৪. ৱিপস্সীসুত্তৱণ্ণনা

৪. চতুত্থে ৱিপস্সিস্সাতি তস্স কিৰ বোধিসত্তস্স যথা লোকিযমনুস্সানং কিঞ্চিদেৱ পস্সন্তানং পৰিত্তকম্মাভিনিব্বত্তস্স কম্মজপসাদস্স দুব্বলত্তা অক্খীনি ৱিপ্ফন্দন্তি, ন এৱং ৱিপ্ফন্দিংসু. বলৱকম্মনিব্বত্তস্স পন কম্মজপসাদস্স বলৱত্তা অৱিপ্ফন্দন্তেহি অনিমিসেহি এৱ অক্খীহি পস্সি সেয্যথাপি দেৱা তাৱতিংসা. তেন ৱুত্তং – ‘‘অনিমিসন্তো কুমাৰো পেক্খতীতি খো, ভিক্খৱে, ৱিপস্সিস্স কুমাৰস্স ‘ৱিপস্সী ৱিপস্সী’ত্ৱেৱ সমঞ্ঞা উদপাদী’’তি (দী. নি. ২.৪০). অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – অন্তৰন্তৰা নিমিসজনিতন্ধকাৰৱিৰহেন ৱিসুদ্ধং পস্সতি, ৱিৱটেহি ৱা অক্খীহি পস্সতীতি ৱিপস্সী. এত্থ চ কিঞ্চাপি পচ্ছিমভৱিকানং সব্ববোধিসত্তানং বলৱকম্মনিব্বত্তস্স কম্মজপসাদস্স বলৱত্তা অক্খীনি ন ৱিপ্ফন্দন্তি, সো পন বোধিসত্তো এতেনেৱ নামং লভি.

অপিচ ৱিচেয্য ৱিচেয্য পস্সতীতি ৱিপস্সী, ৱিচিনিত্ৱা ৱিচিনিত্ৱা পস্সতীতি অত্থো. একদিৱসং কিৰ ৱিনিচ্ছযট্ঠানে নিসীদিত্ৱা অত্থে অনুসাসন্তস্স ৰঞ্ঞো অলঙ্কতপটিযত্তং মহাপুৰিসং আহৰিত্ৱা অঙ্কে ঠপযিংসু. তস্স তং অঙ্কে কত্ৱা পলাড়যমানস্সেৱ অমচ্চা সামিকং অস্সামিকং অকংসু. বোধিসত্তো অনত্তমনসদ্দং নিচ্ছাৰেসি. ৰাজা ‘‘কিমেতং উপধাৰেথা’’তি আহ. উপধাৰযমানা অঞ্ঞং অদিস্ৱা ‘‘অট্টস্স দুব্বিনিচ্ছিতত্তা এৱং কতং ভৱিস্সতী’’তি পুন সামিকমেৱ সামিকং কত্ৱা ‘‘ঞত্ৱা নু খো কুমাৰো এৱং কৰোতী’’তি? ৱীমংসন্তা পুন সামিকং অস্সামিকমকংসু. পুন বোধিসত্তো তথেৱ সদ্দং নিচ্ছাৰেসি. অথ ৰাজা ‘‘জানাতি মহাপুৰিসো’’তি ততো পট্ঠায অপ্পমত্তো অহোসি. তেন ৱুত্তং ‘‘ৱিচেয্য ৱিচেয্য কুমাৰো অত্থে পনাযতি ঞাযেনাতি খো, ভিক্খৱে, ৱিপস্সিস্স কুমাৰস্স ভিয্যোসোমত্তায ‘ৱিপস্সী ৱিপস্সী’ত্ৱেৱ সমঞ্ঞা উদপাদী’’তি (দী. নি. ২.৪১).

ভগৱতোতি ভাগ্যসম্পন্নস্স. অৰহতোতি ৰাগাদিঅৰীনং হতত্তা, সংসাৰচক্কস্স ৱা অৰানং হতত্তা, পচ্চযানং ৱা অৰহত্তা অৰহাতি এৱং গুণতো উপ্পন্ননামধেয্যস্স. সম্মাসম্বুদ্ধস্সাতি সম্মা নযেন হেতুনা সামং পচ্চত্তপুৰিসকাৰেন চত্তাৰি সচ্চানি বুদ্ধস্স. পুব্বেৱ সম্বোধাতি সম্বোধো ৱুচ্চতি চতূসু মগ্গেসু ঞাণং, ততো পুব্বেৱ. বোধিসত্তস্সেৱ সতোতি এত্থ বোধীতি ঞাণং, বোধিমা সত্তো বোধিসত্তো, ঞাণৱা পঞ্ঞৱা পণ্ডিতোতি অত্থো. পুৰিমবুদ্ধানঞ্হি পাদমূলে অভিনীহাৰতো পট্ঠায পণ্ডিতোৱ সো সত্তো, ন অন্ধবালোতি বোধিসত্তো. যথা ৱা উদকতো উগ্গন্ত্ৱা ঠিতং পৰিপাকগতং পদুমং সূৰিযৰস্মিসম্ফস্সেন অৱস্সং বুজ্ঝিস্সতীতি বুজ্ঝনকপদুমন্তি ৱুচ্চতি, এৱং বুদ্ধানং সন্তিকে ব্যাকৰণস্স লদ্ধত্তা অৱস্সং অনন্তৰাযেন পাৰমিযো পূৰেত্ৱা বুজ্ঝিস্সতীতি বুজ্ঝনকসত্তোতিপি বোধিসত্তো. যা চ এসা চতুমগ্গঞাণসঙ্খাতা বোধি, তং পত্থযমানো পৱত্ততীতি বোধিযং সত্তো আসত্তোতিপি বোধিসত্তো. এৱং গুণতো উপ্পন্ননামৱসেন বোধিসত্তস্সেৱ সতো. কিচ্ছন্তি দুক্খং. আপন্নোতি অনুপ্পত্তো. ইদং ৱুত্তং হোতি – অহো অযং সত্তলোকো দুক্খং অনুপ্পত্তোতি. চৱতি চ উপপজ্জতি চাতি ইদং অপৰাপৰং চুতিপটিসন্ধিৱসেন ৱুত্তং. নিস্সৰণন্তি নিব্বানং. তঞ্হি জৰামৰণদুক্খতো নিস্সটত্তা তস্স নিস্সৰণন্তি ৱুচ্চতি. কুদাস্সু নামাতি কতৰস্মিং নু খো কালে.

যোনিসো মনসিকাৰাতি উপাযমনসিকাৰেন পথমনসিকাৰেন. অহু পঞ্ঞায অভিসমযোতি পঞ্ঞায সদ্ধিং জৰামৰণকাৰণস্স অভিসমযো সমৱাযো সমাযোগো অহোসি, ‘‘জাতিপচ্চযা জৰামৰণ’’ন্তি ইদং তেন দিট্ঠন্তি অত্থো. অথ ৱা যোনিসো মনসিকাৰা অহু পঞ্ঞাযাতি যোনিসো মনসিকাৰেন চ পঞ্ঞায চ অভিসমযো অহু. ‘‘জাতিযা খো সতি জৰামৰণ’’ন্তি, এৱং জৰামৰণকাৰণস্স পটিৱেধো অহোসীতি অত্থো. এস নযো সব্বত্থ.

ইতি হিদন্তি এৱমিদং. সমুদযো সমুদযোতি একাদসসু ঠানেসু সঙ্খাৰাদীনং সমুদযং সম্পিণ্ডেত্ৱা নিদ্দিসতি. পুব্বে অননুস্সুতেসূতি ‘‘অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰানং সমুদযো হোতী’’তি. এৱং ইতো পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু, চতূসু ৱা অৰিযসচ্চধম্মেসু. চক্খুন্তিআদীনি ঞাণৱেৱচনানেৱ. ঞাণমেৱ হেত্থ দস্সনট্ঠেন চক্খু, ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা, পটিৱেধনট্ঠেন ৱিজ্জা, ওভাসনট্ঠেন আলোকোতি ৱুত্তং. তং পনেতং চতূসু সচ্চেসু লোকিযলোকুত্তৰমিস্সকং নিদ্দিট্ঠন্তি ৱেদিতব্বং. নিৰোধৱাৰেপি ইমিনাৱ নযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. চতুত্থং.