১১. কেৱট্টসুত্তং
কেৱট্টগহপতিপুত্তৱত্থু
৪৮১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা নাড়ন্দাযং ৱিহৰতি পাৱাৰিকম্বৱনে. অথ খো কেৱট্টো গহপতিপুত্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো কেৱট্টো গহপতিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অযং, ভন্তে, নাড়ন্দা ইদ্ধা চেৱ ফীতা চ বহুজনা আকিণ্ণমনুস্সা ভগৱতি অভিপ্পসন্না. সাধু, ভন্তে, ভগৱা একং ভিক্খুং সমাদিসতু, যো উত্তৰিমনুস্সধম্মা, ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰিস্সতি; এৱাযং নাড়ন্দা ভিয্যোসো মত্তায ভগৱতি অভিপ্পসীদিস্সতী’’তি. এৱং ৱুত্তে, ভগৱা কেৱট্টং গহপতিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘ন খো অহং, কেৱট্ট, ভিক্খূনং এৱং ধম্মং দেসেমি – এথ তুম্হে, ভিক্খৱে, গিহীনং ওদাতৱসনানং উত্তৰিমনুস্সধম্মা ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰোথা’’তি.
৪৮২. দুতিযম্পি খো কেৱট্টো গহপতিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং ধংসেমি; অপি চ, এৱং ৱদামি – ‘অযং, ভন্তে, নাড়ন্দা ইদ্ধা চেৱ ফীতা চ বহুজনা আকিণ্ণমনুস্সা ভগৱতি অভিপ্পসন্না. সাধু, ভন্তে, ভগৱা একং ভিক্খুং সমাদিসতু, যো উত্তৰিমনুস্সধম্মা ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰিস্সতি; এৱাযং নাড়ন্দা ভিয্যোসো মত্তায ভগৱতি অভিপ্পসীদিস্সতী’’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা কেৱট্টং গহপতিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘ন খো অহং, কেৱট্ট, ভিক্খূনং এৱং ধম্মং দেসেমি – এথ তুম্হে, ভিক্খৱে, গিহীনং ওদাতৱসনানং উত্তৰিমনুস্সধম্মা ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰোথা’’’তি.
ততিযম্পি খো কেৱট্টো গহপতিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং ধংসেমি; অপি চ, এৱং ৱদামি – ‘অযং, ভন্তে, নাড়ন্দা ইদ্ধা চেৱ ফীতা চ বহুজনা আকিণ্ণমনুস্সা ভগৱতি অভিপ্পসন্না. সাধু, ভন্তে, ভগৱা একং ভিক্খুং সমাদিসতু, যো উত্তৰিমনুস্সধম্মা ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰিস্সতি. এৱাযং নাড়ন্দা ভিয্যোসো মত্তায ভগৱতি অভিপ্পসীদিস্সতী’তি.
ইদ্ধিপাটিহাৰিযং
৪৮৩. ‘‘তীণি খো ইমানি, কেৱট্ট, পাটিহাৰিযানি মযা সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদিতানি. কতমানি তীণি? ইদ্ধিপাটিহাৰিযং, আদেসনাপাটিহাৰিযং, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং.
৪৮৪. ‘‘কতমঞ্চ, কেৱট্ট, ইদ্ধিপাটিহাৰিযং? ইধ, কেৱট্ট, ভিক্খু অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোতি. একোপি হুত্ৱা বহুধা হোতি, বহুধাপি হুত্ৱা একো হোতি; আৱিভাৱং তিৰোভাৱং তিৰোকুট্টং তিৰোপাকাৰং তিৰোপব্বতং অসজ্জমানো গচ্ছতি সেয্যথাপি আকাসে; পথৱিযাপি উম্মুজ্জনিমুজ্জং কৰোতি সেয্যথাপি উদকে; উদকেপি অভিজ্জমানে গচ্ছতি সেয্যথাপি পথৱিযং; আকাসেপি পল্লঙ্কেন কমতি সেয্যথাপি পক্খী সকুণো; ইমেপি চন্দিমসূৰিযে এৱং মহিদ্ধিকে এৱং মহানুভাৱে পাণিনা পৰামসতি পৰিমজ্জতি; যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেতি.
‘‘তমেনং অঞ্ঞতৰো সদ্ধো পসন্নো পস্সতি তং ভিক্খুং অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোন্তং – একোপি হুত্ৱা বহুধা হোন্তং, বহুধাপি হুত্ৱা একো হোন্তং; আৱিভাৱং তিৰোভাৱং; তিৰোকুট্টং তিৰোপাকাৰং তিৰোপব্বতং অসজ্জমানং গচ্ছন্তং সেয্যথাপি আকাসে; পথৱিযাপি উম্মুজ্জনিমুজ্জং কৰোন্তং সেয্যথাপি উদকে; উদকেপি অভিজ্জমানে গচ্ছন্তং সেয্যথাপি পথৱিযং; আকাসেপি পল্লঙ্কেন কমন্তং সেয্যথাপি পক্খী সকুণো; ইমেপি চন্দিমসূৰিযে এৱং মহিদ্ধিকে এৱং মহানুভাৱে পাণিনা পৰামসন্তং পৰিমজ্জন্তং যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেন্তং.
‘‘তমেনং সো সদ্ধো পসন্নো অঞ্ঞতৰস্স অস্সদ্ধস্স অপ্পসন্নস্স আৰোচেতি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো, সমণস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা. অমাহং ভিক্খুং অদ্দসং অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোন্তং – একোপি হুত্ৱা বহুধা হোন্তং, বহুধাপি হুত্ৱা একো হোন্তং…পে… যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেন্ত’ন্তি.
‘‘তমেনং সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এৱং ৱদেয্য – ‘অত্থি খো, ভো, গন্ধাৰী নাম ৱিজ্জা. তায সো ভিক্খু অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোতি – একোপি হুত্ৱা বহুধা হোতি, বহুধাপি হুত্ৱা একো হোতি…পে… যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেতী’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, কেৱট্ট, অপি নু সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এৱং ৱদেয্যা’’তি? ‘‘ৱদেয্য, ভন্তে’’তি. ‘‘ইমং খো অহং, কেৱট্ট, ইদ্ধিপাটিহাৰিযে আদীনৱং সম্পস্সমানো ইদ্ধিপাটিহাৰিযেন অট্টীযামি হৰাযামি জিগুচ্ছামি’’.
আদেসনাপাটিহাৰিযং
৪৮৫. ‘‘কতমঞ্চ, কেৱট্ট, আদেসনাপাটিহাৰিযং? ইধ, কেৱট্ট, ভিক্খু পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসতি, চেতসিকম্পি আদিসতি, ৱিতক্কিতম্পি আদিসতি, ৱিচাৰিতম্পি আদিসতি – ‘এৱম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’ন্তি.
‘‘তমেনং অঞ্ঞতৰো সদ্ধো পসন্নো পস্সতি তং ভিক্খুং পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসন্তং, চেতসিকম্পি আদিসন্তং, ৱিতক্কিতম্পি আদিসন্তং, ৱিচাৰিতম্পি আদিসন্তং – ‘এৱম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’ন্তি. তমেনং সো সদ্ধো পসন্নো অঞ্ঞতৰস্স অস্সদ্ধস্স অপ্পসন্নস্স আৰোচেতি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো, সমণস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা. অমাহং ভিক্খুং অদ্দসং পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসন্তং, চেতসিকম্পি আদিসন্তং, ৱিতক্কিতম্পি আদিসন্তং, ৱিচাৰিতম্পি আদিসন্তং – ‘‘এৱম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’’’ন্তি.
‘‘তমেনং সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এৱং ৱদেয্য – ‘অত্থি খো, ভো, মণিকা নাম ৱিজ্জা; তায সো ভিক্খু পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসতি, চেতসিকম্পি আদিসতি, ৱিতক্কিতম্পি আদিসতি, ৱিচাৰিতম্পি আদিসতি – ‘এৱম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’’’ন্তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, কেৱট্ট, অপি নু সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এৱং ৱদেয্যা’’তি? ‘‘ৱদেয্য, ভন্তে’’তি. ‘‘ইমং খো অহং, কেৱট্ট, আদেসনাপাটিহাৰিযে আদীনৱং সম্পস্সমানো আদেসনাপাটিহাৰিযেন অট্টীযামি হৰাযামি জিগুচ্ছামি’’.
অনুসাসনীপাটিহাৰিযং
৪৮৬. ‘‘কতমঞ্চ, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং? ইধ, কেৱট্ট, ভিক্খু এৱমনুসাসতি – ‘এৱং ৱিতক্কেথ, মা এৱং ৱিতক্কযিত্থ, এৱং মনসিকৰোথ, মা এৱং মনসাকত্থ, ইদং পজহথ, ইদং উপসম্পজ্জ ৱিহৰথা’তি. ইদং ৱুচ্চতি, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং.
‘‘পুন চপৰং, কেৱট্ট, ইধ তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো …পে… (যথা ১৯০-২১২ অনুচ্ছেদেসু এৱং ৱিত্থাৰেতব্বং). এৱং খো, কেৱট্ট, ভিক্খু সীলসম্পন্নো হোতি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদম্পি ৱুচ্চতি, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদম্পি ৱুচ্চতি, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং…পে… ঞাণদস্সনায চিত্তং অভিনীহৰতি অভিনিন্নামেতি…পে… ইদম্পি ৱুচ্চতি, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতি…পে… ইদম্পি ৱুচ্চতি, কেৱট্ট, অনুসাসনীপাটিহাৰিযং.
‘‘ইমানি খো, কেৱট্ট, তীণি পাটিহাৰিযানি মযা সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদিতানি’’.
ভূতনিৰোধেসকভিক্খুৱত্থু
৪৮৭. ‘‘ভূতপুব্বং, কেৱট্ট, ইমস্মিঞ্ঞেৱ ভিক্খুসঙ্ঘে অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘কত্থ নু খো ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি?
৪৮৮. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু তথাৰূপং সমাধিং সমাপজ্জি, যথাসমাহিতে চিত্তে দেৱযানিযো মগ্গো পাতুৰহোসি. অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন চাতুমহাৰাজিকা দেৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা চাতুমহাৰাজিকে দেৱে এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি?
‘‘এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, চাতুমহাৰাজিকা দেৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘মযম্পি খো, ভিক্খু, ন জানাম, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি [ৱাযোধাতু. অত্থি খো (পী. এৱমুপৰিপি)]. অত্থি খো [ৱাযোধাতু. অত্থি খো (পী. এৱমুপৰিপি)], ভিক্খু, চত্তাৰো মহাৰাজানো অম্হেহি অভিক্কন্ততৰা চ পণীততৰা চ. তে খো এতং জানেয্যুং, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি.
৪৮৯. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন চত্তাৰো মহাৰাজানো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা চত্তাৰো মহাৰাজে এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, চত্তাৰো মহাৰাজানো তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘মযম্পি খো, ভিক্খু, ন জানাম, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু, আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. অত্থি খো, ভিক্খু, তাৱতিংসা নাম দেৱা অম্হেহি অভিক্কন্ততৰা চ পণীততৰা চ. তে খো এতং জানেয্যুং, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি.
৪৯০. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন তাৱতিংসা দেৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তাৱতিংসে দেৱে এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, তাৱতিংসা দেৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘মযম্পি খো, ভিক্খু, ন জানাম, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. অত্থি খো, ভিক্খু, সক্কো নাম দেৱানমিন্দো অম্হেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চ. সো খো এতং জানেয্য, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি.
৪৯১. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন সক্কো দেৱানমিন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা সক্কং দেৱানমিন্দং এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, সক্কো দেৱানমিন্দো তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘অহম্পি খো, ভিক্খু, ন জানামি, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. অত্থি খো, ভিক্খু, যামা নাম দেৱা…পে… সুযামো নাম দেৱপুত্তো… তুসিতা নাম দেৱা… সন্তুস্সিতো নাম দেৱপুত্তো… নিম্মানৰতী নাম দেৱা … সুনিম্মিতো নাম দেৱপুত্তো… পৰনিম্মিতৱসৱত্তী নাম দেৱা… ৱসৱত্তী নাম দেৱপুত্তো অম্হেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চ. সো খো এতং জানেয্য, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি.
৪৯২. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন ৱসৱত্তী দেৱপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ৱসৱত্তিং দেৱপুত্তং এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, ৱসৱত্তী দেৱপুত্তো তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘অহম্পি খো, ভিক্খু, ন জানামি যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. অত্থি খো, ভিক্খু, ব্ৰহ্মকাযিকা নাম দেৱা অম্হেহি অভিক্কন্ততৰা চ পণীততৰা চ. তে খো এতং জানেয্যুং, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি.
৪৯৩. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু তথাৰূপং সমাধিং সমাপজ্জি, যথাসমাহিতে চিত্তে ব্ৰহ্মযানিযো মগ্গো পাতুৰহোসি. অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন ব্ৰহ্মকাযিকা দেৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ব্ৰহ্মকাযিকে দেৱে এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, ব্ৰহ্মকাযিকা দেৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘মযম্পি খো, ভিক্খু, ন জানাম, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. অত্থি খো, ভিক্খু, ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থুদসো ৱসৱত্তী ইস্সৰো কত্তা নিম্মাতা সেট্ঠো সজিতা ৱসী পিতা ভূতভব্যানং অম্হেহি অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চ. সো খো এতং জানেয্য, যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’’তি.
‘‘‘কহং পনাৱুসো, এতৰহি সো মহাব্ৰহ্মা’তি? ‘মযম্পি খো, ভিক্খু, ন জানাম, যত্থ ৱা ব্ৰহ্মা যেন ৱা ব্ৰহ্মা যহিং ৱা ব্ৰহ্মা; অপি চ, ভিক্খু, যথা নিমিত্তা দিস্সন্তি, আলোকো সঞ্জাযতি, ওভাসো পাতুভৱতি, ব্ৰহ্মা পাতুভৱিস্সতি, ব্ৰহ্মুনো হেতং পুব্বনিমিত্তং পাতুভাৱায, যদিদং আলোকো সঞ্জাযতি, ওভাসো পাতুভৱতী’তি. অথ খো সো, কেৱট্ট, মহাব্ৰহ্মা নচিৰস্সেৱ পাতুৰহোসি.
৪৯৪. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু যেন সো মহাব্ৰহ্মা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং মহাব্ৰহ্মানং এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’’তি? এৱং ৱুত্তে, কেৱট্ট, সো মহাব্ৰহ্মা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘অহমস্মি, ভিক্খু, ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থুদসো ৱসৱত্তী ইস্সৰো কত্তা নিম্মাতা সেট্ঠো সজিতা ৱসী পিতা ভূতভব্যান’ন্তি.
‘‘দুতিযম্পি খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু তং মহাব্ৰহ্মানং এতদৱোচ – ‘ন খোহং তং, আৱুসো, এৱং পুচ্ছামি – ‘‘ত্ৱমসি ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থুদসো ৱসৱত্তী ইস্সৰো কত্তা নিম্মাতা সেট্ঠো সজিতা ৱসী পিতা ভূতভব্যান’’ন্তি. এৱঞ্চ খো অহং তং, আৱুসো, পুচ্ছামি – ‘‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’’’তি?
‘‘দুতিযম্পি খো সো, কেৱট্ট, মহাব্ৰহ্মা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘অহমস্মি, ভিক্খু, ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থুদসো ৱসৱত্তী ইস্সৰো কত্তা নিম্মাতা সেট্ঠো সজিতা ৱসী পিতা ভূতভব্যান’ন্তি. ততিযম্পি খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু তং মহাব্ৰহ্মানং এতদৱোচ – ‘ন খোহং তং, আৱুসো, এৱং পুচ্ছামি – ‘‘ত্ৱমসি ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থুদসো ৱসৱত্তী ইস্সৰো কত্তা নিম্মাতা সেট্ঠো সজিতা ৱসী পিতা ভূতভব্যান’’ন্তি. এৱঞ্চ খো অহং তং, আৱুসো, পুচ্ছামি – ‘‘কত্থ নু খো, আৱুসো, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’’’তি?
৪৯৫. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, মহাব্ৰহ্মা তং ভিক্খুং বাহাযং গহেত্ৱা একমন্তং অপনেত্ৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘ইমে খো মং, ভিক্খু, ব্ৰহ্মকাযিকা দেৱা এৱং জানন্তি, ‘‘নত্থি কিঞ্চি ব্ৰহ্মুনো অঞ্ঞাতং, নত্থি কিঞ্চি ব্ৰহ্মুনো অদিট্ঠং, নত্থি কিঞ্চি ব্ৰহ্মুনো অৱিদিতং, নত্থি কিঞ্চি ব্ৰহ্মুনো অসচ্ছিকত’’ন্তি. তস্মাহং তেসং সম্মুখা ন ব্যাকাসিং. অহম্পি খো, ভিক্খু, ন জানামি যত্থিমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূতি. তস্মাতিহ, ভিক্খু, তুয্হেৱেতং দুক্কটং, তুয্হেৱেতং অপৰদ্ধং, যং ত্ৱং তং ভগৱন্তং অতিধাৱিত্ৱা বহিদ্ধা পৰিযেট্ঠিং আপজ্জসি ইমস্স পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণায. গচ্ছ ত্ৱং, ভিক্খু, তমেৱ ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ইমং পঞ্হং পুচ্ছ, যথা চ তে ভগৱা ব্যাকৰোতি, তথা নং ধাৰেয্যাসী’তি.
৪৯৬. ‘‘অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য এৱমেৱ ব্ৰহ্মলোকে অন্তৰহিতো মম পুৰতো পাতুৰহোসি. অথ খো সো, কেৱট্ট, ভিক্খু মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি, একমন্তং নিসিন্নো খো, কেৱট্ট, সো ভিক্খু মং এতদৱোচ – ‘কত্থ নু খো, ভন্তে, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি?
তীৰদস্সিসকুণুপমা
৪৯৭. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং, কেৱট্ট, তং ভিক্খুং এতদৱোচং – ‘ভূতপুব্বং, ভিক্খু, সামুদ্দিকা ৱাণিজা তীৰদস্সিং সকুণং গহেত্ৱা নাৱায সমুদ্দং অজ্ঝোগাহন্তি. তে অতীৰদক্খিনিযা নাৱায তীৰদস্সিং সকুণং মুঞ্চন্তি. সো গচ্ছতেৱ পুৰত্থিমং দিসং, গচ্ছতি দক্খিণং দিসং, গচ্ছতি পচ্ছিমং দিসং, গচ্ছতি উত্তৰং দিসং, গচ্ছতি উদ্ধং দিসং, গচ্ছতি অনুদিসং. সচে সো সমন্তা তীৰং পস্সতি, তথাগতকোৱ [তথাপক্কন্তোৱ (স্যা.)] হোতি. সচে পন সো সমন্তা তীৰং ন পস্সতি, তমেৱ নাৱং পচ্চাগচ্ছতি. এৱমেৱ খো ত্ৱং, ভিক্খু, যতো যাৱ ব্ৰহ্মলোকা পৰিযেসমানো ইমস্স পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণং নাজ্ঝগা, অথ মমঞ্ঞেৱ সন্তিকে পচ্চাগতো. ন খো এসো, ভিক্খু, পঞ্হো এৱং পুচ্ছিতব্বো – ‘কত্থ নু খো, ভন্তে, ইমে চত্তাৰো মহাভূতা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি, সেয্যথিদং – পথৱীধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৱাযোধাতূ’তি?
৪৯৮. ‘‘এৱঞ্চ খো এসো, ভিক্খু, পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো –
‘কত্থ আপো চ পথৱী, তেজো ৱাযো ন গাধতি;
কত্থ দীঘঞ্চ ৰস্সঞ্চ, অণুং থূলং সুভাসুভং;
কত্থ নামঞ্চ ৰূপঞ্চ, অসেসং উপৰুজ্ঝতী’তি.
৪৯৯. ‘‘তত্ৰ ৱেয্যাকৰণং ভৱতি –
‘ৱিঞ্ঞাণং অনিদস্সনং, অনন্তং সব্বতোপভং;
এত্থ আপো চ পথৱী, তেজো ৱাযো ন গাধতি.
এত্থ দীঘঞ্চ ৰস্সঞ্চ, অণুং থূলং সুভাসুভং;
এত্থ নামঞ্চ ৰূপঞ্চ, অসেসং উপৰুজ্ঝতি;
ৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেন, এত্থেতং উপৰুজ্ঝতী’তি.
৫০০. ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো কেৱট্টো গহপতিপুত্তো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
কেৱট্টসুত্তং নিট্ঠিতং একাদসমং.