৫. আদিত্তৱগ্গো

১. আদিত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪১. আদিত্তৱগ্গস্স পঠমে জৰায মৰণেন চাতি দেসনাসীসমেতং, ৰাগাদীহি পন একাদসহি অগ্গীহি লোকো আদিত্তোৱ. দানেনাতি দানচেতনায. দিন্নং হোতি সুনীহতন্তি দানপুঞ্ঞচেতনাহি দাযকস্সেৱ হোতি ঘৰসামিকস্স ৱিয নীহতভণ্ডকং, তেনেতং ৱুত্তং. চোৰা হৰন্তীতি অদিন্নে ভোগে চোৰাপি হৰন্তি ৰাজানোপি, অগ্গিপি ডহতি, ঠপিতট্ঠানেপি নস্সন্তি. অন্তেনাতি মৰণেন. সৰীৰং সপৰিগ্গহন্তি সৰীৰঞ্চেৱ চোৰাদীনং ৱসেন অৱিনট্ঠভোগে চ. সগ্গমুপেতীতি ৱেস্সন্তৰমহাৰাজাদযো ৱিয সগ্গে নিব্বত্ততীতি. পঠমং.

২. কিংদদসুত্তৱণ্ণনা

৪২. দুতিযে অন্নদোতি যস্মা অতিবলৱাপি দ্ৱে তীণি ভত্তানি অভুত্ৱা উট্ঠাতুং ন সক্কোতি, ভুত্ৱা পন দুব্বলোপি হুত্ৱা বলসম্পন্নো হোতি, তস্মা ‘‘অন্নদো বলদো’’তি আহ. ৱত্থদোতি যস্মা সুৰূপোপি দুচ্চোড়ো ৱা অচোড়ো ৱা ৱিৰূপো হোতি ওহীড়িতো দুদ্দসিকো, ৱত্থচ্ছন্নো দেৱপুত্তো ৱিয সোভতি, তস্মা ‘‘ৱত্থদো হোতি ৱণ্ণদো’’তি আহ. যানদোতি হত্থিযানাদীনং দাযকো. তেসু পন –

‘‘ন হত্থিযানং সমণস্স কপ্পতি,

ন অস্সযানং, ন ৰথেন যাতুং;

ইদঞ্চ যানং সমণস্স কপ্পতি,

উপাহনা ৰক্খতো সীলখন্ধ’’ন্তি.

তস্মা ছত্তুপাহনকত্তৰযট্ঠিমঞ্চপীঠানং দাযকো, যো চ মগ্গং সোধেতি, নিস্সেণিং কৰোতি, সেতুং কৰোতি, নাৱং পটিযাদেতি, সব্বোপি যানদোৱ হোতি. সুখদো হোতীতি যানস্স সুখাৱহনতো সুখদো নাম হোতি. চক্খুদোতি অন্ধকাৰে চক্খুমন্তানম্পি ৰূপদস্সনাভাৱতো দীপদো চক্খুদো নাম হোতি, অনুৰুদ্ধত্থেৰো ৱিয দিব্বচক্খু সম্পদম্পি লভতি.

সব্বদদো হোতীতি সব্বেসংযেৱ বলাদীনং দাযকো হোতি. দ্ৱে তযো গামে পিণ্ডায চৰিত্ৱা কিঞ্চি অলদ্ধা আগতস্সাপি সীতলায পোক্খৰণিযা ন্হাযিত্ৱা পতিস্সযং পৱিসিত্ৱা মুহুত্তং মঞ্চে নিপজ্জিত্ৱা উট্ঠায নিসিন্নস্স হি কাযে বলং আহৰিত্ৱা পক্খিত্তং ৱিয হোতি. বহি ৱিচৰন্তস্স চ কাযে ৱণ্ণাযতনং ৱাতাতপেহি ঝাযতি, পতিস্সযং পৱিসিত্ৱা দ্ৱাৰং পিধায মুহুত্তং নিপন্নস্স চ ৱিসভাগসন্ততি ৱূপসম্মতি, সভাগসন্ততি ওক্কমতি, ৱণ্ণাযতনং আহৰিত্ৱা পক্খিত্তং ৱিয হোতি. বহি ৱিচৰন্তস্স পাদে কণ্টকো ৱিজ্ঝতি, খাণু পহৰতি, সৰীসপাদিপৰিস্সযো চেৱ চোৰভযঞ্চ উপ্পজ্জতি, পতিস্সযং পৱিসিত্ৱা দ্ৱাৰং পিধায নিপন্নস্স সব্বেতে পৰিস্সযা ন হোন্তি, ধম্মং সজ্ঝাযন্তস্স ধম্মপীতিসুখং, কম্মট্ঠানং মনসিকৰোন্তস্স উপসমসুখং উপ্পজ্জতি. তথা বহি ৱিচৰন্তস্স চ সেদা মুচ্চন্তি, অক্খীনি ফন্দন্তি, সেনাসনং পৱিসনক্খণে কূপে ওতিণ্ণো ৱিয হোতি, মঞ্চপীঠাদীনি ন পঞ্ঞাযন্তি. মুহুত্তং নিসিন্নস্স পন অক্খিপসাদো আহৰিত্ৱা পক্খিত্তো ৱিয হোতি, দ্ৱাৰকৱাটৱাতপানমঞ্চপীঠাদীনি পঞ্ঞাযন্তি. তেন ৱুত্তং – ‘‘সো চ সব্বদদো হোতি, যো দদাতি উপস্সয’’ন্তি.

অমতংদদো চ সো হোতীতি পণীতভোজনস্স পত্তং পূৰেন্তো ৱিয অমৰণদানং নাম দেতি. যো ধম্মমনুসাসতীতি যো ধম্মং অনুসাসতি, অট্ঠকথং কথেতি, পাড়িং ৱাচেতি, পুচ্ছিতপঞ্হং ৱিস্সজ্জেতি, কম্মট্ঠানং আচিক্খতি, ধম্মস্সৱনং কৰোতি, সব্বোপেস ধম্মং অনুসাসতি নাম. সব্বদানানঞ্চ ইদং ধম্মদানমেৱ অগ্গন্তি ৱেদিতব্বং. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘সব্বদানং ধম্মদানং জিনাতি,

সব্বৰসং ধম্মৰসো জিনাতি;

সব্বৰতিং ধম্মৰতি জিনাতি,

তণ্হক্খযো সব্বদুক্খং জিনাতী’’তি. (ধ. প. ৩৫৪); দুতিযং;

৩. অন্নসুত্তৱণ্ণনা

৪৩. ততিযে অভিনন্দন্তীতি পত্থেন্তি. ভজতীতি উপগচ্ছতি, চিত্তগহপতিসীৱলিত্থেৰাদিকে ৱিয পচ্ছতো অনুবন্ধতি. তস্মাতি যস্মা ইধলোকে পৰলোকে চ অন্নদাযকমেৱ অনুগচ্ছতি, তস্মা. সেসং উত্তানমেৱাতি. ততিযং.

৪. একমূলসুত্তৱণ্ণনা

৪৪. চতুত্থে একমূলন্তি অৱিজ্জা তণ্হায মূলং, তণ্হা অৱিজ্জায. ইধ পন তণ্হা অধিপ্পেতা. দ্ৱীহি সস্সতুচ্ছেদদিট্ঠীহি আৱট্টতীতি দ্ৱিৰাৱট্টা. সা চ ৰাগাদীহি তীহি মলেহি তিমলা. তত্ৰাস্সা মোহো সহজাতকোটিযা মলং হোতি, ৰাগদোসা উপনিস্সযকোটিযা. পঞ্চ পন কামগুণা অস্সা পত্থৰণট্ঠানা, তেসু সা পত্থৰতীতি পঞ্চপত্থৰা. সা চ অপূৰণীযট্ঠেন সমুদ্দো. অজ্ঝত্তিকবাহিৰেসু পনেসা দ্ৱাদসাযতনেসু আৱট্টতি পৰিৱট্টতীতি দ্ৱাদসাৱট্টা. অপতিট্ঠট্ঠেন পন পাতালোতি ৱুচ্চতীতি. একমূলং…পে… পাতালং, অতৰি ইসি, উত্তৰি সমতিক্কমীতি অত্থো. চতুত্থং.

৫. অনোমসুত্তৱণ্ণনা

৪৫. পঞ্চমে অনোমনামন্তি সব্বগুণসমন্নাগতত্তা অৱেকল্লনামং, পৰিপূৰনামন্তি অত্থো. নিপুণত্থদস্সিন্তি ভগৱা সণ্হসুখুমে খন্ধন্তৰাদযো অত্থে পস্সতীতি নিপুণত্থদস্সী. পঞ্ঞাদদন্তি অন্ৱযপঞ্ঞাধিগমায পটিপদং কথনৱসেন পঞ্ঞায দাযকং. কামালযে অসত্তন্তি পঞ্চকামগুণালযে অলগ্গং. কমমানন্তি ভগৱা মহাবোধিমণ্ডেযেৱ অৰিযমগ্গেন গতো, ন ইদানি গচ্ছতি, অতীতং পন উপাদায ইদং ৱুত্তং. মহেসিন্তি মহন্তানং সীলক্খন্ধাদীনং এসিতাৰং পৰিযেসিতাৰন্তি. পঞ্চমং.

৬. অচ্ছৰাসুত্তৱণ্ণনা

৪৬. ছট্ঠে অচ্ছৰাগণসঙ্ঘুট্ঠন্তি অযং কিৰ দেৱপুত্তো সত্থুসাসনে পব্বজিত্ৱা ৱত্তপটিপত্তিং পূৰযমানো পঞ্চৱস্সকালে পৱাৰেত্ৱা দ্ৱেমাতিকং পগুণং কত্ৱা কম্মাকম্মং উগ্গহেত্ৱা চিত্তৰুচিতং কম্মট্ঠানং উগ্গণ্হিত্ৱা সল্লহুকৱুত্তিকো অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা যো ভগৱতা মজ্ঝিমযামো সযনস্স কোট্ঠাসোতি অনুঞ্ঞাতো. তস্মিম্পি সম্পত্তে ‘‘পমাদস্স ভাযামী’’তি মঞ্চকং উক্খিপিত্ৱা ৰত্তিঞ্চ দিৱা চ নিৰাহাৰো কম্মট্ঠানমেৱ মনসাকাসি.

অথস্স অব্ভন্তৰে সত্থকৱাতা উপ্পজ্জিত্ৱা জীৱিতং পৰিযাদিযিংসু. সো ধুৰস্মিংযেৱ কালমকাসি. যো হি কোচি ভিক্খু চঙ্কমে চঙ্কমমানো ৱা আলম্বনত্থম্ভং নিস্সায ঠিতো ৱা চঙ্কমকোটিযং চীৱৰং সীসে ঠপেত্ৱা নিসিন্নো ৱা নিপন্নো ৱা পৰিসমজ্ঝে অলঙ্কতধম্মাসনে ধম্মং দেসেন্তো ৱা কালং কৰোতি, সব্বো সো ধুৰস্মিং কালং কৰোতি নাম. ইতি অযং চঙ্কমনে কালং কত্ৱা উপনিস্সযমন্দতায আসৱক্খযং অপ্পত্তো তাৱতিংসভৱনে মহাৱিমানদ্ৱাৰে নিদ্দাযিত্ৱা পবুজ্ঝন্তো ৱিয পটিসন্ধিং অগ্গহেসি. তাৱদেৱস্স সুৱণ্ণতোৰণং ৱিয তিগাৱুতো অত্তভাৱো নিব্বত্তি.

অন্তোৱিমানে সহস্সমত্তা অচ্ছৰা তং দিস্ৱা, ‘‘ৱিমানসামিকো দেৱপুত্তো আগতো, ৰমযিস্সাম ন’’ন্তি তূৰিযানি গহেত্ৱা পৰিৱাৰযিংসু. দেৱপুত্তো ন তাৱ চুতভাৱং জানাতি, পব্বজিতসঞ্ঞীযেৱ অচ্ছৰা ওলোকেত্ৱা ৱিহাৰচাৰিকং আগতং মাতুগামং দিস্ৱা লজ্জী. পংসুকূলিকো ৱিয উপৰি ঠিতং ঘনদুকূলং একংসং কৰোন্তো অংসকূটং পটিচ্ছাদেত্ৱা ইন্দ্ৰিযানি ওক্খিপিত্ৱা অধোমুখো অট্ঠাসি. তস্স কাযৱিকাৰেনেৱ তা দেৱতা ‘‘সমণদেৱপুত্তো অয’’ন্তি ঞত্ৱা এৱমাহংসু – ‘‘অয্য, দেৱপুত্ত, দেৱলোকো নামাযং, ন সমণধম্মস্স কৰণোকাসো, সম্পত্তিং অনুভৱনোকাসো’’তি. সো তথেৱ অট্ঠাসি. দেৱতা ‘‘ন তাৱাযং সল্লক্খেতী’’তি তূৰিযানি পগ্গণ্হিংসু. সো তথাপি অনোলোকেন্তোৱ অট্ঠাসি.

অথস্স সব্বকাযিকং আদাসং পুৰতো ঠপযিংসু. সো ছাযং দিস্ৱা চুতভাৱং ঞত্ৱা, ‘‘ন মযা ইমং ঠানং পত্থেত্ৱা সমণধম্মো কতো, উত্তমত্থং অৰহত্তং পত্থেত্ৱা কতো’’তি সম্পত্তিযা ৱিপ্পটিসাৰী অহোসি, ‘‘সুৱণ্ণপটং পটিলভিস্সামী’’তি তক্কযিত্ৱা যুদ্ধট্ঠানং ওতিণ্ণমল্লো মূলকমুট্ঠিং লভিত্ৱা ৱিয. সো – ‘‘অযং সগ্গসম্পত্তি নাম সুলভা, বুদ্ধানং পাতুভাৱো দুল্লভো’’তি চিন্তেত্ৱা ৱিমানং অপৱিসিত্ৱাৱ অসম্ভিন্নেনেৱ সীলেন অচ্ছৰাসঙ্ঘপৰিৱুতো দসবলস্স সন্তিকং আগম্ম অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং ঠিতো ইমং গাথং অভাসি.

তত্থ অচ্ছৰাগণসঙ্ঘুট্ঠন্তি অচ্ছৰাগণেন গীতৱাদিতসদ্দেহি সঙ্ঘোসিতং. পিসাচগণসেৱিতন্তি তমেৱ অচ্ছৰাগণং পিসাচগণং কত্ৱা ৱদতি. ৱনন্তি নন্দনৱনং সন্ধায ৱদতি. অযঞ্হি নিযামচিত্ততায অত্তনো গৰুভাৱেন দেৱগণং ‘‘দেৱগণো’’তি ৱত্তুং ন ৰোচেতি. ‘‘পিসাচগণো’’তি ৱদতি. নন্দনৱনঞ্চ ‘‘নন্দন’’ন্তি অৱত্ৱা ‘‘মোহন’’ন্তি ৱদতি. কথং যাত্ৰা ভৱিস্সতীতি কথং নিগ্গমনং ভৱিস্সতি, কথং অতিক্কমো ভৱিস্সতি, অৰহত্তস্স মে পদট্ঠানভূতং ৱিপস্সনং আচিক্খথ ভগৱাতি ৱদতি.

অথ ভগৱা ‘‘অতিসল্লিখতেৱ অযং দেৱপুত্তো, কিং নু খো ইদ’’ন্তি? আৱজ্জেন্তো অত্তনো সাসনে পব্বজিতভাৱং ঞত্ৱা – ‘‘অযং অচ্চাৰদ্ধৱীৰিযতায কালং কত্ৱা দেৱলোকে নিব্বত্তো, অজ্জাপিস্স চঙ্কমনস্মিংযেৱ অত্তভাৱো অসম্ভিন্নেন সীলেন আগতো’’তি চিন্তেসি. বুদ্ধা চ অকতাভিনিৱেসস্স আদিকম্মিকস্স অকতপৰিকম্মস্স অন্তেৱাসিনো চিত্তকাৰো ভিত্তিপৰিকম্মং ৱিয – ‘‘সীলং তাৱ সোধেহি, সমাধিং ভাৱেহি, কম্মস্সকতপঞ্ঞং উজুং কৰোহী’’তি পঠমং পুব্বভাগপ্পটিপদং আচিক্খন্তি, কাৰকস্স পন যুত্তপযুত্তস্স অৰহত্তমগ্গপদট্ঠানভূতং সণ্হসুখুমং সুঞ্ঞতাৱিপস্সনংযেৱ আচিক্খন্তি, অযঞ্চ দেৱপুত্তো কাৰকো অভিন্নসীলো, একো মগ্গো অস্স অনাগতোতি সুঞ্ঞতাৱিপস্সনং আচিক্খন্তো উজুকো নামাতিআদিমাহ.

তত্থ উজুকোতি কাযৱঙ্কাদীনং অভাৱতো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো উজুকো নাম. অভযা নাম সা দিসাতি নিব্বানং সন্ধাযাহ. তস্মিং হি কিঞ্চি ভযং নত্থি, তং ৱা পত্তস্স ভযং নত্থীতি ‘‘অভযা নাম সা দিসা’’তি ৱুত্তং. ৰথো অকূজনোতি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোৱ অধিপ্পেতো. যথা হি পাকতিকৰথো অক্খে ৱা অনব্ভঞ্জিতে অতিৰেকেসু ৱা মনুস্সেসু অভিৰুড়্হেসু কূজতি ৱিৰৱতি, ন এৱং অৰিযমগ্গো. সো হি একপ্পহাৰেন চতুৰাসীতিযাপি পাণসহস্সেসু অভিৰুহন্তেসু ন কূজতি ন ৱিৰৱতি. তস্মা ‘‘অকূজনো’’তি ৱুত্তো. ধম্মচক্কেহি সংযুতোতি কাযিকচেতসিকৱীৰিযসঙ্খাতেহি ধম্মচক্কেহি সংযুত্তো.

হিৰীতি এত্থ হিৰিগ্গহণেন ওত্তপ্পম্পি গহিতমেৱ হোতি. তস্স অপালম্বোতি যথা বাহিৰকৰথস্স ৰথে ঠিতানং যোধানং অপতনত্থায দাৰুমযং অপালম্বনং হোতি, এৱং ইমস্স মগ্গৰথস্স অজ্ঝত্তবহিদ্ধাসমুট্ঠানং হিৰোত্তপ্পং অপালম্বনং. সত্যস্স পৰিৱাৰণন্তি ৰথস্স সীহচম্মাদিপৰিৱাৰো ৱিয ইমস্সাপি মগ্গৰথস্স সম্পযুত্তা সতি পৰিৱাৰণং. ধম্মন্তি লোকুত্তৰমগ্গং. সম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱন্তি ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱা অস্স পুব্বযাযিকাতি সম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱো, তং সম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱং. যথা হি পঠমতৰং ৰাজপুৰিসেহি কাণকুণিআদীনংনীহৰণেন মগ্গে সোধিতে পচ্ছা ৰাজা নিক্খমতি, এৱমেৱং ৱিপস্সনা সম্মাদিট্ঠিযা অনিচ্চাদিৱসেন খন্ধাদীসু সোধিতেসু পচ্ছা ভূমিলদ্ধৱট্টং পৰিজানমানা মগ্গসম্মাদিট্ঠি উপ্পজ্জতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ধম্মাহং সাৰথিং ব্ৰূমি, সম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱ’’ন্তি.

ইতি ভগৱা দেসনং নিট্ঠাপেত্ৱা অৱসানে চত্তাৰি সচ্চানি দীপেসি. দেসনাপৰিযোসানে দেৱপুত্তো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাসি. যথা হি ৰঞ্ঞো ভোজনকালে অত্তনো মুখপ্পমাণে কবড়ে উক্খিত্তে অঙ্কে নিসিন্নো পুত্তো অত্তনো মুখপ্পমাণেনেৱ ততো কবড়ং কৰোতি, এৱমেৱং ভগৱতি অৰহত্তনিকূটেন দেসনং দেসেন্তেপি সত্তা অত্তনো উপনিস্সযানুৰূপেন সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণন্তি. অযম্পি দেৱপুত্তো সোতাপত্তিফলং পত্ৱা ভগৱন্তং গন্ধাদীহি পূজেত্ৱা পক্কামীতি. ছট্ঠং.

৭. ৱনৰোপসুত্তৱণ্ণনা

৪৭. সত্তমে ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্নাতি কে ধম্মট্ঠা, কে সীলসম্পন্নাতি পুচ্ছতি. ভগৱা ইমং পঞ্হং থাৱৰৱত্থুনা দীপেন্তো আৰামৰোপাতিআদিমাহ. তত্থ আৰামৰোপাতি পুপ্ফাৰামফলাৰামৰোপকা. ৱনৰোপাতি সযংজাতে অৰোপিমৱনে সীমং পৰিক্খিপিত্ৱা চেতিযবোধিচঙ্কমনমণ্ডপকুটিলেণৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানানং কাৰকা ছাযূপগে ৰুক্খে ৰোপেত্ৱা দদমানাপি ৱনৰোপাযেৱ নাম. সেতুকাৰকাতি ৱিসমে সেতুং কৰোন্তি, উদকে নাৱং পটিযাদেন্তি. পপন্তি পানীযদানসালং. উদপানন্তি যংকিঞ্চি পোক্খৰণীতড়াকাদিং. উপস্সযন্তি ৱাসাগাৰং. ‘‘উপাসয’’ন্তিপি পাঠো.

সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতীতি ন অকুসলৱিতক্কং ৱা ৱিতক্কেন্তস্স নিদ্দাযন্তস্স ৱা পৱড্ঢতি. যদা যদা পন অনুস্সৰতি, তদা তদা তস্স ৱড্ঢতি. ইমমত্থং সন্ধায ‘‘সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতী’’তি ৱুত্তং. ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্নাতি তস্মিং ধম্মে ঠিতত্তা তেনপি সীলেন সম্পন্নত্তা ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না. অথ ৱা এৱৰূপানি পুঞ্ঞানি কৰোন্তানং দস কুসলা ধম্মা পূৰেন্তি, তেসু ঠিতত্তা ধম্মট্ঠা. তেনেৱ চ সীলেন সম্পন্নত্তা সীলসম্পন্নাতি. সত্তমং.

৮. জেতৱনসুত্তৱণ্ণনা

৪৮. অট্ঠমে ইদং হি তং জেতৱনন্তি অনাথপিণ্ডিকো দেৱপুত্তো জেতৱনস্স চেৱ বুদ্ধাদীনঞ্চ ৱণ্ণভণনত্থং আগতো এৱমাহ. ইসিসঙ্ঘনিসেৱিতন্তি ভিক্খুসঙ্ঘনিসেৱিতং.

এৱং পঠমগাথায জেতৱনস্স ৱণ্ণং কথেত্ৱা ইদানি অৰিযমগ্গস্স কথেন্তো কম্মং ৱিজ্জাতিআদিমাহ. তত্থ কম্মন্তি মগ্গচেতনা. ৱিজ্জাতি মগ্গপঞ্ঞা. ধম্মোতি সমাধিপক্খিকা ধম্মা. সীলং জীৱিতমুত্তমন্তি সীলে পতিট্ঠিতস্স জীৱিতং উত্তমন্তি দস্সেতি. অথ ৱা ৱিজ্জাতি দিট্ঠিসঙ্কপ্পা. ধম্মোতি ৱাযামসতিসমাধযো. সীলন্তি ৱাচাকম্মন্তাজীৱা. জীৱিতমুত্তমন্তি এতস্মিং সীলে ঠিতস্স জীৱিতং নাম উত্তমং. এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তীতি এতেন অট্ঠঙ্গিকমগ্গেন সত্তা ৱিসুজ্ঝন্তি.

তস্মাতি যস্মা মগ্গেন সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তধনেহি, তস্মা. যোনিসো ৱিচিনে ধম্মন্তি উপাযেন সমাধিপক্খিযধম্মং ৱিচিনেয্য. এৱং তত্থ ৱিসুজ্ঝতীতি এৱং তস্মিং অৰিযমগ্গে ৱিসুজ্ঝতি. অথ ৱা যোনিসো ৱিচিনে ধম্মন্তি উপাযেন পঞ্চক্খন্ধধম্মং ৱিচিনেয্য. এৱং তত্থ ৱিসুজ্ঝতীতি এৱং তেসু চতূসু সচ্চেসু ৱিসুজ্ঝতি.

ইদানি সাৰিপুত্তত্থেৰস্স ৱণ্ণং কথেন্তো সাৰিপুত্তোৱাতিআদিমাহ. তত্থ সাৰিপুত্তোৱাতি অৱধাৰণৱচনং, এতেহি পঞ্ঞাদীহি সাৰিপুত্তোৱ সেয্যোতি ৱদতি. উপসমেনাতি কিলেসউপসমেন. পাৰং গতোতি নিব্বানং গতো. যো কোচি নিব্বানং পত্তো ভিক্খু, সো এতাৱপৰমো সিযা, ন থেৰেন উত্তৰিতৰো নাম অত্থীতি ৱদতি. সেসং উত্তানমেৱাতি. অট্ঠমং.

৯. মচ্ছৰিসুত্তৱণ্ণনা

৪৯. নৱমে মচ্ছৰিনোতি মচ্ছেৰেন সমন্নাগতা. একচ্চো হি অত্তনো ৱসনট্ঠানে ভিক্খুং হত্থং পসাৰেত্ৱাপি ন ৱন্দতি, অঞ্ঞত্থ গতো ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা সক্কচ্চং ৱন্দিত্ৱা মধুৰপটিসন্থাৰং কৰোতি – ‘‘ভন্তে, অম্হাকং ৱসনট্ঠানং নাগচ্ছথ, সম্পন্নো পদেসো, পটিবলা মযং অয্যানং যাগুভত্তাদীহি উপট্ঠানং কাতু’’ন্তি. ভিক্খূ ‘‘সদ্ধো অযং উপাসকো’’তি যাগুভত্তাদীহি সঙ্গণ্হন্তি. অথেকো থেৰো তস্স গামং গন্ত্ৱা পিণ্ডায চৰতি. সো তং দিস্ৱা অঞ্ঞেন ৱা গচ্ছতি, ঘৰং ৱা পৱিসতি. সচেপি সম্মুখীভাৱং আগচ্ছতি, হত্থেন ৱন্দিত্ৱা – ‘‘অয্যস্স ভিক্খং দেথ, অহং একেন কম্মেন গচ্ছামী’’তি পক্কমতি. থেৰো সকলগামং চৰিত্ৱা তুচ্ছপত্তোৱ নিক্খমতি. ইদং তাৱ মুদুমচ্ছৰিযং নাম, যেন সমন্নাগতো অদাযকোপি দাযকো ৱিয পঞ্ঞাযতি. ইধ পন থদ্ধমচ্ছৰিযং অধিপ্পেতং, যেন সমন্নাগতো ভিক্খূসু পিণ্ডায পৱিট্ঠেসু, ‘‘থেৰা ঠিতা’’তি ৱুত্তে, ‘‘কিং ময্হং পাদা ৰুজ্জন্তী’’তিআদীনি ৱত্ৱা সিলাথম্ভো ৱিয খাণুকো ৱিয চ থদ্ধো হুত্ৱা তিট্ঠতি, সামীচিম্পি ন কৰোতি. কদৰিযাতি ইদং মচ্ছৰিনোতি পদস্সেৱ ৱেৱচনং. মুদুকম্পি হি মচ্ছৰিযং ‘‘মচ্ছৰিয’’ন্তেৱ ৱুচ্চতি, থদ্ধং পন কদৰিযং নাম. পৰিভাসকাতি ভিক্খূ ঘৰদ্ৱাৰে ঠিতে দিস্ৱা, ‘‘কিং তুম্হে কসিত্ৱা আগতা, ৱপিত্ৱা, লাযিত্ৱা? মযং অত্তনোপি ন লভাম, কুতো তুম্হাকং, সীঘং নিক্খমথা’’তিআদীহি সংতজ্জকা. অন্তৰাযকৰাতি দাযকস্স সগ্গন্তৰাযো, পটিগ্গাহকানং লাভন্তৰাযো, অত্তনো উপঘাতোতি ইমেসং অন্তৰাযানং কাৰকা.

সম্পৰাযোতি পৰলোকো. ৰতীতি পঞ্চকামগুণৰতি. খিড্ডাতি কাযিকখিড্ডাদিকা তিৱিধা খিড্ডা. দিট্ঠে ধম্মেস ৱিপাকোতি তস্মিং নিব্বত্তভৱনে দিট্ঠে ধম্মে এস ৱিপাকো. সম্পৰাযে চ দুগ্গতীতি ‘‘যমলোকং উপপজ্জৰে’’তি ৱুত্তে সম্পৰাযে চ দুগ্গতি.

ৱদঞ্ঞূতি ভিক্খূ ঘৰদ্ৱাৰে ঠিতা কিঞ্চাপি তুণ্হীৱ হোন্তি, অত্থতো পন – ‘‘ভিক্খং দেথা’’তি ৱদন্তি নাম. তত্ৰ যে ‘‘মযং পচাম, ইমে পন ন পচন্তি, পচমানে পত্ৱা অলভন্তা কুহিং লভিস্সন্তী’’তি? দেয্যধম্মং সংৱিভজন্তি, তে ৱদঞ্ঞূ নাম. পকাসন্তীতি ৱিমানপ্পভায জোতন্তি. পৰসম্ভতেসূতি পৰেহি সম্পিণ্ডিতেসু. সম্পৰাযে চ সুগ্গতীতি, ‘‘এতে সগ্গা’’তি এৱং ৱুত্তসম্পৰাযে সুগতি. উভিন্নম্পি ৱা এতেসং ততো চৱিত্ৱা পুন সম্পৰাযেপি দুগ্গতিসুগতিযেৱ হোতীতি. নৱমং.

১০. ঘটীকাৰসুত্তৱণ্ণনা

৫০. দসমে উপপন্নাসেতি নিব্বত্তিৱসেন উপগতা. ৱিমুত্তাতি অৱিহাব্ৰহ্মলোকস্মিং উপপত্তিসমনন্তৰমেৱ অৰহত্তফলৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তা. মানুসং দেহন্তি ইধ পঞ্চোৰম্ভাগিযসংযোজনানি এৱ ৱুত্তানি. দিব্বযোগন্তি পঞ্চ উদ্ধম্ভাগিযসংযোজনানি. উপচ্চগুন্তি অতিক্কমিংসু. উপকোতিআদীনি তেসং থেৰানং নামানি. কুসলী ভাসসী তেসন্তি, ‘‘কুসল’’ন্তি ইদং ৱচনং ইমস্স অত্থীতি কুসলী, তেসং থেৰানং ত্ৱং কুসলং অনৱজ্জং ভাসসি, থোমেসি পসংসসি, পণ্ডিতোসি দেৱপুত্তাতি ৱদতি. তং তে ধম্মং ইধঞ্ঞাযাতি তে থেৰা তং ধম্মং ইধ তুম্হাকং সাসনে জানিত্ৱা. গম্ভীৰন্তি গম্ভীৰত্থং. ব্ৰহ্মচাৰী নিৰামিসোতি নিৰামিসব্ৰহ্মচাৰী নাম অনাগামী, অনাগামী অহোসিন্তি অত্থো. অহুৱাতি অহোসি. সগামেয্যোতি একগামৱাসী. পৰিযোসানগাথা সঙ্গীতিকাৰেহি ঠপিতাতি. দসমং.

আদিত্তৱগ্গো পঞ্চমো.