২. অত্থঙ্গতসিক্খাপদৱণ্ণনা

১৫৩. দুতিযসিক্খাপদে – পৰিযাযেনাতি ৱাৰেন, পটিপাটিযাতি অত্থো. অধিচেতসোতি অধিচিত্তৱতো, সব্বচিত্তানং অধিকেন অৰহত্তফলচিত্তেন সমন্নাগতস্সাতি অত্থো. অপ্পমজ্জতোতি নপ্পমজ্জতো, অপ্পমাদেন কুসলানং ধম্মানং সাতচ্চকিৰিযায সমন্নাগতস্সাতি ৱুত্তং হোতি. মুনিনোতি ‘‘যো মুনাতি উভো লোকে, মুনি তেন পৱুচ্চতী’’তি (ধ. প. ২৬৯) এৱং উভযলোকমুননেন ৱা, মোনং ৱুচ্চতি ঞাণং, তেন ঞাণেন সমন্নাগতত্তা ৱা খীণাসৱো মুনি নাম ৱুচ্চতি, তস্স মুনিনো. মোনপথেসু সিক্খতোতি অৰহত্তঞাণসঙ্খাতস্স মোনস্স পথেসু সত্ততিংসবোধিপক্খিযধম্মেসু তীসু ৱা সিক্খাসু সিক্খতো. ইদঞ্চ পুব্বভাগপটিপদং গহেত্ৱা ৱুত্তং, তস্মা এৱং পুব্বভাগে সিক্খতো ইমায সিক্খায মুনিভাৱং পত্তস্স মুনিনোতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. সোকা ন ভৱন্তি তাদিনোতি তাদিসস্স খীণাসৱমুনিনো অব্ভন্তৰে ইট্ঠৱিযোগাদিৱত্থুকা সোকা ন সন্তি. অথ ৱা তাদিনোতি তাদিলক্খণসমন্নাগতস্স এৱৰূপস্স মুনিনো সোকা ন ভৱন্তীতি অযমেত্থ অত্থো. উপসন্তস্সাতি ৰাগাদীনং উপসমেন উপসন্তস্স. সদা সতীমতোতি সতিৱেপুল্লপ্পত্তত্তা নিচ্চকালং সতিযা অৱিৰহিতস্স. আকাসে অন্তলিক্খেতি অন্তলিক্খসঙ্খাতে আকাসে, ন কসিণুগ্ঘাটিমে, ন পন ৰূপপৰিচ্ছেদে. চঙ্কমতিপি তিট্ঠতিপীতি তাসং ভিক্খুনীনং কথং সুত্ৱা ‘‘ইমা ভিক্খুনিযো মং ‘এত্তকমেৱ অযং জানাতী’তি অৱমঞ্ঞন্তি, হন্দ দানি এতাসং অত্তনো আনুভাৱং দস্সেমী’’তি ধম্মবহুমানং উপ্পাদেত্ৱা অভিঞ্ঞাপাদকং চতুত্থজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায এৱৰূপং ইদ্ধিপাটিহাৰিযং দস্সেসি – ‘‘আকাসে অন্তলিক্খে চঙ্কমতিপি…পে… অন্তৰধাযতিপী’’তি. তত্থ অন্তৰধাযতিপীতি অন্তৰধাযতিপি অদস্সনম্পি গচ্ছতীতি অত্থো. তঞ্চেৱ উদানং ভণতি অঞ্ঞঞ্চ বহুং বুদ্ধৱচনন্তি থেৰো কিৰ অত্তনো ভাতুথেৰস্স সন্তিকে –

‘‘পদুমং যথা কোকনুদং সুগন্ধং,

পাতো সিযা ফুল্লমৱীতগন্ধং;

অঙ্গীৰসং পস্স ৱিৰোচমানং,

তপন্তমাদিচ্চমিৱন্তলিক্খে’’তি. (সং. নি. ১.১২৩);

ইমং গাথং উদ্দিসাপেত্ৱা চত্তাৰো মাসে সজ্ঝাযি. ন চ পগুণং কত্তুমসক্খি. ততো নং থেৰো ‘‘অভব্বো ত্ৱং ইমস্মিং সাসনে’’তি ৱিহাৰা নিক্কড্ঢাপেসি, সো ৰোদমানো দ্ৱাৰকোট্ঠকে অট্ঠাসি. অথ ভগৱা বুদ্ধচক্খুনা ৱেনেয্যসত্তে ওলোকেন্তো তং দিস্ৱা ৱিহাৰচাৰিকং চৰমানো ৱিয তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘চূড়পন্থক, কস্মা ৰোদসী’’তি আহ. সো তমত্থং আৰোচেসি. অথস্স ভগৱা সুদ্ধং পিলোতিকখণ্ডং দত্ৱা ‘‘ইদং ‘ৰজোহৰণং ৰজোহৰণ’ন্তি পৰিমজ্জাহী’’তি আহ. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা অত্তনো নিৱাসট্ঠানে নিসীদিত্ৱা তস্স একমন্তং পৰিমজ্জি, পৰিমজ্জিতট্ঠানং কাড়কমহোসি. সো ‘‘এৱং পৰিসুদ্ধম্পি নাম ৱত্থং ইমং অত্তভাৱং নিস্সায কাড়কং জাত’’ন্তি সংৱেগং পটিলভিত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভি. অথস্স ভগৱা আৰদ্ধৱীৰিযভাৱং ঞত্ৱা ‘‘অধিচেতসো’’তি ইমং ওভাসগাথং অভাসি. থেৰো গাথাপৰিযোসানে অৰহত্তং পাপুণি. তস্মা থেৰো পকতিযাৱ ইমং গাথং মমাযতি, সো তং ইমিস্সা গাথায মমাযনভাৱং জানাপেতুং তংযেৱ ভণতি. অঞ্ঞঞ্চ অন্তৰন্তৰা আহৰিত্ৱা বহুং বুদ্ধৱচনং. তেন ৱুত্তং – ‘‘তঞ্চেৱ উদানং ভণতি, অঞ্ঞঞ্চ বহুং বুদ্ধৱচন’’ন্তি.

১৫৬. একতো উপসম্পন্নাযাতি ভিক্খুনিসঙ্ঘে উপসম্পন্নায, ভিক্খুসঙ্ঘে পন উপসম্পন্নং ওৱদন্তস্স পাচিত্তিযং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ. ইদম্পি চ পদসোধম্মসমুট্ঠানমেৱ.

অত্থঙ্গতসিক্খাপদং দুতিযং.