৯. চম্পেয্যক্খন্ধকং
কস্সপগোত্তভিক্খুৱত্থুকথা
৩৮০. চম্পেয্যক্খন্ধকে – গগ্গৰায পোক্খৰণিযা তীৰেতি গগ্গৰানামিকায ইত্থিযা কাৰিতপোক্খৰণিযা তীৰে. তন্তিবদ্ধোতি তস্মিং আৱাসে কত্তব্বতাতন্তিপটিবদ্ধো. উস্সুক্কম্পি অকাসি যাগুযাতিআদীসু মনুস্সেহি আগন্তুকেসু আগতেসু আচিক্খেয্যাথাতি ৱুত্তট্ঠানেযেৱ উস্সুক্কং কাতুং ৱট্টতি; ন অৱুত্তট্ঠানে. গচ্ছ ত্ৱং ভিক্খূতি সত্থা তস্স ভিক্খুনো তত্থেৱ সেনাসনং সপ্পাযন্তি অদ্দস, তেনেৱমাহ.
৩৮২. অধম্মেন ৱগ্গকম্মং কৰোন্তীতিআদীনং পৰতো পাড়িযংযেৱ নানাকৰণং আগমিস্সতি.
৩৮৫. অঞ্ঞত্ৰাপি ধম্মা কম্মং কৰোন্তীতি অঞ্ঞত্ৰাপি ধম্মং কম্মং কৰোন্তি, অযমেৱ ৱা পাঠো. ভূতেন ৱত্থুনা কতং ধম্মেন কতং নাম হোতি, তথা ন কৰোন্তীতি অত্থো. অঞ্ঞত্ৰাপি ৱিনযা কম্মং, অঞ্ঞত্ৰাপি সত্থুসাসনা কম্মন্তি এতেসুপি এসেৱ নযো. এত্থ পন ৱিনযোতি চোদনা চ সাৰণা চ. সত্থুসাসনন্তি ঞত্তিসম্পদা অনুস্সাৱনসম্পদা চ; তাহি ৱিনা কম্মং কৰোন্তীতি অত্থো. পটিকুট্ঠকতন্তি পটিকুট্ঠঞ্চেৱ কতঞ্চ; যং অঞ্ঞেসু পটিক্কোসন্তেসু কতং তং পটিকুট্ঠঞ্চেৱ হোতি কতঞ্চ; তাদিসম্পি কম্মং কৰোন্তীতি অত্থো.
৩৮৭. ছযিমানি ভিক্খৱে কম্মানি অধম্মকম্মন্তিআদীসু পন ‘‘ধম্মো’’তি পাড়িযা অধিৱচনং. তস্মা যং যথাৱুত্তায পাড়িযা ন কৰিযতি, তং অধম্মকম্মন্তি ৱেদিতব্বং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন পাড়িযংযেৱ আগতো. সো চ খো ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মানংযেৱ ৱসেন. যস্মা পন ঞত্তিকম্মে ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থেসু ৱিয হাপনং ৱা অঞ্ঞথা কৰণং ৱা নত্থি, অপলোকনকম্মঞ্চ সাৱেত্ৱাৱ কৰিযতি, তস্মা তানি পাড়িযং ন দস্সিতানি, তেসং সব্বেসম্পি কম্মানং ৱিনিচ্ছযং পৰতো ৱণ্ণযিস্সাম.
চতুৱগ্গকৰণাদিকথা
৩৮৮. ইদানি যদিদং ছট্ঠং ধম্মেন সমগ্গকম্মং নাম, তং যেহি সঙ্ঘেহি কাতব্বং, তেসং পভেদং দস্সেতুং ‘‘পঞ্চ সঙ্ঘা’’তিআদি ৱুত্তং. কম্মপ্পত্তোতি কম্মং পত্তো, কম্মযুত্তো কম্মাৰহো; ন কিঞ্চি কম্মং কাতুং নাৰহতীতি অত্থো.
৩৮৯. চতুৱগ্গকৰণঞ্চে ভিক্খৱে কম্মং ভিক্খুনিচতুত্থোতিআদি পৰিসতো কম্মৱিপত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং. তত্থ উক্খিত্তকগ্গহণেন কম্মনানাসংৱাসকো গহিতো, নানাসংৱাসকগ্গহণেন লদ্ধিনানাসংৱাসকো. নানাসীমায ঠিতচতুত্থোতি সীমন্তৰিকায ৱা বহিসীমায ৱা হত্থপাসে ঠিতেনাপি সদ্ধিং চতুৱগ্গো হুত্ৱাতি অত্থো.
৩৯৩. পাৰিৱাসিকচতুত্থোতিআদি পৰিৱাসাদিকম্মানংযেৱ পৰিসতো ৱিপত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং, তেসং ৱিনিচ্ছযং পৰতো ৱণ্ণযিস্সাম.
৩৯৪. একচ্চস্স ভিক্খৱে সঙ্ঘমজ্ঝে পটিক্কোসনা ৰুহতীতিআদি পটিকুট্ঠকতকম্মস্স কুপ্পাকুপ্পভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তং. পকতত্তস্সাতি অৱিপন্নসীলস্স পাৰাজিকং অনজ্ঝাপন্নস্স. আনন্তৰিকস্সাতি অত্তনো অনন্তৰং নিসিন্নস্স.
দ্ৱেনিস্সাৰণাদিকথা
৩৯৫. দ্ৱেমা ভিক্খৱে নিস্সাৰণাতিআদি ৱত্থুতো কম্মানং কুপ্পাকুপ্পভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তং. তত্থ ‘‘অপ্পত্তো নিস্সাৰণং, তঞ্চে সঙ্ঘো নিস্সাৰেতি, সুনিস্সাৰিতো’’তি ইদং পব্বাজনীযকম্মং সন্ধায ৱুত্তং. পব্বাজনীযকম্মেন হি ৱিহাৰতো নিস্সাৰেন্তি, তস্মা তং ‘‘নিস্সাৰণা’’তি ৱুচ্চতি. তঞ্চেস যস্মা কুলদূসকো ন হোতি, তস্মা আৱেণিকেন লক্খণেন অপ্পত্তো. যস্মা পনস্স আকঙ্খমানো সঙ্ঘো পব্বাজনীযকম্মং কৰেয্যাতি ৱুত্তং, তস্মা সুনিস্সাৰিতো হোতি. তঞ্চে সঙ্ঘো নিস্সাৰেতীতি সচে সঙ্ঘো তজ্জনীযকম্মাদিৱসেন নিস্সাৰেতি, সো যস্মা তত্থ ‘‘তিণ্ণং ভিক্খৱে ভিক্খূনং আকঙ্খমানো সঙ্ঘো তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য – একো ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো, একো বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো, একো গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহী’’তি (চূড়ৱ. ৩৯৫) এৱং একেকেনপি অঙ্গেন নিস্সাৰণা অনুঞ্ঞাতা, তস্মা সুনিস্সাৰিতো.
৩৯৬. ওসাৰণাতি পৱেসনা. তত্থ তঞ্চে সঙ্ঘো ওসাৰেতীতি উপসম্পদকম্মৱসেন পৱেসেতি. দোসাৰিতোতি দুওসাৰিতো. সহস্সক্খত্তুম্পি উপসম্পাদিতো অনুপসম্পন্নোৱ হোতি আচৰিযুপজ্ঝাযা চ সাতিসাৰা, তথা সেসো কাৰকসঙ্ঘো, ন কোচি আপত্তিতো মুচ্চতি. ইতি ইমে একাদস অভব্বপুগ্গলা দোসাৰিতা. হত্থচ্ছিন্নাদযো পন দ্ৱত্তিংস সুওসাৰিতা, উপসম্পাদিতা উপসম্পন্নাৱ হোন্তি, ন তে লব্ভা কিঞ্চি ৱত্তুং. আচৰিযুপজ্ঝাযা পন কাৰকসঙ্ঘো চ সাতিসাৰা, ন কোচি আপত্তিতো মুচ্চতি.
৩৯৭. ইধ পন ভিক্খৱে ভিক্খুস্স ন হোতি আপত্তি দট্ঠব্বাতিআদি অভূতৱত্থুৱসেন অধম্মকম্মং, ভূতৱত্থুৱসেন ধম্মকম্মঞ্চ দস্সেতুং ৱুত্তং. তত্থ পটিনিস্সজ্জিতাতি পটিনিস্সজ্জিতব্বা.
উপালিপুচ্ছাকথা
৪০০. উপালিপঞ্হেসুপি ৱত্থুৱসেনেৱ ধম্মাধম্মকম্মং ৱিভত্তং. তত্থ দ্ৱে নযা – একমূলকো চ দ্ৱিমূলকো চ. একমূলকো উত্তানোযেৱ. দ্ৱিমূলকে যথা সতিৱিনযো অমূড়্হৱিনযেন সদ্ধিং একা পুচ্ছা কতা, এৱং অমূড়্হৱিনযাদযোপি তস্সপাপিয্যসিকাদীহি. অৱসানে পন উপসম্পদাৰহং উপসম্পাদেতীতি একমেৱ পদং হোতি. পৰতো ভিক্খূনম্পি সতিৱিনযং আদিং কত্ৱা একেকেন সদ্ধিং সেসপদানি যোজেতব্বানি.
তজ্জনীযকম্মকথা
৪০৭. ইধ পন ভিক্খৱে ভিক্খু ভণ্ডনকাৰকোতিআদি ‘‘অধম্মেনৱগ্গং, অধম্মেনসমগ্গং; ধম্মেনৱগ্গং, ধম্মপতিৰূপকেনৱগ্গং, ধম্মপতিৰূপকেনসমগ্গ’’ন্তি ইমেসং ৱসেন চক্কং বন্ধিত্ৱা তজ্জনীযাদীসু সত্তসু কম্মেসু পটিপস্সদ্ধীসু চ ৱিপত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং. তত্থ অনপদানোতি অপদানৱিৰহিতো. অপদানং ৱুচ্চতি পৰিচ্ছেদো; আপত্তিপৰিচ্ছেদৱিৰহিতোতি অত্থো. ততো পৰং পটিকুট্ঠকতকম্মপ্পভেদং দস্সেতুং সাযেৱ পাড়ি ‘‘অকতং কম্ম’’ন্তিআদীহি সংসন্দিত্ৱা ৱুত্তা. তত্থ ন কিঞ্চি পাড়িঅনুসাৰেন ন সক্কা ৱিদিতুং, তস্মা ৱণ্ণনং ন ৱিত্থাৰযিম্হাতি.
চম্পেয্যক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.