৫. ভিক্খুনীসংযুত্তং
১. আড়ৱিকাসুত্তৱণ্ণনা
১৬২. ভিক্খুনীসংযুত্তস্স পঠমে আড়ৱিকাতি আড়ৱিযং জাতা আড়ৱিনগৰতোযেৱ চ নিক্খম্ম পব্বজিতা. অন্ধৱনন্তি কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধস্স চেতিযে নৱকম্মত্থায ধনং সমাদপেত্ৱা আগচ্ছন্তস্স যসোধৰস্স নাম ধম্মভাণকস্স অৰিযপুগ্গলস্স অক্খীনি উপ্পাটেত্ৱা তত্থেৱ অক্খিভেদপ্পত্তেহি পঞ্চহি চোৰসতেহি নিৱুত্থত্তা ততো পট্ঠায ‘‘অন্ধৱন’’ন্তি সঙ্খং গতং ৱনং. তং কিৰ সাৱত্থিতো দক্খিণপস্সে গাৱুতমত্তে হোতি ৰাজাৰক্খায গুত্তং. তত্থ পৱিৱেককামা ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গচ্ছন্তি. তস্মা অযম্পি কাযৱিৱেকত্থিনী যেন তং ৱনং, তেনুপসঙ্কমি. নিস্সৰণন্তি নিব্বানং. পঞ্ঞাযাতি পচ্চৱেক্খণঞাণেন. ন ত্ৱং জানাসি তং পদন্তি ত্ৱং এতং নিব্বানপদং ৱা নিব্বানগামিমগ্গপদং ৱা ন জানাসি. সত্তিসূলূপমাতি ৱিনিৱিজ্ঝনত্থেন সত্তিসূলসদিসা. খন্ধাসং অধিকুট্টনাতি খন্ধা তেসং অধিকুট্টনভণ্ডিকা. পঠমং.
২. সোমাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৩. দুতিযে ঠানন্তি অৰহত্তং. দুৰভিসম্ভৱন্তি দুপ্পসহং. দ্ৱঙ্গুলপঞ্ঞাযাতি পৰিত্তপঞ্ঞায. যস্মা ৱা দ্ৱীহি অঙ্গুলেহি কপ্পাসৱট্টিং গহেত্ৱা সুত্তং কন্তন্তি, তস্মা ইত্থী ‘‘দ্ৱঙ্গুলপঞ্ঞা’’তি ৱুচ্চতি. ঞাণম্হি ৱত্তমানম্হীতি ফলসমাপত্তিঞাণে পৱত্তমানে. ধম্মং ৱিপস্সতোতি চতুসচ্চধম্মং ৱিপস্সন্তস্স, পুব্বভাগে ৱা ৱিপস্সনায আৰম্মণভূতং খন্ধপঞ্চকমেৱ. কিঞ্চি ৱা পন অঞ্ঞস্মীতি অঞ্ঞং ৱা কিঞ্চি ‘‘অহং অস্মী’’তি তণ্হামানদিট্ঠিৱসেন যস্স সিযা. দুতিযং.
৩. কিসাগোতমীসুত্তৱণ্ণনা
১৬৪. ততিযে কিসাগোতমীতি অপ্পমংসলোহিততায কিসা, গোতমীতি পনস্সা নামং. পুব্বে কিৰ সাৱত্থিযং একস্মিং কুলে অসীতিকোটিধনং সব্বং অঙ্গাৰাৱ জাতং. কুটুম্বিকো অঙ্গাৰজাতানি অনীহৰিত্ৱা – ‘‘অৱস্সং কোচি পুঞ্ঞৱা ভৱিস্সতি, তস্স পুঞ্ঞেন পুন পাকতিকং ভৱিস্সতী’’তি সুৱণ্ণহিৰঞ্ঞস্স চাটিযো পূৰেত্ৱা আপণে ঠপেত্ৱা সমীপে নিসীদি. অথেকা দুগ্গতকুলস্স ধীতা – ‘‘অড্ঢমাসকং গহেত্ৱা দাৰুসাকং আহৰিস্সামী’’তি ৱীথিং গতা তং দিস্ৱা কুটুম্বিকং আহ – ‘‘আপণে তাৱ ধনং এত্তকং, গেহে কিত্তকং ভৱিস্সতী’’তি. কিং দিস্ৱা অম্ম এৱং কথেসীতি? ইমং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণন্তি. সো ‘‘পুঞ্ঞৱতী এসা ভৱিস্সতী’’তি তস্সা ৱসনট্ঠানং পুচ্ছিত্ৱা আপণে ভণ্ডং পটিসামেত্ৱা তস্সা মাতাপিতৰো উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমাহ – ‘‘অম্হাকং গেহে ৱযপ্পত্তো দাৰকো অত্থি, তস্সেতং দাৰিকং দেথা’’তি. কিং সামি দুগ্গতেহি সদ্ধিং কেড়িং কৰোসীতি? মিত্তসন্থৱো নাম দুগ্গতেহিপি সদ্ধিং হোতি, দেথ নং, কুটুম্বসামিনী ভৱিস্সতীতি নং গহেত্ৱা ঘৰং আনেসি. সা সংৱাসমন্ৱায পুত্তং ৱিজাতা. পুত্তো পদসা আহিণ্ডনকালে কালমকাসি. সা দুগ্গতকুলে উপ্পজ্জিত্ৱা মহাকুলং গন্ত্ৱাপি ‘‘পুত্তৱিনাসং পত্তাম্হী’’তি উপ্পন্নবলৱসোকা পুত্তস্স সৰীৰকিচ্চং ৱাৰেত্ৱা তং মতকড়েৱৰং আদায নগৰে ৱিপ্পলপন্তী চৰতি.
একদিৱসং মহতিযা বুদ্ধৱীথিযা দসবলস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা – ‘‘পুত্তস্স মে অৰোগভাৱত্থায ভেসজ্জং দেথ ভগৱা’’তি আহ. গচ্ছ সাৱত্থিং আহিণ্ডিত্ৱা যস্মিং গেহে মতপুব্বো নত্থি, ততো সিদ্ধত্থকং আহৰ, পুত্তস্স তে ভেসজ্জং ভৱিস্সতীতি. সা নগৰং পৱিসিত্ৱা ধুৰগেহতো পট্ঠায ভগৱতা ৱুত্তনযেন গন্ত্ৱা সিদ্ধত্থকং যাচন্তী ঘৰে ঘৰে, ‘‘কুতো ত্ৱং এৱৰূপং ঘৰং পস্সিস্সসী’’তি ৱুত্তা কতিপযানি গেহানি আহিণ্ডিত্ৱা – ‘‘সব্বেসম্পি কিৰাযং ধম্মতা, ন ময্হং পুত্তস্সেৱা’’তি সালাযং ছৱং ছড্ডেত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. সত্থা ‘‘ইমং পব্বাজেতূ’’তি ভিক্খুনিউপস্সযং পেসেসি. সা খুৰগ্গেযেৱ অৰহত্তং পাপুণি. ইমং থেৰিং সন্ধায ‘‘অথ খো কিসাগোতমী’’তি ৱুত্তং.
একমাসীতি একা আসি. ৰুদম্মুখীতি ৰুদমানমুখী ৱিয. অচ্চন্তং মতপুত্তাম্হীতি এত্থ অন্তং অতীতং অচ্চন্তং, ভাৱনপুংসকমেতং. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা পুত্তমৰণং অন্তং অতীতং হোতি, এৱং মতপুত্তা অহং, ইদানি মম পুন পুত্তমৰণং নাম নত্থি. পুৰিসা এতদন্তিকাতি পুৰিসাপি মে এতদন্তিকাৱ. যো মে পুত্তমৰণস্স অন্তো, পুৰিসানম্পি মে এসেৱন্তো, অভব্বা অহং ইদানি পুৰিসং গৱেসিতুন্তি. সব্বত্থ ৱিহতা নন্দীতি সব্বেসু খন্ধাযতনধাতুভৱযোনিগতিঠিতিনিৱাসেসু মম তণ্হানন্দী ৱিহতা. তমোক্খন্ধোতি অৱিজ্জাক্খন্ধো. পদালিতোতি ঞাণেন ভিন্নো. ততিযং.
৪. ৱিজযাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৫. চতুত্থে পঞ্চঙ্গিকেনাতি আততং ৱিততং আততৱিততং ঘনং সুসিৰন্তি এৱং পঞ্চঙ্গসমন্নাগতেন. নিয্যাতযামি তুয্হেৱাতি সব্বে তুয্হংযেৱ দেমি. নাহং তেনত্থিকাতি নাহং তেন অত্থিকা. পূতিকাযেনাতি সুৱণ্ণৱণ্ণোপি কাযো নিচ্চং উগ্ঘৰিতপগ্ঘৰিতট্ঠেন পূতিকাযোৱ, তস্মা এৱমাহ. ভিন্দনেনাতি ভিজ্জনসভাৱেন. পভঙ্গুনাতি চুণ্ণৱিচুণ্ণং আপজ্জনধম্মেন. অট্টীযামীতি অট্টা পীড়িতা হোমি. হৰাযামীতি লজ্জামি. সন্তা সমাপত্তীতি অট্ঠৱিধা লোকিযসমাপত্তি আৰম্মণসন্ততায অঙ্গসন্ততায চ সন্তাতি ৱুত্তা. সব্বত্থাতি সব্বেসু ৰূপাৰূপভৱেসু, তেসং দ্ৱিন্নং ভৱানং গহিতত্তা গহিতে কামভৱে অট্ঠসু চ সমাপত্তীসূতি এতেসু সব্বেসু ঠানেসু ময্হং অৱিজ্জাতমো ৱিহতোতি ৱদতি. চতুত্থং.
৫. উপ্পলৱণ্ণাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৬. পঞ্চমে সুপুপ্ফিতগ্গন্তি অগ্গতো পট্ঠায সুট্ঠু পুপ্ফিতং সালৰুক্খং. ন চত্থি তে দুতিযা ৱণ্ণধাতূতি তৱ ৱণ্ণধাতুসদিসা দুতিযা ৱণ্ণধাতু নত্থি, তযা সদিসা অঞ্ঞা ভিক্খুনী নত্থীতি ৱদতি. ইধাগতা তাদিসিকা ভৱেয্যুন্তি যথা ত্ৱং ইধাগতা কিঞ্চি সন্থৱং ৱা সিনেহং ৱা ন লভসি, এৱমেৱং তেপি তযাৱ সদিসা ভৱেয্যুং. পখুমন্তৰিকাযন্তি দ্ৱিন্নং অক্খীনং মজ্ঝে নাসৱংসেপি তিট্ঠন্তিং মং ন পস্সসি. ৱসীভূতম্হীতি ৱসীভূতা অস্মি. পঞ্চমং.
৬. চালাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৭. ছট্ঠে কো নু তং ইদমাদপযীতি কো নু মন্দবুদ্ধি বালো তং এৱং গাহাপেসি? পৰিক্লেসন্তি অঞ্ঞম্পি নানপ্পকাৰং উপদ্দৱং. ইদানি যং মাৰো আহ – ‘‘কো নু তং ইদমাদপযী’’তি, তং মদ্দন্তী – ‘‘ন মং অন্ধবালো আদপেসি, লোকে পন অগ্গপুগ্গলো সত্থা ধম্মং দেসেসী’’তি দস্সেতুং, বুদ্ধোতিআদিমাহ. তত্থ সচ্চে নিৱেসযীতি পৰমত্থসচ্চে নিব্বানে নিৱেসেসি. নিৰোধং অপ্পজানন্তাতি নিৰোধসচ্চং অজানন্তা. ছট্ঠং.
৭. উপচালাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৮. সত্তমে এন্তি মাৰৱসং পুনাতি পুনপ্পুনং মৰণমাৰকিলেসমাৰদেৱপুত্তমাৰানং ৱসং আগচ্ছন্তি. পধূপিতোতি সন্তাপিতো. অগতি যত্থ মাৰস্সাতি যত্থ তুয্হং মাৰস্স অগতি. তত্থাতি তস্মিং নিব্বানে. সত্তমং.
৮. সীসুপচালাসুত্তৱণ্ণনা
১৬৯. অট্ঠমে সমণী ৱিয দিস্সসীতি সমণিসদিসা দিস্সসি. কিমিৱ চৰসি মোমূহাতি কিং কাৰণা মোমূহা ৱিয চৰসি? ইতো বহিদ্ধাতি ইমম্হা সাসনা বহি. পাসং ডেন্তীতি পাসণ্ডা, সত্তানং চিত্তেসু দিট্ঠিপাসং খিপন্তীতি অত্থো. সাসনং পন পাসে মোচেতি, তস্মা পাসণ্ডোতি ন ৱুচ্চতি, ইতো বহিদ্ধাযেৱ পাসণ্ডা হোন্তি. পসীদন্তীতি সংসীদন্তি লগ্গন্তি.
ইদানি ‘‘কং নু উদ্দিস্স মুণ্ডাসী’’তি পঞ্হং কথেন্তী অত্থি সক্যকুলে জাতোতিআদিমাহ. তত্থ সব্বাভিভূতি সব্বানি খন্ধাযতনধাতুভৱযোনিগতিআদীনি অভিভৱিত্ৱা ঠিতো. মৰণমাৰাদযো নুদি নীহৰীতি মাৰনুদো. সব্বত্থমপৰাজিতোতি সব্বেসু ৰাগাদীসু ৱা মাৰযুদ্ধে ৱা অজিতো. সব্বত্থ মুত্তোতি সব্বেসু খন্ধাদীসু মুত্তো. অসিতোতি তণ্হাদিট্ঠিনিস্সযেন অনিস্সিতো. সব্বকম্মক্খযং পত্তোতি সব্বকম্মক্খযসঙ্খাতং অৰহত্তং পত্তো. উপধিসঙ্খযেতি উপধিসঙ্খযসঙ্খাতে নিব্বানে আৰম্মণতো ৱিমুত্তো. অট্ঠমং.
৯. সেলাসুত্তৱণ্ণনা
১৭০. নৱমে কেনিদং পকতন্তি কেন ইদং কতং. বিম্বন্তি অত্তভাৱং সন্ধায ৱদতি. অঘন্তি দুক্খপতিট্ঠানত্তা অত্তভাৱমেৱ ৱদতি. হেতুভঙ্গাতি হেতুনিৰোধেন পচ্চযৱেকল্লেন. নৱমং.
১০. ৱজিৰাসুত্তৱণ্ণনা
১৭১. দসমে নযিধ সত্তুপলব্ভতীতি ইমস্মিং সুদ্ধসঙ্খাৰপুঞ্জে পৰমত্থতো সত্তো নাম ন উপলব্ভতি. খন্ধেসু সন্তেসূতি পঞ্চসু খন্ধেসু ৱিজ্জমানেসু তেন তেনাকাৰেন ৱৱত্থিতেসু. সম্মুতীতি সত্তোতি সমঞ্ঞামত্তমেৱ হোতি. দুক্খন্তি পঞ্চক্খন্ধদুক্খং. নাঞ্ঞত্ৰ দুক্খাতি ঠপেত্ৱা দুক্খং অঞ্ঞো নেৱ সম্ভোতি ন নিৰুজ্ঝতীতি. দসমং.
ইতি সাৰত্থপ্পকাসিনিযা
সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায
ভিক্খুনীসংযুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.