৩. উপনিসসুত্তৱণ্ণনা

২৩. ততিযে ‘‘জানতো অহ’’ন্তিআদীসু জানতোতি জানন্তস্স. পস্সতোতি পস্সন্তস্স. দ্ৱেপি পদানি একত্থানি, ব্যঞ্জনমেৱ নানং. এৱং সন্তেপি ‘‘জানতো’’তি ঞাণলক্খণং উপাদায পুগ্গলং নিদ্দিসতি. জাননলক্খণঞ্হি ঞাণং. ‘‘পস্সতো’’তি ঞাণপ্পভাৱং উপাদায. পস্সনপ্পভাৱঞ্হি ঞাণং, ঞাণসমঙ্গীপুগ্গলো চক্খুমা ৱিয চক্খুনা ৰূপানি, ঞাণেন ৱিৱটে ধম্মে পস্সতি. আসৱানং খযন্তি এত্থ আসৱানং পহানং অসমুপ্পাদো খীণাকাৰো নত্থিভাৱোতি অযম্পি আসৱক্খযোতি ৱুচ্চতি, ভঙ্গোপি মগ্গফলনিব্বানানিপি. ‘‘আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তি’’ন্তিআদীসু (ম. নি. ১.৪৩৮; ৱিভ. ৮৩১) হি খীণাকাৰো আসৱক্খযোতি ৱুচ্চতি. ‘‘যো আসৱানং খযো ৱযো ভেদো পৰিভেদো অনিচ্চতা অন্তৰধান’’ন্তি (ৱিভ. ৩৫৪) এত্থ ভঙ্গো.

‘‘সেক্খস্স সিক্খমানস্স, উজুমগ্গানুসাৰিনো;

খযস্মিং পঠমং ঞাণং, ততো অঞ্ঞা অনন্তৰা’’তি. (ইতিৱু. ৬২); –

এত্থ মগ্গো. সো হি আসৱে খেপেন্তো ৱূপসমেন্তো উপ্পজ্জতি, তস্মা আসৱানং খযোতি ৱুত্তো. ‘‘আসৱানং খযা সমণো হোতী’’তি এত্থ ফলং. তঞ্হি আসৱানং খীণন্তে উপ্পজ্জতি, তস্মা আসৱানং খযোতি ৱুত্তং.

‘‘আসৱা তস্স ৱড্ঢন্তি, আৰা সো আসৱক্খযা’’তি; (ধ. প. ২৫৩) –

এত্থ নিব্বানং. তঞ্হি আগম্ম আসৱা খীযন্তি, তস্মা আসৱানং খযোতি ৱুত্তং. ইধ পন মগ্গফলানি অধিপ্পেতানি. নো অজানতো নো অপস্সতোতি যো পন ন জানাতি ন পস্সতি, তস্স নো ৱদামীতি অত্থো. এতেন যে অজানতো অপস্সতোপি সংসাৰাদীহিযেৱ সুদ্ধিং ৱদন্তি, তে পটিক্খিত্তা হোন্তি. পুৰিমেন পদদ্ৱযেন উপাযো ৱুত্তো, ইমিনা অনুপাযং পটিসেধেতি.

ইদানি যং জানতো আসৱানং খযো হোতি, তং দস্সেতুকামো কিঞ্চ, ভিক্খৱে, জানতোতি পুচ্ছং আৰভি. তত্থ জাননা বহুৱিধা. দব্বজাতিকো এৱ হি কোচি ভিক্খু ছত্তং কাতুং জানাতি, কোচি চীৱৰাদীনং অঞ্ঞতৰং, তস্স ঈদিসানি কম্মানি ৱত্তসীসে ঠত্ৱা কৰোন্তস্স সা জাননা সগ্গমগ্গফলানং পদট্ঠানং ন হোতীতি ন ৱত্তব্বং. যো পন সাসনে পব্বজিত্ৱা ৱেজ্জকম্মাদীনি কাতুং জানাতি, তস্সেৱং জানতো আসৱা ৱড্ঢন্তিযেৱ. তস্মা যং জানতো পস্সতো চ আসৱানং খযো হোতি, তদেৱ দস্সেন্তো ইতি ৰূপন্তিআদিমাহ. এৱং খো, ভিক্খৱে, জানতোতি এৱং পঞ্চন্নং খন্ধানং উদযব্বযং জানন্তস্স. আসৱানং খযো হোতীতি আসৱানং খযন্তে জাতত্তা ‘‘আসৱানং খযো’’তি লদ্ধনামং অৰহত্তং হোতি.

এৱং অৰহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠপেত্ৱা ইদানি খীণাসৱস্স আগমনীযং পুব্বভাগপটিপদং দস্সেতুং যম্পিস্স তং, ভিক্খৱেতিআদিমাহ. তত্থ খযস্মিং খযেঞাণন্তি আসৱক্খযসঙ্খাতে অৰহত্তফলে পটিলদ্ধে সতি পচ্চৱেক্খণঞাণং. তঞ্হি অৰহত্তফলসঙ্খাতে খযস্মিং পঠমৱাৰং উপ্পন্নে পচ্ছা উপ্পন্নত্তা খযেঞাণন্তি ৱুচ্চতি. সউপনিসন্তি সকাৰণং সপ্পচ্চযং. ৱিমুত্তীতি অৰহত্তফলৱিমুত্তি. সা হিস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. এৱং ইতো পৰেসুপি লব্ভমানৱসেন পচ্চযভাৱো ৱেদিতব্বো.

ৱিৰাগোতি মগ্গো. সো হি কিলেসে ৱিৰাজেন্তো খেপেন্তো উপ্পন্নো, তস্মা ৱিৰাগোতি ৱুচ্চতি. নিব্বিদাতি নিব্বিদাঞাণং. এতেন বলৱৱিপস্সনং দস্সেতি. বলৱৱিপস্সনাতি ভযতূপট্ঠানে ঞাণং আদীনৱানুপস্সনে ঞাণং মুঞ্চিতুকম্যতাঞাণং সঙ্খাৰুপেক্খাঞাণন্তি চতুন্নং ঞাণানং অধিৱচনং. যথাভূতঞাণদস্সনন্তি যথাসভাৱজাননসঙ্খাতং দস্সনং. এতেন তৰুণৱিপস্সনং দস্সেতি. তৰুণৱিপস্সনা হি বলৱৱিপস্সনায পচ্চযো হোতি. তৰুণৱিপস্সনাতি সঙ্খাৰপৰিচ্ছেদে ঞাণং কঙ্খাৱিতৰণে ঞাণং সম্মসনে ঞাণং মগ্গামগ্গে ঞাণন্তি চতুন্নং ঞাণানং অধিৱচনং. সমাধীতি পাদকজ্ঝানসমাধি. সো হি তৰুণৱিপস্সনায পচ্চযো হোতি. সুখন্তি অপ্পনায পুব্বভাগসুখং. তঞ্হি পাদকজ্ঝানস্স পচ্চযো হোতি. পস্সদ্ধীতি দৰথপটিপ্পস্সদ্ধি. সা হি অপ্পনাপুব্বভাগস্স সুখস্স পচ্চযো হোতি. পীতীতি বলৱপীতি. সা হি দৰথপটিপ্পস্সদ্ধিযা পচ্চযো হোতি. পামোজ্জন্তি দুব্বলপীতি. সা হি বলৱপীতিযা পচ্চযো হোতি. সদ্ধাতি অপৰাপৰং উপ্পজ্জনসদ্ধা. সা হি দুব্বলপীতিযা পচ্চযো হোতি. দুক্খন্তি ৱট্টদুক্খং. তঞ্হি অপৰাপৰসদ্ধায পচ্চযো হোতি. জাতীতি সৱিকাৰা খন্ধজাতি. সা হি ৱট্টদুক্খস্স পচ্চযো হোতি. ভৱোতি কম্মভৱো. (সো হি সৱিকাৰায জাতিযা পচ্চযো হোতি.) এতেনুপাযেন সেসপদানিপি ৱেদিতব্বানি.

থুল্লফুসিতকেতি মহাফুসিতকে. পব্বতকন্দৰপদৰসাখাতি এত্থ কন্দৰং নাম ‘ক’ন্তিলদ্ধনামেন উদকেন দাৰিতো উদকভিন্নো পব্বতপদেসো, যো ‘‘নিতম্বো’’তিপি ‘‘নদীকুঞ্ছো’’তিপি ৱুচ্চতি. পদৰং নাম অট্ঠমাসে দেৱে অৱস্সন্তে ফলিতো ভূমিপ্পদেসো. সাখাতি কুসুম্ভগামিনিযো খুদ্দকমাতিকাযো. কুসোব্ভাতি খুদ্দকআৱাটা. মহাসোব্ভাতি মহাআৱাটা. কুন্নদিযোতি খুদ্দকনদিযো. মহানদিযোতি গঙ্গাযমুনাদিকা মহাসৰিতা. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অৱিজ্জূপনিসা সঙ্খাৰাতিআদীসু অৱিজ্জা পব্বতোতি দট্ঠব্বা. অভিসঙ্খাৰা মেঘোতি, ৱিঞ্ঞাণাদিৱট্টং কন্দৰাদযোতি, ৱিমুত্তি সাগৰোতি.

যথা পব্বতমত্থকে দেৱো ৱস্সিত্ৱা পব্বতকন্দৰাদীনি পূৰেন্তো অনুপুব্বেন মহাসমুদ্দং সাগৰং পূৰেতি, এৱং অৱিজ্জাপব্বতমত্থকে তাৱ অভিসঙ্খাৰমেঘস্স ৱস্সনং ৱেদিতব্বং. অস্সুতৱা হি বালপুথুজ্জনো অৱিজ্জায অঞ্ঞাণী হুত্ৱা তণ্হায অভিলাসং কত্ৱা কুসলাকুসলকম্মং আযূহতি, তং কুসলাকুসলকম্মং পটিসন্ধিৱিঞ্ঞাণস্স পচ্চযো হোতি, পটিসন্ধিৱিঞ্ঞাণাদীনি নামৰূপাদীনং. ইতি পব্বতমত্থকে ৱুট্ঠদেৱস্স কন্দৰাদযো পূৰেত্ৱা মহাসমুদ্দং আহচ্চ ঠিতকালো ৱিয অৱিজ্জাপব্বতমত্থকে ৱুট্ঠস্স অভিসঙ্খাৰমেঘস্স পৰম্পৰপচ্চযতায অনুপুব্বেন ৱিঞ্ঞাণাদিৱট্টং পূৰেত্ৱা ঠিতকালো. বুদ্ধৱচনং পন পাড়িযং অগহিতম্পি ‘‘ইধ তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজতী’’তি ইমায পাড়িযা ৱসেন গহিতমেৱাতি ৱেদিতব্বং. যা হি তস্স কুলগেহে নিব্বত্তি, সা কম্মভৱপচ্চযা সৱিকাৰা জাতি নাম. সো বুদ্ধানং ৱা বুদ্ধসাৱকানং ৱা সম্মুখীভাৱং আগম্ম ৱট্টদোসদীপকং লক্খণাহটং ধম্মকথং সুত্ৱা ৱট্টৱসেন পীড়িতো হোতি, এৱমস্স সৱিকাৰা খন্ধজাতি ৱট্টদুক্খস্স পচ্চযো হোতি. সো ৱট্টদুক্খেন পীড়িতো অপৰাপৰং সদ্ধং জনেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজতি, এৱমস্স ৱট্টদুক্খং অপৰাপৰসদ্ধায পচ্চযো হোতি. সো পব্বজ্জামত্তেনেৱ অসন্তুট্ঠো ঊনপঞ্চৱস্সকালে নিস্সযং গহেত্ৱা ৱত্তপটিপত্তিং পূৰেন্তো দ্ৱেমাতিকা পগুণং কত্ৱা কম্মাকম্মং উগ্গহেত্ৱা যাৱ অৰহত্তা নিজ্জটং কত্ৱা কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱসন্তো পথৱীকসিণাদীসু কম্মং আৰভতি, তস্স কম্মট্ঠানং নিস্সায দুব্বলপীতি উপ্পজ্জতি. তদস্স সদ্ধূপনিসং পামোজ্জং, তং বলৱপীতিযা পচ্চযো হোতি. বলৱপীতি দৰথপটিপ্পস্সদ্ধিযা, সা অপ্পনাপুব্বভাগসুখস্স, তং সুখং পাদকজ্ঝানসমাধিস্স. সো সমাধিনা চিত্তকল্লতং জনেত্ৱা তৰুণৱিপস্সনায কম্মং কৰোতি. ইচ্চস্স পাদকজ্ঝানসমাধি তৰুণৱিপস্সনায পচ্চযো হোতি, তৰুণৱিপস্সনা বলৱৱিপস্সনায, বলৱৱিপস্সনা মগ্গস্স, মগ্গো ফলৱিমুত্তিযা, ফলৱিমুত্তি পচ্চৱেক্খণঞাণস্সাতি. এৱং দেৱস্স অনুপুব্বেন সাগৰং পূৰেত্ৱা ঠিতকালো ৱিয খীণাসৱস্স ৱিমুত্তিসাগৰং পূৰেত্ৱা ঠিতকালো ৱেদিতব্বোতি. ততিযং.