৫. উজ্ঝানসঞ্ঞিসুত্তৱণ্ণনা
৩৫. পঞ্চমে উজ্ঝানসঞ্ঞিকাতি উজ্ঝানসঞ্ঞী দেৱলোকো নাম পাটিযেক্কো নত্থি, ইমা পন দেৱতা তথাগতস্স চতুপচ্চযপৰিভোগং নিস্সায উজ্ঝাযমানা আগতা. তাসং কিৰ এৱং অহোসি – ‘‘সমণো গোতমো ভিক্খূনং পংসুকূলচীৱৰ-পিণ্ডিযালোপ-ৰুক্খমূলসেনাসনপূতিমুত্তভেসজ্জেহি সন্তোসস্সেৱ পৰিযন্তকাৰিতং ৱণ্ণেতি, সযং পন পত্তুণ্ণদুকূল খোমাদীনি পণীতচীৱৰানি ধাৰেতি, ৰাজাৰহং উত্তমং ভোজনং ভুঞ্জতি, দেৱৱিমানকপ্পায গন্ধকুটিযা ৱৰসযনে সযতি, সপ্পিনৱনীতাদীনি ভেসজ্জানি পটিসেৱতি, দিৱসং মহাজনস্স ধম্মং দেসেতি, ৱচনমস্স অঞ্ঞতো গচ্ছতি, কিৰিযা অঞ্ঞতো’’তি উজ্ঝাযমানা আগমিংসু. তেন তাসং ধম্মসঙ্গাহকত্থেৰেহি ‘‘উজ্ঝানসঞ্ঞিকা’’তি নামং গহিতং.
অঞ্ঞথা সন্তন্তি অঞ্ঞেনাকাৰেন ভূতং. নিকচ্চাতি নিকতিযা ৱঞ্চনায, ৱঞ্চেত্ৱাতি অত্থো. কিতৱস্সেৱাতি কিতৱো ৱুচ্চতি সাকুণিকো. সো হি অগুম্বোৱ সমানো সাখপণ্ণাদিপটিচ্ছাদনেন গুম্বৱণ্ণং দস্সেত্ৱা উপগতে মোৰতিত্তিৰাদযো সকুণে মাৰেত্ৱা দাৰভৰণং কৰোতি. ইতি তস্স কিতৱস্স ইমায ৱঞ্চনায এৱং ৱঞ্চেত্ৱা সকুণমংসভোজনং ৱিয কুহকস্সাপি পংসুকূলেন অত্তানং পটিচ্ছাদেত্ৱা কথাছেকতায মহাজনং ৱঞ্চেত্ৱা খাদমানস্স ৱিচৰতো. ভুত্তং থেয্যেন তস্স তন্তি সব্বোপি তস্স চতুপচ্চযপৰিভোগো থেয্যেন পৰিভুত্তো নাম হোতীতি দেৱতা ভগৱন্তং সন্ধায ৱদতি. পৰিজানন্তি পণ্ডিতাতি অযং কাৰকো ৱা অকাৰকো ৱাতি পণ্ডিতা জানন্তি. ইতি তা দেৱতা ‘‘তথাগতাপি মযমেৱ পণ্ডিতা’’তি মঞ্ঞমানা এৱমাহংসু.
অথ ভগৱা নযিদন্তিআদিমাহ. তত্থ যাযং পটিপদা দড়্হাতি অযং ধম্মানুধম্মপটিপদা দড়্হা থিৰা. যায পটিপদায ধীৰা পণ্ডিতা আৰম্মণূপনিজ্ঝানেন লক্খণূপনিজ্ঝানেন চাতি দ্ৱীহি ঝানেহি ঝাযিনো মাৰবন্ধনা পমুচ্চন্তি, তং পটিপদং ভাসিতমত্তেন ৱা সৱনমত্তেন ৱা ওক্কমিতুং পটিপজ্জিতুং ন সক্কাতি অত্থো. ন ৱে ধীৰা পকুব্বন্তীতি ধীৰা পণ্ডিতা ৱিদিত্ৱা লোকপৰিযাযং সঙ্খাৰলোকস্স উদযব্বযং ঞত্ৱা চতুসচ্চধম্মঞ্চ অঞ্ঞায কিলেসনিব্বানেন নিব্বুতা লোকে ৱিসত্তিকং তিণ্ণা এৱং ন কুব্বন্তি, মযং এৱৰূপানি ন কথেমাতি অত্থো.
পথৱিযং পতিট্ঠহিত্ৱাতি ‘‘অযুত্তং অম্হেহি কতং, অকাৰকমেৱ মযং কাৰকৱাদেন সমুদাচৰিম্হা’’তি লজ্জমানা মহাব্ৰহ্মনি ৱিয ভগৱতি গাৰৱং পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা অগ্গিক্খন্ধং ৱিয ভগৱন্তং দুৰাসদং কত্ৱা পস্সমানা আকাসতো ওতৰিত্ৱা ভূমিযং ঠত্ৱাতি অত্থো. অচ্চযোতি অপৰাধো. নো, ভন্তে, অচ্চাগমাতি অম্হে অতিক্কম্ম অভিভৱিত্ৱা পৱত্তো. আসাদেতব্বন্তি ঘট্টযিতব্বং. তা কিৰ দেৱতা ভগৱন্তং কাযেন ৱাচাযাতি দ্ৱীহিপি ঘট্টযিংসু. তথাগতং অৱন্দিত্ৱা আকাসে পতিট্ঠমানা কাযেন ঘট্টযিংসু, কিতৱোপমং আহৰিত্ৱা নানপ্পকাৰকং অসব্ভিৱাদং ৱদমানা ৱাচায ঘট্টযিংসু. তস্মা আসাদেতব্বং অমঞ্ঞিম্হাতি আহংসু. পটিগ্গণ্হাতূতি খমতু. আযতিং সংৱৰাযাতি অনাগতে সংৱৰণত্থায, পুন এৱৰূপস্স অপৰাধস্স দোসস্স অকৰণত্থায.
সিতং পাত্ৱাকাসীতি অগ্গদন্তে দস্সেন্তো পহট্ঠাকাৰং দস্সেসি. কস্মা? তা কিৰ দেৱতা ন সভাৱেন খমাপেন্তি, লোকিযমহাজনঞ্চ সদেৱকে লোকে অগ্গপুগ্গলং তথাগতঞ্চ একসদিসং কৰোন্তি. অথ ভগৱা ‘‘পৰতো কথায উপ্পন্নায বুদ্ধবলং দীপেত্ৱা পচ্ছা খমিস্সামী’’তি সিতং পাত্ৱাকাসি. ভিয্যোসো মত্তাযাতি অতিৰেকপ্পমাণেন. ইমং গাথং অভাসীতি কুপিতো এস অম্হাকন্তি মঞ্ঞমানা অভাসি.
ন পটিগণ্হতীতি ন খমতি নাধিৱাসেতি. কোপন্তৰোতি অব্ভন্তৰে উপ্পন্নকোপো. দোসগৰূতি দোসং গৰুং কত্ৱা আদায ৱিহৰন্তো. স ৱেৰং পটিমুঞ্চতীতি সো এৱৰূপো গণ্ঠিকং পটিমুঞ্চন্তো ৱিয তং ৱেৰং অত্তনি পটিমুঞ্চতি ঠপেতি, ন পটিনিস্সজ্জতীতি অত্থো. অচ্চযো চে ন ৱিজ্জেথাতি সচে অচ্চাযিককম্মং ন ভৱেয্য. নো চিধাপগতং সিযাতি যদি অপৰাধো নাম ন ভাৱেয্য. কেনীধ কুসলো সিযাতি যদি ৱেৰানি ন সম্মেয্যুং, কেন কাৰণেন কুসলো ভৱেয্য.
কস্সচ্চযাতি গাথায কস্স অতিক্কমো নত্থি? কস্স অপৰাধো নত্থি? কো সম্মোহং নাপজ্জতি? কো নিচ্চমেৱ পণ্ডিতো নামাতি অত্থো? ইমং কিৰ গাথং ভণাপনত্থং ভগৱতো সিতপাতুকম্মং. তস্মা ইদানি দেৱতানং বুদ্ধবলং দীপেত্ৱা খমিস্সামীতি তথাগতস্স বুদ্ধস্সাতিআদিমাহ. তত্থ তথাগতস্সাতি তথা আগতোতি এৱমাদীহি কাৰণেহি তথাগতস্স. বুদ্ধস্সাতি চতুন্নং সচ্চানং বুদ্ধত্তাদীহি কাৰণেহি ৱিমোক্খন্তিকপণ্ণত্তিৱসেন এৱং লদ্ধনামস্স. অচ্চযং দেসযন্তীনন্তি যং ৱুত্তং তুম্হেহি ‘‘অচ্চযং দেসযন্তীনং…পে… স ৱেৰং পটিমুঞ্চতী’’তি, তং সাধু ৱুত্তং, অহং পন তং ৱেৰং নাভিনন্দামি ন পত্থযামীতি অত্থো. পটিগ্গণ্হামি ৱোচ্চযন্তি তুম্হাকং অপৰাধং খমামীতি. পঞ্চমং.