১. পঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদৱণ্ণনা

পাৰাজিকানন্তৰস্স, অযং দানি ভৱিস্সতি;

সঙ্ঘাদিসেসকণ্ডস্স, অনুত্তানত্থৱণ্ণনা.

৬৭৮. উদোসিতন্তি ভণ্ডসালা. মায্যো এৱং অৱচাতি অয্যো মা এৱং অৱচ. অপিনায্যাতি অপিনু অয্যা. অচ্চাৱদথাতি অতিক্কমিত্ৱা ৱদথ; অক্কোসথাতি ৱুত্তং হোতি.

৬৭৯. উস্সযৱাদিকাতি মানুস্সযৱসেন কোধুস্সযৱসেন ৱিৱদমানা. যস্মা পন সা অত্থতো অট্টকাৰিকা হোতি, তস্মা ‘‘উস্সযৱাদিকা নাম অড্ডকাৰিকা ৱুচ্চতী’’তি পদভাজনে ৱুত্তং. এত্থ চ অড্ডোতি ৱোহাৰিকৱিনিচ্ছযো ৱুচ্চতি, যং পব্বজিতা ‘‘অধিকৰণ’’ন্তিপি ৱদন্তি. দুতিযং ৱা পৰিযেসতীতি সক্খিং ৱা সহাযং ৱা পৰিযেসতি, দুক্কটং. গচ্ছতি ৱাতি উপস্সযো ৱা হোতু ভিক্খাচাৰমগ্গো ৱা, যত্থ ঠিতায ‘‘অড্ডং কৰিস্সামী’’তি চিত্তং উপ্পজ্জতি, ততো ৱোহাৰিকানং সন্তিকং গচ্ছন্তিযা পদৱাৰে পদৱাৰে দুক্কটং. একস্স আৰোচেতীতি দ্ৱীসু জনেসু যস্স কস্সচি একস্স কথং যো কোচি ৱোহাৰিকানং আৰোচেতি. দুতিযস্স আৰোচেতীতি এত্থাপি এসেৱ নযো.

অযং পনেত্থ অসম্মোহত্থায ৱিত্থাৰকথা – যত্থ কত্থচি অন্তমসো ভিক্খুনুপস্সযং আগতেপি ৱোহাৰিকে দিস্ৱা ভিক্খুনী অত্তনো কথং আৰোচেতি, ভিক্খুনিযা দুক্কটং. উপাসকো অত্তনো কথং আৰোচেতি, ভিক্খুনিযা থুল্লচ্চযং. পঠমং উপাসকো অত্তনো কথং আৰোচেতি, ভিক্খুনিযা দুক্কটং. অথ সা অত্তনো কথং আৰোচেতি, থুল্লচ্চযং. ভিক্খুনী উপাসকং ৱদতি – ‘‘মম চ তৱ চ কথং ত্ৱংযেৱ আৰোচেহী’’তি, সো অত্তনো ৱা কথং পঠমং আৰোচেতু ভিক্খুনিযা ৱা, পঠমাৰোচনে দুক্কটং, দুতিযাৰোচনে থুল্লচ্চযং. উপাসকো ভিক্খুনিং ৱদতি – ‘‘মম চ তৱ চ কথং ত্ৱংযেৱ আৰোচেহী’’তি, এত্থাপি এসেৱ নযো.

ভিক্খুনী কপ্পিযকাৰকেন কথাপেতি, তত্থ কপ্পিযকাৰকো ৱা ভিক্খুনিযা কথং পঠমং আৰোচেতু, ইতৰো ৱা অত্তনো কথং, কপ্পিযকাৰকো ৱা উভিন্নম্পি কথং, ইতৰো ৱা উভিন্নম্পি কথং আৰোচেতু, যথা ৱা তথা ৱা আৰোচিযমানে পঠমে আৰোচনে ভিক্খুনিযা দুক্কটং, দুতিযে থুল্লচ্চযং. যথা ৱা তথা ৱা আৰোচিতং পন উভিন্নম্পি কথং সুত্ৱা ৱোহাৰিকেহি ৱিনিচ্ছযে কতে অড্ডপৰিযোসানং নাম হোতি, তস্মিং অড্ডপৰিযোসানে ভিক্খুনিযা জযেপি পৰাজযেপি সঙ্ঘাদিসেসো. সচে পন গতিগতং অধিকৰণং হোতি, সুতপুব্বং ৱোহাৰিকেহি. অথ তে ভিক্খুনিঞ্চ অড্ডকাৰকঞ্চ দিস্ৱাৱ ‘‘তুম্হাকং কথনকিচ্চং নত্থি, জানাম মযং এত্থ পৱত্তি’’ন্তি সযমেৱ ৱিনিচ্ছিনিত্ৱা দেন্তি, এৱৰূপে অড্ডপৰিযোসানেপি ভিক্খুনিযা অনাপত্তি.

পঠমং আপত্তি এতস্সাতি পঠমাপত্তিকো; ৱীতিক্কমক্খণেযেৱ আপজ্জিতব্বোতি অত্থো, তং পঠমাপত্তিকং. পদভাজনে পন অধিপ্পাযমত্তং দস্সেতুং ‘‘সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনাযা’’তি ৱুত্তং. অযঞ্হেত্থ অত্থো – সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা যং ভিক্খুনী আপজ্জতি, ন ততিযায সমনুভাসনায, অযং পঠমমেৱ সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰেন আপজ্জিতব্বত্তা পঠমাপত্তিকোতি. ভিক্খুনিসঙ্ঘতো নিস্সাৰেতীতি নিস্সাৰণীযো; তং নিস্সাৰণীযং. পদভাজনে পন অধিপ্পাযমত্তং দস্সেতুং ‘‘সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতীতি ৱুত্তং. তত্থ যং আপন্না ভিক্খুনী সঙ্ঘতো নিস্সাৰীযতি, সো নিস্সাৰণীযোতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো. ন হি সো এৱ ধম্মো সঙ্ঘম্হা কেনচি নিস্সাৰীযতি. তেন পন ধম্মেন ভিক্খুনী নিস্সাৰীযতি, তস্মা সো নিস্সাৰেতীতি নিস্সাৰণীযো.

আকড্ঢিযমানা গচ্ছতীতি অড্ডকাৰকমনুস্সেহি সযং ৱা আগন্ত্ৱা দূতং ৱা পেসেত্ৱা এহীতি ৱুচ্চমানা ৱোহাৰিকানং সন্তিকং গচ্ছতি, ততো অড্ডকাৰকো অত্তনো ৱা কথং পঠমং আৰোচেতু ভিক্খুনিযা ৱা, নেৱ পঠমাৰোচনে দুক্কটং, ন দুতিযাৰোচনে থুল্লচ্চযং. অমচ্চেহি ৱিনিচ্ছিনিত্ৱা কতে অড্ডপৰিযোসানেপি অনাপত্তিযেৱ. সচেপি অড্ডকাৰকো ভিক্খুনিং ৱদতি ‘‘মম চ তৱ চ কথং ত্ৱমেৱ কথেহী’’তি; কথেন্তিযাপি কথং সুত্ৱা কতে অড্ডপৰিযোসানেপি অনাপত্তিযেৱ.

ৰক্খং যাচতীতি ধম্মিকং ৰক্খং যাচতি, অনাপত্তি. ইদানি যথাযাচিতা ৰক্খা ধম্মিকা হোতি, তং দস্সেতুং অনোদিস্স আচিক্খতীতি আহ. তত্থ অতীতং আৰব্ভ অত্থি ওদিস্সআচিক্খনা, অত্থি অনোদিস্সআচিক্খনা, অনাগতং আৰব্ভাপি অত্থি ওদিস্সআচিক্খনা, অত্থি অনোদিস্সআচিক্খনা.

কথং অতীতং আৰব্ভ ওদিস্সআচিক্খনা হোতি? ভিক্খুনুপস্সযে গামদাৰকা ধুত্তাদযো ৱা যে কেচি অনাচাৰং ৱা আচৰন্তি, ৰুক্খং ৱা ছিন্দন্তি, ফলাফলং ৱা হৰন্তি, পৰিক্খাৰে ৱা অচ্ছিন্দন্তি. ভিক্খুনী ৱোহাৰিকে উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘অম্হাকং উপস্সযে ইদং নাম কত’’ন্তি ৱদতি. ‘‘কেনা’’তি ৱুত্তে ‘‘অসুকেন চ অসুকেন চা’’তি আচিক্খতি. এৱং অতীতং আৰব্ভ ওদিস্সআচিক্খনা হোতি, সা ন ৱট্টতি. তঞ্চে সুত্ৱা তে ৱোহাৰিকা তেসং দণ্ডং কৰোন্তি, সব্বং ভিক্খুনিযা গীৱা হোতি. দণ্ডং গণ্হিস্সন্তীতি অধিপ্পাযেপি সতি গীৱাযেৱ হোতি. সচে পন তস্স দণ্ডং গণ্হথাতি ৱদতি, পঞ্চমাসকমত্তে গহিতে পাৰাজিকং হোতি.

‘‘কেনা’’তি ৱুত্তে পন ‘‘অসুকেনাতি ৱত্তুং অম্হাকং ন ৱট্টতি, তুম্হেযেৱ জানিস্সথ. কেৱলঞ্হি মযং ৰক্খং যাচাম, তং নো দেথ, অৱহটভণ্ডঞ্চ আহৰাপেথা’’তি ৱত্তব্বং. এৱং অনোদিস্স আচিক্খনা হোতি, সা ৱট্টতি. এৱং ৱুত্তে সচেপি তে ৱোহাৰিকা কাৰকে গৱেসিত্ৱা তেসং দণ্ডং কৰোন্তি, সব্বং সাপতেয্যম্পি গহিতং ভিক্খুনিযা, নেৱ গীৱা ন আপত্তি.

পৰিক্খাৰং হৰন্তে দিস্ৱা তেসং অনত্থকামতায চোৰো চোৰোতি ৱত্তুম্পি ন ৱট্টতি. এৱং ৱুত্তেপি হি যং তেসং দণ্ডং কৰোন্তি, সব্বম্পি ভিক্খুনিযা গীৱা হোতি. অত্তনো ৱচনকৰং পন ‘‘ইমিনা মে পৰিক্খাৰো গহিতো, তং আহৰাপেহি, মা চস্স দণ্ডং কৰোহী’’তি ৱত্তুং ৱট্টতি. দাসদাসীৱাপিআদীনং অত্থায অড্ডং কৰোন্তি, অযং অকপ্পিযঅড্ডো নাম, ন ৱট্টতি.

কথং অনাগতং আৰব্ভ ওদিস্সআচিক্খনা হোতি? ৱুত্তনযেনেৱ পৰেহি অনাচাৰাদীসু কতেসু ভিক্খুনী ৱোহাৰিকে এৱং ৱদতি ‘‘অম্হাকং উপস্সযে ইদঞ্চিদঞ্চ কৰোন্তি, ৰক্খং নো দেথ আযতিং অকৰণত্থাযা’’তি. ‘‘কেন এৱং কত’’ন্তি ৱুত্তে চ ‘‘অসুকেন অসুকেন চা’’তি আচিক্খতি. এৱং অনাগতং আৰব্ভ ওদিস্সআচিক্খনা হোতি, সাপি ন ৱট্টতি. তেসঞ্হি দণ্ডে কতে পুৰিমনযেনেৱ সব্বং ভিক্খুনিযা গীৱা. সেসং পুৰিমসদিসমেৱ.

সচে পন ৱোহাৰিকা ‘‘ভিক্খুনুপস্সযে এৱৰূপং অনাচাৰং কৰোন্তানং ইমং নাম দণ্ডং কৰোমা’’তি ভেৰিং চৰাপেত্ৱা আণায অতিট্ঠমানে পৰিযেসিত্ৱা দণ্ডং কৰোন্তি, ভিক্খুনিযা নেৱ গীৱা ন আপত্তি.

যো চাযং ভিক্খুনীনং ৱুত্তো, ভিক্খূনম্পি এসেৱ নযো. ভিক্খুনোপি হি ওদিস্সআচিক্খনা ন ৱট্টতি. যং তথা আচিক্খিতে দণ্ডং কৰোন্তি, সব্বং গীৱা হোতি. ৱুত্তনযেনেৱ দণ্ডং গণ্হাপেন্তস্স পাৰাজিকং. যো পন ‘‘দণ্ডং কৰিস্সন্তী’’তি জানন্তোপি অনোদিস্স কথেতি, তে চ পৰিযেসিত্ৱা দণ্ডং কৰোন্তিযেৱ, ন দোসো. ৱিহাৰসীমায ৰুক্খাদীনি ছিন্দন্তানং ৱাসিফৰসুআদীনি গহেত্ৱা পাসাণেহি কোট্টেন্তি, ন ৱট্টতি. সচে ধাৰা ভিজ্জতি, কাৰাপেত্ৱা দাতব্বা. উপধাৱিত্ৱা তেসং পৰিক্খাৰে গণ্হন্তি, তম্পি ন কাতব্বং, লহুপৰিৱত্তঞ্হি চিত্তং, থেয্যচেতনায উপ্পন্নায মূলচ্ছেজ্জম্পি গচ্ছেয্য. সেসং উত্তানমেৱ.

কথিনসমুট্ঠানং – কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.

সত্তৰসকে পঠমসিক্খাপদং.