১. নিব্বানপঞ্হাসুত্তৱণ্ণনা
৩১৪. জম্বুখাদকসংযুত্তে জম্বুখাদকো পৰিব্বাজকোতি এৱংনামো থেৰস্স ভাগিনেয্যো ছন্নপৰিব্বাজকো. যো খো আৱুসো ৰাগক্খযোতি নিব্বানং আগম্ম ৰাগো খীযতি, তস্মা নিব্বানং ৰাগক্খযোতি ৱুচ্চতি. দোসমোহক্খযেসুপি এসেৱ নযো.
যো পন ইমিনাৱ সুত্তেন কিলেসক্খযমত্তং নিব্বানন্তি ৱদেয্য, সো ৱত্তব্বো ‘‘কস্স কিলেসানং খযো, কিং অত্তনো, উদাহু পৰেস’’ন্তি? অদ্ধা ‘‘অত্তনো’’তি ৱক্খতি. ততো পুচ্ছিতব্বো ‘‘গোত্ৰভুঞাণস্স কিং আৰম্মণ’’ন্তি? জানমানো ‘‘নিব্বান’’ন্তি ৱক্খতি. কিং পন গোত্ৰভুঞাণক্খণে কিলেসা খীণা খীযন্তি খীযিস্সন্তীতি? ‘‘খীণা’’তি ৱা ‘‘খীযন্তী’’তি ৱা ন ৱত্তব্বা, ‘‘খীযিস্সন্তী’’তি পন ৱত্তব্বাতি. কিং পন তেসু অখীণেসুযেৱ কিলেসেসু গোত্ৰভুঞাণং কিলেসক্খযং আৰম্মণং কৰোতীতি? অদ্ধা এৱং ৱুত্তে নিৰুত্তৰো ভৱিস্সতি.
মগ্গঞাণেনাপি চেতং যোজেতব্বং. মগ্গক্খণেপি হি কিলেসা ‘‘খীণা’’তি ৱা ‘‘খীযিস্সন্তী’’তি ৱা ন ৱত্তব্বা, ‘‘খীযন্তী’’তি পন ৱত্তব্বা, ন চ অখীণেসুযেৱ কিলেসেসু কিলেসক্খযো আৰম্মণং হোতি, তস্মা সম্পটিচ্ছিতব্বমেতং. যং আগম্ম ৰাগাদযো খীযন্তি, তং নিব্বানং. তং পনেতং ‘‘ৰূপিনো ধম্মা অৰূপিনো ধম্মা’’তিআদীসু (ধ. স. দুকমাতিকা ১১) দুকেসু অৰূপিনো ধম্মাতি সঙ্গহিতত্তা ন কিলেসক্খযমত্তমেৱাতি.