৩. কিসাগোতমীসুত্তৱণ্ণনা
১৬৪. ততিযে কিসাগোতমীতি অপ্পমংসলোহিততায কিসা, গোতমীতি পনস্সা নামং. পুব্বে কিৰ সাৱত্থিযং একস্মিং কুলে অসীতিকোটিধনং সব্বং অঙ্গাৰাৱ জাতং. কুটুম্বিকো অঙ্গাৰজাতানি অনীহৰিত্ৱা – ‘‘অৱস্সং কোচি পুঞ্ঞৱা ভৱিস্সতি, তস্স পুঞ্ঞেন পুন পাকতিকং ভৱিস্সতী’’তি সুৱণ্ণহিৰঞ্ঞস্স চাটিযো পূৰেত্ৱা আপণে ঠপেত্ৱা সমীপে নিসীদি. অথেকা দুগ্গতকুলস্স ধীতা – ‘‘অড্ঢমাসকং গহেত্ৱা দাৰুসাকং আহৰিস্সামী’’তি ৱীথিং গতা তং দিস্ৱা কুটুম্বিকং আহ – ‘‘আপণে তাৱ ধনং এত্তকং, গেহে কিত্তকং ভৱিস্সতী’’তি. কিং দিস্ৱা অম্ম এৱং কথেসীতি? ইমং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণন্তি. সো ‘‘পুঞ্ঞৱতী এসা ভৱিস্সতী’’তি তস্সা ৱসনট্ঠানং পুচ্ছিত্ৱা আপণে ভণ্ডং পটিসামেত্ৱা তস্সা মাতাপিতৰো উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমাহ – ‘‘অম্হাকং গেহে ৱযপ্পত্তো দাৰকো অত্থি, তস্সেতং দাৰিকং দেথা’’তি. কিং সামি দুগ্গতেহি সদ্ধিং কেড়িং কৰোসীতি? মিত্তসন্থৱো নাম দুগ্গতেহিপি সদ্ধিং হোতি, দেথ নং, কুটুম্বসামিনী ভৱিস্সতীতি নং গহেত্ৱা ঘৰং আনেসি. সা সংৱাসমন্ৱায পুত্তং ৱিজাতা. পুত্তো পদসা আহিণ্ডনকালে কালমকাসি. সা দুগ্গতকুলে উপ্পজ্জিত্ৱা মহাকুলং গন্ত্ৱাপি ‘‘পুত্তৱিনাসং পত্তাম্হী’’তি উপ্পন্নবলৱসোকা পুত্তস্স সৰীৰকিচ্চং ৱাৰেত্ৱা তং মতকড়েৱৰং আদায নগৰে ৱিপ্পলপন্তী চৰতি.
একদিৱসং মহতিযা বুদ্ধৱীথিযা দসবলস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা – ‘‘পুত্তস্স মে অৰোগভাৱত্থায ভেসজ্জং দেথ ভগৱা’’তি আহ. গচ্ছ সাৱত্থিং আহিণ্ডিত্ৱা যস্মিং গেহে মতপুব্বো নত্থি, ততো সিদ্ধত্থকং আহৰ, পুত্তস্স তে ভেসজ্জং ভৱিস্সতীতি. সা নগৰং পৱিসিত্ৱা ধুৰগেহতো পট্ঠায ভগৱতা ৱুত্তনযেন গন্ত্ৱা সিদ্ধত্থকং যাচন্তী ঘৰে ঘৰে, ‘‘কুতো ত্ৱং এৱৰূপং ঘৰং পস্সিস্সসী’’তি ৱুত্তা কতিপযানি গেহানি আহিণ্ডিত্ৱা – ‘‘সব্বেসম্পি কিৰাযং ধম্মতা, ন ময্হং পুত্তস্সেৱা’’তি সালাযং ছৱং ছড্ডেত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. সত্থা ‘‘ইমং পব্বাজেতূ’’তি ভিক্খুনিউপস্সযং পেসেসি. সা খুৰগ্গেযেৱ অৰহত্তং পাপুণি. ইমং থেৰিং সন্ধায ‘‘অথ খো কিসাগোতমী’’তি ৱুত্তং.
একমাসীতি একা আসি. ৰুদম্মুখীতি ৰুদমানমুখী ৱিয. অচ্চন্তং মতপুত্তাম্হীতি এত্থ অন্তং অতীতং অচ্চন্তং, ভাৱনপুংসকমেতং. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা পুত্তমৰণং অন্তং অতীতং হোতি, এৱং মতপুত্তা অহং, ইদানি মম পুন পুত্তমৰণং নাম নত্থি. পুৰিসা এতদন্তিকাতি পুৰিসাপি মে এতদন্তিকাৱ. যো মে পুত্তমৰণস্স অন্তো, পুৰিসানম্পি মে এসেৱন্তো, অভব্বা অহং ইদানি পুৰিসং গৱেসিতুন্তি. সব্বত্থ ৱিহতা নন্দীতি সব্বেসু খন্ধাযতনধাতুভৱযোনিগতিঠিতিনিৱাসেসু মম তণ্হানন্দী ৱিহতা. তমোক্খন্ধোতি অৱিজ্জাক্খন্ধো. পদালিতোতি ঞাণেন ভিন্নো. ততিযং.