৮. চেতনাসুত্তৱণ্ণনা
৩৮. অট্ঠমে যঞ্চ, ভিক্খৱে, চেতেতীতি যং চেতনং চেতেতি, পৱত্তেতীতি অত্থো. যঞ্চ পকপ্পেতীতি যং পকপ্পনং পকপ্পেতি, পৱত্তেতিচ্চেৱ অত্থো. যঞ্চ অনুসেতীতি যঞ্চ অনুসযং অনুসেতি, পৱত্তেতিচ্চেৱ অত্থো. এত্থ চ চেতেতীতি তেভূমককুসলাকুসলচেতনা গহিতা, পকপ্পেতীতি অট্ঠসু লোভসহগতচিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিকপ্পা গহিতা, অনুসেতীতি দ্ৱাদসন্নং চেতনানং সহজাতকোটিযা চেৱ উপনিস্সযকোটিযা চ অনুসযো গহিতো. আৰম্মণমেতং হোতীতি (চেতনাদিধম্মজাতে সতি কম্মৱিঞ্ঞাণস্স উপ্পত্তিযা অৱাৰিতত্তা) এতং চেতনাদিধম্মজাতং পচ্চযো হোতি. পচ্চযো হি ইধ আৰম্মণন্তি অধিপ্পেতা. ৱিঞ্ঞাণস্স ঠিতিযাতি কম্মৱিঞ্ঞাণস্স ঠিতত্থং. আৰম্মণে সতীতি তস্মিং পচ্চযে সতি. পতিট্ঠা ৱিঞ্ঞাণস্স হোতীতি তস্স কম্মৱিঞ্ঞাণস্স পতিট্ঠা হোতি. তস্মিং পতিট্ঠিতে ৱিঞ্ঞাণেতি তস্মিং কম্মৱিঞ্ঞাণে পতিট্ঠিতে. ৱিৰূড়্হেতি কম্মং জৱাপেত্ৱা পটিসন্ধিআকড্ঢনসমত্থতায নিব্বত্তমূলে জাতে. পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তীতি পুনব্ভৱসঙ্খাতা অভিনিব্বত্তি.
নো চে, ভিক্খৱে, চেতেতীতি ইমিনা তেভূমকচেতনায অপ্পৱত্তনক্খণো ৱুত্তো. নো চে পকপ্পেতীতি ইমিনা তণ্হাদিট্ঠিকপ্পানং অপ্পৱত্তনক্খণো. অথ চে অনুসেতীতি ইমিনা তেভূমকৱিপাকেসু পৰিত্তকিৰিযাসু ৰূপেতি এত্থ অপ্পহীনকোটিযা অনুসযো গহিতো. আৰম্মণমেতং হোতীতি অনুসযে সতি কম্মৱিঞ্ঞাণস্স উপ্পত্তিযা অৱাৰিতত্তা এতং অনুসযজাতং পচ্চযোৱ হোতি.
নো চেৱ চেতেতীতিআদীসু পঠমপদে তেভূমককুসলাকুসলচেতনা নিৱত্তা, দুতিযপদে অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো, ততিযপদে ৱুত্তপ্পকাৰেসু ধম্মেসু যো অপ্পহীনকোটিযা অনুসযিতো অনুসযো, সো নিৱত্তো.
অপিচেত্থ অসম্মোহত্থং চেতেতি পকপ্পেতি অনুসেতি, চেতেতি ন পকপ্পেতি অনুসেতি, ন চেতেতি ন পকপ্পেতি অনুসেতি, ন চেতেতি ন পকপ্পেতি ন অনুসেতীতি ইদম্পি চতুক্কং ৱেদিতব্বং. তত্থ পঠমনযে ধম্মপৰিচ্ছেদো দস্সিতো. দুতিযনযে চেতেতীতি তেভূমককুসলচেতনা চেৱ চতস্সো চ অকুসলচেতনা গহিতা. ন পকপ্পেতীতি অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো নিৱত্তা. অনুসেতীতি তেভূমককুসলে উপনিস্সযকোটিযা, চতূসু অকুসলচেতনাসু সহজাতকোটিযা চেৱ উপনিস্সযকোটিযা চ অনুসযো গহিতো. ততিযনযে ন চেতেতীতি তেভূমককুসলাকুসলং নিৱত্তং, ন পকপ্পেতীতি অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো নিৱত্তা, অনুসেতীতি সুত্তে আগতং ৱাৰেত্ৱা তেভূমককুসলাকুসলৱিপাককিৰিযাৰূপেসু অপ্পহীনকোটিযা উপনিস্সযো গহিতো. চতুত্থনযো পুৰিমসদিসোৱ.
তদপ্পতিট্ঠিতেতি তস্মিং অপ্পতিট্ঠিতে. অৱিৰূড়্হেতি কম্মং জৱাপেত্ৱা পটিসন্ধিআকড্ঢনসমত্থতায অনিব্বত্তমূলে. এত্থ পন কিং কথিতন্তি? অৰহত্তমগ্গস্স কিচ্চং, খীণাসৱস্স কিচ্চকৰণন্তিপি নৱলোকুত্তৰধম্মাতিপি ৱত্তুং ৱট্টতি. এত্থ চ ৱিঞ্ঞাণস্স চেৱ আযতিং পুনব্ভৱস্স চ অন্তৰে একো সন্ধি, ৱেদনাতণ্হানমন্তৰে একো, ভৱজাতীনমন্তৰে একোতি. অট্ঠমং.