১. সন্তুট্ঠসুত্তৱণ্ণনা

১৪৪. কস্সপসংযুত্তস্স পঠমে সন্তুট্ঠাযন্তি সন্তুট্ঠো অযং. ইতৰীতৰেনাতি ন থূলসুখুমলূখপণীতথিৰজিণ্ণানং যেন কেনচি, অথ খো যথালদ্ধাদীনং ইতৰীতৰেন যেন কেনচি সন্তুট্ঠোতি অত্থো. চীৱৰস্মিঞ্হি তযো সন্তোসা যথালাভসন্তোসো যথাবলসন্তোসো যথাসাৰুপ্পসন্তোসোতি. পিণ্ডপাতাদীসুপি এসেৱ নযো.

তেসং অযং পভেদসংৱণ্ণনা – ইধ ভিক্খু চীৱৰং লভতি সুন্দৰং ৱা অসুন্দৰং ৱা, সো তেনেৱ যাপেতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স চীৱৰে যথালাভসন্তোসো. অথ পন পকতিদুব্বলো ৱা হোতি আবাধজৰাভিভূতো ৱা, গৰুচীৱৰং পাৰুপন্তো কিলমতি, সো সভাগেন ভিক্খুনা সদ্ধিং তং পৰিৱত্তেত্ৱা লহুকেন যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স চীৱৰে যথাবলসন্তোসো. অপৰো পণীতপচ্চযলাভী হোতি, সো পট্টচীৱৰাদীনং অঞ্ঞতৰং মহগ্ঘচীৱৰং বহূনি ৱা চীৱৰানি লভিত্ৱা – ‘‘ইদং থেৰানং চিৰপব্বজিতানং, ইদং বহুস্সুতানং অনুৰূপং, ইদং গিলানানং, ইদং অপ্পলাভীনং হোতূ’’তি দত্ৱা তেসং পুৰাণচীৱৰং ৱা সঙ্কাৰকূটাদিতো ৱা পন নন্তকানি উচ্চিনিত্ৱা তেহি সঙ্ঘাটিং কত্ৱা ধাৰেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স চীৱৰে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু পিণ্ডপাতং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো তেনেৱ যাপেতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথালাভ সন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা পিণ্ডপাতং লভতি, যেনস্স পৰিভুত্তেন অফাসু হোতি, সো সভাগস্স ভিক্খুনো তং দত্ৱা তস্স হত্থতো সপ্পাযভোজনং ভুত্ৱা সমণধম্মং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাবলসন্তোসো. অপৰো বহুং পণীতং পিণ্ডপাতং লভতি, সো তং চীৱৰং ৱিয চিৰপব্বজিত-বহুস্সুত-অপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা, তেসং ৱা সেসকং পিণ্ডায ৱা চৰিত্ৱা মিস্সকাহাৰং ভুঞ্জন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু সেনাসনং লভতি মনাপং ৱা অমনাপং ৱা, সো তেন নেৱ সোমনস্সং ন পটিঘং উপ্পাদেতি, অন্তমসো তিণসন্থাৰকেনাপি যথালদ্ধেনেৱ তুস্সতি. অযমস্স সেনাসনে যথালাভসন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা সেনাসনং লভতি, যত্থস্স ৱসতো অফাসু হোতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স সন্তকে সপ্পাযসেনাসনে ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স সেনাসনে যথাবলসন্তোসো. অপৰো মহাপুঞ্ঞো লেণমণ্ডপকূটাগাৰাদীনি বহূনি পণীতসেনাসনানি লভতি, সো তানি চীৱৰাদীনি ৱিয চিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা যত্থ কত্থচি ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো. যোপি ‘‘উত্তমসেনাসনং নাম পমাদট্ঠানং, তত্থ নিসিন্নস্স থিনমিদ্ধং ওক্কমতি, নিদ্দাভিভূতস্স পটিবুজ্ঝতো পাপৱিতক্কা পাতুভৱন্তী’’তি পটিসঞ্চিক্খিত্ৱা তাদিসং সেনাসনং পত্তম্পি ন সম্পটিচ্ছতি, সো তং পটিক্খিপিত্ৱা অব্ভোকাসৰুক্খমূলাদীসু ৱসন্তো সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযম্পি সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু ভেসজ্জং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো যং লভতি তেনেৱ তুস্সতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথালাভসন্তোসো. যো পন তেলেনত্থিকো ফাণিতং লভতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স হত্থতো তেলং গহেত্ৱা ৱা অঞ্ঞদেৱ ৱা পৰিযেসিত্ৱা ভেসজ্জং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাবলসন্তোসো. অপৰো মহাপুঞ্ঞো বহুং তেলমধুফাণিতাদিপণীতভেসজ্জং লভতি, সো তং চীৱৰং ৱিয চিৰপব্বজিত-বহুস্সুত-অপ্পলাভগিলানানং দত্ৱা তেসং আভতেন যেন কেনচি যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. যো পন একস্মিং ভাজনে মুত্তহৰীতকং ঠপেত্ৱা একস্মিং চতুমধুৰং ‘‘গণ্হ, ভন্তে, যদিচ্ছসী’’তি ৱুচ্চমানো সচস্স তেসু অঞ্ঞতৰেনপি ৰোগো ৱূপসম্মতি, অথ ‘‘মুত্তহৰীতকং নাম বুদ্ধাদীহি ৱণ্ণিত’’ন্তি চতুমধুৰং পটিক্খিপিত্ৱা মুত্তহৰীতকেন ভেসজ্জং কৰোন্তো পৰমসন্তুট্ঠোৱ হোতি. অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো. ইতি ইমে তযো সন্তোসে সন্ধায ‘‘সন্তুট্ঠাযং, ভিক্খৱে, কস্সপো ইতৰীতৰেন চীৱৰেনা’’তি ৱুত্তং.

ৱণ্ণৱাদীতি একো সন্তুট্ঠো হোতি, সন্তোসস্স ৱণ্ণং ন কথেতি. একো ন সন্তুট্ঠো হোতি, সন্তোসস্স ৱণ্ণং কথেতি. একো নেৱ সন্তুট্ঠো হোতি, ন সন্তোসস্স ৱণ্ণং কথেতি. একো সন্তুট্ঠো চ হোতি, সন্তোসস্স চ ৱণ্ণং কথেতি. অযং তাদিসোতি দস্সেতুং ইতৰীতৰচীৱৰসন্তুট্ঠিযা চ ৱণ্ণৱাদীতি ৱুত্তং. অনেসনন্তি দূতেয্যপহিণগমনানুযোগপ্পভেদং নানপ্পকাৰং অনেসনং. অলদ্ধাতি অলভিত্ৱা. যথা চ একচ্চো ‘‘কথং নু খো চীৱৰং লভিস্সামী’’তি পুঞ্ঞৱন্তেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং একতো হুত্ৱা কোহঞ্ঞং কৰোন্তো উত্তসতি পৰিতস্সতি, অযং এৱং অলদ্ধা চ চীৱৰং ন পৰিতস্সতি. লদ্ধা চাতি ধম্মেন সমেন লভিত্ৱা. অগধিতোতি ৱিগতলোভগেধো. অমুচ্ছিতোতি অধিমত্ততণ্হায মুচ্ছং অনাপন্নো. অনজ্ঝাপন্নোতি তণ্হায অনোত্থটো অপৰিযোনদ্ধো. আদীনৱদস্সাৱীতি অনেসনাপত্তিযঞ্চ গধিতপৰিভোগে চ আদীনৱং পস্সমানো. নিস্সৰণপঞ্ঞোতি, ‘‘যাৱদেৱ সীতস্স পটিঘাতাযা’’তি ৱুত্তনিস্সৰণমেৱ জানন্তো পৰিভুঞ্জতীতি অত্থো. ইতৰীতৰেন পিণ্ডপাতেনাতিআদীসুপি যথালদ্ধাদীনং যেন কেনচি পিণ্ডপাতেন, যেন কেনচি সেনাসনেন, যেন কেনচি গিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেনাতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো.

কস্সপেন ৱা হি ৱো, ভিক্খৱে, ওৱদিস্সামীতি এত্থ যথা মহাকস্সপত্থেৰো চতূসু পচ্চযেসু তীহি সন্তোসেহি সন্তুট্ঠো, তুম্হেপি তথাৰূপা ভৱথাতি ওৱদন্তো কস্সপেন ওৱদতি নাম. যো ৱা পনস্স কস্সপসদিসোতি এত্থাপি যো ৱা পনঞ্ঞোপি কস্সপসদিসো মহাকস্সপত্থেৰো ৱিয চতূসু পচ্চযেসু তীহি সন্তোসেহি সন্তুট্ঠো ভৱেয্য, তুম্হেপি তথাৰূপা ভৱথাতি ওৱদন্তো কস্সপসদিসেন ওৱদতি নাম. তথত্তায পটিপজ্জিতব্বন্তি ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধস্স ইমায ইমস্মিং সন্তুট্ঠিসুত্তে ৱুত্তসল্লেখাচাৰপটিপত্তিযা কথনং নাম ভাৰো, অম্হাকম্পি ইমং পটিপত্তিং পৰিপূৰং কত্ৱা পূৰণং ভাৰোযেৱ, আগতো খো পন ভাৰো গহেতব্বো’’তি চিন্তেত্ৱা যথা মযা কথিতং, তথত্তায তথাভাৱায তুম্হেহিপি পটিপজ্জিতব্বন্তি. পঠমং.