৭. পাদুকৱগ্গৱণ্ণনা

৬৩৮. অক্কন্তস্সাতি ছত্তদণ্ডকে অঙ্গুলন্তৰং অপ্পৱেসেত্ৱা কেৱলং পাদুকং অক্কমিত্ৱা ঠিতস্স. পটিমুক্কস্সাতি পটিমুঞ্চিত্ৱা ঠিতস্স. উপাহনাযপি এসেৱ নযো. ওমুক্কোতি পনেত্থ পণ্হিকবদ্ধং ওমুঞ্চিত্ৱা ঠিতো ৱুচ্চতি.

৬৪০. যানগতস্সাতি এত্থ সচেপি দ্ৱীহি জনেহি হত্থসঙ্ঘাটেন গহিতো, সাটকে ৱা ঠপেত্ৱা ৱংসেন ৱয্হতি, অযুত্তে ৱা ৱয্হাদিকে যানে, ৱিসঙ্খৰিত্ৱা ৱা ঠপিতে চক্কমত্তেপি নিসিন্নো যানগতোত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. সচে পন দ্ৱেপি একযানে নিসিন্না হোন্তি, ৱট্টতি. ৱিসুং নিসিন্নেসুপি উচ্চে যানে নিসিন্নেন নীচে নিসিন্নস্স দেসেতুং ৱট্টতি, সমপ্পমাণেপি ৱট্টতি. পুৰিমে যানে নিসিন্নেন পচ্ছিমে নিসিন্নস্স ৱট্টতি. পচ্ছিমে পন উচ্চতৰেপি নিসিন্নেন দেসেতুং ন ৱট্টতি.

৬৪১. সযনগতস্সাতি অন্তমসো কটসাৰকেপি পকতিভূমিযম্পি নিপন্নস্স উচ্চেপি মঞ্চপীঠে ৱা ভূমিপদেসে ৱা ঠিতেন নিসিন্নেন ৱা দেসেতুং ন ৱট্টতি. সযনগতেন পন সযনগতস্স উচ্চতৰে ৱা সমপ্পমাণে ৱা নিপন্নেন দেসেতুং ৱট্টতি. নিপন্নেন চ ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা দেসেতুং ৱট্টতি, নিসিন্নেনাপি ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা ৱট্টতি. ঠিতেন ঠিতস্সেৱ ৱট্টতি.

৬৪২. পল্লত্থিকাযাতি আযোগপল্লত্থিকায ৱা হত্থপল্লত্থিকায ৱা দুস্সপল্লত্থিকায ৱা যায কাযচি পল্লত্থিকায নিসিন্নস্স অগিলানস্স দেসেতুং ন ৱট্টতি.

৬৪৩. ৱেঠিতসীসস্সাতি দুস্সৱেঠনেন ৱা মোড়িআদীহি ৱা যথা কেসন্তো ন দিস্সতি; এৱং ৱেঠিতসীসস্স.

৬৪৪. ওগুণ্ঠিতসীসস্সাতি সসীসং পাৰুতস্স.

৬৪৫. ছমাযং নিসিন্নেনাতি ভূমিযং নিসিন্নেন. আসনে নিসিন্নস্সাতি অন্তমসো ৱত্থম্পি তিণানিপি সন্থৰিত্ৱা নিসিন্নস্স.

৬৪৭. ছপকস্সাতি চণ্ডালস্স. ছপকীতি চণ্ডালী. নিলীনোতি পটিচ্ছন্নো হুত্ৱা. যত্ৰ হি নামাতি যো হি নাম. সব্বমিদং চৰিমং কতন্তি তত্থেৱ পৰিপতীতি ‘‘সব্বো অযং লোকো সঙ্কৰং গতো নিম্মৰিযাদো’’তি ইমং ৱচনং ৱত্ৱা তত্থেৱ তেসং দ্ৱিন্নম্পি অন্তৰা ৰুক্খতো পতিতো. পতিত্ৱা চ পন উভিন্নম্পি পুৰতো ঠত্ৱা ইমং গাথং অভাসি –

‘‘উভো অত্থং ন জানন্তি…পে… অস্মা কুম্ভমিৱাভিদা’’তি.

তত্থ উভো অত্থং ন জানন্তীতি দ্ৱেপি জনা পাড়িযা অত্থং ন জানন্তি. ধম্মং ন পস্সৰেতি পাড়িং ন পস্সন্তি. কতমে তে উভোতি? ‘‘যো চাযং মন্তং ৱাচেতি, যো চাধম্মেনধীযতী’’তি. এৱং ব্ৰাহ্মণঞ্চ ৰাজানঞ্চ উভোপি অধম্মিকভাৱে ঠপেসি.

ততো ব্ৰাহ্মণো সালীনন্তি গাথমাহ. তস্সত্থো – জানামহং ভো ‘‘অযং অধম্মো’’তি; অপি চ খো মযা দীঘৰত্তং সপুত্তদাৰপৰিজনেন ৰঞ্ঞো সন্তকো সালীনং ওদনো ভুত্তো. সুচিমংসূপসেচনোতি নানপ্পকাৰৱিকতিসম্পাদিতং সুচিমংসূপসেচনং মিস্সীকৰণমস্সাতি সুচিমংসূপসেচনো. তস্মা ধম্মে ন ৱত্তামীতি যস্মা এৱং মযা ৰঞ্ঞো ওদনো ভুত্তো, অঞ্ঞে চ বহূ লাভা লদ্ধা, তস্মা ধম্মে অহং ন ৱত্তামি উদৰে বদ্ধো হুত্ৱা, ন ধম্মং অজানন্তো. অযঞ্হি ধম্মো অৰিযেহি ৱণ্ণিতো পসত্থো থোমিতোতি জানামি.

অথ নং ছপকো ‘‘ধিৰত্থূ’’তিআদিনা গাথাদ্ৱযেন অজ্ঝভাসি. তস্সত্থো – যো তযা ধনলাভো চ যসলাভো চ লদ্ধো, ধিৰত্থু তং ধনলাভং যসলাভঞ্চ ব্ৰাহ্মণ. কস্মা? যস্মা অযং তযা লদ্ধো লাভো আযতিং অপাযেসু ৱিনিপাতনহেতুনা সম্পতি চ অধম্মচৰণেন ৱুত্তি নাম হোতি. এৱৰূপা যা ৱুত্তি আযতিং ৱিনিপাতেন ইধ অধম্মচৰণেন ৱা নিপ্পজ্জতি, কিং তায ৱুত্তিযা? তেন ৱুত্তং –

‘‘ধিৰত্থু তং ধনলাভং, যসলাভঞ্চ ব্ৰাহ্মণ;

যা ৱুত্তি ৱিনিপাতেন, অধম্মচৰণেন ৱা’’তি.

পৰিব্বজ মহাব্ৰহ্মেতি মহাব্ৰাহ্মণ ইতো দিসা সীঘং পলাযস্সু. পচন্তঞ্ঞেপি পাণিনোতি অঞ্ঞেপি সত্তা পচন্তি চেৱ ভুঞ্জন্তি চ; ন কেৱলং ত্ৱঞ্চেৱ ৰাজা চ. মা ত্ৱং অধম্মো আচৰিতো অস্মা কুম্ভমিৱাভিদাতি সচে হি ত্ৱং ইতো অপৰিব্বজিত্ৱা ইমং অধম্মং আচৰিস্সসি, ততো ত্ৱং সো অধম্মো এৱং আচৰিতো যথা উদককুম্ভং পাসাণো ভিন্দেয্য; এৱং ভেচ্ছতি, তেন মযং তং ৱদাম –

‘‘পৰিব্বজ মহাব্ৰহ্মে, পচন্তঞ্ঞেপি পাণিনো;

মা ত্ৱং অধম্মো আচৰিতো, অস্মা কুম্ভমিৱাভিদা’’তি.

উচ্চে আসনেতি অন্তমসো ভূমিপ্পদেসেপি উন্নতট্ঠানে নিসিন্নস্স দেসেতুং ন ৱট্টতি.

৬৪৮. ন ঠিতো নিসিন্নস্সাতি সচেপি থেৰুপট্ঠানং গন্ত্ৱা ঠিতং দহৰভিক্খুং আসনে নিসিন্নো মহাথেৰো পঞ্হং পুচ্ছতি, ন কথেতব্বং. গাৰৱেন পন থেৰং উট্ঠহিত্ৱা পুচ্ছথাতি ৱত্তুং ন সক্কা, পস্সে ঠিতভিক্খুস্স কথেমীতি কথেতুং ৱট্টতি.

৬৪৯. ন পচ্ছতো গচ্ছন্তেনাতি এত্থ সচে পুৰতো গচ্ছন্তো পচ্ছতো গচ্ছন্তং পঞ্হং পুচ্ছতি, ন কথেতব্বং. পচ্ছিমস্স ভিক্খুনো কথেমীতি কথেতুং ৱট্টতি. সদ্ধিং উগ্গহিতধম্মং পন সজ্ঝাযিতুং ৱট্টতি. সমধুৰেন গচ্ছন্তস্স কথেতুং ৱট্টতি.

৬৫০. ন উপ্পথেনাতি এত্থাপি সচে দ্ৱেপি সকটপথে একেকচক্কপথেন ৱা উপ্পথেন ৱা সমধুৰং গচ্ছন্তি, ৱট্টতি.

৬৫১. অসঞ্চিচ্চাতি পটিচ্ছন্নট্ঠানং গচ্ছন্তস্স সহসা উচ্চাৰো ৱা পস্সাৱো ৱা নিক্খমতি, অসঞ্চিচ্চ কতো নাম অনাপত্তি.

৬৫২. ন হৰিতেতি এত্থ যম্পি জীৱৰুক্খস্স মূলং পথৱিযং দিস্সমানং গচ্ছতি, সাখা ৱা ভূমিলগ্গা গচ্ছতি, সব্বং হৰিতসঙ্খাতমেৱ. খন্ধে নিসীদিত্ৱা অপ্পহৰিতট্ঠানে পাতেতুং ৱট্টতি. অপ্পহৰিতট্ঠানং ওলোকেন্তস্সেৱ সহসা নিক্খমতি, গিলানট্ঠানে ঠিতো হোতি, ৱট্টতি. অপ্পহৰিতে কতোতি অপ্পহৰিতং অলভন্তেন তিণণ্ডুপকং ৱা পলালণ্ডুপকং ৱা ঠপেত্ৱা কতোপি পচ্ছা হৰিতং ওত্থৰতি, ৱট্টতিযেৱ. খেড়েন চেত্থ সিঙ্ঘাণিকাপি সঙ্গহিতাতি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং.

৬৫৩. ন উদকেতি এতং পৰিভোগউদকমেৱ সন্ধায ৱুত্তং, ৱচ্চকুটিসমুদ্দাদিউদকেসু পন অপৰিভোগেসু অনাপত্তি. দেৱে ৱস্সন্তে সমন্ততো উদকোঘো হোতি, অনুদকট্ঠানং ওলোকেন্তস্সেৱ নিক্খমতি, ৱট্টতি. মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং – ‘‘এতাদিসে কালে অনুদকট্ঠানং অলভন্তেন কাতুং ৱট্টতী’’তি. সেসং সব্বসিক্খাপদেসু উত্তানত্থমেৱ.

সত্তমো ৱগ্গো.

সমুট্ঠানাদিদীপনত্থায পনেত্থ ইদং পকিণ্ণকং – উজ্জগ্ঘিকউচ্চাসদ্দপটিসংযুত্তানি চত্তাৰি, সকবড়েন মুখেন ব্যাহৰণং একং, ছমানীচাসনঠানপচ্ছতোগমনউপ্পথগমনপটিসংযুত্তানি পঞ্চাতি ইমানি দস সিক্খাপদানি সমনুভাসনসমুট্ঠানানি কাযৱাচাচিত্ততো সমুট্ঠহন্তি, কিৰিযানি, সঞ্ঞাৱিমোক্খানি, সচিত্তকানি, লোকৱজ্জানি, কাযকম্মৱচীকম্মানি, অকুসলচিত্তানি, দুক্খৱেদনানীতি.

সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং থেয্যসত্থসমুট্ঠানং কাযচিত্ততো কাযৱাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনন্তি.

ছত্তপাণিদণ্ডপাণিসত্থপাণিআৱুধপাণিপাদুকউপাহনযানসযনপল্লত্থিকৱেঠিতওগুণ্ঠিতনামকানি একাদস সিক্খাপদানি ধম্মদেসনসমুট্ঠানানি ৱাচাচিত্ততো সমুট্ঠহন্তি, কিৰিযাকিৰিযানি, সঞ্ঞাৱিমোক্খানি, সচিত্তকানি, লোকৱজ্জানি, ৱচীকম্মানি, অকুসলচিত্তানি, দুক্খৱেদনানীতি.

অৱসেসানি তেপণ্ণাস সিক্খাপদানি পঠমপাৰাজিকসমুট্ঠানানীতি.

সব্বসেখিযেসু আবাধপচ্চযা অনাপত্তি, থূপীকতপিণ্ডপাতে সূপব্যঞ্জনেন পটিচ্ছাদনে উজ্ঝানসঞ্ঞিম্হীতি তীসু সিক্খাপদেসু গিলানো নত্থীতি.

সেখিযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সেখিযকণ্ডং নিট্ঠিতং.