৫. চঙ্কীসুত্তৱণ্ণনা

৪২২. এৱং মে সুতন্তি চঙ্কীসুত্তং. তত্থ দেৱৱনে সালৱনেতি তস্মিং কিৰ দেৱতানং বলিকম্মং কৰীযতি, তেন তং দেৱৱনন্তিপি সালৱনন্তিপি ৱুচ্চতি. ওপাসাদং অজ্ঝাৱসতীতি ওপাসাদনামকে ব্ৰাহ্মণগামে ৱসতি, অভিভৱিত্ৱা ৱা আৱসতি, তস্স সামী হুত্ৱা যায মৰিযাদায তত্থ ৱসিতব্বং, তায মৰিযাদায ৱসতি. উপসগ্গৱসেন পনেত্থ ভুম্মত্থে উপযোগৱচনং ৱেদিতব্বং, তথস্স অনুপ্পযোগত্তাৱ সেসপদেসু. তত্থ লক্খণং সদ্দসত্থতো পৰিযেসিতব্বং. সত্তুস্সদন্তি সত্তেহি উস্সদং উস্সন্নং, বহুজনং আকিণ্ণমনুস্সং পোসাৱনিযহত্থিঅস্সমোৰমিগাদিঅনেকসত্তসমাকিণ্ণঞ্চাতি অত্থো. যস্মা পন সো গামো বহি আৱিজ্ঝিত্ৱা জাতেন হত্থিঅস্সাদীনং ঘাসতিণেন চেৱ গেহচ্ছদনতিণেন চ সম্পন্নো, তথা দাৰুকট্ঠেহি চেৱ গেহসম্ভাৰকট্ঠেহি চ, যস্মা চস্স অব্ভন্তৰে ৱট্টচতুৰস্সাদিসণ্ঠানা বহূ পোক্খৰণিযো, জলজকুসুমৱিচিত্তানি চ বহি অনেকানি তড়াকানি ৱা উদকস্স নিচ্চভৰিতানেৱ হোন্তি, তস্মা সতিণকট্ঠোদকন্তি ৱুত্তং.

সহ ধঞ্ঞেন সধঞ্ঞং, পুব্বণ্ণাপৰণ্ণাদিভেদং বহুধঞ্ঞসন্নিচযন্তি অত্থো. এত্তাৱতা যস্মিং গামে ব্ৰাহ্মণো সেতচ্ছত্তং উস্সাপেত্ৱা ৰাজলীলায ৱসতি. তস্স সমিদ্ধিসম্পত্তি দীপিতা হোতি. ৰাজতো লদ্ধং ভোগ্গং ৰাজভোগ্গং. কেন দিন্নন্তি চে, ৰঞ্ঞা পসেনদিনা কোসলেন দিন্নং. ৰাজদাযন্তি ৰঞ্ঞো দাযভূতং, দাযজ্জন্তি অত্থো. ব্ৰহ্মদেয্যন্তি সেট্ঠদেয্যং, ছত্তং উস্সাপেত্ৱা ৰাজসঙ্খেপেন ভুঞ্জিতব্বন্তি অত্থো. অথ ৱা ৰাজভোগ্গন্তি সব্বং ছেজ্জভেজ্জং অনুসাসন্তেন তিত্থপব্বতাদীসু সুঙ্কং গণ্হন্তেন সেতচ্ছত্তং উস্সাপেত্ৱা ৰঞ্ঞা হুত্ৱা ভুঞ্জিতব্বং. তত্থ ৰঞ্ঞা পসেনদিনা কোসলেন দিন্নং ৰাজদাযন্তি. এত্থ ৰঞ্ঞা দিন্নত্তা ৰাজদাযং, দাযকৰাজদীপনত্থং পনস্স ‘‘ৰঞ্ঞা পসেনদিনা কোসলেন দিন্ন’’ন্তি ইদং ৱুত্তং. ব্ৰহ্মদেয্যন্তি সেট্ঠদেয্যং, যথা দিন্নং ন পুন গহেতব্বং হোতি নিস্সট্ঠপৰিচ্চত্তং, এৱং দিন্নন্তি অত্থো.

৪২৩. বহূ বহূ হুত্ৱা সংহতাতি সঙ্ঘা. একেকিস্সা দিসায সঙ্ঘো তেসং অত্থীতি সঙ্ঘী. পুব্বে গামস্স অন্তো অগণা বহি নিক্খমিত্ৱা গণা সম্পন্নাতি গণীভূতা. উত্তৰেনমুখাতি উত্তৰদিসাভিমুখা. খত্তং আমন্তেসীতি খত্তা ৱুচ্চতি পুচ্ছিতপঞ্হব্যাকৰণসমত্থো মহামত্তো, তং আমন্তেসি. আগমেন্তূতি মুহুত্তং পটিমানেন্তু, অচ্ছন্তূতি ৱুত্তং হোতি.

৪২৪. নানাৱেৰজ্জকানন্তি নানাৱিধেসু ৰজ্জেসু অঞ্ঞেসু কাসিকোসলাদীসু জাতা ৱা নিৱসন্তি ৱা, ততো ৱা আগতাতি নানাৱেৰজ্জকা, তেসং নানাৱেৰজ্জকানং. কেনচিদেৱাতি অনিযমিতেন যঞ্ঞুপাসনাদিনা কেনচি কিচ্চেন. তে তস্স গমনং সুত্ৱা চিন্তেসুং – ‘‘অযং, চঙ্কী, উগ্গতব্ৰাহ্মণো, যেভুয্যেন চ অঞ্ঞে ব্ৰাহ্মণা সমণং গোতমং সৰণং গতা, অযমেৱ ন গতো. স্ৱাযং সচে তত্থ গমিস্সতি, অদ্ধা সমণস্স গোতমস্স আৱট্টনিযা মাযায আৱট্টিতো সৰণং গমিস্সতি. ততো এতস্সাপি গেহদ্ৱাৰে ব্ৰাহ্মণানং অসন্নিপাতো ভৱিস্সতি. হন্দস্স গমনন্তৰাযং কৰোমা’’তি সম্মন্তযিত্ৱা তত্থ অগমংসু. তং সন্ধায ‘‘অথ খো তে ব্ৰাহ্মণা’’তিআদি ৱুত্তং.

তত্থ উভতোতি দ্ৱীহি পক্খেহি. মাতিতো চ পিতিতো চাতি, ভোতো মাতা ব্ৰাহ্মণী, মাতুমাতা ব্ৰাহ্মণী, তস্সাপি মাতা ব্ৰাহ্মণী. পিতা ব্ৰাহ্মণো, পিতুপিতা ব্ৰাহ্মণো, তস্সপি পিতা ব্ৰাহ্মণোতি. এৱং ভৱং উভতো সুজাতো, মাতিতো চ পিতিতো চ. সংসুদ্ধগহণিকোতি সংসুদ্ধা তে মাতু গহণী, সংসুদ্ধা তে মাতু কুচ্ছীতি অত্থো. যাৱ সত্তমা পিতামহযুগাতি এত্থ পিতু পিতা পিতামহো, পিতামহস্স যুগং পিতামহযুগং. যুগন্তি আযুপ্পমাণং ৱুচ্চতি. অভিলাপমত্তমেৱ চেতং, অত্থতো পন পিতামহোৱ পিতামহযুগং. ততো উদ্ধং সব্বেপি পুব্বপুৰিসা পিতামহগ্গহণেনেৱ গহিতা. এৱং যাৱ সত্তমো পুৰিসো, তাৱ সংসুদ্ধগহণিকো. অথ ৱা অক্খিত্তো অনুপকুট্ঠো জাতিৱাদেনাতি দস্সেতি. অক্খিত্তোতি অপনেথ এতং, কিং ইমিনাতি এৱং অক্খিত্তো অনৱক্খিত্তো. অনুপক্কুট্ঠোতি ন উপকুট্ঠো, ন অক্কোসং ৱা নিন্দং ৱা পত্তপুব্বো. কেন কাৰণেনাতি. জাতিৱাদেন, ইতিপি হীনজাতিকো এসোতি এৱৰূপেন ৱচনেনাতি অত্থো. ইমিনাপঙ্গেনাতি ইমিনাপি কাৰণেন.

অড্ঢোতি ইস্সৰো. মহদ্ধনোতি মহতা ধনেন সমন্নাগতো. ভোতো হি গেহে পথৱিযং পংসুৱালিকা ৱিয বহু ধনং, সমণো পন গোতমো অধনো ভিক্খায উদৰং পূৰেত্ৱা যাপেতীতি দস্সেন্তি. মহাভোগোতি পঞ্চকামগুণৱসেন মহাউপভোগো. এৱং যং যং গুণং ৱদন্তি, তস্স তস্স পটিপক্খৱসেন ভগৱতো অগুণংযেৱ দস্সেমাতি মঞ্ঞমানা ৱদন্তি.

অভিৰূপোতি অঞ্ঞেহি মনুস্সেহি অধিকৰূপো. দস্সনীযোতি দিৱসম্পি পস্সন্তানং অতিত্তিকৰণতো দস্সনযোগ্গো, দস্সনেনেৱ চিত্তপসাদজননতো পাসাদিকো. পোক্খৰতা ৱুচ্চতি সুন্দৰভাৱো, ৱণ্ণস্স পোক্খৰতা ৱণ্ণপোক্খৰতা, তায ৱণ্ণপোক্খৰতায, ৱণ্ণসম্পত্তিযাতি অত্থো. পোৰাণা পন পোক্খৰন্তি সৰীৰং ৱদন্তি, ৱণ্ণং ৱণ্ণমেৱ. তেসং মতেন ৱণ্ণো চ পোক্খৰঞ্চ ৱণ্ণপোক্খৰানি, তেসং ভাৱো ৱণ্ণপোক্খৰতা. ইতি পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতাযাতি উত্তমপৰিসুদ্ধেন ৱণ্ণেন চেৱ সৰীৰসণ্ঠানসম্পত্তিযা চাতি অত্থো. ব্ৰহ্মৱণ্ণীতি সেট্ঠৱণ্ণী, পৰিসুদ্ধৱণ্ণেসুপি সেট্ঠেন সুৱণ্ণৱণ্ণেনেৱ সমন্নাগতোতি অত্থো. ব্ৰহ্মৱচ্ছসীতি মহাব্ৰহ্মুনো সৰীৰসদিসেন সৰীৰেন সমন্নাগতো. অখুদ্দাৱকাসো দস্সনাযাতি ভোতো সৰীৰে দস্সনস্স ওকাসো ন খুদ্দকো মহা. সব্বানেৱ তে অঙ্গপচ্চঙ্গানি দস্সনীযানেৱ, তানি চাপি মহন্তানেৱাতি দীপেতি.

সীলমস্স অত্থীতি সীলৱা. ৱুদ্ধং ৱড্ঢিতং সীলমস্সাতি ৱুদ্ধসীলী. ৱুদ্ধসীলেনাতি ৱুদ্ধেন ৱড্ঢিতেন সীলেন. সমন্নাগতোতি যুত্তো, ইদং ৱুদ্ধসীলীপদস্সেৱ ৱেৱচনং. সব্বমেতং পঞ্চসীলমত্তমেৱ সন্ধায ৱদন্তি.

কাল্যাণৱাচোতিআদীসু কল্যাণা সুন্দৰা পৰিমণ্ডলপদব্যঞ্জনা ৱাচা অস্সাতি কল্যাণৱাচো. কল্যাণং মধুৰং ৱাক্কৰণং অস্সাতি কল্যাণৱাক্কৰণো. ৱাক্কৰণন্তি উদাহৰণঘোসো. গুণপৰিপুণ্ণভাৱেন পুৰে ভৱাতি পোৰী. পুৰে ৱা ভৱত্তা পোৰী. নাগৰিকিত্থিযা সুখুমালত্তনেন সদিসাতিপি পোৰী. তায পোৰিযা. ৱিস্সট্ঠাযাতি অপলিবুদ্ধায, সন্দিট্ঠৱিলম্বিতাদিদোসৰহিতায. অনেলগলাযাতি এলগলেন ৱিৰহিতায. একচ্চস্স হি কথেন্তস্স এলং গলতি, লালা ৱা পগ্ঘৰতি, খেড়ফুসিতানি ৱা নিক্খমন্তি, তস্স ৱাচা এলগলা নাম হোতি. তব্বিপৰিতাযাতি অত্থো. অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযাতিআদিমজ্ঝপৰিযোসানং পাকটং কত্ৱা ভাসিতত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনসমত্থায. সেসমেত্থ ব্ৰাহ্মণৱণ্ণে উত্তানমেৱ.

৪২৫. এৱং ৱুত্তেতি এৱং তেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱুত্তে, চঙ্কী, ‘‘ইমে ব্ৰাহ্মণা অত্তনো ৱণ্ণে ৱুচ্চমানে অতুস্সনকসত্তো নাম নত্থি, ৱণ্ণমস্স ভণিত্ৱা নিৱাৰেস্সামাতি জাতিআদীহি মম ৱণ্ণং ৱদন্তি, ন খো পন মে যুত্তং অত্তনো ৱণ্ণে ৰজ্জিতুং. হন্দাহং এতেসং ৱাদং ভিন্দিত্ৱা সমণস্স গোতমস্স মহন্তভাৱং ঞাপেত্ৱা এতেসং তত্থ গমনং কৰোমী’’তি চিন্তেত্ৱা তেন হি, ভো, মমাপি সুণাথাতিআদিমাহ. তত্থ যেপি ‘‘উভতো সুজাতো’’তিআদযো অত্তনো গুণেহি সদিসা গুণা, তেপি ‘‘কো চাহং, কে চ সমণস্স গোতমস্স জাতিসম্পত্তিআদযো গুণা’’তি অত্তনো গুণেহি উত্তৰিতৰেযেৱ মঞ্ঞমানো, ইতৰে পন একন্তেনেৱ ভগৱতো মহন্তভাৱদীপনত্থং পকাসেতি. মযমেৱ অৰহামাতি এৱং নিযমেন্তো চেত্থ ইদং দীপেতি – যদি গুণমহন্ততায উপসঙ্কমিতব্বো নাম হোতি, যথা সিনেৰুং উপনিধায সাসপো, মহাসমুদ্দং উপনিধায গোপদকং, সত্তসু মহাসৰেসু উদকং উপনিধায উস্সাৱবিন্দু পৰিত্তো লামকো, এৱমেৱং সমণস্স গোতমস্স জাতিসম্পত্তিআদযো গুণে উপনিধায অম্হাকং গুণা পৰিত্তা লামকা, তস্মা মযমেৱ অৰহাম তং ভৱন্তং গোতমং দস্সনায উপসঙ্কমিতুন্তি.

ভূমিগতঞ্চ ৱেহাসট্ঠঞ্চাতি এত্থ ৰাজঙ্গণে চেৱ উয্যানে চ সুধামট্ঠা পোক্খৰণিযো সত্তৰতনপূৰিং কত্ৱা ভূমিযং ঠপিতং ধনং ভূমিগতং নাম, পাসাদনিযূহাদযো পন পূৰেত্ৱা ঠপিতং ৱেহাসট্ঠং নাম. এৱং তাৱ কুলপৰিযাযেন আগতং. তথাগতস্স পন জাতদিৱসেযেৱ সঙ্খো এলো উপ্পলো পুণ্ডৰীকোতি চত্তাৰো নিধযো উপগতা. তেসু সঙ্খো গাৱুতিকো, এলো অড্ঢযোজনিকো, উপ্পলো তিগাৱুতিকো পুণ্ডৰীকো যোজনিকোতি. তেসুপি গহিতগহিতট্ঠানং পূৰতিযেৱ. ইতি ভগৱা পহূতং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণং ওহায পব্বজিতোতি ৱেদিতব্বো. দহৰো ৱাতিআদীনি হেট্ঠা ৱিত্থাৰিতানেৱ.

অখুদ্দাৱকাসোতি এত্থ ভগৱতি অপৰিমাণোযেৱ দস্সনাৱকাসোতি ৱেদিতব্বো. তত্ৰিদং ৱত্থুং – ৰাজগহে কিৰ অঞ্ঞতৰো ব্ৰাহ্মণো ‘‘সমণস্স কিৰ গোতমস্স পমাণং গহেতুং ন সক্কা’’তি সুত্ৱা ভগৱতো পিণ্ডায পৱিসনকালে সট্ঠিহত্থং ৱেড়ুং গহেত্ৱা নগৰদ্ৱাৰস্স বহি ঠত্ৱা সম্পত্তে ভগৱতি ৱেড়ুং গহেত্ৱা সমীপে অট্ঠাসি, ৱেড়ু ভগৱতো জাণুমত্তং পাপুণি. পুনদিৱসে দ্ৱে ৱেড়ূ ঘটেত্ৱা সমীপে অট্ঠাসি, ভগৱা দ্ৱিন্নং ৱেড়ূনং উপৰি দ্ৱিৱেণুমত্তমেৱ পঞ্ঞাযমানো, ‘‘ব্ৰাহ্মণ, কিং কৰোসী’’তি আহ? তুম্হাকং পমাণং গণ্হামীতি. ‘‘ব্ৰাহ্মণ, সচেপি ত্ৱং সকলচক্কৱাড়গব্ভং পূৰেত্ৱা ঠিতৱেড়ুং ঘটেত্ৱা আগমিস্সসি, নেৱ মে পমাণং গহেতুং সক্খিস্সসি. ন হি মযা চত্তাৰি অসঙ্খ্যেয্যানি কপ্পসতসহস্সঞ্চ তথা পাৰমিযো পূৰিতা, যথা মে পৰো পমাণং গণ্হেয্য, অতুলো ব্ৰাহ্মণ, তথাগতো অপ্পমেয্যো’’তি ৱত্ৱা ধম্মপদে গাথমাহ. গাথাপৰিযোসানে চতুৰাসীতিপাণসহস্সানি অমতং পিৱিংসু.

অপৰম্পি ৱত্থু – ৰাহু কিৰ অসুৰিন্দো চত্তাৰি যোজনসহস্সানি অট্ঠ চ যোজনসতানি উচ্চো, বাহন্তৰমস্স দ্ৱাদসযোজনসতানি, হত্থতলপাদতলানং পুথুলতা তীণি যোজনসতানি, অঙ্গুলিপব্বানি পণ্ণাসযোজনানি, ভমুকন্তৰং পণ্ণাসযোজনং, নলাটং তিযোজনসতং, সীসং নৱযোজনসতং. সো – ‘‘অহং উচ্চোস্মি, সত্থাৰং ওনমিত্ৱা ওলোকেতুং ন সক্খিস্সামী’’তি ন গচ্ছতি. সো একদিৱসং ভগৱতো ৱণ্ণং সুত্ৱা ‘‘যথা কথঞ্চ ওলোকেস্সামী’’তি আগতো. ভগৱা তস্স অজ্ঝাসযং ৱিদিত্ৱা ‘‘চতূসু ইৰিযাপথেসু কতৰেন দস্সেমী’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘ঠিতকো নাম নীচোপি উচ্চো ৱিয পঞ্ঞাযতি, নিপন্নোৱস্স অত্তানং দস্সেস্সামী’’তি, ‘‘আনন্দ, গন্ধকুটিপৰিৱেণে মঞ্চকং পঞ্ঞাপেহী’’তি ৱত্ৱা তত্থ সীহসেয্যং কপ্পেসি. ৰাহু আগন্ত্ৱা নিপন্নং ভগৱন্তং গীৱং উন্নামেত্ৱা নভমজ্ঝে পুণ্ণচন্দং ৱিয উল্লোকেতি. কিমিদং অসুৰিন্দাতি চ ৱুত্তে, ভগৱা ওনমিত্ৱা ওলোকেতুং ন সক্খিস্সামীতি ন গচ্ছিন্তি. ন মযা অসুৰিন্দ অধোমুখেন পাৰমিযো পূৰিতা, উদ্ধগ্গং মে কত্ৱা দানং দিন্নন্তি. তংদিৱসং ৰাহু সৰণং অগমাসি. এৱং ভগৱা অখুদ্দাৱকাসো দস্সনায.

চতুপাৰিসুদ্ধিসীলেন সীলৱা. তং পন সীলং অৰিযং উত্তমং পৰিসুদ্ধং, তেনাহ অৰিযসীলীতি. তদেৱ অনৱজ্জট্ঠেন কুসলং, তেনাহ কুসলসীলীতি. কুসলেন সীলেনাতি ইদমস্স ৱেৱচনং. বহূনং আচৰিযপাচৰিযোতি ভগৱতো একেকায ধম্মদেসনায চতুৰাসীতিপাণসহস্সানি অপৰিমাণাপি দেৱমনুস্সা মগ্গফলামতং পিৱন্তি. তস্মা বহূনং আচৰিযো, সাৱকৱিনেয্যানং পাচৰিযোতি.

খীণকামৰাগোতি এত্থ কামং ভগৱতো সব্বেপি কিলেসা খীণা, ব্ৰাহ্মণো পন তে ন জানাতি, অত্তনো জাননট্ঠানেযেৱ গুণং কথেতি. ৱিগতচাপল্লোতি ‘‘পত্তমণ্ডনা চীৱৰমণ্ডনা সেনাসনমণ্ডনা ইমস্স ৱা পূতিকাযস্স…পে… কেলনা পটিকেলনা’’তি এৱং ৱুত্তচাপল্যৱিৰহিতো.

অপাপপুৰেক্খাৰোতি অপাপে নৱলোকুত্তৰধম্মে পুৰতো কত্ৱা ৱিচৰতি. ব্ৰহ্মঞ্ঞায পজাযাতি সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানমহাকস্সপাদিভেদায ব্ৰাহ্মণপজায. (অৱিৰুদ্ধো হি সো) এতিস্সায পজায পুৰেক্খাৰো. অযঞ্হি পজা সমণং গোতমং পুৰতো কত্ৱা চৰতীতি অত্থো. অপিচ অপাপপুৰেক্খাৰোতি ন পাপুপুৰেক্খাৰো, ন পাপং পুৰতো কত্ৱা চৰতি, পাপং ন ইচ্ছতীতি অত্থো. কস্স? ব্ৰহ্মঞ্ঞায পজায অত্তনা সদ্ধিং পটিৱিৰুদ্ধাযপি ব্ৰাহ্মণপজায অৱিৰুদ্ধো হিতসুখত্থিকোযেৱাতি ৱুত্তং হোতি.

তিৰোৰট্ঠাতি পৰৰট্ঠতো. তিৰোজনপদাতি পৰজনপদতো. সংপুচ্ছিতুং আগচ্ছন্তীতি খত্তিযপণ্ডিতাদযো চেৱ ব্ৰাহ্মণগন্ধব্বাদযো চ পঞ্হে অভিসঙ্খৰিত্ৱা পুচ্ছিস্সামাতি আগচ্ছন্তি. তত্থ কেচি পুচ্ছায ৱা দোসং ৱিস্সজ্জনসম্পটিচ্ছনে ৱা অসমত্থতং সল্লক্খেত্ৱা অপুচ্ছিত্ৱাৱ তুণ্হী নিসীদন্তি, কেচি পুচ্ছন্তি, কেসঞ্চি ভগৱা পুচ্ছায উস্সাহং জনেত্ৱা ৱিস্সজ্জেতি. এৱং সব্বেসম্পি তেসং ৱিমতিযো তীৰং পত্ৱা মহাসমুদ্দস্স ঊমিযো ৱিয ভগৱন্তং পত্ৱাৱ ভিজ্জন্তি. সেসমেত্থ তথাগতস্স ৱণ্ণে উত্তানমেৱ.

অতিথী নো তে হোন্তীতি তে অম্হাকং আগন্তুকা নৱকা পাহুনকা হোন্তীতি অত্থো. পৰিযাপুণামীতি জানামি. অপৰিমাণৱণ্ণোতি তথাৰূপেনেৱ সব্বঞ্ঞুনাপি অপ্পমেয্যৱণ্ণো, পগেৱ মাদিসেনাতি দস্সেতি. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘বুদ্ধোপি বুদ্ধস্স ভণেয্য ৱণ্ণং,

কপ্পম্পি চে অঞ্ঞমভাসমানো;

খীযেথ কপ্পো চিৰদীঘমন্তৰে,

ৱণ্ণো ন খীযেথ তথাগতস্সা’’তি.

ইমং পন গুণকথং সুত্ৱা তে ব্ৰাহ্মণা চিন্তযিংসু ‘‘যথা, চঙ্কী, সমণস্স গোতমস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অনোমগুণো সো ভৱং গোতমো, এৱং তস্স গুণে জানমানেন খো পন ইমিনা অতিচিৰং অধিৱাসিতং, হন্দ নং অনুৱত্তামা’’তি অনুৱত্তমানা ‘‘তেন হি, ভো’’তিআদিমাহংসু.

৪২৬. ওপাতেতীতি পৱেসেতি. সংপুৰেক্খৰোন্তীতি পুত্তমত্তনত্তমত্তম্পি সমানং পুৰতো কত্ৱা ৱিচৰন্তি.

৪২৭. মন্তপদন্তি মন্তাযেৱ মন্তপদং, ৱেদোতি অত্থো. ইতিহিতিহ পৰম্পৰাযাতি এৱং কিৰ এৱং কিৰাতি পৰম্পৰভাৱেন আগতন্তি দীপেতি. পিটকসম্পদাযাতি পাৱচনসঙ্খাতসম্পত্তিযা. সাৱিত্তিআদীহি ছন্দবন্ধেহি চ ৱগ্গবন্ধেহি চ সম্পাদেত্ৱা আগতন্তি দস্সেতি. তত্থ চাতি তস্মিং মন্তপদে. পৱত্তাৰোতি পৱত্তযিতাৰো. যেসন্তি যেসং সন্তকং. মন্তপদন্তি ৱেদসঙ্খাতং মন্তমেৱ. গীতন্তি অট্ঠকাদীহি দসহি পোৰাণকব্ৰাহ্মণেহি পদসম্পত্তিৱসেন সজ্ঝাযিতং. পৱুত্তন্তি অঞ্ঞেসং ৱুত্তং, ৱাচিতন্তি অত্থো. সমিহিতন্তি সমুপব্যূড়্হং ৰাসিকতং, পিণ্ডং কত্ৱা ঠপিতন্তি অত্থো. তদনুগাযন্তীতি এতৰহি ব্ৰাহ্মণা তং তেহি পুব্বে গীতং অনুগাযন্তি অনুসজ্ঝাযন্তি ৱাদেন্তি. তদনুভাসন্তীতি তং অনুভাসন্তি, ইদং পুৰিমস্সেৱ ৱেৱচনং. ভাসিতমনুভাসন্তীতি তেহি ভাসিতং সজ্ঝাযিতং অনুসজ্ঝাযন্তি. ৱাচিতমনুৱাচেন্তীতি তেহি অঞ্ঞেসং ৱাচিতং অনুৱাচেন্তি. সেয্যথিদন্তি তে কতমেতি অত্থো. অট্ঠকোতিআদীনি তেসং নামানি, তে কিৰ দিব্বেন চক্খুনা ওলোকেত্ৱা পৰূপঘাতং অকত্ৱা কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধস্স ভগৱতো পাৱচনেন সহ সংসন্দেত্ৱা মন্তে গন্থেসুং, অপৰাপৰে পন ব্ৰাহ্মণা পাণাতিপাতাদীনি পক্খিপিত্ৱা তযো ৱেদে ভিন্দিত্ৱা বুদ্ধৱচনেন সদ্ধিং ৱিৰুদ্ধে অকংসু.

৪২৮. অন্ধৱেণীতি অন্ধপৱেণী. একেন হি চক্খুমতা গহিতযট্ঠিযা কোটিং একো অন্ধো গণ্হাতি, তং অন্ধং অঞ্ঞো, তং অঞ্ঞোতি এৱং পণ্ণাস সট্ঠি অন্ধা পটিপাটিযা ঘটিতা অন্ধৱেণীতি ৱুচ্চতি. পৰম্পৰাসংসত্তাতি অঞ্ঞমঞ্ঞং লগ্গা, যট্ঠিগ্গাহকেনপি চক্খুমতা ৱিৰহিতাতি অত্থো. একো কিৰ ধুত্তো অন্ধগণং দিস্ৱা ‘‘অসুকস্মিং নাম গামে খজ্জভোজ্জং সুলভ’’ন্তি উস্সাহেত্ৱা তেহি ‘‘তত্থ নো সামি নেহি, ইদং নাম তে দেমা’’তি ৱুত্তে লঞ্জং গহেত্ৱা অন্তৰামগ্গে মগ্গা ওক্কম্ম মহন্তং গচ্ছং অনুপৰিগন্ত্ৱা পুৰিমস্স হত্থেন পচ্ছিমস্স কচ্ছং গণ্হাপেত্ৱা ‘‘কিঞ্চি কম্মং অত্থি, গচ্ছথ তাৱ তুম্হে’’তি ৱত্ৱা পলাযি. তে দিৱসম্পি গন্ত্ৱা মগ্গং অৱিন্দমানা ‘‘কহং, ভো, চক্খুমা কহং মগ্গো’’তি পৰিদেৱিত্ৱা মগ্গং অৱিন্দমানা তত্থেৱ মৰিংসু. তে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পৰম্পৰাসংসত্তা’’তি. পুৰিমোপীতি পুৰিমেসু দসসু ব্ৰাহ্মণেসু একোপি. মজ্ঝিমোপীতি মজ্ঝে আচৰিযপাচৰিযেসু একোপি. পচ্ছিমোপীতি ইদানি ব্ৰাহ্মণেসু একোপি.

পঞ্চ খোতি পাড়িআগতেসু দ্ৱীসু অঞ্ঞেপি এৱৰূপে তযো পক্খিপিত্ৱা ৱদতি. দ্ৱেধাৱিপাকাতি ভূতৱিপাকা ৱা অভূতৱিপাকা ৱা. নালমেত্থাতি, ভাৰদ্ৱাজ, সচ্চং অনুৰক্খিস্সামীতি পটিপন্নেন ৱিঞ্ঞুনা ‘‘যং মযা গহিতং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি এত্থ একংসেনেৱ নিট্ঠং গন্তুং নালং ন যুত্তন্তি উপৰি পুচ্ছায মগ্গং ৱিৱৰিত্ৱা ঠপেসি.

৪৩০. ইধ, ভাৰদ্ৱাজ, ভিক্খূতি জীৱকসুত্তে (ম. নি. ২.৫১ আদযো) ৱিয মহাৱচ্ছসুত্তে (ম. নি. ২.১৯৩ আদযো) ৱিয চ অত্তানঞ্ঞেৱ সন্ধায ৱদতি. লোভনীযেসু ধম্মেসূতি লোভধম্মেসু. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো.

৪৩২. সদ্ধং নিৱেসেতীতি ওকপ্পনিযসদ্ধং নিৱেসেতি. উপসঙ্কমতীতি উপগচ্ছতি. পযিৰুপাসতীতি সন্তিকে নিসীদতি. সোতন্তি পসাদসোতং ওদহতি. ধম্মন্তি দেসনাধম্মং সুণাতি. ধাৰেতীতি পগুণং কত্ৱা ধাৰেতি. উপপৰিক্খতীতি অত্থতো চ কাৰণতো চ ৱীমংসতি. নিজ্ঝানং খমন্তীতি ওলোকনং খমন্তি, ইধ সীলং কথিতং, ইধ সমাধীতি এৱং উপট্ঠহন্তীতি অত্থো. ছন্দোতি কত্তুকম্যতা ছন্দো. উস্সহতীতি ৱাযমতি. তুলেতীতি অনিচ্চাদিৱসেন তীৰেতি. পদহতীতি মগ্গপধানং পদহতি. কাযেন চেৱ পৰমসচ্চন্তি সহজাতনামকাযেন চ নিব্বানং সচ্ছিকৰোতি, পঞ্ঞায চ কিলেসে নিব্বিজ্ঝিত্ৱা তদেৱ ৱিভূতং পাকটং কৰোন্তো পস্সতি.

৪৩৩. সচ্চানুবোধোতি মগ্গানুবোধো. সচ্চানুপ্পত্তীতি ফলসচ্ছিকিৰিযা. তেসংযেৱাতি হেট্ঠা ৱুত্তানং দ্ৱাদসন্নং, এৱং দীঘং মগ্গৱাদং অনুলোমেতি, তস্মা নাযমত্থো. অযং পনেত্থ অত্থো – তেসংযেৱাতি তেসং মগ্গসম্পযুত্তধম্মানং. পধানন্তি মগ্গপধানং. তঞ্হি ফলসচ্ছিকিৰিযসঙ্খাতায সচ্চানুপ্পত্তিযা বহুকাৰং, মগ্গে অসতি ফলাভাৱতোতি. ইমিনা নযেন সব্বপদেসু অত্থো ৱেদিতব্বো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

চঙ্কীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.