৫. চম্মক্খন্ধকং
সোণকোড়িৱিসৱত্থুকথা
২৪২. চম্মক্খন্ধকে – ইস্সৰিযাধিপচ্চন্তি ইস্সৰভাৱেন চ অধিপতিভাৱেন চ সমন্নাগতং. ৰজ্জন্তি ৰাজভাৱং, ৰঞ্ঞা কত্তব্বকিচ্চং ৱা. সোণো নাম কোড়িৱিসোতি এত্থ সোণোতি তস্স নামং; কোড়িৱিসোতি গোত্তং. পাদতলেসু লোমানীতি ৰত্তেসু পাদতলেসু সুখুমানি অঞ্জনৱণ্ণানি কম্মচিত্তীকতানি লোমানি জাতানি হোন্তি. সো কিৰ পুব্বে অসীতিসহস্সানং পুৰিসানং জেট্ঠপুৰিসো হুত্ৱা তেহি সদ্ধিং পচ্চেকবুদ্ধস্স ৱসনট্ঠানে পণ্ণসালং কত্ৱা অত্তনো সস্সিৰিকং উণ্ণপাৱাৰকং পচ্চেকবুদ্ধস্স পাদেহি অক্কমনট্ঠানে পাদপুঞ্ছনিকং কত্ৱা ঠপেসি. তেমাসং পন সব্বেৱ পচ্চেকবুদ্ধং উপট্ঠহিংসু. অযং তস্স চ তেসঞ্চ অসীতিযা গামিকসহস্সানং পুব্বযোগো.
অসীতিগামিকসহস্সানীতি তেসু গামেসু ৱসন্তানং কুলপুত্তানং অসীতিসহস্সানি. কেনচিদেৱ কৰণীযেনাতি কেনচি কৰণীযেন ৱিয; ন পনস্স কিঞ্চি কৰণীযং অত্থি অঞ্ঞত্ৰ তস্স দস্সনা. ৰাজা কিৰ তানিপি অসীতিকুলপুত্তসহস্সানি সন্নিপাতাপেন্তো ‘‘এৱং অপৰিসঙ্কন্তো সোণো আগমিস্সতী’’তি সন্নিপাতাপেসি. দিট্ঠধম্মিকে অত্থেতি ‘‘কসিৱণিজ্জাদীনি ধম্মেন কত্তব্বানি, মাতাপিতৰো ধম্মেন পোসিতব্বা’’তি এৱমাদিনা নযেন ইধলোকহিতে অত্থে অনুসাসিত্ৱা. সো নো ভগৱাতি সো অম্হাকং ভগৱা তুম্হে সম্পৰাযিকে অত্থে অনুসাসিস্সতীতি অত্থো.
ভগৱন্তং পটিৱেদেমীতি ভগৱন্তং জানাপেমি. পাটিকায নিমুজ্জিত্ৱাতি সোপানস্স হেট্ঠা অড্ঢচন্দপাসাণে নিমুজ্জিত্ৱা. যস্স দানি ভন্তে ভগৱা কালং মঞ্ঞতীতি যস্স তেসং হিতকিৰিযত্থস্স ভগৱা কালং জানাতি. ৱিহাৰপচ্ছাযাযন্তি ৱিহাৰপচ্চন্তে ছাযাযং. সমন্নাহৰন্তীতি পসাদৱসেন পুনপ্পুনং মনসি কৰোন্তি. ভিয্যোসোমত্তাযাতি ভিয্যোসোমত্তায পুন ৱিসিট্ঠতৰং দস্সেহীতি অত্থো. অন্তৰধাযতীতি অদস্সনং হোতি.
সোণস্স পব্বজ্জাকথা
২৪৩. লোহিতেন ফুটো হোতীতি লোহিতেন মক্খিতো হোতি. গৱাঘাতনন্তি যত্থ গাৱো হঞ্ঞন্তি, তাদিসোতি অত্থো. কুসলো নাম ৱীণায ৱাদনকুসলো. ৱীণায তন্তিস্সৰেতি ৱীণায তন্তিযা সৰে. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খৰমুচ্ছিতা. সৰৱতীতি সৰসম্পন্না. কম্মঞ্ঞাতি কম্মক্খমা. অতিসিথিলাতি মন্দমুচ্ছনা. সমে গুণে পতিট্ঠিতাতি মজ্ঝিমে সৰে ঠপেত্ৱা মুচ্ছিতা. ৱীৰিযসমতং অধিট্ঠহাতি ৱীৰিযসম্পযুত্তসমতং অধিট্ঠাহি, ৱীৰিযং সমথেন যোজেহীতি অত্থো. ইন্দ্ৰিযানঞ্চ সমতং পটিৱিজ্ঝাতি সদ্ধাদীনং ইন্দ্ৰিযানং সমতং সমভাৱং. তত্থ সদ্ধং পঞ্ঞায, পঞ্ঞঞ্চ সদ্ধায, ৱীৰিযং সমাধিনা, সমাধিঞ্চ ৱীৰিযেন যোজযমানো ইন্দ্ৰিযানং সমতং পটিৱিজ্ঝ. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিং সমথে সতি, যেন আদাসে মুখবিম্বেনেৱ নিমিত্তেন উপ্পজ্জিতব্বং, তং সমথনিমিত্তং ৱিপস্সনানিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হাহি, নিব্বত্তেহীতি অত্থো.
২৪৪. অঞ্ঞং ব্যাকৰেয্যন্তি অৰহা অহন্তি জানাপেয্যং. ছ ঠানানীতি ছ কাৰণানি. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্চক্খং কত্ৱা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অৰহত্তৱসেন ৱুত্তং. অৰহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৱ পৱিৱিত্তত্তা পৱিৱেকো, ব্যাপজ্জাভাৱতো অব্যাপজ্জং, উপাদানস্স খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, তণ্হাক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হক্খযো, সম্মোহাভাৱতো অসম্মোহোতি চ ৱুচ্চতি.
কেৱলং সদ্ধামত্তকন্তি পটিৱেধৰহিতং কেৱলং পটিৱেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং কৰণেন ৱুড্ঢিং. ৱীতৰাগত্তাতি মগ্গপ্পটিৱেধেন ৰাগস্স ৱিগতত্তাযেৱ নেক্খম্মসঙ্খাতং অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতো হোতি. ফলসমাপত্তিৱিহাৰেনেৱ ৱিহৰতি, তন্নিন্নমানসোযেৱ হোতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো.
লাভসক্কাৰসিলোকন্তি চতুপচ্চযলাভঞ্চ তেসংযেৱ সুকতভাৱঞ্চ ৱণ্ণভণনঞ্চ. নিকামযমানোতি ইচ্ছমানো পত্থযমানো. পৱিৱেকাধিমুত্তোতি ৱিৱেকে অধিমুত্তো অহন্তি এৱং অৰহত্তং ব্যাকৰোতীতি অত্থো.
সীলব্বতপৰামাসন্তি সীলঞ্চ ৱতঞ্চ পৰামসিত্ৱা গহিতগহণমত্তং. সাৰতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সাৰভাৱেন জানন্তো. অব্যাপজ্জাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্জং অৰহত্তং ব্যাকৰোতীতি অত্থো. ইমিনাৱ নযেন সব্বৱাৰেসু অত্থো ৱেদিতব্বো.
ভুসাতি বলৱন্তো. নেৱস্স চিত্তং পৰিযাদিযন্তীতি এতস্স খীণাসৱস্স চিত্তং গহেত্ৱা ঠাতুং ন সক্কোন্তি. অমিস্সীকতন্তি অমিস্সকতং. কিলেসাহি আৰম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং কৰোন্তি, তেসং অভাৱা অমিস্সীকতং. ঠিতন্তি পতিট্ঠিতং. আনেঞ্জপ্পত্তন্তি অচলনপ্পত্তং. ৱযঞ্চস্সানুপস্সতীতি তস্স চিত্তস্স উপ্পাদম্পি ৱযম্পি পস্সতি.
নেক্খম্মং অধিমুত্তস্সাতি অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতস্স. সেসপদেহিপি অৰহত্তমেৱ কথিতং. উপাদানক্খযস্সাতি উপযোগত্থে সামিৱচনং. অসম্মোহঞ্চ চেতসোতি চিত্তস্স চ অসম্মোহং অধিমুত্তস্স. দিস্ৱা আযতনুপ্পাদন্তি আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৱযঞ্চ দিস্ৱা. সম্মা চিত্তং ৱিমুচ্চতীতি সম্মা হেতুনা নযেন ইমায ৱিপস্সনায পটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৱসেন চিত্তং ৱিমুচ্চতি, নিব্বানাৰম্মণে অধিমুচ্চতি. সন্তচিত্তস্সাতি নিব্বুতচিত্তস্স. তাদিনোতি ইট্ঠানিট্ঠে অনুনযপটিঘেহি অকম্পিযত্তা তাদী, তস্স তাদিনো.
দিগুণাদিউপাহনপটিক্খেপকথা
২৪৫. অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তীতি অৰহত্তং ব্যাকৰোন্তি. অত্থো চ ৱুত্তোতি যেন অৰহাতি ঞাযতি, সো অত্থো ৱুত্তো. সুত্তত্থো পন সুত্তৱণ্ণনতোযেৱ গহেতব্বো. অত্তা চ অনুপনীতোতি অহং অৰহাতি এৱং ব্যঞ্জনৱসেন অত্তা ন উপনীতো. অথ চ পনিধেকচ্চে মোঘপুৰিসাতি অঞ্ঞে পন তুচ্ছপুৰিসা হসমানা ৱিয অসন্তমেৱ অঞ্ঞং ৱচনমত্তেন সন্তং কত্ৱা ব্যাকৰোন্তি. একপলাসিকন্তি একপটলং. অসীতিসকটৱাহেতি এত্থ দ্ৱে সকটভাৰা একো ৱাহোতি ৱেদিতব্বো. সত্তহত্থিকঞ্চ অনীকন্তি এত্থ ছ হত্থিনিযো একো চ হত্থীতি ইদমেকং অনীকং. ঈদিসানি সত্ত অনীকানি সত্তহত্থিকং অনীকং নাম. দিগুণাতি দ্ৱিপটলা. তিগুণাতি তিপটলা. গণঙ্গুণূপাহনাতি চতুপটলতো পট্ঠায ৱুচ্চতি.
সব্বনীলিকাদিপটিক্খেপকথা
২৪৬. সব্বনীলিকাতি সব্বাৱ নীলিকা. এস নযো সব্বপীতিকাদীসুপি. তত্থ চ নীলিকা উমাপুপ্ফৱণ্ণা হোতি, পীতিকা কণিকাৰপুপ্ফৱণ্ণা, লোহিতিকা জযসুমনপুপ্ফৱণ্ণা, মঞ্জিট্ঠিকা মঞ্জিট্ঠৱণ্ণা এৱ, কণ্হা অদ্দাৰিট্ঠকৱণ্ণা, মহাৰঙ্গৰত্তা সতপদিপিট্ঠিৱণ্ণা, মহানামৰত্তা সম্ভিন্নৱণ্ণা হোতি পণ্ডুপলাসৱণ্ণা. কুৰুন্দিযং পন ‘‘পদুমপুপ্ফৱণ্ণা’’তি ৱুত্তা. এতাসু যংকিঞ্চি লভিত্ৱা ৰজনং চোড়কেন পুঞ্ছিত্ৱা ৱণ্ণং ভিন্দিত্ৱা ধাৰেতুং ৱট্টতি. অপ্পমত্তকেপি ভিন্নে ৱট্টতিযেৱ.
নীলকৱদ্ধিকাতি যাসং ৱদ্ধাযেৱ নীলা. এসেৱ নযো সব্বত্থ. এতাপি ৱণ্ণভেদং কত্ৱা ধাৰেতব্বা. খল্লকবদ্ধাতি পণ্হিপিধানত্থং তলে খল্লকং বন্ধিত্ৱা কতা. পুটবদ্ধাতি যোনকউপাহনা ৱুচ্চতি, যা যাৱজঙ্ঘতো সব্বপাদং পটিচ্ছাদেতি. পালিগুণ্ঠিমাতি পলিগুণ্ঠিত্ৱা কতা; যা উপৰি পাদমত্তমেৱ পটিচ্ছাদেতি, ন জঙ্ঘং. তূলপুণ্ণিকাতি তূলপিচুনা পূৰেত্ৱা কতা. তিত্তিৰপত্তিকাতি তিত্তিৰপত্তসদিসা ৱিচিত্তবদ্ধা. মেণ্ডৱিসাণৱদ্ধিকাতি কণ্ণিকট্ঠানে মেণ্ডকসিঙ্গসণ্ঠানে ৱদ্ধে যোজেত্ৱা কতা. অজৱিসাণৱদ্ধিকাদীসুপি এসেৱ নযো. ৱিচ্ছিকাড়িকাপি তত্থেৱ ৱিচ্ছিকনঙ্গুট্ঠসণ্ঠানে ৱদ্ধে যোজেত্ৱা কতা. মোৰপিঞ্ছপৰিসিব্বিতাতি তলেসু ৱা ৱদ্ধেসু ৱা মোৰপিঞ্ছেহি সুত্তকসদিসেহি পৰিসিব্বিতা. চিত্ৰাতি ৱিচিত্ৰা; এতাসু যংকিঞ্চি লভিত্ৱা, সচে তানি খল্লকাদীনি অপনেত্ৱা সক্কা হোন্তি ৱড়ঞ্জিতুং, ৱড়ঞ্জেতব্বা. তেসু পন সতি ৱড়ঞ্জন্তস্স দুক্কটং. সীহচম্মপৰিক্খটা নাম পৰিযন্তেসু চীৱৰে অনুৱাতং ৱিয সীহচম্মং যোজেত্ৱা কতা. লূৱকচম্মপৰিক্খটাতি পক্খিবিড়ালচম্মপৰিক্খটা. এতাসুপি যা কাচি লভিত্ৱা তং চম্মং অপনেত্ৱা ধাৰেতব্বা.
২৪৭. ওমুক্কন্তি পটিমুঞ্চিত্ৱা অপনীতং. নৱাতি অপৰিভুত্তা.
অজ্ঝাৰামেউপাহনপটিক্খেপকথা
২৪৮. অভিজীৱনিকস্সাতি যেন সিপ্পেন অভিজীৱন্তি, জীৱিকং কপ্পেন্তি, তস্স কাৰণাতি অত্থো. ইধ খো তং ভিক্খৱেতি এত্থ তন্তি নিপাতমত্তং, ইধ খো ভিক্খৱে সোভেয্যাথাতি অত্থো. যং তুম্হেতি যে তুম্হে. অথ ৱা যদি তুম্হেতি ৱুত্তং হোতি. যদিসদ্দস্স হি অত্থে অযং নিপাতো. আচৰিযেসূতিআদিম্হি পব্বজ্জাচৰিযো, উপসম্পদাচৰিযো, নিস্সযাচাৰিযো, উদ্দেসাচৰিযোতি ইমে চত্তাৰোপি ইধ আচৰিযা এৱ. অৱস্সিকস্স ছব্বস্সো আচৰিযমত্তো. সো হি চতুৱস্সকালে তং নিস্সায ৱচ্ছতি; এৱং একৱস্সস্স সত্তৱস্সো, দুৱস্সস্স অট্ঠৱস্সো, তিৱস্সস্স নৱৱস্সো, চতুৱস্সস্স দসৱস্সো. ইমেপি আচৰিযমত্তা এৱ. উপজ্ঝাযস্স সন্দিট্ঠসম্ভত্তা পন সহাযভিক্খূ, যে ৱা পন কেচি দসহি ৱস্সেহি মহন্ততৰা তে সব্বেপি উপজ্ঝাযমত্তা নাম. এত্তকেসু ভিক্খূসু অনুপাহনেসু চঙ্কমন্তেসু সউপাহনস্স চঙ্কমতো আপত্তি.
২৪৯. পাদখীলাবাধো নাম পাদতো খীলসদিসং মংসং নিক্খন্তং হোতি.
২৫১. তিণপাদুকাতি যেন কেনচি তিণেন কতপাদুকা. হিন্তালপাদুকাতি খজ্জূৰীপত্তেহি কতপাদুকা; হিন্তালপত্তেহিপি ন ৱট্টতিযেৱ. কমলপাদুকাতি কমলতিণং নাম অত্থি, তেন কতপাদুকা; উসীৰপাদুকাতিপি ৱদন্তি. কম্বলপাদুকাতি উণ্ণাহি কতপাদুকা. অসঙ্কমনীযাতি ভূমিযং সুপ্পতিট্ঠিতা নিচ্চলা অসংহাৰিযা.
২৫২. অঙ্গজাতং ছুপন্তীতি অঙ্গজাতেনেৱ অঙ্গজাতং ছুপন্তি. ওগাহেত্ৱা মাৰেন্তীতি অন্তো উদকে দড়্হং গহেত্ৱা মাৰেন্তি.
যানাদিপটিক্খেপকথা
২৫৩. ইত্থিযুত্তেনাতি ধেনুযুত্তেন. পুৰিসন্তৰেনাতি পুৰিসসাৰথিনা. পুৰিসযুত্তেনাতি গোণযুত্তেন. ইত্থন্তৰেনাতি ইত্থিসাৰথিনা. গঙ্গামহিযাযাতি গঙ্গামহকীড়িকায. পুৰিসযুত্তং হত্থৱট্টকন্তি এত্থ পুৰিসযুত্তং ইত্থিসাৰথি ৱা হোতু, পুৰিসসাৰথি ৱা ৱট্টতি. হত্থৱট্টকং পন ইত্থিযো ৱা ৱট্টেন্তু পুৰিসা ৱা, ৱট্টতিযেৱ. যানুগ্ঘাতেনাতি যানং অভিৰুহন্তস্স সব্বো কাযো চলতি তপ্পচ্চযা. সিৱিকন্তি পীঠকসিৱিকং. পাটঙ্কিন্তি ৱংসে লগ্গেত্ৱা কতং পটপোতলিকং.
২৫৪. উচ্চাসযনমহাসযননানীতি এত্থ উচ্চাসযনন্তি পমাণাতিক্কন্তং মঞ্চং. মহাসযনন্তি অকপ্পিযত্থৰণং, আসন্দীআদীসু আসন্দীতি পমাণাতিক্কন্তাসনং. পল্লঙ্কোতি পাদেসু ৱাড়ৰূপানি ঠপেত্ৱা কতো. গোনকোতি দীঘলোমকো মহাকোজৱো; চতুৰঙ্গুলাধিকানি কিৰ তস্স লোমানি. চিত্তকাতি ৱানচিত্ৰো উণ্ণামযত্থৰণো. পটিকাতি উণ্ণামযো সেতত্থৰণো. পটলিকাতি ঘনপুপ্ফকো উণ্ণামযলোহিতত্থৰণো; যো আমলকপট্টোতিপি ৱুচ্চতি. তূলিকাতি পকতিতূলিকাযেৱ. ৱিকতিকাতি সীহব্যগ্ঘাদিৰূপৱিচিত্ৰো উণ্ণামযত্থৰণো. উদ্দলোমীতি একতো উগ্গতলোমং উণ্ণামযত্থৰণং; ‘‘উদ্ধলোমী’’তিপি পাঠো. একন্তলোমীতি উভতো উগ্গতলোমং উণ্ণামযত্থৰণং. কট্টিস্সন্তি ৰতনপৰিসিব্বিতং কোসেয্যকট্টিস্সমযং পচ্চত্থৰণং. কোসেয্যন্তি ৰতনপৰিসিব্বিতং কোসিযসুত্তমযং পচ্চত্থৰণং; সুদ্ধকোসেয্যং পন ৱট্টতি.
কুত্তকন্তি সোড়সন্নং নাটকিত্থীনং ঠত্ৱা নচ্চনযোগ্গং উণ্ণামযঅত্থৰণং. হত্থত্থৰঅস্সত্থৰাতি হত্থিঅস্সপিট্ঠীসু অত্থৰণকঅত্থৰণা এৱ. ৰথত্থৰেপি এসেৱ নযো. অজিনপ্পৱেণীতি অজিনচম্মেহি মঞ্চপ্পমাণেন সিব্বিত্ৱা কতা পৱেণী. কদলীমিগপৱৰপচ্চত্থৰণন্তি কদলীমিগচম্মং নাম অত্থি, তেন কতং পৱৰপচ্চত্থৰণং, উত্তমপচ্চত্থৰণন্তি অত্থো. তং কিৰ সেতৱত্থস্স উপৰি কদলীমিগচম্মং পত্থৰিত্ৱা সিব্বিত্ৱা কৰোন্তি. সউত্তৰচ্ছদন্তি সহ উত্তৰচ্ছদনেন; উপৰিবদ্ধেন ৰত্তৱিতানেন সদ্ধিন্তি অত্থো. সেতৱিতানম্পি হেট্ঠা অকপ্পিযপচ্চত্থৰণে সতি ন ৱট্টতি, অসতি পন ৱট্টতি. উভতোলোহিতকূপধানন্তি সীসূপধানঞ্চ পাদূপধানঞ্চাতি মঞ্চস্স উভতোলোহিতকূপধানং, এতং ন কপ্পতি. যং পন একমেৱ উপধানং উভোসু পস্সেসু ৰত্তং ৱা হোতি, পদুমৱণ্ণং ৱা চিত্ৰং ৱা, সচে পমাণযুত্তং, ৱট্টতি. মহাউপধানং পন পটিক্খিত্তং.
সব্বচম্মপটিক্খেপাদিকথা
২৫৫. দীপিচ্ছাপোতি দীপিপোতকো. ওগুম্ফিযন্তীতি ভিত্তিদণ্ডকাদীসু ৱেঠেত্ৱা বন্ধন্তি.
২৫৬. অভিনিসীদিতুন্তি অভিনিস্সায নিসীদিতুং; অপস্সযং কত্ৱা নিসীদিতুন্তি অত্থো. গিলানেন ভিক্খুনা সউপাহনেনাতি এত্থ গিলানো নাম যো ন সক্কোতি অনুপাহনো গামং পৱিসিতুং.
২৫৭. কুৰৰঘৰেতি এৱংনামকে নগৰে; এতেনস্স গোচৰগামো ৱুত্তো. পপতকে পব্বতেতি পপতনামকে পব্বতে; এতেনস্স নিৱাসনট্ঠানং ৱুত্তং. সোণোতি তস্স নামং. কোটিঅগ্ঘনকং পন কণ্ণপিড়ন্ধনকং ধাৰেতি, তস্মা ‘‘কুটিকণ্ণো’’তি ৱুচ্চতি; কোটিকণ্ণোতি অত্থো. পাসাদিকন্তি পসাদজনকং. পসাদনীযন্তি ইদং তস্সেৱ অত্থৱেৱচনং. উত্তমদমথসমথন্তি উত্তমং দমথঞ্চ সমথঞ্চ পঞ্ঞঞ্চ সমাধিঞ্চ কাযূপসমঞ্চ চিত্তূপসমঞ্চাতিপি অত্থো. দন্তন্তি সব্বেসং ৱিসূকাযিকৱিপ্ফন্দিতানং উপচ্ছিন্নত্তা দন্তং; খীণকিলেসন্তি অত্থো. গুত্তন্তি সংৱৰগুত্তিযা গুত্তং. সন্তিন্দ্ৰিযন্তি যতিন্দ্ৰিযং. নাগন্তি আগুৱিৰহিতং. তিণ্ণং মে ৱস্সানং অচ্চযেনাতি মম পব্বজ্জাদিৱসতো পট্ঠায তিণ্ণং ৱস্সানং অচ্চযেন. উপসম্পদং অলত্থন্তি অহং উপসম্পদং অলভিং. কণ্হুত্তৰাতি কণ্হমত্তিকুত্তৰা; উপৰি ৱড্ঢিতকণ্হমত্তিকাতি অত্থো. গোকণ্টকহতাতি গুন্নং খুৰেহি অক্কন্তভূমিতো সমুট্ঠিতেহি গোকণ্টকেহি উপহতা. তে কিৰ গোকণ্টকে একপটলিকা উপাহনা ৰক্খিতুং ন সক্কোন্তি; এৱং খৰা হোন্তি. এৰগূ, মোৰগূ, মজ্জাৰূ, জন্তূতি ইমা চতস্সোপি তিণজাতিযো; এতেহি কটসাৰকে চ তট্টিকাযো চ কৰোন্তি. এত্থ এৰগূতি এৰকতিণং; তং ওড়াৰিকং. মোৰগূতিণং তম্বসীসং মুদুকং সুখসম্ফস্সং, তেন কততট্টিকা নিপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠিতমত্তে পুন উদ্ধুমাতা হুত্ৱা তিট্ঠতি. মজ্জাৰুনা সাটকেপি কৰোন্তি. জন্তুস্স মণিসদিসো ৱণ্ণো হোতি. সেনাসনং পঞ্ঞপেসীতি ভিসিং ৱা কটসাৰকং ৱা পঞ্ঞপেসি; পঞ্ঞপেত্ৱা চ পন সোণস্স আৰোচেতি – ‘‘আৱুসো সত্থা তযা সদ্ধিং একাৱাসে ৱসিতুকামো, গন্ধকুটিযংযেৱ তে সেনাসনং পঞ্ঞত্ত’’ন্তি.
২৫৮. অযং খ্ৱস্স কালোতি অযং খো কালো ভৱেয্য. পৰিদস্সীতি পৰিদস্সেসি. ‘‘ইদঞ্চিদঞ্চ ৱদেয্যাসীতি যং মে উপজ্ঝাযো জানাপেসি, তস্স অযং কালো ভৱেয্য, হন্দ দানি আৰোচেমি তং সাসন’’ন্তি অযমেত্থ অধিপ্পাযো.
২৫৯. ৱিনযধৰপঞ্চমেনাতি অনুস্সাৱনাচৰিযপঞ্চমেন. অনুজানামি ভিক্খৱে সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু গুণঙ্গুণূপাহনন্তি এত্থ মনুস্সচম্মং ঠপেত্ৱা যেন কেনচি চম্মেন উপাহনা ৱট্টতি. উপাহনকোসকসত্থকোসককুঞ্চিককোসকেসুপি এসেৱ নযো. চম্মানি অত্থৰণানীতি এত্থ পন যংকিঞ্চি এড়কচম্মং অজচম্মঞ্চ অত্থৰিত্ৱা নিপজ্জিতুং ৱা নিসীদিতুং ৱা ৱট্টতি. মিগচম্মে এণীমিগো ৱাতমিগো পসদমিগো কুৰঙ্গমিগো মিগমাতুকো ৰোহিতমিগোতি এতেসংযেৱ চম্মানি ৱট্টন্তি. অঞ্ঞেসং পন –
মক্কটো কাড়সীহো চ, সৰভো কদলীমিগো;
যে চ ৱাড়মিগা কেচি, তেসং চম্মং ন ৱট্টতি.
তত্থ ৱাড়মিগাতি সীহব্যগ্ঘঅচ্ছতৰচ্ছা; ন কেৱলঞ্চ এতেসংযেৱ, যেসং পন চম্মং ৱট্টতীতি ৱুত্তং, তে ঠপেত্ৱা অৱসেসা অন্তমসো গোমহিংসসসবিড়াৰাদযোপি সব্বে ইমস্মিং অত্থে ৱাড়মিগাত্ৱেৱ ৱেদিতব্বা. এতেসঞ্হি সব্বেসং চম্মং ন ৱট্টতি. ন তাৱ তং গণনূপগং যাৱ ন হত্থং গচ্ছতীতি যাৱ আহৰিত্ৱা ৱা ন দিন্নং, তুম্হাকং ভন্তে চীৱৰং উপ্পন্নন্তি পহিণিত্ৱা ৱা নাৰোচিতং, তাৱ গণনং ন উপেতি. সচে অনধিট্ঠিতং, ৱট্টতি; অধিট্ঠিতঞ্চ গণনং ন উপেতীতি অত্থো. যদা পন আনেত্ৱা ৱা দিন্নং হোতি, উপ্পন্নন্তি ৱা সুতং, ততো পট্ঠায দসাহমেৱ পৰিহাৰং লভতীতি.
চম্মক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.