২. নন্দতিসুত্তৱণ্ণনা
১২. দুতিযে নন্দতীতি তুস্সতি অত্তমনো হোতি. পুত্তিমাতি বহুপুত্তো. তস্স হি একচ্চে পুত্তা কসিকম্মং কত্ৱা ধঞ্ঞস্স কোট্ঠে পূৰেন্তি, একচ্চে ৱণিজ্জং কত্ৱা হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণং আহৰন্তি, একচ্চে ৰাজানং উপট্ঠহিত্ৱা যানৱাহনগামনিগমাদীনি লভন্তি. অথ তেসং আনুভাৱসঙ্খাতং সিৰিং অনুভৱমানা মাতা ৱা পিতা ৱা নন্দতি. ছণদিৱসাদীসু ৱা মণ্ডিতপসাধিতে পুত্তে সম্পত্তিং অনুভৱমানে দিস্ৱা নন্দতীতি, ‘‘নন্দতি পুত্তেহি পুত্তিমা’’তি আহ. গোহি তথেৱাতি যথা পুত্তিমা পুত্তেহি, তথা গোসামিকোপি সম্পন্নং গোমণ্ডলং দিস্ৱা গাৱো নিস্সায গোৰসসম্পত্তিং অনুভৱমানো গোহি নন্দতি. উপধী হি নৰস্স নন্দনাতি, এত্থ উপধীতি চত্তাৰো উপধী – কামূপধি, খন্ধূপধি, কিলেসূপধি, অভিসঙ্খাৰূপধীতি. কামাপি হি ‘‘যং পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং কামানং অস্সাদো’’তি (ম. নি. ১.১৬৬) এৱং ৱুত্তস্স সুখস্স অধিট্ঠানভাৱতো ‘‘উপধিযতি এত্থ সুখ’’ন্তি ইমিনা ৱচনত্থেন উপধীতি ৱুচ্চতি. খন্ধাপি খন্ধমূলকস্স দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো, কিলেসাপি অপাযদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো, অভিসঙ্খাৰাপি ভৱদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতোতি. ইধ পন কামূপধি অধিপ্পেতো. পঞ্চ হি কামগুণা তেভূমিকাদিপাসাদ-উড়াৰসযন-ৱত্থালঙ্কাৰ-নাটকপৰিৱাৰাদিৱসেন পচ্চুপট্ঠিতা পীতিসোমনস্সং উপসংহৰমানা নৰং নন্দযন্তি. তস্মা যথা পুত্তা চ গাৱো চ, এৱং ইমেপি উপধী হি নৰস্স নন্দনাতি ৱেদিতব্বা. ন হি সো নন্দতি যো নিৰূপধীতি যো কামগুণসম্পত্তিৰহিতো দলিদ্দো দুল্লভঘাসচ্ছাদনো, ন হি সো নন্দতি. এৱৰূপো মনুস্সপেতো চ মনুস্সনেৰযিকো চ কিং নন্দিস্সতি ভগৱাতি আহ.
ইদং সুত্ৱা সত্থা চিন্তেসি – ‘‘অযং দেৱতা সোকৱত্থুমেৱ নন্দৱত্থুং কৰোতি, সোকৱত্থুভাৱমস্সা দীপেস্সামী’’তি ফলেন ফলং পাতেন্তো ৱিয তাযেৱ উপমায তস্সা ৱাদং ভিন্দন্তো তমেৱ গাথং পৰিৱত্তেত্ৱা সোচতীতি আহ. তত্থ সোচতি পুত্তেহীতি ৱিদেসগমনাদিৱসেন পুত্তেসু নট্ঠেসুপি নস্সন্তেসুপি ইদানি নস্সিস্সন্তীতি নাসসঙ্কীপি সোচতি, তথা মতেসুপি মৰন্তেসুপি চোৰেহি ৰাজপুৰিসেহি গহিতেসু ৱা পচ্চত্থিকানং হত্থং উপগতেসু ৱা মৰণসঙ্কীপি হুত্ৱা সোচতি. ৰুক্খপব্বতাদীহি পতিত্ৱা হত্থপাদাদীনং ভেদৱসেন ভিন্নেসুপি ভিজ্জন্তেসুপি ভেদসঙ্কীপি হুত্ৱা সোচতি. যথা চ পুত্তেহি পুত্তিমা, গোসামিকোপি তথেৱ নৱহাকাৰেহি গোহি সোচতি. উপধী হি নৰস্স সোচনাতি যথা চ পুত্তগাৱো, এৱং পঞ্চ কামগুণোপধীপি –
‘‘তস্স চে কামযানস্স, ছন্দজাতস্স জন্তুনো;
তে কামা পৰিহাযন্তি, সল্লৱিদ্ধোৱ ৰুপ্পতী’’তি. (সু. নি. ৭৭৩) –
ৱুত্তনযেন নৰং সোচন্তি. তস্মা নৰস্স সোচনা সোকৱত্থুকমেৱাতি ৱেদিতব্বা. ন হি সো সোচতি, যো নিৰূপধীতি যস্স পন চতুব্বিধাপেতে উপধিযো নত্থি, সো নিৰুপধি মহাখীণাসৱো কিং সোচিস্সতি, ন সোচতি দেৱতেতি.
নন্দতিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.