সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা

২৫৭. তদনন্তৰায পন সমুট্ঠানকথায অনত্তা ইতি নিচ্ছযাতি অনত্তা ইতি নিচ্ছিতা. সভাগধম্মানন্তি অনিচ্চাকাৰাদীহি সভাগানং সঙ্খতধম্মানং. নামমত্তং ন নাযতীতি নামমত্তম্পি ন পঞ্ঞাযতি. দুক্খহানিন্তি দুক্খঘাতনং. খন্ধকা যা চ মাতিকাতি খন্ধকা যা চ মাতিকাতি অত্থো. অযমেৱ ৱা পাঠো. সমুট্ঠানং নিযতো কতন্তি সমুট্ঠানং নিযতোকতং নিযতকতং; নিযতসমুট্ঠানন্তি অত্থো. এতেন ভূতাৰোচনচোৰিৱুট্ঠাপনঅননুঞ্ঞাতসিক্খাপদত্তযস্স সঙ্গহো পচ্চেতব্বো. এতানেৱ হি তীণি সিক্খাপদানি নিযতসমুট্ঠানানি, অঞ্ঞেহি সদ্ধিং অসম্ভিন্নসমুট্ঠানানি.

সম্ভেদং নিদানঞ্চঞ্ঞন্তি অঞ্ঞম্পি সম্ভেদঞ্চ নিদানঞ্চ. তত্থ সম্ভেদৱচনেন সমুট্ঠানসম্ভেদস্স গহণং পচ্চেতব্বং, তানি হি তীণি সিক্খাপদানি ঠপেত্ৱা সেসানি সম্ভিন্নসমুট্ঠানানি. নিদানৱচনেন সিক্খাপদানং পঞ্ঞত্তিদেসসঙ্খাতং নিদানং পচ্চেতব্বং. সুত্তে দিস্সন্তি উপৰীতি সিক্খাপদানং সমুট্ঠাননিযমো সম্ভেদো নিদানন্তি ইমানি তীণি সুত্তম্হি এৱ দিস্সন্তি; পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো. তত্থ ‘‘একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি, কাযতো চ চিত্ততো চা’’তিআদিম্হি তাৱ পুৰিমনযে সমুট্ঠাননিযমো চ সম্ভেদো চ দিস্সন্তি. ইতৰং পন নিদানং নাম –

‘‘ৱেসালিযা ৰাজগহে, সাৱত্থিযা চ আড়ৱী;

কোসম্বিযা চ সক্কেসু, ভগ্গেসু চেৱ পঞ্ঞত্তা’’তি.

এৱং উপৰি দিস্সতি, পৰতো আগতে সুত্তে দিস্সতীতি ৱেদিতব্বং.

‘‘ৱিভঙ্গে দ্ৱীসূ’’তি গাথায অযমত্থো – যং সিক্খাপদং দ্ৱীসু ৱিভঙ্গেসু পঞ্ঞত্তং উপোসথদিৱসে ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ উদ্দিসন্তি, তস্স যথাঞাযং সমুট্ঠানং পৱক্খামি, তং মে সুণাথাতি.

সঞ্চৰিত্তানুভাসনঞ্চাতি সঞ্চৰিত্তঞ্চ সমনুভাসনঞ্চ. অতিৰেকঞ্চ চীৱৰন্তি অতিৰেকচীৱৰং; কথিনন্তি অত্থো. লোমানি পদসোধম্মোতি এড়কলোমানি চ পদসোধম্মো চ. ভূতং সংৱিধানেন চাতি ভূতাৰোচনঞ্চ সংৱিদহিত্ৱা অদ্ধানপ্পটিপজ্জনঞ্চ. থেয্যদেসনা চোৰিং চাতি থেয্যসত্থো চ ছত্তপাণিস্স অগিলানস্স ধম্মদেসনা চ চোৰিৱুট্ঠাপনঞ্চ. অননুঞ্ঞাতায তেৰসাতি মাতাপিতুসামিকেহি অননুঞ্ঞাতায সদ্ধিং ইমানি তেৰস সমুট্ঠানানি হোন্তি. সদিসা ইধ দিস্সৰেতি ইধ উভতোৱিভঙ্গে এতেসু তেৰসসু সমুট্ঠানসীসেসু একেকস্মিং অঞ্ঞানিপি সদিসানি সমুট্ঠানানি দিস্সন্তি.

পঠমপাৰাজিকসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৫৮. ইদানি তানি দস্সেতুং ‘‘মেথুনং সুক্কসংসগ্গো’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ মেথুনন্তি ইদং তাৱ পঠমপাৰাজিকং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ সুক্কসংসগ্গোতি সুক্কৱিস্সট্ঠি চেৱ কাযসংসগ্গো চ. অনিযতা পঠমিকাতি পঠমং অনিযতসিক্খাপদং. পুব্বূপপৰিপাচিতাতি ‘‘জানং পুব্বূপগতং ভিক্খু’’ন্তি সিক্খাপদঞ্চ ভিক্খুনিপৰিপাচিতপিণ্ডপাতসিক্খাপদঞ্চ. ৰহো ভিক্খুনিযা সহাতি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং ৰহো নিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ.

সভোজনে ৰহো দ্ৱে চাতি সভোজনে কুলে অনুপখজ্জনিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ দ্ৱে ৰহোনিসজ্জসিক্খাপদানি চ. অঙ্গুলি উদকে হসন্তি অঙ্গুলিপতোদকঞ্চ উদকে হসধম্মসিক্খাপদঞ্চ. পহাৰে উগ্গিৰে চেৱাতি পহাৰদানসিক্খাপদঞ্চ তলসত্তিকউগ্গিৰণসিক্খাপদঞ্চ. তেপঞ্ঞাসা চ সেখিযাতি পৰিমণ্ডলনিৱাসনাদীনি খুদ্দকৱণ্ণনাৱসানে ৱুত্তানি তেপঞ্ঞাস সেখিযসিক্খাপদানি চ.

অধক্খগামাৱস্সুতাতি ভিক্খুনীনং অধক্খকসিক্খাপদঞ্চ গামন্তৰগমনং অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযভোজনীযগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. তলমট্ঠঞ্চ সুদ্ধিকাতি তলঘাতকং জতুমট্ঠং উদকসুদ্ধিকাদিযনঞ্চ. ৱস্সংৱুট্ঠা চ ওৱাদন্তি ৱস্সংৱুট্ঠা ছপ্পঞ্চযোজনানি সিক্খাপদঞ্চ ওৱাদায অগমনসিক্খাপদঞ্চ. নানুবন্ধে পৱত্তিনিন্তি যা পন ভিক্খুনী ৱুট্ঠাপিতং পৱত্তিনিং দ্ৱে ৱস্সানি নানুবন্ধেয্যাতি ৱুত্তসিক্খাপদং.

ইমে সিক্খাতি ইমা সিক্খাযো; লিঙ্গৱিপৰিযাযো কতো. কাযমানসিকা কতাতি কাযচিত্তসমুট্ঠানা কতা.

দুতিযপাৰাজিকসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৫৯. অদিন্নন্তি ইদং তাৱ অদিন্নাদানন্তি ৱা দুতিযপাৰাজিকন্তি ৱা একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ ৱিগ্গহুত্তৰীতি মনুস্সৱিগ্গহউত্তৰিমনুস্সধম্মসিক্খাপদানি. দুট্ঠুল্লা অত্তকামিনন্তি দুট্ঠুল্লৱাচাঅত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদানি. অমূলা অঞ্ঞভাগিযাতি দ্ৱে দুট্ঠদোসসিক্খাপদানি. অনিযতা দুতিযিকাতি দুতিযং অনিযতসিক্খাপদং.

অচ্ছিন্দে পৰিণামনেতি সামং চীৱৰং দত্ৱা অচ্ছিন্দনঞ্চ সঙ্ঘিকলাভস্স অত্তনো পৰিণামনঞ্চ. মুসা ওমসপেসুণাতি মুসাৱাদো চ ওমসৱাদো চ ভিক্খুপেসুঞ্ঞঞ্চ. দুট্ঠুল্লা পথৱীখণেতি দুট্ঠুল্লাপত্তিআৰোচনঞ্চ পথৱীখণঞ্চ. ভূতং অঞ্ঞায উজ্ঝাপেতি ভূতগামঅঞ্ঞৱাদকউজ্ঝাপনকসিক্খাপদানি.

নিক্কড্ঢনং সিঞ্চনঞ্চাতি ৱিহাৰতো নিক্কড্ঢনঞ্চ উদকেন তিণাদিসিঞ্চনঞ্চ. আমিসহেতু ভুত্তাৱীতি ‘‘আমিসহেতু ভিক্খুনিযো ওৱদন্তী’’তি সিক্খাপদঞ্চ, ভুত্তাৱিং অনতিৰিত্তেন খাদনীযাদিনা পৱাৰণাসিক্খাপদঞ্চ. এহি অনাদৰি ভিংসাতি ‘‘এহাৱুসো গামং ৱা’’তি সিক্খাপদঞ্চ, অনাদৰিযঞ্চ ভিক্খুভিংসাপনকঞ্চ. অপনিধে চ জীৱিতন্তি পত্তাদীনং অপনিধানসিক্খাপদঞ্চ, সঞ্চিচ্চ পাণং জীৱিতাৱোৰোপনঞ্চ.

জানং সপ্পাণকং কম্মন্তি জানং সপ্পাণকউদকসিক্খাপদঞ্চ পুনকম্মায উক্কোটনঞ্চ. ঊনসংৱাসনাসনাতি ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদঞ্চ উক্খিত্তকেন সদ্ধিং সংৱাসসিক্খাপদঞ্চ নাসিতকসামণেৰসম্ভোগসিক্খাপদঞ্চ. সহধম্মিকং ৱিলেখাতি সহধম্মিকং ৱুচ্চমানসিক্খাপদঞ্চ, ৱিলেখায সংৱত্তন্তীতি আগতসিক্খাপদঞ্চ. মোহো অমূলকেন চাতি মোহনকে পাচিত্তিযসিক্খাপদঞ্চ, অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনসিক্খাপদঞ্চ.

কুক্কুচ্চং ধম্মিকং চীৱৰং দত্ৱাতি কুক্কুচ্চউপদহনঞ্চ, ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৱা খীযনঞ্চ, চীৱৰং দত্ৱা খীযনঞ্চ. পৰিণামেয্য পুগ্গলেতি সঙ্ঘিকং লাভং পুগ্গলস্স পৰিণামনসিক্খাপদং. কিং তে অকালং অচ্ছিন্দেতি ‘‘কিং তে অয্যে এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতী’’তি আগতসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘অকালচীৱৰং কালচীৱৰ’’ন্তি অধিট্ঠহিত্ৱা ভাজনসিক্খাপদঞ্চ, ভিক্খুনিযা সদ্ধিং চীৱৰং পৰিৱত্তেত্ৱা অচ্ছিন্দনসিক্খাপদঞ্চ. দুগ্গহী নিৰযেন চাতি দুগ্গহিতেন দুপ্পধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপনসিক্খাপদঞ্চ, নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপনসিক্খাপদঞ্চ.

গণং ৱিভঙ্গ দুব্বলন্তি ‘‘গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং কৰেয্যা’’তি চ ‘‘ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহেয্যা’’তি চ ‘‘দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদানি. কথিনা ফাসু পস্সযন্তি ‘‘ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহেয্য, ভিক্খুনিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং কৰেয্য, ভিক্খুনিযা উপস্সযং দত্ৱা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢেয্য ৱা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. অক্কোসচণ্ডী মচ্ছৰীতি ‘‘ভিক্খুং অক্কোসেয্য ৱা পৰিভাসেয্য ৱা, চণ্ডিকতা গণং পৰিভাসেয্য, কুলে মচ্ছৰিনী অস্সা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. গব্ভিনিঞ্চ পাযন্তিযাতি ‘‘গব্ভিনিং ৱুট্ঠাপেয্য, পাযন্তিং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি.

দ্ৱেৱস্সং সিক্খা সঙ্ঘেনাতি ‘‘দ্ৱে ৱস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্য, সিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং সঙ্ঘেন অসম্মতং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. তযো চেৱ গিহীগতাতি ঊনদ্ৱাদসৱস্সং গিহিগতং, পৰিপুণ্ণদ্ৱাদসৱস্সং গিহিগতং ‘‘দ্ৱে ৱস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং দ্ৱে ৱস্সানি সিক্খিতসিক্খং সঙ্ঘেন অসম্মত’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. কুমাৰিভূতা তিস্সোতি ‘‘ঊনৱীসতিৱস্সং কুমাৰিভূত’’ন্তিআদিনা নযেন ৱুত্তা তিস্সো. ঊনদ্ৱাদসসম্মতাতি ‘‘ঊনদ্ৱাদসৱস্সা ৱুট্ঠাপেয্য, পৰিপুণ্ণদ্ৱাদসৱস্সা সঙ্ঘেন অসম্মতা ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

অলং তাৱ সোকাৱাসন্তি ‘‘অলং তাৱ তে অয্যে ৱুট্ঠাপিতেনা’’তি চ, ‘‘চণ্ডিং সোকাৱাসং সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. ছন্দা অনুৱস্সা চ দ্ৱেতি ‘‘পাৰিৱাসিকছন্দদানেন সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্য, অনুৱস্সং ৱুট্ঠাপেয্য, একং ৱস্সং দ্ৱে ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. সমুট্ঠানা তিকা কতাতি তিকসমুট্ঠানা কতা.

সঞ্চৰিত্তসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬০. সঞ্চৰী কুটি ৱিহাৰোতি সঞ্চৰিত্তং সঞ্ঞাচিকায কুটিকৰণং মহল্লকৱিহাৰকৰণঞ্চ. ধোৱনঞ্চ পটিগ্গহোতি অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা পুৰাণচীৱৰধোৱাপনঞ্চ চীৱৰপটিগ্গহণঞ্চ. ৱিঞ্ঞত্তুত্তৰি অভিহট্ঠুন্তি অঞ্ঞাতকং গহপতিং চীৱৰৱিঞ্ঞাপনং ততুত্তৰিসাদিযনসিক্খাপদঞ্চ. উভিন্নং দূতকেন চাতি ‘‘চীৱৰচেতাপন্নং উপক্খটং হোতী’’তি আগতসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ দূতেন চীৱৰচেতাপন্নপহিতসিক্খাপদঞ্চ.

কোসিযা সুদ্ধদ্ৱেভাগা, ছব্বস্সানি নিসীদনন্তি ‘‘কোসিযমিস্সকং সন্থত’’ন্তিআদীনি পঞ্চ সিক্খাপদানি. ৰিঞ্চন্তি ৰূপিকা চেৱাতি ৱিভঙ্গে ‘‘ৰিঞ্চন্তি উদ্দেস’’ন্তি আগতং এড়কলোমধোৱাপনং ৰূপিযপ্পটিগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. উভো নানপ্পকাৰকাতি ৰূপিযসংৱোহাৰকযৱিক্কযসিক্খাপদদ্ৱযং.

ঊনবন্ধনৱস্সিকাতি ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তসিক্খাপদঞ্চ ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদঞ্চ. সুত্তং ৱিকপ্পনেন চাতি সুত্তং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা চীৱৰৱাযাপনঞ্চ তন্তৱাযে উপসঙ্কমিত্ৱা চীৱৰে ৱিকপ্পাপজ্জনঞ্চ. দ্ৱাৰদানসিব্বানি চাতি যাৱ দ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনায, ‘‘অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং দদেয্য, চীৱৰং সিব্বেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. পূৱপচ্চযজোতি চাতি পূৱেহি ৱা মন্থেহি ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰণাসিক্খাপদং চাতুমাসপচ্চযপ্পৱাৰণাজোতিসমাদহনসিক্খাপদানি চ.

ৰতনং সূচি মঞ্চো চ, তূলং নিসীদনকণ্ডু চ, ৱস্সিকা চ সুগতেনাতি ৰতনসিক্খাপদঞ্চেৱ সূচিঘৰসিক্খাপদাদীনি চ সত্ত সিক্খাপদানি. ৱিঞ্ঞত্তি অঞ্ঞং চেতাপনা, দ্ৱে সঙ্ঘিকা মহাজনিকা, দ্ৱে পুগ্গললহুকা গৰূতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেয্যা’’তিআদীনি নৱ সিক্খাপদানি. দ্ৱে ৱিঘাসা সাটিকা চাতি ‘‘উচ্চাৰং ৱা পস্সাৱং ৱা সঙ্কাৰং ৱা ৱিঘাসং ৱা তিৰোকুট্টে ৱা তিৰোপাকাৰে ৱা ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱা, হৰিতে ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱা’’তি এৱং ৱুত্তানি দ্ৱে ৱিঘাসসিক্খাপদানি চ উদকসাটিকাসিক্খাপদঞ্চ. সমণচীৱৰেন চাতি ‘‘সমণচীৱৰং দদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং.

সমনুভাসনাসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬১. ভেদানুৱত্তদুব্বচদূসদুট্ঠুল্লদিট্ঠি চাতি সঙ্ঘভেদানুৱত্তকদুব্বচকুলদূসকদুট্ঠুল্লপ্পটিচ্ছাদনদিট্ঠিঅপ্পটিনিস্সজ্জনসিক্খাপদানি. ছন্দং উজ্জগ্ঘিকা দ্ৱে চাতি ছন্দং অদত্ৱা গমনসিক্খাপদং উজ্জগ্ঘিকায অন্তৰঘৰে গমননিসীদনসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. দ্ৱে চ সদ্দাতি ‘‘অপ্পসদ্দো অন্তৰঘৰে গমিস্সামি, নিসীদিস্সামী’’তি সিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. ন ব্যাহৰেতি ‘‘ন সকবড়েন মুখেন ব্যাহৰিস্সামী’’তি সিক্খাপদং.

ছমা নীচাসনে ঠানং, পচ্ছতো উপ্পথেন চাতি ছমাযং নিসীদিত্ৱা, নীচে আসনে নিসীদিত্ৱা; ঠিতেন নিসিন্নস্স, পচ্ছতো গচ্ছন্তেন পুৰতো গচ্ছন্তস্স, উপ্পথেন গচ্ছন্তেন পথেন গচ্ছন্তস্স ধম্মদেসনাসিক্খাপদানি. ৱজ্জানুৱত্তিগহণাতি ৱজ্জপ্পটিচ্ছাদন, উক্খিত্তানুৱত্তক, হত্থগ্গহণাদিসঙ্খাতানি তীণি পাৰাজিকানি. ওসাৰে পচ্চাচিক্খনাতি ‘‘অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেয্যা’’তি চ ‘‘বুদ্ধং পচ্চক্খামী’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

কিস্মিং সংসট্ঠা দ্ৱে ৱধীতি ‘‘কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা’’তি চ ‘‘ভিক্খুনিযো পনেৱ সংসট্ঠা ৱিহৰন্তী’’তি চ ‘‘যা পন ভিক্খুনী এৱং ৱদেয্য সংসট্ঠাৱ অয্যে তুম্হে ৱিহৰথা’’তি চ ‘‘অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদানি. ৱিসিব্বে দুক্খিতায চাতি ‘‘ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা’’তি চ ‘‘দুক্খিতং সহজীৱিনি’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. পুন সংসট্ঠা ন ৱূপসমেতি ‘‘সংসট্ঠা ৱিহৰেয্য গহপতিনা ৱা গহপতিপুত্তেন ৱা’’তি এৱং পুন ৱুত্তসংসট্ঠসিক্খাপদঞ্চ ‘‘এহয্যে, ইমং অধিকৰণং ৱূপসমেহী’’তি ৱুচ্চমানা, ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৱা ‘‘সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ ৱূপসম্মেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আৰামঞ্চ পৱাৰণাতি ‘‘জানং সভিক্খুকং আৰামং অনাপুচ্ছা পৱিসেয্যা’’তি চ ‘‘উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৱাৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

অন্ৱদ্ধং সহজীৱিনিং দ্ৱেতি ‘‘অন্ৱদ্ধমাসং ভিক্খুনিযা ভিক্খুসঙ্ঘতো দ্ৱে ধম্মা পচ্চাসীসিতব্বা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘সহজীৱিনিং ৱুট্ঠাপেত্ৱা দ্ৱে ৱস্সানি নেৱ অনুগ্গণ্হেয্য, সহজীৱিনিং ৱুট্ঠাপেত্ৱা নেৱ ৱূপকাসেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. চীৱৰং অনুবন্ধনাতি ‘‘সচে মে ত্ৱং, অয্যে, চীৱৰং দস্সসি, এৱাহং তং ৱুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ‘‘সচে মং ত্ৱং, অয্যে, দ্ৱে ৱস্সানি অনুবন্ধিস্সসি, এৱাহং তং ৱুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

কথিনসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬২. উব্ভতং কথিনং তীণীতি ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে’’তি ৱুত্তানি আদিতোৱ তীণি সিক্খাপদানি. পঠমং পত্তভেসজ্জন্তি ‘‘দসাহপৰমং অতিৰেকপত্তো’’তি ৱুত্তং পঠমপত্তসিক্খাপদঞ্চ ‘‘পটিসাযনীযানি ভেসজ্জানী’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অচ্চেকঞ্চাপি সাসঙ্কন্তি অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদঞ্চ তদনন্তৰমেৱ সাসঙ্কসিক্খাপদঞ্চ. পক্কমন্তেন ৱা দুৱেতি ‘‘তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্যা’’তি ভূতগামৱগ্গে ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

উপস্সযং পৰম্পৰাতি ‘‘ভিক্খুনুপস্সযং গন্ত্ৱা ভিক্খুনিযো ওৱদেয্যা’’তি চ ‘‘পৰম্পৰভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অনতিৰিত্তং নিমন্তনাতি ‘‘অনতিৰিত্তং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো সমানো’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. ৱিকপ্পং ৰঞ্ঞো ৱিকালেতি ‘‘সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা’’তি চ ‘‘ৰঞ্ঞো খত্তিযস্সা’’তি চ ‘‘ৱিকালে গামং পৱিসেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ৱোসাসাৰঞ্ঞকেন চাতি ‘‘ৱোসাসমানৰূপা ঠিতা’’তি চ ‘‘তথাৰূপেসু আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৱিদিত’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

উস্সযা সন্নিচযঞ্চাতি ‘‘উস্সযৱাদিকা’’তি চ ‘‘পত্তসন্নিচযং কৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. পুৰে পচ্ছা ৱিকালে চাতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ, ‘‘পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ, ‘‘ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. পঞ্চাহিকা সঙ্কমনীতি ‘‘পঞ্চাহিকা সঙ্ঘাটিচাৰং অতিক্কমেয্যা’’তি চ ‘‘চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. দ্ৱেপি আৱসথেন চাতি ‘‘আৱসথচীৱৰং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জেয্য, আৱসথং অনিস্সজ্জিত্ৱা চাৰিকং পক্কমেয্যা’’তি চ এৱং আৱসথেন সদ্ধিং ৱুত্তসিক্খাপদানি চ দ্ৱে.

পসাখে আসনে চেৱাতি ‘‘পসাখে জাতং গণ্ডং ৱা’’তি চ ‘‘ভিক্খুস্স পুৰতো অনাপুচ্ছা আসনে নিসীদেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

এড়কলোমসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৩. এড়কলোমা দ্ৱে সেয্যাতি এড়কলোমসিক্খাপদঞ্চেৱ দ্ৱে চ সহসেয্যসিক্খাপদানি. আহচ্চ পিণ্ডভোজনন্তি আহচ্চপাদকসিক্খাপদঞ্চ আৱসথপিণ্ডভোজনসিক্খাপদঞ্চ. গণৱিকালসন্নিধীতি গণভোজনৱিকালভোজনসন্নিধিকাৰকসিক্খাপদত্তযং. দন্তপোনেন চেলকাতি দন্তপোনসিক্খাপদঞ্চ অচেলকসিক্খাপদঞ্চ. উয্যুত্তং সেনং উয্যোধীতি ‘‘উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্য, সেনায ৱসেয্য, উয্যোধিকং ৱা…পে… অনীকদস্সনং ৱা গচ্ছেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. সুৰা ওৰেন ন্হাযনাতি সুৰাপানসিক্খাপদঞ্চ ওৰেনদ্ধমাসনহানসিক্খাপদঞ্চ. দুব্বণ্ণে দ্ৱে দেসনিকাতি ‘‘তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণান’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ ৱুত্তাৱসেসপাটিদেসনীযদ্ৱযঞ্চ. লসুণুপতিট্ঠে নচ্চনাতি লসুণসিক্খাপদং, ‘‘ভিক্খুস্স ভুঞ্জন্তস্স পানীযেন ৱা ৱিধূপনেন ৱা উপতিট্ঠেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদং, ‘‘নচ্চং ৱা গীতং ৱা ৱাদিতং ৱা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ইতো পৰং পাড়িং ৱিৰজ্ঝিত্ৱা লিখন্তি. যথা পন অত্থং ৱণ্ণযিস্সাম; এৱমেত্থ অনুক্কমো ৱেদিতব্বো.

ন্হানমত্থৰণং সেয্যাতি ‘‘নগ্গা নহাযেয্য, একত্থৰণপাৱুৰণা তুৱট্টেয্যুং, একমঞ্চে তুৱট্টেয্যু’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. অন্তোৰট্ঠে তথা বহীতি ‘‘অন্তোৰট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে, তিৰোৰট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অন্তোৱস্সং চিত্তাগাৰন্তি ‘‘অন্তোৱস্সং চাৰিকং পক্কমেয্য, ৰাজাগাৰং ৱা চিত্তাগাৰং ৱা…পে… পোক্খৰণিং ৱা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. আসন্দিং সুত্তকন্তনাতি ‘‘আসন্দিং ৱা পল্লঙ্কং ৱা পৰিভুঞ্জেয্য, সুত্তং কন্তেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

ৱেয্যাৱচ্চং সহত্থা চাতি ‘‘গিহিৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য, অগাৰিকস্স ৱা পৰিব্বাজকস্স ৱা পৰিব্বাজিকায ৱা সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দদেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অভিক্খুকাৱাসেন চাতি ‘‘অভিক্খুকে আৱাসে ৱস্সং ৱসেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং. ছত্তং যানঞ্চ সঙ্ঘাণিন্তি ‘‘ছত্তুপাহনং ধাৰেয্য, যানেন যাযেয্য, সঙ্ঘাণিং ধাৰেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. অলঙ্কাৰগন্ধৱাসিতন্তি ‘‘ইত্থালঙ্কাৰং ধাৰেয্য, গন্ধচুণ্ণকেন নহাযেয্য, ৱাসিতকেন পিঞ্ঞাকেন নহাযেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ভিক্খুনীতিআদিনা ‘‘ভিক্খুনিযা উম্মদ্দাপেয্যা’’তিআদীনি চত্তাৰি সিক্খাপদানি ৱুত্তানি. অসঙ্কচ্চিকা আপত্তীতি ‘‘অসঙ্কচ্চিকা গামং পৱিসেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি এৱং ৱুত্তআপত্তি চ. চত্তাৰীসা চতুত্তৰীতি এতানি সব্বানিপি চতুচত্তালীস সিক্খাপদানি ৱুত্তানি.

কাযেন ন ৱাচাচিত্তেন, কাযচিত্তেন ন ৱাচতোতি কাযেন চেৱ কাযচিত্তেন চ সমুট্ঠহন্তি; ন ৱাচাচিত্তেন ন ৱাচতোতি অত্থো. দ্ৱিসমুট্ঠানিকা সব্বে, সমা এড়কলোমিকাতি ইদং উত্তানত্থমেৱ.

পদসোধম্মসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৪. পদঞ্ঞত্ৰ অসম্মতাতি ‘‘পদসো ধম্মং, মাতুগামস্স উত্তৰিছপ্পঞ্চৱাচাহি ধম্মং দেসেয্য, অঞ্ঞত্ৰ ৱিঞ্ঞুনা পুৰিসৱিগ্গহেন, অসম্মতো ভিক্খুনিযো ওৱদেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. তথা অত্থঙ্গতেন চাতি ‘‘অত্থঙ্গতে সূৰিযে ওৱদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং. তিৰচ্ছানৱিজ্জা দ্ৱেতি ‘‘তিৰচ্ছানৱিজ্জং পৰিযাপুণেয্য, ৱাচেয্যা’’তি এৱং ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অনোকাসো চ পুচ্ছনাতি ‘‘অনোকাসকতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং.

অদ্ধানসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৫. অদ্ধাননাৱং পণীতন্তি ‘‘ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৱিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জেয্য, একং নাৱং অভিৰুহেয্য, পণীতভোজনানি অগিলানো অত্তনো অত্থায ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. মাতুগামেন সংহৰেতি মাতুগামেন সদ্ধিং সংৱিধায গমনঞ্চ ‘‘সম্বাধে লোমং সংহৰাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ধঞ্ঞং নিমন্তিতা চেৱাতি ‘‘ধঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতা ৱা পৱাৰিতা ৱা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অট্ঠ চাতি ভিক্খুনীনং ৱুত্তা অট্ঠ পাটিদেসনীযা ৱা.

থেয্যসত্থসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৬. থেয্যসত্থং উপস্সুতীতি থেয্যসত্থেন সদ্ধিং সংৱিধায একদ্ধানমগ্গগমনঞ্চ উপস্সুতিতিট্ঠনঞ্চ. সূপৱিঞ্ঞাপনেন চাতি ইদং সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিং সন্ধায ৱুত্তং. ৰত্তিছন্নঞ্চ ওকাসন্তি ‘‘ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে, পটিচ্ছন্নে ওকাসে, অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধি’’ন্তি এৱং ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ব্যূহেন সত্তমাতি ইদং তদনন্তৰমেৱ ‘‘ৰথিকায ৱা ব্যূহে ৱা সিঙ্ঘাটকে ৱা পুৰিসেন সদ্ধি’’ন্তি আগতসিক্খাপদং সন্ধায ৱুত্তং.

ধম্মদেসনাসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৭. ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানি একাদস উত্তানানেৱ. এৱং তাৱ সম্ভিন্নসমুট্ঠানং ৱেদিতব্বং. নিযতসমুট্ঠানং পন তিৱিধং, তং একেকস্সেৱ সিক্খাপদস্স হোতি, তং ৱিসুংযেৱ দস্সেতুং ‘‘ভূতং কাযেন জাযতী’’তিআদি ৱুত্তং, তং উত্তানমেৱ. নেত্তিধম্মানুলোমিকন্তি ৱিনযপাড়িধম্মস্স অনুলোমন্তি.

সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.