৭. সমযসুত্তৱণ্ণনা

৩৭. সত্তমে সক্কেসূতি ‘‘সক্যা ৱত, ভো কুমাৰা’’তি (দী. নি. ১.২৬৭) উদানং পটিচ্চ সক্কাতি লদ্ধনামানং ৰাজকুমাৰানং নিৱাসো একোপি জনপদো ৰূড়্হীসদ্দেন সক্কাতি ৱুচ্চতি. তস্মিং সক্কেসু জনপদে. মহাৱনেতি সযংজাতে অৰোপিমে হিমৱন্তেন সদ্ধিং একাবদ্ধে মহতি ৱনে. সব্বেহেৱ অৰহন্তেহীতি ইমং সুত্তং কথিতদিৱসেযেৱ পত্তঅৰহন্তেহি.

তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – সাকিযকোলিযা হি কিৰ কপিলৱত্থুনগৰস্স চ কোলিযনগৰস্স চ অন্তৰে ৰোহিণিং নাম নদিং একেনেৱ আৱৰণেন বন্ধাপেত্ৱা সস্সানি কাৰেন্তি. অথ জেট্ঠমূলমাসে সস্সেসু মিলাযন্তেসু উভযনগৰৱাসীনম্পি কম্মকাৰা সন্নিপতিংসু. তত্থ কোলিযনগৰৱাসিনো আহংসু – ‘‘ইদং উদকং উভযতো আহৰিযমানং ন তুম্হাকং, ন অম্হাকং পহোস্সতি, অম্হাকং পন সস্সং একেন উদকেনেৱ নিপ্ফজ্জিস্সতি, ইদং উদকং অম্হাকং দেথা’’তি. কপিলৱত্থুৱাসিনো আহংসু – ‘‘তুম্হেসু কোট্ঠে পূৰেত্ৱা ঠিতেসু মযং ৰত্তসুৱণ্ণনীলমণিকাড়কহাপণে চ গহেত্ৱা পচ্ছিপসিব্বকাদিহত্থা ন সক্খিস্সাম তুম্হাকং ঘৰদ্ৱাৰে ৱিচৰিতুং, অম্হাকম্পি সস্সং একেনেৱ উদকেন নিপ্ফজ্জিস্সতি, ইদং উদকং অম্হাকং দেথা’’তি. ‘‘ন মযং দস্সামা’’তি. ‘‘মযম্পি ন দস্সামা’’তি. এৱং কথং ৱড্ঢেত্ৱা একো উট্ঠায একস্স পহাৰং অদাসি, সোপি অঞ্ঞস্সাতি এৱং অঞ্ঞমঞ্ঞং পহৰিত্ৱা ৰাজকুলানং জাতিং ঘট্টেত্ৱা কলহং ৱড্ঢযিংসু.

কোলিযকম্মকাৰা ৱদন্তি – ‘‘তুম্হে কপিলৱত্থুৱাসিকে গহেত্ৱা গজ্জথ, যে সোণসিঙ্গালাদযো ৱিয অত্তনো ভগিনীহি সদ্ধিং সংৱসিংসু, এতেসং হত্থিনো চ অস্সা চ ফলকাৱুধানি চ অম্হাকং কিং কৰিস্সন্তী’’তি? সাকিযকম্মকাৰা ৱদন্তি – ‘‘তুম্হে দানি কুট্ঠিনো দাৰকে গহেত্ৱা গজ্জথ, যে অনাথা নিগ্গতিকা তিৰচ্ছানা ৱিয কোলৰুক্খে ৱসিংসু, এতেসং হত্থিনো চ অস্সা চ ফলকাৱুধানি চ অম্হাকং কিং কৰিস্সন্তী’’তি? তে গন্ত্ৱা তস্মিং কম্মে নিযুত্তঅমচ্চানং কথেসুং, অমচ্চা ৰাজকুলানং কথেসুং. ততো সাকিযা – ‘‘ভগিনীহি সদ্ধিং সংৱসিতকানং থামঞ্চ বলঞ্চ দস্সেস্সামা’’তি যুদ্ধসজ্জা নিক্খমিংসু. কোলিযাপি – ‘‘কোলৰুক্খৱাসীনং থামঞ্চ বলঞ্চ দস্সেস্সামা’’তি যুদ্ধসজ্জা নিক্খমিংসু.

ভগৱাপি ৰত্তিযা পচ্চূসসমযেৱ মহাকৰুণাসমাপত্তিতো উট্ঠায লোকং ৱোলোকেন্তো ইমে এৱং যুদ্ধসজ্জে নিক্খমন্তে অদ্দস. দিস্ৱা – ‘‘মযি গতে অযং কলহো ৱূপসম্মিস্সতি নু খো উদাহু নো’’তি উপধাৰেন্তো – ‘‘অহমেত্থ গন্ত্ৱা কলহৱূপসমনত্থং তীণি জাতকানি কথেস্সামি, ততো কলহো ৱূপসম্মিস্সতি. অথ সামগ্গিদীপনত্থায দ্ৱে জাতকানি কথেত্ৱা অত্তদণ্ডসুত্তং দেসেস্সামি. দেসনং সুত্ৱা উভযনগৰৱাসিনোপি অড্ঢতিযানি অড্ঢতিযানি কুমাৰসতানি দস্সন্তি, অহং তে পব্বাজেস্সামি, তদা মহাসমাগমো ভৱিস্সতী’’তি সন্নিট্ঠানং অকাসি. তস্মা ইমেসু যুদ্ধসজ্জেসু নিক্খমন্তেসু কস্সচি অনাৰোচেত্ৱা সযমেৱ পত্তচীৱৰমাদায গন্ত্ৱা দ্ৱিন্নং সেনানং অন্তৰে আকাসে পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা ছব্বণ্ণৰস্মিযো ৱিস্সজ্জেত্ৱা নিসীদি.

কপিলৱত্থুৱাসিনো ভগৱন্তং দিস্ৱাৱ, ‘‘অম্হাকং ঞাতিসেট্ঠো সত্থা আগতো. দিট্ঠো নু খো তেন অম্হাকং কলহকৰণভাৱো’’তি চিন্তেত্ৱা, ‘‘ন খো পন সক্কা ভগৱতি আগতে অম্হেহি পৰস্স সৰীৰে সত্থং পাতেতুং. কোলিযনগৰৱাসিনো অম্হে হনন্তু ৱা বজ্ঝন্তু ৱা’’তি. আৱুধানি ছড্ডেত্ৱা, ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা, নিসীদিংসু. কোলিযনগৰৱাসিনোপি তথেৱ চিন্তেত্ৱা আৱুধানি ছড্ডেত্ৱা, ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা, নিসীদিংসু.

ভগৱা জানন্তোৱ, ‘‘কস্মা আগতত্থ, মহাৰাজা’’তি পুচ্ছি? ‘‘ন, ভগৱা, তিত্থকীড়ায ন পব্বতকীড়ায, ন নদীকীড়ায, ন গিৰিদস্সনত্থং, ইমস্মিং পন ঠানে সঙ্গামং পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা আগতম্হা’’তি. ‘‘কিং নিস্সায ৱো কলহো, মহাৰাজাতি? উদকং, ভন্তেতি. উদকং কিং অগ্ঘতি, মহাৰাজাতি? অপ্পং, ভন্তেতি. পথৱী নাম কিং অগ্ঘতি, মহাৰাজাতি? অনগ্ঘা, ভন্তেতি. খত্তিযা কিং অগ্ঘন্তীতি? খত্তিযা নাম অনগ্ঘা, ভন্তেতি. অপ্পমূলং উদকং নিস্সায কিমত্থং অনগ্ঘে খত্তিযে নাসেথ, মহাৰাজ, কলহে অস্সাদো নাম নত্থি, কলহৱসেন, মহাৰাজ, অট্ঠানে ৱেৰং কত্ৱা একায ৰুক্খদেৱতায কাড়সীহেন সদ্ধিং বদ্ধাঘাতো সকলম্পি ইমং কপ্পং অনুপ্পত্তোযেৱাতি ৱত্ৱা ফন্দনজাতকং (জা. ১.১৩.১৪ আদযো) কথেসি’’. ততো ‘‘পৰপত্তিযেন নাম, মহাৰাজ, ন ভৱিতব্বং. পৰপত্তিযা হুত্ৱা হি একস্স সসকস্স কথায তিযোজনসহস্সৱিত্থতে হিমৱন্তে চতুপ্পদগণা মহাসমুদ্দং পক্খন্দিনো অহেসুং. তস্মা পৰপত্তিযেন ন ভৱিতব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা, পথৱীউন্দ্ৰিযজাতকং কথেসি. ততো ‘‘কদাচি, মহাৰাজ, দুব্বলোপি মহাবলস্স ৰন্ধং ৱিৱৰং পস্সতি, কদাচি মহাবলো দুব্বলস্স. লটুকিকাপি হি সকুণিকা হত্থিনাগং ঘাতেসী’’তি লটুকিকজাতকং (জা. ১.৫.৩৯ আদযো) কথেসি. এৱং কলহৱূপসমনত্থায তীণি জাতকানি কথেত্ৱা সামগ্গিপৰিদীপনত্থায দ্ৱে জাতকানি কথেসি. কথং? ‘‘সমগ্গানঞ্হি, মহাৰাজ, কোচি ওতাৰং নাম পস্সিতুং ন সক্কোতীতি ৱত্ৱা, ৰুক্খধম্মজাতকং (জা. ১.১.৭৪) কথেসি. ততো ‘‘সমগ্গানং, মহাৰাজ, কোচি ৱিৱৰং দস্সিতুং ন সক্খি. যদা পন অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিৱাদমকংসু, অথ তে নেসাদপুত্তো জীৱিতা ৱোৰোপেত্ৱা আদায গতোতি ৱিৱাদে অস্সাদো নাম নত্থী’’তি ৱত্ৱা, ৱট্টকজাতকং (জা. ১.১.১১৮) কথেসি. এৱং ইমানি পঞ্চ জাতকানি কথেত্ৱা অৱসানে অত্তদণ্ডসুত্তং (সু. নি. ৯৪১ আদযো) কথেসি.

ৰাজানো পসন্না – ‘‘সচে সত্থা নাগমিস্স, মযং সহত্থা অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱধিত্ৱা লোহিতনদিং পৱত্তযিস্সাম. অম্হাকং পুত্তভাতৰো চ গেহদ্ৱাৰে ন পস্সেয্যাম, সাসনপটিসাসনম্পি নো আহৰণকো নাভৱিস্স. সত্থাৰং নিস্সায নো জীৱিতং লদ্ধং. সচে পন সত্থা আগাৰং অজ্ঝাৱসিস্স দীপসহস্সদ্ৱযপৰিৱাৰং চতুমহাদীপৰজ্জমস্স হত্থগতং অভৱিস্স, অতিৰেকসহস্সং খো পনস্স পুত্তা অভৱিস্সংসু, ততো খত্তিযপৰিৱাৰো অৱিচৰিস্স. তং খো পনেস সম্পত্তিং পহায নিক্খমিত্ৱা সম্বোধিং পত্তো. ইদানিপি খত্তিযপৰিৱাৰোযেৱ ৱিচৰতূ’’তি উভযনগৰৱাসিনো অড্ঢতিযানি অড্ঢতিযানি কুমাৰসতানি অদংসু. ভগৱাপি তে পব্বাজেত্ৱা মহাৱনং অগমাসি. তেসং গৰুগাৰৱেন ন অত্তনো ৰুচিযা পব্বজিতানং অনভিৰতি উপ্পজ্জি. পুৰাণদুতিযিকাযোপি তেসং – ‘‘অয্যপুত্তা উক্কণ্ঠন্তু, ঘৰাৱাসো ন সণ্ঠাতী’’তিআদীনি ৱত্ৱা সাসনং পেসেন্তি. তে চ অতিৰেকতৰং উক্কণ্ঠিংসু.

ভগৱা আৱজ্জেন্তো তেসং অনভিৰতিভাৱং ঞত্ৱা – ‘‘ইমে ভিক্খূ মাদিসেন বুদ্ধেন সদ্ধিং একতো ৱসন্তা উক্কণ্ঠন্তি, হন্দ নেসং কুণালদহস্স ৱণ্ণং কথেত্ৱা তত্থ নেত্ৱা অনভিৰতিং ৱিনোদেমী’’তি কুণালদহস্স ৱণ্ণং কথেসি. তে তং দট্ঠুকামা অহেসুং. দট্ঠুকামত্থ, ভিক্খৱে, কুণালদহন্তি? আম ভগৱাতি. যদি এৱং এথ গচ্ছামাতি. ইদ্ধিমন্তানং ভগৱা গমনট্ঠানং মযং কথং গমিস্সামাতি. তুম্হে গন্তুকামা হোথ, অহং মমানুভাৱেন গহেত্ৱা গমিস্সামীতি. সাধু, ভন্তেতি. ভগৱা পঞ্চ ভিক্খুসতানি গহেত্ৱা আকাসে উপ্পতিত্ৱা কুণালদহে পতিট্ঠায তে ভিক্খূ আহ – ‘‘ভিক্খৱে, ইমস্মিং কুণালদহে যেসং মচ্ছানং নামং ন জানাথ মমং পুচ্ছথা’’তি.

তে পুচ্ছিংসু. ভগৱা পুচ্ছিতং পুচ্ছিতং কথেসি. ন কেৱলঞ্চ, মচ্ছানংযেৱ, তস্মিং ৱনসণ্ডে ৰুক্খানম্পি পব্বতপাদে দ্ৱিপদচতুপ্পদসকুণানম্পি নামানি পুচ্ছাপেত্ৱা কথেসি. অথ দ্ৱীহি সকুণেহি মুখতুণ্ডকেন ডংসিত্ৱা গহিতদণ্ডকে নিসিন্নো কুণালসকুণৰাজা পুৰতো পচ্ছতো উভোসু চ পস্সেসু সকুণসঙ্ঘপৰিৱুতো আগচ্ছতি. ভিক্খূ তং দিস্ৱা – ‘‘এস, ভন্তে, ইমেসং সকুণানং ৰাজা ভৱিস্সতি, পৰিৱাৰা এতে এতস্সা’’তি মঞ্ঞামাতি. এৱমেতং, ভিক্খৱে, অযম্পি মমেৱ ৱংসো মম পৱেণীতি. ইদানি তাৱ মযং, ভন্তে, এতে সকুণে পস্সাম. যং পন ভগৱা ‘‘অযম্পি মমেৱ ৱংসো মম পৱেণী’’তি আহ, তং সোতুকামম্হাতি. সোতুকামত্থ, ভিক্খৱেতি? আম ভগৱাতি. তেন হি সুণাথাতি তীহি গাথাসতেহি মণ্ডেত্ৱা কুণালজাতকং (জা. ২.২১.কুণালজাতক) কথেন্তো অনভিৰতিং ৱিনোদেসি. দেসনাপৰিযোসানে সব্বেপি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিংসু, মগ্গেনেৱ চ নেসং ইদ্ধিপি আগতা. ভগৱা ‘‘হোতু তাৱ এত্তকং তেসং ভিক্খূন’’ন্তি আকাসে উপ্পতিত্ৱা মহাৱনমেৱ অগমাসি. তেপি ভিক্খূ গমনকালে দসবলস্স আনুভাৱেন গন্ত্ৱা আগমনকালে অত্তনো আনুভাৱেন ভগৱন্তং পৰিৱাৰেত্ৱা মহাৱনে ওতৰিংসু.

ভগৱা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদিত্ৱা তে ভিক্খূ আমন্তেত্ৱা – ‘‘এথ, ভিক্খৱে, নিসীদথ. উপৰিমগ্গত্তযৱজ্ঝানং ৱো কিলেসানং কম্মট্ঠানং কথেস্সামী’’তি কম্মট্ঠানং কথেসি. ভিক্খূ চিন্তযিংসু – ‘‘ভগৱা অম্হাকং অনভিৰতভাৱং ঞত্ৱা কুণালদহং নেত্ৱা অনভিৰতিং ৱিনোদেসি, তত্থ সোতাপত্তিফলং পত্তানং নো ইদানি ইধ তিণ্ণং মগ্গানং কম্মট্ঠানং অদাসি, ন খো পন অম্হেহি ‘সোতাপন্না ময’ন্তি ৱীতিনামেতুং ৱট্টতি, পুৰিসপুৰিসেহি নো ভৱিতুং ৱট্টতী’’তি তে দসবলস্স পাদে ৱন্দিত্ৱা উট্ঠায নিসীদনং পপ্ফোটেত্ৱা ৱিসুং ৱিসুং পব্ভাৰৰুক্খমূলেসু নিসীদিংসু.

ভগৱা চিন্তেসি – ‘‘ইমে ভিক্খূ পকতিযাপি অৱিস্সট্ঠকম্মট্ঠানা, লদ্ধুপাযস্স পন ভিক্খুনো কিলমনকাৰণং নাম নত্থি. গচ্ছন্তা গচ্ছন্তা চ ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা ‘অত্তনা পটিৱিদ্ধগুণং আৰোচেস্সামা’তি মম সন্তিকং আগমিস্সন্তি. এতেসু আগতেসু দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতা একচক্কৱাড়ে সন্নিপতিস্সন্তি, মহাসমযো ভৱিস্সতি, ৱিৱিত্তে ওকাসে মযা নিসীদিতুং ৱট্টতী’’তি ততো ৱিৱিত্তে ওকাসে বুদ্ধাসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা নিসীদি.

সব্বপঠমং কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা গতত্থেৰো সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পাপুণি. ততো অপৰো ততো অপৰোতি পঞ্চসতাপি পদুমিনিযং পদুমানি ৱিয ৱিকসিংসু. সব্বপঠমং অৰহত্তং পত্তভিক্খু ‘‘ভগৱতো আৰোচেস্সামী’’তি পল্লঙ্কং ৱিনিব্ভুজিত্ৱা নিসীদনং পপ্ফোটেত্ৱা উট্ঠায দসবলাভিমুখো অহোসি. এৱং অপৰোপি অপৰোপীতি পঞ্চসতা ভত্তসালং পৱিসন্তা ৱিয পটিপাটিযাৱ আগমিংসু. পঠমং আগতো ৱন্দিত্ৱা নিসীদনং পঞ্ঞাপেত্ৱা, একমন্তং নিসীদিত্ৱা, পটিৱিদ্ধগুণং আৰোচেতুকামো ‘‘অত্থি নু খো অঞ্ঞো কোচি? নত্থী’’তি নিৱত্তিত্ৱা আগতমগ্গং ওলোকেন্তো অপৰম্পি অদ্দস অপৰম্পি অদ্দসযেৱাতি সব্বেপি তে আগন্ত্ৱা একমন্তং নিসীদিত্ৱা, অযং ইমস্স হৰাযমানো ন কথেসি, অযং ইমস্স হৰাযমানো ন কথেসি. খীণাসৱানং কিৰ দ্ৱে আকাৰা হোন্তি – ‘‘অহো ৱত মযা পটিৱিদ্ধগুণং সদেৱকো লোকো খিপ্পমেৱ পটিৱিজ্ঝেয্যা’’তি চিত্তং উপ্পজ্জতি. পটিৱিদ্ধভাৱং পন নিধিলদ্ধপুৰিসো ৱিয ন অঞ্ঞস্স আৰোচেতুকামা হোন্তি.

এৱং ওসটমত্তে পন তস্মিং অৰিযমণ্ডলে পাচীনযুগন্ধৰপৰিক্খেপতো অব্ভা মহিকা ধূমো ৰজো ৰাহূতি, ইমেহি উপক্কিলেসেহি ৱিপ্পমুত্তং বুদ্ধুপ্পাদপটিমণ্ডিতস্স লোকস্স ৰামণেয্যকদস্সনত্থং পাচীনদিসায উক্খিত্তৰজতমযমহাআদাসমণ্ডলং ৱিয, নেমিৱট্টিযং গহেত্ৱা, পৰিৱত্তিযমানৰজতচক্কসস্সিৰিকং পুণ্ণচন্দমণ্ডলং উল্লঙ্ঘিত্ৱা, অনিলপথং পটিপজ্জিত্থ. ইতি এৱৰূপে খণে লযে মুহুত্তে ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং মহাৱনে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সব্বেহেৱ অৰহন্তেহি.

তত্থ ভগৱাপি মহাসম্মতস্স ৱংসে উপ্পন্নো, তেপি পঞ্চসতা ভিক্খূ মহাসম্মতস্স কুলে উপ্পন্না. ভগৱাপি খত্তিযগব্ভে জাতো, তেপি খত্তিযগব্ভে জাতা. ভগৱাপি ৰাজপব্বজিতো, তেপি ৰাজপব্বজিতা. ভগৱাপি সেতচ্ছত্তং পহায হত্থগতং চক্কৱত্তিৰজ্জং নিস্সজ্জিত্ৱা পব্বজিতো, তেপি সেতচ্ছত্তং পহায হত্থগতানি ৰজ্জানি ৱিস্সজ্জিত্ৱা পব্বজিতা. ইতি ভগৱা পৰিসুদ্ধে ওকাসে, পৰিসুদ্ধে ৰত্তিভাগে, সযং পৰিসুদ্ধো পৰিসুদ্ধপৰিৱাৰো, ৱীতৰাগো ৱীতৰাগপৰিৱাৰো, ৱীতদোসো ৱীতদোসপৰিৱাৰো, ৱীতমোহো ৱীতমোহপৰিৱাৰো, নিত্তণ্হো নিত্তণ্হপৰিৱাৰো, নিক্কিলেসো নিক্কিলেসপৰিৱাৰো, সন্তো সন্তপৰিৱাৰো, দন্তো দন্তপৰিৱাৰো, মুত্তো মুত্তপৰিৱাৰো, অতিৱিয ৱিৰোচতীতি. ৱণ্ণভূমি নামেসা, যত্তকং সক্কোতি, তত্তকং ৱত্তব্বং. ইতি ইমে ভিক্খূ সন্ধায ৱুত্তং, ‘‘পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সব্বেহেৱ অৰহন্তেহী’’তি.

যেভুয্যেনাতি বহুতৰা সন্নিপতিতা, মন্দা ন সন্নিপতিতা অসঞ্ঞী অৰূপাৱচৰদেৱতা সমাপন্নদেৱতাযো চ. তত্ৰাযং সন্নিপাতক্কমো – মহাৱনস্স কিৰ সামন্তা দেৱতা চলিংসু, ‘‘আযাম ভো! বুদ্ধদস্সনং নাম বহূপকাৰং, ধম্মস্সৱনং বহূপকাৰং, ভিক্খুসঙ্ঘদস্সনং বহূপকাৰং. আযাম আযামা’’তি! মহাসদ্দং কুৰুমানা আগন্ত্ৱা ভগৱন্তঞ্চ তংমুহুত্তং অৰহত্তপ্পত্তখীণাসৱে চ ৱন্দিত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. এতেনেৱ উপাযেন তাসং তাসং সদ্দং সুত্ৱা সদ্দন্তৰঅড্ঢগাৱুতগাৱুতঅড্ঢযোজনযোজনাদিৱসেন তিযোজনসহস্সৱিত্থতে হিমৱন্তে, তিক্খত্তুং তেসট্ঠিযা নগৰসহস্সেসু, নৱনৱুতিযা দোণমুখসতসহস্সেসু, ছনৱুতিযা পট্টনকোটিসতসহস্সেসু, ছপণ্ণাসায ৰতনাকৰেসূতি সকলজম্বুদীপে, পুব্বৱিদেহে, অপৰগোযানে, উত্তৰকুৰুম্হি, দ্ৱীসু পৰিত্তদীপসহস্সেসূতি সকলচক্কৱাড়ে, ততো দুতিযততিযচক্কৱাড়েতি এৱং দসসহস্সচক্কৱাড়েসু দেৱতা সন্নিপতিতাতি ৱেদিতব্বা. দসসহস্সচক্কৱাড়ঞ্হি ইধ দসলোকধাতুযোতি অধিপ্পেতং. তেন ৱুত্তং – ‘‘দসহি চ লোকধাতূহি দেৱতা যেভুয্যেন সন্নিপতিতা হোন্তী’’তি.

এৱং সন্নিপতিতাহি দেৱতাহি সকলচক্কৱাড়গব্ভং যাৱ ব্ৰহ্মলোকা সূচিঘৰে নিৰন্তৰং পক্খিত্তসূচীহি ৱিয পৰিপুণ্ণং হোতি. তত্থ ব্ৰহ্মলোকস্স এৱং উচ্চত্তনং ৱেদিতব্বং – লোহপাসাদে কিৰ সত্তকূটাগাৰসমো পাসাণো ব্ৰহ্মলোকে ঠত্ৱা অধো খিত্তো চতূহি মাসেহি পথৱিং পাপুণাতি. এৱং মহন্তে ওকাসে যথা হেট্ঠা ঠত্ৱা খিত্তানি পুপ্ফানি ৱা ধূমো ৱা উপৰি গন্তুং, উপৰি ৱা ঠত্ৱা খিত্তসাসপা হেট্ঠা ওতৰিতুং অন্তৰং ন লভন্তি, এৱং নিৰন্তৰা দেৱতা অহেসুং. যথা খো পন চক্কৱত্তিৰঞ্ঞো নিসিন্নট্ঠানং অসম্বাধং হোতি, আগতাগতা মহেসক্খা খত্তিযা ওকাসং লভন্তিযেৱ, পৰতো পৰতো পন অতিসম্বাধং হোতি. এৱমেৱ ভগৱতো নিসিন্নট্ঠানং অসম্বাধং, আগতাগতা মহেসক্খা দেৱা চ ব্ৰহ্মানো চ ওকাসং লভন্তিযেৱ. অপি সুদং ভগৱতো আসন্নাসন্নট্ঠানে ৱালগ্গনিত্তুদনমত্তে পদেসে দসপি ৱীসতিপি দেৱা সুখুমে অত্তভাৱে মাপেত্ৱা অট্ঠংসু. সব্বপৰতো সট্ঠি সট্ঠি দেৱতা অট্ঠংসু.

সুদ্ধাৱাসকাযিকানন্তি সুদ্ধাৱাসৱাসীনং. সুদ্ধাৱাসা নাম সুদ্ধানং অনাগামিখীণাসৱানং আৱাসা পঞ্চ ব্ৰহ্মলোকা. এতদহোসীতি কস্মা অহোসি? তে কিৰ ব্ৰহ্মানো সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা যথা পৰিচ্ছেদেন ৱুট্ঠিতা ব্ৰহ্মভৱনং ওলোকেন্তা পচ্ছাভত্তে ভত্তগেহং ৱিয সুঞ্ঞতং অদ্দসংসু. ততো ‘‘কুহিং ব্ৰহ্মানো গতা’’তি আৱজ্জন্তা মহাসমাগমং ঞত্ৱা – ‘‘অযং সমাগমো মহা, মযং ওহীনা, ওহীনকানং পন ওকাসো দুল্লভো হোতি, তস্মা গচ্ছন্তা অতুচ্ছহত্থা হুত্ৱা একেকং গাথং অভিসঙ্খৰিত্ৱা গচ্ছাম. তায মহাসমাগমে চ অত্তনো আগতভাৱং জানাপেস্সাম, দসবলস্স চ ৱণ্ণং ভাসিস্সামা’’তি. ইতি তেসং সমাপত্তিতো উট্ঠায আৱজ্জিতত্তা এতদহোসি.

ভগৱতো পুৰতো পাতুৰহেসুন্তি পাড়িযং ভগৱতো সন্তিকে অভিমুখট্ঠানেযেৱ ওতিণ্ণা ৱিয কত্ৱা ৱুত্তা, ন খো পনেত্থ এৱং অত্থো ৱেদিতব্বো. তে পন ব্ৰহ্মলোকে ঠিতাযেৱ গাথা অভিসঙ্খৰিত্ৱা একো পুৰত্থিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতৰি, একো দক্খিণচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং, একো পচ্ছিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং, একো উত্তৰচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতৰি. ততো পুৰত্থিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতিণ্ণব্ৰহ্মা নীলকসিণং সমাপজ্জিত্ৱা নীলৰস্মিযো ৱিস্সজ্জেত্ৱা দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতানং মণিৱম্মং পটিমুঞ্চন্তো ৱিয অত্তনো আগতভাৱং জানাপেত্ৱা বুদ্ধৱীথি নাম কেনচি উত্তৰিতুং ন সক্কা, তস্মা মহতিযা বুদ্ধৱীথিযাৱ আগন্ত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো অত্তনা অভিসঙ্খতং গাথং অভাসি.

দক্খিণচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতিণ্ণব্ৰহ্মা পীতকসিণং সমাপজ্জিত্ৱা সুৱণ্ণপভং মুঞ্চিত্ৱা দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতানং সুৱণ্ণপটং পাৰুপন্তো ৱিয অত্তনো আগতভাৱং জানাপেত্ৱা তথেৱ অকাসি. পচ্ছিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতিণ্ণব্ৰহ্মা লোহিতকসিণং সমাপজ্জিত্ৱা লোহিতকৰস্মিযো মুঞ্চিত্ৱা দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতানং ৰত্তৱৰকম্বলেন পৰিক্খিপন্তো ৱিয অত্তনো আগতভাৱং জানাপেত্ৱা তথেৱ অকাসি. উত্তৰচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতিণ্ণব্ৰহ্মা ওদাতকসিণং সমাপজ্জিত্ৱা ওদাতৰস্মিযো ৱিস্সজ্জেত্ৱা দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতানং সুমনকুসুমপটং পাৰুপন্তো ৱিয অত্তনো আগতভাৱং জানাপেত্ৱা তথেৱ অকাসি.

পাড়িযং পন ভগৱতো পুৰতো পাতুৰহেসুং. অথ খো তা দেৱতা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসূতি এৱং একক্খণে ৱিয পুৰতো পাতুভাৱো চ অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং ঠিতভাৱো চ ৱুত্তো, সো ইমিনা অনুক্কমেন অহোসি, একতো কত্ৱা পন দস্সিতো. গাথাভাসনং পন পাড়িযম্পি ৱিসুং ৱিসুংযেৱ ৱুত্তং.

তত্থ মহাসমযোতি মহাসমূহো. পৱনং ৱুচ্চতি ৱনসণ্ডো. উভযেনপি ভগৱা ‘‘ইমস্মিং পন ৱনসণ্ডে অজ্জ মহাসমূহো সন্নিপাতো’’তি আহ. ততো যেসং সো সন্নিপাতো, তে দস্সেতুং দেৱকাযা সমাগতাতি আহ. তত্থ দেৱকাযাতি দেৱঘটা. আগতম্হ ইমং ধম্মসমযন্তি এৱং সমাগতে দেৱকাযে দিস্ৱা মযম্পি ইমং ধম্মসমূহং আগতা. কিং কাৰণা? দক্খিতাযে অপৰাজিতসঙ্ঘন্তি কেনচি অপৰাজিতং অজ্জেৱ তযো মাৰে মদ্দিত্ৱা ৱিজিতসঙ্গামং ইমং অপৰাজিতসঙ্ঘং দস্সনত্থায আগতম্হাতি অত্থো. সো পন, ব্ৰহ্মা, ইমং গাথং ভাসিত্ৱা, ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা, পুৰত্থিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযংযেৱ অট্ঠাসি.

অথ দুতিযো ৱুত্তনযেনেৱ আগন্ত্ৱা অভাসি. তত্থ তত্ৰ ভিক্খৱোতি তস্মিং সন্নিপাতট্ঠানে ভিক্খূ. সমাদহংসূতি সমাধিনা যোজেসুং. চিত্তমত্তনো উজুকং অকংসূতি অত্তনো চিত্তে সব্বে ৱঙ্ককুটিলজিম্হভাৱে হৰিত্ৱা উজুকং অকৰিংসু. সাৰথীৱ নেত্তানি গহেত্ৱাতি যথা সমপ্পৱত্তেসু সিন্ধৱেসু ওধস্তপতোদো সাৰথী সব্বযোত্তানি গহেত্ৱা অচোদেন্তো অৱাৰেন্তো তিট্ঠতি, এৱং ছড়ঙ্গুপেক্খায সমন্নাগতা গুত্তদ্ৱাৰা সব্বেপেতে পঞ্চসতা ভিক্খূ ইন্দ্ৰিযানি ৰক্খন্তি পণ্ডিতা, এতে দট্ঠুং ইধাগতম্হা ভগৱাতি, সোপি গন্ত্ৱা যথাঠানেযেৱ অট্ঠাসি.

অথ ততিযো ৱুত্তনযেনেৱ আগন্ত্ৱা অভাসি. তত্থ ছেত্ৱা খীলন্তি ৰাগদোসমোহখীলং ছিন্দিত্ৱা. পলিঘন্তি ৰাগদোসমোহপলিঘমেৱ. ইন্দখীলন্তি ৰাগদোসমোহইন্দখীলমেৱ. ঊহচ্চ মনেজাতি এতে তণ্হাএজায অনেজা ভিক্খূ ইন্দখীলং ঊহচ্চ সমূহনিত্ৱা চতূসু দিসাসু অপ্পটিহতচাৰিকং চৰন্তি. সুদ্ধাতি নিৰুপক্কিলেসা. ৱিমলাতি নিম্মলা. ইদং তস্সেৱ ৱেৱচনং. চক্খুমতাতি পঞ্চহি চক্খূহি চক্খুমন্তেন. সুদন্তাতি চক্খুতোপি দন্তা সোততোপি ঘানতোপি জিৱ্হাতোপি কাযতোপি মনতোপি দন্তা. সুসুনাগাতি তৰুণনাগা. তত্ৰাযং ৱচনত্থো – ছন্দাদীহি ন গচ্ছন্তীতি নাগা, তেন তেন মগ্গেন পহীনে কিলেসে ন আগচ্ছন্তীতি নাগা, নানপ্পকাৰং আগুং ন কৰোন্তীতি নাগা. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন মহানিদ্দেসে (মহানি. ৮০) ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.

অপিচ –

‘‘আগুং ন কৰোতি কিঞ্চি লোকে,

সব্বসংযোগ ৱিসজ্জ বন্ধনানি;

সব্বত্থ ন সজ্জতী ৱিমুত্তো,

নাগো তাদি পৱুচ্চতে তথত্তা’’তি. –

এৱমেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. সুসুনাগাতি সুসূ নাগা, সুসুনাগভাৱসম্পত্তিং পত্তাতি অত্থো. তে এৱৰূপে অনুত্তৰেন যোগ্গাচৰিযেন দমিতে তৰুণনাগে দস্সনায আগতম্হ ভগৱাতি. সোপি গন্ত্ৱা যথাঠানেযেৱ অট্ঠাসি.

অথ চতুত্থো ৱুত্তনযেনেৱ আগন্ত্ৱা অভাসি. তত্থ গতাসেতি নিব্বেমতিকসৰণগমনেন গতা. সোপি গন্ত্ৱা যথাঠানেযেৱ অট্ঠাসীতি. সত্তমং.