৪. চতুত্থনিব্বানপটিসংযুত্তসুত্তৱণ্ণনা
৭৪. চতুত্থে অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি তদা কিৰ ভগৱতা অনেকপৰিযাযেন সন্দস্সনাদিৱসেন নিব্বানপটিসংযুত্তায ধম্মদেসনায কতায তেসং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘অযং তাৱ ভগৱতা অমতমহানিব্বানধাতুযা অনেকাকাৰৱোকাৰং আনিসংসং দস্সেন্তেন অনঞ্ঞসাধাৰণো আনুভাৱো পকাসিতো, অধিগমূপাযো পনস্সা ন ভাসিতো, কথং নু খো পটিপজ্জন্তেহি অম্হেহি অযং অধিগন্তব্বা’’তি. অথ ভগৱা তেসং ভিক্খূনং এতং যথাৱুত্তপৰিৱিতক্কসঙ্খাতং অত্থং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি তণ্হাৱসেন কত্থচি অনিস্সিতস্স পস্সদ্ধকাযচিত্তস্স ৱীথিপটিপন্নৱিপস্সনস্স অৰিযমগ্গেন অনৱসেসতো তণ্হাপহানেন নিব্বানাধিগমৱিভাৱনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ নিস্সিতস্স চলিতন্তি ৰূপাদিসঙ্খাৰে তণ্হাদিট্ঠীহি নিস্সিতস্স চলিতং ‘‘এতং মম, এসো মে অত্তা’’তি তণ্হাদিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং হোতি. অপ্পহীনতণ্হাদিট্ঠিকস্স হি পুগ্গলস্স সুখাদীসু উপ্পন্নেসু তানি অভিভুয্য ৱিহৰিতুং অসক্কোন্তস্স ‘‘মম ৱেদনা, অহং ৱেদিযামী’’তিআদিনা তণ্হাদিট্ঠিগাহৱসেন কুসলপ্পৱত্তিতো চিত্তসন্তানস্স চলনং কম্পনং, অৱক্খলিতং ৱা হোতীতি অত্থো. অনিস্সিতস্স চলিতং নত্থীতি যো পন ৱিসুদ্ধিপটিপদং পটিপজ্জন্তো সমথৱিপস্সনাহি তণ্হাদিট্ঠিযো ৱিক্খম্ভেত্ৱা অনিচ্চাদিৱসেন সঙ্খাৰে সম্মসন্তো ৱিহৰতি, তস্স তং অনিস্সিতস্স যথাৱুত্তং চলিতং অৱক্খলিতং, ৱিপ্ফন্দিতং ৱা নত্থি কাৰণস্স সুৱিক্খম্ভিতত্তা.
চলিতে অসতীতি যথাৱুত্তে চলিতে অসতি যথা তণ্হাদিট্ঠিগাহা নপ্পৱত্তন্তি, তথা ৱীথিপটিপন্নায ৱিপস্সনায তং উস্সুক্কন্তস্স. পস্সদ্ধীতি ৱিপস্সনাচিত্তসহজাতানং কাযচিত্তানং সাৰম্ভকৰকিলেসৱূপসমিনী দুৱিধাপি পস্সদ্ধি হোতি. পস্সদ্ধিযা সতি নতি ন হোতীতি পুব্বেনাপৰং ৱিসেসযুত্তায পস্সদ্ধিযা সতি অনৱজ্জসুখাধিট্ঠানং সমাধিং ৱড্ঢেত্ৱা তং পঞ্ঞায সমৱাযকৰণেন সমথৱিপস্সনং যুগনদ্ধং যোজেত্ৱা মগ্গপৰম্পৰায কিলেসে খেপেন্তস্স কামভৱাদীসু নমনতো ‘‘নতী’’তি লদ্ধনামা তণ্হা অৰহত্তমগ্গক্খণে অনৱসেসতো ন হোতি, অনুপ্পত্তিধম্মতং আপাদিতত্তা ন উপ্পজ্জতীতি অত্থো.
নতিযা অসতীতি অৰহত্তমগ্গেন তণ্হায সুপ্পহীনত্তা ভৱাদিঅত্থায আলযনিকন্তি পৰিযুট্ঠানে অসতি. আগতিগতি ন হোতীতি পটিসন্ধিৱসেন ইধ আগতি আগমনং চুতিৱসেন গতি ইতো পৰলোকগমনং পেচ্চভাৱো ন হোতি ন পৱত্ততি. আগতিগতিযা অসতীতি ৱুত্তনযেন আগতিযা চ গতিযা চ অসতি. চুতূপপাতো ন হোতীতি অপৰাপৰং চৱনুপপজ্জনং ন হোতি ন পৱত্ততি. অসতি হি কিলেসৱট্টে কম্মৱট্টং পচ্ছিন্নমেৱ, পচ্ছিন্নে চ তস্মিং কুতো ৱিপাকৱট্টস্স সম্ভৱো. তেনাহ – ‘‘চুতূপপাতে অসতি নেৱিধ ন হুৰ’’ন্তিআদি. তত্থ যং ৱত্তব্বং, তং হেট্ঠা বাহিযসুত্তে ৱিত্থাৰতো ৱুত্তমেৱ. তস্মা তত্থ ৱুত্তনযেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো.
ইতি ভগৱা ইধাপি তেসং ভিক্খূনং অনৱসেসতো ৱট্টদুক্খৱূপসমহেতুভূতং অমতমহানিব্বানস্স আনুভাৱং সম্মাপটিপত্তিযা পকাসেতি.
চতুত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.