৯. দুট্ঠুল্লাৰোচনসিক্খাপদৱণ্ণনা
৭৮. নৱমসিক্খাপদে – দুট্ঠুল্লা নাম আপত্তি চত্তাৰি চ পাৰাজিকানি তেৰস চ সঙ্ঘাদিসেসাতি ইমিস্সা পাড়িযা ‘‘পাৰাজিকানি দুট্ঠুল্লসদ্দত্থদস্সনত্থং ৱুত্তানি, সঙ্ঘাদিসেসং পন ইধ অধিপ্পেত’’ন্তি অট্ঠকথাসু ৱুত্তং. তত্ৰাযং ৱিচাৰণা – সচে পাৰাজিকং আৰোচেন্তস্স পাচিত্তিযং ন ভৱেয্য, যথা সমানেপি ভিক্খু-ভিক্খুনীনং উপসম্পন্নসদ্দে যত্থ ভিক্খুনী অনধিপ্পেতা হোতি, তত্থ ভিক্খুং ঠপেত্ৱা অৱসেসো অনুপসম্পন্নোতি ৱুচ্চতি; এৱমিধ সমানেপি পাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসানং দুট্ঠুল্লসদ্দে যদি পাৰাজিকং অনধিপ্পেতং, ‘‘দুট্ঠুল্লা নাম আপত্তি তেৰস সঙ্ঘাদিসেসা’’তি এতদেৱ ৱত্তব্বং সিযা. তত্থ ভৱেয্য ‘‘যো পাৰাজিকং আপন্নো, সো ভিক্খুভাৱতো চুতো, তস্মা তস্স আপত্তিং আৰোচেন্তো দুক্কটং আপজ্জতী’’তি. এৱং সতি অক্কোসন্তোপি দুক্কটং আপজ্জেয্য, পাচিত্তিযমেৱ চ আপজ্জতি. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো, তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদতি, আপত্তি ওমসৱাদস্সা’’তি (পাৰা. ৩৮৯). এৱং পাড়িযা ৱিচাৰিযমানায পাৰাজিকং আৰোচেন্তস্সাপি পাচিত্তিযমেৱ দিস্সতি. কিঞ্চাপি দিস্সতি, অথ খো সব্বঅট্ঠকথাসু ৱুত্তত্তা অট্ঠকথাচৰিযাৱ এত্থ পমাণং, ন অঞ্ঞা ৱিচাৰণা. পুব্বেপি চ আৱোচুম্হ – ‘‘বুদ্ধেন ধম্মো ৱিনযো চ ৱুত্তো, যো তস্স পুত্তেহি তথেৱ ঞাতো’’তিআদি (পাৰা. অট্ঠ. ১.গন্থাৰম্ভকথা). অট্ঠকথাচৰিযা হি বুদ্ধস্স অধিপ্পাযং জানন্তি.
ইমিনাপি চেতং পৰিযাযেন ৱেদিতব্বং. অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযাতি হি ৱুত্তং. ভিক্খুসম্মুতিযা চ আৰোচনং আযতিং সংৱৰত্থায পুন তথাৰূপং আপত্তিং অনাপজ্জনত্থায ভগৱতা অনুঞ্ঞাতং, ন তস্স ভিক্খুনো অৱণ্ণমত্তপ্পকাসনত্থায, সাসনে চস্স পতিট্ঠানিসেধনত্থায, ন চ পাৰাজিকং আপন্নস্স পুন তথাৰূপায আপত্তিযা অনাপজ্জনেন ভিক্খুভাৱো নাম অত্থি. তস্মা ‘‘পাৰাজিকানি দুট্ঠুল্লসদ্দত্থদস্সনত্থং ৱুত্তানি, সঙ্ঘাদিসেসং পন ইধাধিপ্পেত’’ন্তি যং অট্ঠকথাসু ৱুত্তং, তং সুৱুত্তমেৱ.
৮০. অত্থি ভিক্খুসম্মুতি আপত্তিপৰিযন্তাতিআদীসু পন যা অযং ভিক্খুসম্মুতি ৱুত্তা, সা ন কত্থচি আগতা, ইধ ৱুত্তত্তাযেৱ পন অভিণ্হাপত্তিকং ভিক্খুং দিস্ৱা এৱমেস পৰেসু হিৰোত্তপ্পেনাপি আযতিং সংৱৰং আপজ্জিস্সতীতি তস্স ভিক্খুনো হিতেসিতায তিক্খত্তুং অপলোকেত্ৱা সঙ্ঘেন কাতব্বাতি ৱেদিতব্বাতি.
৮২. অদুট্ঠুল্লং আপত্তিং আৰোচেতি আপত্তি দুক্কটস্সাতি পঞ্চপি আপত্তিক্খন্ধে আৰোচেন্তস্স দুক্কটং. মহাপচ্চৰিযং পন পাৰাজিকং আৰোচেন্তস্সাপি দুক্কটমেৱ ৱুত্তং. অনুপসম্পন্নস্স দুট্ঠুল্লং ৱা অদুট্ঠুল্লং ৱা অজ্ঝাচাৰন্তি এত্থ আদিতো পঞ্চ সিক্খাপদানি দুট্ঠুল্লো নাম অজ্ঝাচাৰো, সেসানি অদুট্ঠুল্লো. সুক্কৱিস্সট্ঠিকাযসংসগ্গদুট্ঠুল্লঅত্তকামা পনস্স অজ্ঝাচাৰো নামাতি ৱুত্তং.
৮৩. ৱত্থুং আৰোচেতীতি ‘‘অযং সুক্কৱিস্সট্ঠিং আপন্নো, দুট্ঠুল্লং আপন্নো, অত্তকামং আপন্নো’’ কাযসংসগ্গং আপন্নোতি এৱং ৱদন্তস্স অনাপত্তি. আপত্তিং আৰোচেতীতি এত্থ ‘‘অযং পাৰাজিকং আপন্নো, সঙ্ঘাদিসেসং থুল্লচ্চযং পাচিত্তিযং পাটিদেসনীযং দুক্কটং দুব্ভাসিতং আপন্নো’’তি ৱদতি অনাপত্তি. ‘‘অযং অসুচিং মোচেত্ৱা সঙ্ঘাদিসেসং আপন্নো’’তিআদিনা পন নযেন ৱত্থুনা সদ্ধিং আপত্তিং ঘটেত্ৱা আৰোচেন্তস্সেৱ আপত্তি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.
তিসমুট্ঠানং – কাযচিত্ততো ৱাচাচিত্ততো কাযৱাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনন্তি.
দুট্ঠুল্লাৰোচনসিক্খাপদং নৱমং.