১. ইন্দকসুত্তৱণ্ণনা
২৩৫. যক্খসংযুত্তস্স পঠমে ইন্দকস্সাতি ইন্দকূটনিৱাসিনো যক্খস্স. যক্খতো হি কূটেন, কূটতো চ যক্খেন নামং লদ্ধং. ৰূপং ন জীৱন্তি ৱদন্তীতি যদি বুদ্ধা ৰূপং জীৱন্তি ন ৱদন্তি, যদি ৰূপং সত্তো পুগ্গলোতি এৱং ন ৱদন্তীতি অত্থো. কথং ন্ৱযন্তি কথং নু অযং? কুতস্স অট্ঠীযকপিণ্ডমেতীতি অস্স সত্তস্স অট্ঠিযকপিণ্ডঞ্চ কুতো আগচ্ছতি? এত্থ চ অট্ঠিগ্গহণেন তীণি অট্ঠিসতানি, যকপিণ্ডগ্গহণেন নৱ মংসপেসিসতানি গহিতানি. যদি ৰূপং ন জীৱো, অথস্স ইমানি চ অট্ঠীনি ইমা চ মংসপেসিযো কুতো আগচ্ছন্তীতি পুচ্ছতি. কথং ন্ৱযং সজ্জতি গব্ভৰস্মিন্তি কেন নু কাৰণেন অযং সত্তো মাতুকুচ্ছিস্মিং সজ্জতি লগ্গতি, তিট্ঠতীতি? পুগ্গলৱাদী কিৰেস যক্খো, ‘‘একপ্পহাৰেনেৱ সত্তো মাতুকুচ্ছিস্মিং নিব্বত্ততী’’তি গহেত্ৱা গব্ভসেয্যকসত্তস্স মাতা মচ্ছমংসাদীনি খাদতি, সব্বানি একৰত্তিৱাসেন পচিত্ৱা ফেণং ৱিয ৱিলীযন্তি. যদি ৰূপং সত্তো ন ভৱেয্য, এৱমেৱ ৱিলীযেয্যাতি লদ্ধিযা এৱমাহ. অথস্স ভগৱা – ‘‘ন মাতুকুচ্ছিস্মিং একপ্পহাৰেনেৱ নিব্বত্ততি, অনুপুব্বেন পন ৱড্ঢতী’’তি দস্সেন্তো পঠমং কললং হোতীতিআদিমাহ. তত্থ পঠমন্তি পঠমেন পটিসন্ধিৱিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং তিস্সোতি ৱা ফুস্সোতি ৱা নামং নত্থি, অথ খো তীহি জাতিউণ্ণংসূহি কতসুত্তগ্গে সণ্ঠিততেলবিন্দুপ্পমাণং কললং হোতি, যং সন্ধায ৱুত্তং –
‘‘তিলতেলস্স যথা বিন্দু, সপ্পিমণ্ডো অনাৱিলো;
এৱং ৱণ্ণপ্পটিভাগং, কললং সম্পৱুচ্চতী’’তি.
কললা হোতি অব্বুদন্তি তস্মা কললা সত্তাহচ্চযেন মংসধোৱনউদকৱণ্ণং অব্বুদং নাম হোতি, কললন্তি নামং অন্তৰধাযতি. ৱুত্তম্পি চেতং –
‘‘সত্তাহং কললং হোতি, পৰিপক্কং সমূহতং;
ৱিৱট্টমানং তব্ভাৱং, অব্বুদং নাম জাযতী’’তি.
অব্বুদা জাযতে পেসীতি তস্মাপি অব্বুদা সত্তাহচ্চযেন ৱিলীনতিপুসদিসা পেসি নাম সঞ্জাযতি. সা মৰিচফাণিতেন দীপেতব্বা. গামদাৰিকা হি সুপক্কানি মৰিচানি গহেত্ৱা সাটকন্তে ভণ্ডিকং কত্ৱা পীড়েত্ৱা মণ্ডং আদায কপালে পক্খিপিত্ৱা আতপে ঠপেন্তি, তং সুক্খমানং সব্বভাগেহি মুচ্চতি. এৱৰূপা পেসি হোতি, অব্বুদন্তি নামং অন্তৰধাযতি. ৱুত্তম্পি চেতং –
‘‘সত্তাহং অব্বুদং হোতি, পৰিপক্কং সমূহতং;
ৱিৱট্টমানং তব্ভাৱং, পেসি নাম পজাযতী’’তি.
পেসি নিব্বত্ততী ঘনোতি ততো পেসিতো সত্তাহচ্চযেন কুক্কুটণ্ডসণ্ঠানো ঘনো নাম মংসপিণ্ডো নিব্বত্ততি, পেসীতি নামং অন্তৰধাযতি. ৱুত্তম্পি চেতং –
‘‘সত্তাহং পেসি ভৱতি, পৰিপক্কং সমূহতং;
ৱিৱট্টমানং তব্ভাৱং, ঘনোতি নাম জাযতি.
‘‘যথা কুক্কুটিযা অণ্ডং, সমন্তা পৰিমণ্ডলং;
এৱং ঘনস্স সণ্ঠানং, নিব্বত্তং কম্মপচ্চযা’’তি.
ঘনা পসাখা জাযন্তীতি পঞ্চমে সত্তাহে দ্ৱিন্নং হত্থপাদানং সীসস্স চত্থায পঞ্চ পীড়কা জাযন্তি, যং সন্ধাযেতং ৱুত্তং ‘‘পঞ্চমে, ভিক্খৱে, সত্তাহে পঞ্চ পীড়কা সণ্ঠহন্তি কম্মতো’’তি.
ইতো পৰং ছট্ঠসত্তমাদীনি সত্তাহানি অতিক্কম্ম দেসনং সঙ্খিপিত্ৱা দ্ৱাচত্তালীসে সত্তাহে পৰিণতকালং গহেত্ৱা দস্সেন্তো কেসাতিআদিমাহ. তত্থ কেসা লোমা নখাপি চাতি দ্ৱাচত্তালীসে সত্তাহে এতানি জাযন্তি.
তেন সো তত্থ যাপেতীতি তস্স হি নাভিতো উট্ঠিতো নাড়ো মাতু উদৰপটলেন একাবদ্ধো হোতি, সো উপ্পলদণ্ডকো ৱিয ছিদ্দো, তেন আহাৰৰসো সংসৰিত্ৱা আহাৰসমুট্ঠানৰূপং সমুট্ঠাপেতি. এৱং সো দস মাসে যাপেতি. মাতুকুচ্ছিগতো নৰোতি মাতুযা তিৰোকুচ্ছিগতো, কুচ্ছিযা অব্ভন্তৰগতোতি অত্থো. ইতি ভগৱা ‘‘এৱং খো, যক্খ, অযং সত্তো অনুপুব্বেন মাতুকুচ্ছিযং ৱড্ঢতি, ন একপ্পহাৰেনেৱ নিব্বত্ততী’’তি দস্সেতি. পঠমং.