২. অনাথপিণ্ডিকৱগ্গো
১. চন্দিমসসুত্তৱণ্ণনা
৯২. দুতিযৱগ্গস্স পঠমে কচ্ছেৱাতি কচ্ছে ৱিয. কচ্ছেতি পব্বতকচ্ছেপি নদীকচ্ছেপি. একোদি নিপকাতি একগ্গচিত্তা চেৱ পঞ্ঞানেপক্কেন চ সমন্নাগতা. সতাতি সতিমন্তো. ইদং ৱুত্তং হোতি – যে ঝানানি লভিত্ৱা একোদী নিপকা সতা ৱিহৰন্তি, তে অমকসে পব্বতকচ্ছে ৱা নদীকচ্ছে ৱা মগা ৱিয সোত্থিং গমিস্সন্তীতি. পাৰন্তি নিব্বানং. অম্বুজোতি মচ্ছো. ৰণঞ্জহাতি কিলেসঞ্জহা. যেপি ঝানানি লভিত্ৱা অপ্পমত্তা কিলেসে জহন্তি, তে সুত্তজালং ভিন্দিত্ৱা মচ্ছা ৱিয নিব্বানং গমিস্সন্তীতি ৱুত্তং হোতি. পঠমং.
২. ৱেণ্ডুসুত্তৱণ্ণনা
৯৩. দুতিযে ৱেণ্ডূতি তস্স দেৱপুত্তস্স নামং. পযিৰুপাসিযাতি পৰিৰুপাসিত্ৱা. অনুসিক্খৰেতি সিক্খন্তি. সিট্ঠিপদেতি অনুসিট্ঠিপদে. কালে তে অপ্পমজ্জন্তাতি কালে তে অপ্পমাদং কৰোন্তা. দুতিযং.
৩. দীঘলট্ঠিসুত্তৱণ্ণনা
৯৪. ততিযে দীঘলট্ঠীতি দেৱলোকে সব্বে সমপ্পমাণা তিগাৱুতিকাৱ হোন্তি, মনুস্সলোকে পনস্স দীঘত্তভাৱতায এৱংনামং অহোসি. সো পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱলোকে নিব্বত্তোপি তথেৱ পঞ্ঞাযি. ততিযং.
৪. নন্দনসুত্তৱণ্ণনা
৯৫. চতুত্থে গোতমাতি ভগৱন্তং গোত্তেন আলপতি. অনাৱটন্তি তথাগতস্স হি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পেসেন্তস্স ৰুক্খো ৱা পব্বতো ৱা আৱৰিতুং সমত্থো নাম নত্থি. তেনাহ ‘‘অনাৱট’’ন্তি. ইতি তথাগতং থোমেত্ৱা দেৱলোকে অভিসঙ্খতপঞ্হং পুচ্ছন্তো কথংৱিধন্তিআদিমাহ. তত্থ দুক্খমতিচ্চ ইৰিযতীতি দুক্খং অতিক্কমিত্ৱা ৱিহৰতি. সীলৱাতি লোকিযলোকুত্তৰেন সীলেন সমন্নাগতো খীণাসৱো. পঞ্ঞাদযোপি মিস্সকাযেৱ ৱেদিতব্বা. পূজযন্তীতি গন্ধপুপ্ফাদীহি পূজেন্তি. চতুত্থং.
৫-৬. চন্দনসুত্তাদিৱণ্ণনা
৯৬. পঞ্চমে অপ্পতিট্ঠে অনালম্বেতি হেট্ঠা অপতিট্ঠে উপৰি অনালম্বনে. সুসমাহিতোতি অপ্পনাযপি উপচাৰেনপি সুট্ঠু সমাহিতো. পহিতত্তোতি পেসিতত্তো. নন্দীৰাগপৰিক্খীণোতি পৰিক্খীণনন্দীৰাগো. নন্দীৰাগো নাম তযো কম্মাভিসঙ্খাৰা. ইতি ইমায গাথায কামসঞ্ঞাগহণেন পঞ্চোৰম্ভাগিযসংযোজনানি, ৰূপসংযোজনগহণেন পঞ্চ উদ্ধম্ভাগিযসংযোজনানি, নন্দীৰাগেন তযো কম্মাভিসঙ্খাৰা গহিতা. এৱং যস্স দস সংযোজনানি তযো চ কম্মাভিসঙ্খাৰা পহীনা, সো গম্ভীৰে মহোঘে ন সীদতীতি. কামসঞ্ঞায ৱা কামভৱো, ৰূপসংযোজনেন ৰূপভৱো গহিতো, তেসং গহণেন অৰূপভৱো গহিতোৱ, নন্দীৰাগেন তযো কম্মাভিসঙ্খাৰা গহিতাতি এৱং যস্স তীসু ভৱেসু তযো সঙ্খাৰা নত্থি, সো গম্ভীৰে ন সীদতীতিপি দস্সেতি. পঞ্চমং.
৯৭. ছট্ঠং ৱুত্তত্থমেৱ. ছট্ঠং.
৭. সুব্ৰহ্মসুত্তৱণ্ণনা
৯৮. সত্তমে সুব্ৰহ্মাতি সো কিৰ দেৱপুত্তো অচ্ছৰাসঙ্ঘপৰিৱুতো নন্দনকীড়িকং গন্ত্ৱা পাৰিচ্ছত্তকমূলে পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. তং পঞ্চসতা দেৱধীতৰো পৰিৱাৰেত্ৱা নিসিন্না, পঞ্চসতা ৰুক্খং অভিৰুড়্হা. ননু চ দেৱতানং চিত্তৱসেন যোজনসতিকোপি ৰুক্খো ওনমিত্ৱা হত্থং আগচ্ছতি, কস্মা তা অভিৰুড়্হাতি. খিড্ডাপসুততায. অভিৰুয্হ পন মধুৰস্সৰেন গাযিত্ৱা গাযিত্ৱা পুপ্ফানি পাতেন্তি, তানি গহেত্ৱা ইতৰা একতোৱণ্টিকমালাদিৱসেন গন্থেন্তি. অথ ৰুক্খং অভিৰুড়্হা উপচ্ছেদককম্মৱসেন একপ্পহাৰেনেৱ কালং কত্ৱা অৱীচিম্হি নিব্বত্তা মহাদুক্খং অনুভৱন্তি.
অথ কালে গচ্ছন্তে দেৱপুত্তো ‘‘ইমাসং নেৱ সদ্দো সুয্যতি, ন পুপ্ফানি পাতেন্তি. কহং নু খো গতা’’তি? আৱজ্জেন্তো নিৰযে নিব্বত্তভাৱং দিস্ৱা পিযৱত্থুকসোকেন ৰুপ্পমানো চিন্তেসি – ‘‘এতা তাৱ যথাকম্মেন গতা, ময্হং আযুসঙ্খাৰো কিত্তকো’’তি. সো – ‘‘সত্তমে দিৱসে মযাপি অৱসেসাহি পঞ্চসতাহি সদ্ধিং কালং কত্ৱা তত্থেৱ নিব্বত্তিতব্ব’’ন্তি দিস্ৱা বলৱতৰেন সোকেন ৰুপ্পি. সো – ‘‘ইমং ময্হং সোকং সদেৱকে লোকে অঞ্ঞত্ৰ তথাগতা নিদ্ধমিতুং সমত্থো নাম নত্থী’’তি চিন্তেত্ৱা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা নিচ্চং উত্ৰস্তন্তি গাথমাহ.
তত্থ ইদন্তি অত্তনো চিত্তং দস্সেতি. দুতিযপদং পুৰিমস্সেৱ ৱেৱচনং. নিচ্চন্তি চ পদস্স দেৱলোকে নিব্বত্তকালতো পট্ঠাযাতি অত্থো ন গহেতব্বো, সোকুপ্পত্তিকালতো পন পট্ঠায নিচ্চন্তি ৱেদিতব্বং. অনুপ্পন্নেসু কিচ্ছেসূতি ইতো সত্তাহচ্চযেন যানি দুক্খানি উপ্পজ্জিস্সন্তি, তেসু. অথো উপ্পতিতেসু চাতি যানি পঞ্চসতানং অচ্ছৰানং নিৰযে নিব্বত্তানং দিট্ঠানি, তেসু চাতি এৱং ইমেসু উপ্পন্নানুপ্পন্নেসু দুক্খেসু নিচ্চং মম উত্ৰস্তং চিত্তং, অব্ভন্তৰে ডয্হমানো ৱিয হোমি ভগৱাতি দস্সেতি.
নাঞ্ঞত্ৰ বোজ্ঝা তপসাতি বোজ্ঝঙ্গভাৱনঞ্চ তপোগুণঞ্চ অঞ্ঞত্ৰ মুঞ্চিত্ৱা সোত্থিং ন পস্সামীতি অত্থো. সব্বনিস্সগ্গাতি নিব্বানতো. এত্থ কিঞ্চাপি বোজ্ঝঙ্গভাৱনা পঠমং গহিতা, ইন্দ্ৰিযসংৱৰো পচ্ছা, অত্থতো পন ইন্দ্ৰিযসংৱৰোৱ পঠমং ৱেদিতব্বো. ইন্দিযসংৱৰে হি গহিতে চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং গহিতং হোতি. তস্মিং পতিট্ঠিতো ভিক্খু নিস্সযমুত্তকো ধুতঙ্গসঙ্খাতং তপোগুণং সমাদায অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা কম্মট্ঠানং ভাৱেন্তো সহ ৱিপস্সনায বোজ্ঝঙ্গে ভাৱেতি. তস্স অৰিযমগ্গো যং নিব্বানং আৰম্মণং কত্ৱা উপ্পজ্জতি, সো ‘‘সব্বনিস্সগ্গো’’তি ভগৱা চতুসচ্চৱসেন দেসনং ৱিনিৱত্তেসি. দেৱপুত্তো দেসনাপৰিযোসানে সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহীতি. সত্তমং.
৮-১০. ককুধসুত্তাদিৱণ্ণনা
৯৯. অট্ঠমে ককুধো দেৱপুত্তোতি অযং কিৰ কোলনগৰে মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্স উপট্ঠাকপুত্তো দহৰকালেযেৱ থেৰস্স সন্তিকে ৱসন্তো ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা কালঙ্কতো, ব্ৰহ্মলোকে উপ্পজ্জি. তত্ৰাপি নং ককুধো ব্ৰহ্মাত্ৱেৱ সঞ্জানন্তি. নন্দসীতি তুস্সসি. কিং লদ্ধাতি তুট্ঠি নাম কিঞ্চি মনাপং লভিত্ৱা হোতি, তস্মা এৱমাহ. কিং জীযিত্থাতি যস্স হি কিঞ্চি মনাপং চীৱৰাদিৱত্থু জিণ্ণং হোতি, সো সোচতি, তস্মা এৱমাহ. অৰতী নাভিকীৰতীতি উক্কণ্ঠিতা নাভিভৱতি. অঘজাতস্সাতি দুক্খজাতস্স, ৱট্টদুক্খে ঠিতস্সাতি অত্থো. নন্দীজাতস্সাতি জাততণ্হস্স. অঘন্তি এৱৰূপস্স হি ৱট্টদুক্খং আগতমেৱ হোতি. ‘‘দুক্খী সুখং পত্থযতী’’তি হি ৱুত্তং. ইতি অঘজাতস্স নন্দী হোতি, সুখৱিপৰিণামেন দুক্খং আগতমেৱাতি নন্দীজাতস্স অঘং হোতি. অট্ঠমং.
১০০. নৱমং ৱুত্তত্থমেৱ. নৱমং.
১০১. দসমে আনন্দত্থেৰস্স অনুমানবুদ্ধিযা আনুভাৱপ্পকাসনত্থং অঞ্ঞতৰোতি আহ. দসমং.
দুতিযো ৱগ্গো.