৯. মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
১৩৫. নৱমসিক্খাপদে – যাৱ দ্ৱাৰকোসাতি এত্থ দ্ৱাৰকোসো নাম পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স সমন্তা কৱাটৱিত্থাৰপ্পমাণো ওকাসো. মহাপচ্চৰিযং পন ‘‘দ্ৱাৰবাহতো পট্ঠায দিযড্ঢো হত্থো’’তি ৱুত্তং. কুৰুন্দিযং পন ‘‘দ্ৱাৰস্স উভোসু পস্সেসু কৱাটপ্পমাণ’’ন্তি. মহাঅট্ঠকথাযং ‘‘কৱাটং নাম দিযড্ঢহত্থম্পি হোতি দ্ৱিহত্থম্পি অড্ঢতেয্যহত্থম্পী’’তি ৱুত্তং, তং সুৱুত্তং. তদেৱ হি সন্ধায ভগৱতাপি ‘‘পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স সমন্তা হত্থপাসা’’তি অযং উক্কট্ঠনিদ্দেসো কতো. অগ্গড়ট্ঠপনাযাতি সকৱাটকদ্ৱাৰবন্ধট্ঠপনায; সকৱাটকস্স দ্ৱাৰবন্ধস্স নিচ্চলভাৱত্থাযাতি অত্থো. দ্ৱাৰট্ঠপনাযাতি ইদম্পি হি পদভাজনং ইমমেৱত্থং সন্ধায ভাসিতং. অযং পনেত্থ অধিপ্পাযো – কৱাটঞ্হি লহুপৰিৱট্টকং ৱিৱৰণকালে ভিত্তিং আহনতি, পিদহনকালে দ্ৱাৰবন্ধং. তেন আহননেন ভিত্তি কম্পতি, ততো মত্তিকা চলতি, চলিত্ৱা সিথিলা ৱা হোতি পততি ৱা. তেনাহ ভগৱা ‘‘যাৱ দ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনাযা’’তি. তত্থ কিঞ্চাপি ‘‘ইদং নাম কত্তব্ব’’ন্তি নেৱ মাতিকাযং ন পদভাজনে ৱুত্তং, অট্ঠুপ্পত্তিযং পন ‘‘পুনপ্পুনং ছাদাপেসি পুনপ্পুনং লেপাপেসী’’তি অধিকাৰতো যাৱ দ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনায পুনপ্পুনং লিম্পিতব্বো ৱা লেপাপেতব্বো ৱাতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো.
যং পন পদভাজনে ‘‘পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স সমন্তা হত্থপাসা’’তি ৱুত্তং. তত্থ যস্স ৱেমজ্ঝে দ্ৱাৰং হোতি, উপৰিভাগে উচ্চা ভিত্তি, তস্স তীসু দিসাসু সমন্তা হত্থপাসা উপচাৰো হোতি, খুদ্দকস্স ৱিহাৰস্স দ্ৱীসু দিসাসু উপচাৰো হোতি. তত্ৰাপি যং ভিত্তিং ৱিৱৰিযমানং কৱাটং আহনতি, সা অপৰিপূৰউপচাৰাপি হোতি. উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদেন পন তীসু দিসাসু সমন্তা হত্থপাসা দ্ৱাৰস্স নিচ্চলভাৱত্থায লেপো অনুঞ্ঞাতো. সচে পনস্স দ্ৱাৰস্স অধোভাগেপি লেপোকাসো অত্থি, তম্পি লিম্পিতুং ৱট্টতি. আলোকসন্ধিপৰিকম্মাযাতি এত্থ আলোকসন্ধীতি ৱাতপানকৱাটকা ৱুচ্চন্তি, তেপি ৱিৱৰণকালে ৱিদত্থিমত্তম্পি অতিৰেকম্পি ভিত্তিপ্পদেসং পহৰন্তি. উপচাৰো পনেত্থ সব্বদিসাসু লব্ভতি, তস্মা সব্বদিসাসু কৱাটৱিত্থাৰপ্পমাণো ওকাসো আলোকসন্ধিপৰিকম্মত্থায লিম্পিতব্বো ৱা লেপাপেতব্বো ৱাতি অযমেত্থ অধিপ্পাযো.
সেতৱণ্ণন্তিআদিকং ন মাতিকায পদভাজনং. ইমিনা হি ৱিহাৰস্স ভাৰিকত্তং নাম নত্থীতি পদভাজনেযেৱ অনুঞ্ঞাতং, তস্মা সব্বমেতং যথাসুখং কত্তব্বং.
এৱং লেপকম্মে যং কত্তব্বং, তং দস্সেত্ৱা পুন ছদনে কত্তব্বং দস্সেতুং ‘‘দ্ৱত্তিচ্ছদনস্সা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ দ্ৱত্তিচ্ছদনস্স পৰিযাযন্তি ছদনস্স দ্ৱত্তিপৰিযাযং; পৰিযাযো ৱুচ্চতি পৰিক্খেপো, পৰিক্খেপদ্ৱযং ৱা পৰিক্খেপত্তযং ৱা অধিট্ঠাতব্বন্তি অত্থো. অপ্পহৰিতে ঠিতেনাতি অহৰিতে ঠিতেন. হৰিতন্তি চেত্থ সত্তধঞ্ঞভেদং পুব্বণ্ণং মুগ্গমাসতিলকুলত্থঅলাবুকুম্ভণ্ডাদিভেদঞ্চ অপৰণ্ণং অধিপ্পেতং. তেনেৱাহ – ‘‘হৰিতং নাম পুব্বণ্ণং অপৰণ্ণ’’ন্তি.
সচে হৰিতে ঠিতো অধিট্ঠাতি, আপত্তি দুক্কটস্সাতি এত্থ পন যস্মিম্পি খেত্তে ৱুত্তং বীজং ন তাৱ সম্পজ্জতি, ৱস্সে ৱা পন পতিতে সম্পজ্জিস্সতি, তম্পি হৰিতসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. তস্মা এৱৰূপে খেত্তেপি ঠিতেন ন অধিট্ঠাতব্বং, অহৰিতেযেৱ ঠিতেন অধিট্ঠাতব্বং. তত্ৰাপি অযং পৰিচ্ছেদো, পিট্ঠিৱংসস্স ৱা কূটাগাৰকণ্ণিকায ৱা উপৰি থুপিকায ৱা পস্সে নিসিন্নো ছদনমুখৱট্টিঅন্তেন ওলোকেন্তো যস্মিং ভূমিভাগে ঠিতং পস্সতি, যস্মিঞ্চ ভূমিভাগে ঠিতো, তং উপৰি নিসিন্নকং পস্সতি, তস্মিং ঠানে অধিট্ঠাতব্বং. তস্স অন্তো অহৰিতেপি ঠত্ৱা অধিট্ঠাতুং ন লব্ভতি. কস্মা? ৱিহাৰস্স হি পতন্তস্স অযং পতনোকাসোতি.
১৩৬. মগ্গেন ছাদেন্তস্সাতি এত্থ মগ্গেন ছাদনং নাম অপৰিক্খিপিত্ৱা উজুকমেৱ ছাদনং; তং ইট্ঠকসিলাসুধাহি লব্ভতি. দ্ৱে মগ্গে অধিট্ঠহিত্ৱাতি দ্ৱে মগ্গা সচে দুচ্ছন্না হোন্তি, অপনেত্ৱাপি পুনপ্পুনং ছাদেতুং লব্ভতি, তস্মা যথা ইচ্ছতি; তথা দ্ৱে মগ্গে অধিট্ঠহিত্ৱা ততিযংমগ্গং ‘‘ইদানি এৱং ছাদেহী’’তি আণাপেত্ৱা পক্কমিতব্বং. পৰিযাযেনাতি পৰিক্খেপেন. এৱংছদনং পন তিণপণ্ণেহি লব্ভতি. তস্মা ইধাপি যথা ইচ্ছতি তথা দ্ৱে পৰিযাযে অধিট্ঠহিত্ৱা ততিযং পৰিযাযং ‘‘ইদানি এৱং ছাদেহী’’তি আণাপেত্ৱা পক্কমিতব্বং. সচে ন পক্কমতি, তুণ্হীভূতেন ঠাতব্বং. সব্বম্পি চেতং ছদনং ছদনূপৰি ৱেদিতব্বং. উপৰূপৰিচ্ছন্নো হি ৱিহাৰো চিৰং অনোৱস্সকো হোতীতি মঞ্ঞমানা এৱং ছাদেন্তি. ততো চে উত্তৰিন্তি তিণ্ণং মগ্গানং ৱা পৰিযাযানং ৱা উপৰি চতুত্থে মগ্গে ৱা পৰিযাযে ৱা.
১৩৭. কৰড়ে কৰড়েতি তিণমুট্ঠিযং তিণমুট্ঠিযং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি. ছসমুট্ঠানং – কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদং নৱমং.