খো লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন সকে নিৱেসনে পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ৰোসিকং ন্হাপিতং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, সম্ম ৰোসিকে, যেন সমণো গোতমো তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা সমণস্স গোতমস্স কালং আৰোচেহি – কালো ভো, গোতম, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. ‘‘এৱং, ভো’’তি খো ৰোসিকা ন্হাপিতো লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ৰোসিকা ন্হাপিতো ভগৱতো কালং আৰোচেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি.
৫০৮. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন যেন সালৱতিকা তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন ৰোসিকা ন্হাপিতো ভগৱন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধো হোতি. অথ খো ৰোসিকা ন্হাপিতো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘লোহিচ্চস্স, ভন্তে, ব্ৰাহ্মণস্স এৱৰূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্নং – ‘ইধ সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা কুসলং ধম্মং অধিগচ্ছেয্য, কুসলং ধম্মং অধিগন্ত্ৱা ন পৰস্স আৰোচেয্য – কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতি. সেয্যথাপি নাম পুৰাণং বন্ধনং ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞং নৱং বন্ধনং কৰেয্য, এৱং সম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি – কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’তি. সাধু, ভন্তে, ভগৱা লোহিচ্চং ব্ৰাহ্মণং এতস্মা পাপকা দিট্ঠিগতা ৱিৱেচেতূ’’তি. ‘‘অপ্পেৱ নাম সিযা ৰোসিকে, অপ্পেৱ নাম সিযা ৰোসিকে’’তি.
অথ খো ভগৱা যেন লোহিচ্চস্স ব্ৰাহ্মণস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৱাৰেসি.
লোহিচ্চব্ৰাহ্মণানুযোগো
৫০৯. অথ খো লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং অঞ্ঞতৰং নীচং আসনং গহেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো লোহিচ্চং ব্ৰাহ্মণং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘সচ্চং কিৰ তে, লোহিচ্চ, এৱৰূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্নং – ‘ইধ সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা কুসলং ধম্মং অধিগচ্ছেয্য, কুসলং ধম্মং অধিগন্ত্ৱা ন পৰস্স আৰোচেয্য – কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতি. সেয্যথাপি নাম পুৰাণং বন্ধনং ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞং নৱং বন্ধনং কৰেয্য, এৱং সম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’’ তি? ‘‘এৱং, ভো গোতম’’. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি লোহিচ্চ ননু ত্ৱং সালৱতিকং অজ্ঝাৱসসী’’তি? ‘‘এৱং, ভো গোতম’’. ‘‘যো নু খো, লোহিচ্চ, এৱং ৱদেয্য – ‘লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো সালৱতিকং অজ্ঝাৱসতি. যা সালৱতিকায সমুদযসঞ্জাতি লোহিচ্চোৱ তং ব্ৰাহ্মণো এককো পৰিভুঞ্জেয্য, ন অঞ্ঞেসং দদেয্যা’তি. এৱং ৱাদী সো যে তং উপজীৱন্তি, তেসং অন্তৰাযকৰো ৱা হোতি, নো ৱা’’তি?
‘‘অন্তৰাযকৰো, ভো গোতম’’. ‘‘অন্তৰাযকৰো সমানো হিতানুকম্পী ৱা তেসং হোতি অহিতানুকম্পী ৱা’’তি? ‘‘অহিতানুকম্পী, ভো গোতম’’. ‘‘অহিতানুকম্পিস্স মেত্তং ৱা তেসু চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সপত্তকং ৱা’’তি? ‘‘সপত্তকং, ভো গোতম’’. ‘‘সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি ৱা হোতি সম্মাদিট্ঠি ৱা’’তি? ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠি, ভো গোতম’’. ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিস্স খো অহং, লোহিচ্চ, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং ৱদামি – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা’’.
৫১০. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, লোহিচ্চ, ননু ৰাজা পসেনদি কোসলো কাসিকোসলং অজ্ঝাৱসতী’’তি? ‘‘এৱং, ভো গোতম’’. ‘‘যো নু খো, লোহিচ্চ, এৱং ৱদেয্য – ‘ৰাজা পসেনদি কোসলো কাসিকোসলং অজ্ঝাৱসতি; যা কাসিকোসলে সমুদযসঞ্জাতি, ৰাজাৱ তং পসেনদি কোসলো এককো পৰিভুঞ্জেয্য, ন অঞ্ঞেসং দদেয্যা’তি. এৱং ৱাদী সো যে ৰাজানং পসেনদিং কোসলং উপজীৱন্তি তুম্হে চেৱ অঞ্ঞে চ, তেসং অন্তৰাযকৰো ৱা হোতি, নো ৱা’’তি?
‘‘অন্তৰাযকৰো, ভো গোতম’’. ‘‘অন্তৰাযকৰো সমানো হিতানুকম্পী ৱা তেসং হোতি অহিতানুকম্পী ৱা’’তি? ‘‘অহিতানুকম্পী, ভো গোতম’’. ‘‘অহিতানুকম্পিস্স মেত্তং ৱা তেসু চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সপত্তকং ৱা’’তি? ‘‘সপত্তকং, ভো গোতম’’. ‘‘সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি ৱা হোতি সম্মাদিট্ঠি ৱা’’তি? ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠি, ভো গোতম’’. ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিস্স খো অহং, লোহিচ্চ, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং ৱদামি – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা’’.
৫১১. ‘‘ইতি কিৰ, লোহিচ্চ, যো এৱং ৱদেয্য – ‘‘লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো সালৱতিকং অজ্ঝাৱসতি; যা সালৱতিকায সমুদযসঞ্জাতি, লোহিচ্চোৱ তং ব্ৰাহ্মণো এককো পৰিভুঞ্জেয্য, ন অঞ্ঞেসং দদেয্যা’’তি. এৱংৱাদী সো যে তং উপজীৱন্তি, তেসং অন্তৰাযকৰো হোতি. অন্তৰাযকৰো সমানো অহিতানুকম্পী হোতি, অহিতানুকম্পিস্স সপত্তকং চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি, সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. এৱমেৱ খো, লোহিচ্চ, যো এৱং ৱদেয্য – ‘‘ইধ সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা কুসলং ধম্মং অধিগচ্ছেয্য, কুসলং ধম্মং অধিগন্ত্ৱা ন পৰস্স আৰোচেয্য, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতি. সেয্যথাপি নাম পুৰাণং বন্ধনং ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞং নৱং বন্ধনং কৰেয্য…পে… কৰিস্সতী’’তি. এৱংৱাদী সো যে তে কুলপুত্তা তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছন্তি, সোতাপত্তিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, সকদাগামিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, অনাগামিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, অৰহত্তম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, যে চিমে দিব্বা গব্ভা পৰিপাচেন্তি দিব্বানং ভৱানং অভিনিব্বত্তিযা, তেসং অন্তৰাযকৰো হোতি, অন্তৰাযকৰো সমানো অহিতানুকম্পী হোতি, অহিতানুকম্পিস্স সপত্তকং চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি, সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. মিচ্ছাদিট্ঠিস্স খো অহং, লোহিচ্চ, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং ৱদামি – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা.
৫১২. ‘‘ইতি কিৰ, লোহিচ্চ, যো এৱং ৱদেয্য – ‘‘ৰাজা পসেনদি কোসলো কাসিকোসলং অজ্ঝাৱসতি; যা কাসিকোসলে সমুদযসঞ্জাতি, ৰাজাৱ তং পসেনদি কোসলো এককো পৰিভুঞ্জেয্য, ন অঞ্ঞেসং দদেয্যা’’তি. এৱংৱাদী সো যে ৰাজানং পসেনদিং কোসলং উপজীৱন্তি তুম্হে চেৱ অঞ্ঞে চ, তেসং অন্তৰাযকৰো হোতি. অন্তৰাযকৰো সমানো অহিতানুকম্পী হোতি, অহিতানুকম্পিস্স সপত্তকং চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি, সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. এৱমেৱ খো, লোহিচ্চ, যো এৱং ৱদেয্য – ‘‘ইধ সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা কুসলং ধম্মং অধিগচ্ছেয্য, কুসলং ধম্মং অধিগন্ত্ৱা ন পৰস্স আৰোচেয্য, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতি. সেয্যথাপি নাম…পে… কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’তি, এৱং ৱাদী সো যে তে কুলপুত্তা তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছন্তি, সোতাপত্তিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, সকদাগামিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, অনাগামিফলম্পি সচ্ছিকৰোন্তি, অৰহত্তম্পি সচ্ছিকৰোন্তি. যে চিমে দিব্বা গব্ভা পৰিপাচেন্তি দিব্বানং ভৱানং অভিনিব্বত্তিযা, তেসং অন্তৰাযকৰো হোতি, অন্তৰাযকৰো সমানো অহিতানুকম্পী হোতি, অহিতানুকম্পিস্স সপত্তকং চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি, সপত্তকে চিত্তে পচ্চুপট্ঠিতে মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. মিচ্ছাদিট্ঠিস্স খো অহং, লোহিচ্চ, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং ৱদামি – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা.
তযো চোদনাৰহা
৫১৩. ‘‘তযো খোমে, লোহিচ্চ, সত্থাৰো, যে লোকে চোদনাৰহা; যো চ পনেৱৰূপে সত্থাৰো চোদেতি, সা চোদনা ভূতা তচ্ছা ধম্মিকা অনৱজ্জা. কতমে তযো? ইধ, লোহিচ্চ, একচ্চো সত্থা যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, স্ৱাস্স সামঞ্ঞত্থো অননুপ্পত্তো হোতি. সো তং সামঞ্ঞত্থং অননুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেতি – ‘‘ইদং ৱো হিতায ইদং ৱো সুখাযা’’তি. তস্স সাৱকা ন সুস্সূসন্তি, ন সোতং ওদহন্তি, ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ৱোক্কম্ম চ সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সো এৱমস্স চোদেতব্বো – ‘‘আযস্মা খো যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো, সো তে সামঞ্ঞত্থো অননুপ্পত্তো, তং ত্ৱং সামঞ্ঞত্থং অননুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেসি – ‘ইদং ৱো হিতায ইদং ৱো সুখাযা’তি. তস্স তে সাৱকা ন সুস্সূসন্তি, ন সোতং ওদহন্তি, ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ৱোক্কম্ম চ সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সেয্যথাপি নাম ওসক্কন্তিযা ৱা উস্সক্কেয্য, পৰম্মুখিং ৱা আলিঙ্গেয্য, এৱং সম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি – কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’তি. অযং খো, লোহিচ্চ, পঠমো সত্থা, যো লোকে চোদনাৰহো; যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা ভূতা তচ্ছা ধম্মিকা অনৱজ্জা.
৫১৪. ‘‘পুন চপৰং, লোহিচ্চ, ইধেকচ্চো সত্থা যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, স্ৱাস্স সামঞ্ঞত্থো অননুপ্পত্তো হোতি. সো তং সামঞ্ঞত্থং অননুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেতি – ‘‘ইদং ৱো হিতায, ইদং ৱো সুখাযা’’তি. তস্স সাৱকা সুস্সূসন্তি, সোতং ওদহন্তি, অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ন চ ৱোক্কম্ম সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সো এৱমস্স চোদেতব্বো – ‘‘আযস্মা খো যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো, সো তে সামঞ্ঞত্থো অননুপ্পত্তো. তং ত্ৱং সামঞ্ঞত্থং অননুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেসি – ‘ইদং ৱো হিতায ইদং ৱো সুখাযা’তি. তস্স তে সাৱকা সুস্সূসন্তি, সোতং ওদহন্তি, অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ন চ ৱোক্কম্ম সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সেয্যথাপি নাম সকং খেত্তং ওহায পৰং খেত্তং নিদ্দাযিতব্বং মঞ্ঞেয্য, এৱং সম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি – কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’তি. অযং খো, লোহিচ্চ, দুতিযো সত্থা, যো, লোকে চোদনাৰহো; যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা ভূতা তচ্ছা ধম্মিকা অনৱজ্জা.
৫১৫. ‘‘পুন চপৰং, লোহিচ্চ, ইধেকচ্চো সত্থা যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, স্ৱাস্স সামঞ্ঞত্থো অনুপ্পত্তো হোতি. সো তং সামঞ্ঞত্থং অনুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেতি – ‘‘ইদং ৱো হিতায ইদং ৱো সুখাযা’’তি. তস্স সাৱকা ন সুস্সূসন্তি, ন সোতং ওদহন্তি, ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ৱোক্কম্ম চ সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সো এৱমস্স চোদেতব্বো – ‘‘আযস্মা খো যস্সত্থায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো, সো তে সামঞ্ঞত্থো অনুপ্পত্তো. তং ত্ৱং সামঞ্ঞত্থং অনুপাপুণিত্ৱা সাৱকানং ধম্মং দেসেসি – ‘ইদং ৱো হিতায ইদং ৱো সুখাযা’তি. তস্স তে সাৱকা ন সুস্সূসন্তি, ন সোতং ওদহন্তি, ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তি, ৱোক্কম্ম চ সত্থুসাসনা ৱত্তন্তি. সেয্যথাপি নাম পুৰাণং বন্ধনং ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞং নৱং বন্ধনং কৰেয্য, এৱং সম্পদমিদং পাপকং লোভধম্মং ৱদামি, কিঞ্হি পৰো পৰস্স কৰিস্সতী’’তি. অযং খো, লোহিচ্চ, ততিযো সত্থা, যো লোকে চোদনাৰহো; যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা ভূতা তচ্ছা ধম্মিকা অনৱজ্জা. ইমে খো, লোহিচ্চ, তযো সত্থাৰো, যে লোকে চোদনাৰহা, যো চ পনেৱৰূপে সত্থাৰো চোদেতি, সা চোদনা ভূতা তচ্ছা ধম্মিকা অনৱজ্জাতি.
নচোদনাৰহসত্থু
৫১৬. এৱং ৱুত্তে, লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অত্থি পন, ভো গোতম, কোচি সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো’’তি? ‘‘অত্থি খো, লোহিচ্চ, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো’’তি. ‘‘কতমো পন সো, ভো গোতম, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো’’তি?
‘‘ইধ, লোহিচ্চ, তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং, সম্মাসম্বুদ্ধো…পে… (যথা ১৯০-২১২ অনুচ্ছেদেসু এৱং ৱিত্থাৰেতব্বং). এৱং খো, লোহিচ্চ, ভিক্খু সীলসম্পন্নো হোতি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি… যস্মিং খো, লোহিচ্চ, সত্থৰি সাৱকো এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছতি, অযম্পি খো, লোহিচ্চ, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো. যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা অভূতা অতচ্ছা অধম্মিকা সাৱজ্জা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. যস্মিং খো, লোহিচ্চ, সত্থৰি সাৱকো এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছতি, অযম্পি খো, লোহিচ্চ, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো, যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা অভূতা অতচ্ছা অধম্মিকা সাৱজ্জা… ঞাণদস্সনায চিত্তং অভিনীহৰতি অভিনিন্নামেতি…পে… যস্মিং খো, লোহিচ্চ, সত্থৰি সাৱকো এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছতি, অযম্পি খো, লোহিচ্চ, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো, যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা অভূতা অতচ্ছা অধম্মিকা সাৱজ্জা… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতি. যস্মিং খো, লোহিচ্চ, সত্থৰি সাৱকো এৱৰূপং উড়াৰং ৱিসেসং অধিগচ্ছতি, অযম্পি খো, লোহিচ্চ, সত্থা, যো লোকে নচোদনাৰহো, যো চ পনেৱৰূপং সত্থাৰং চোদেতি, সা চোদনা অভূতা অতচ্ছা অধম্মিকা সাৱজ্জা’’তি.
৫১৭. এৱং ৱুত্তে, লোহিচ্চো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সেয্যথাপি, ভো গোতম, পুৰিসো পুৰিসং নৰকপপাতং পতন্তং কেসেসু গহেত্ৱা উদ্ধৰিত্ৱা থলে পতিট্ঠপেয্য, এৱমেৱাহং ভোতা গোতমেন নৰকপপাতং পপতন্তো উদ্ধৰিত্ৱা থলে পতিট্ঠাপিতো. অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম, সেয্যথাপি, ভো গোতম, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য, ‘চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তী’তি. এৱমেৱং ভোতা গোতমেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.
লোহিচ্চসুত্তং নিট্ঠিতং দ্ৱাদসমং.