৭. পপঞ্চখযসুত্তৱণ্ণনা

৬৭. সত্তমে পপঞ্চসঞ্ঞাসঙ্খাপহানন্তি পপঞ্চেন্তি যত্থ সযং উপ্পন্না, তং সন্তানং ৱিত্থাৰেন্তি চিৰং ঠপেন্তীতি পপঞ্চা, কিলেসা. ৱিসেসতো ৰাগদোসমোহতণ্হাদিট্ঠিমানা. তথা হি ৱুত্তং –

‘‘ৰাগো পপঞ্চো, দোসো পপঞ্চো, মোহো পপঞ্চো, তণ্হা পপঞ্চো, দিট্ঠি পপঞ্চো, মানো পপঞ্চো’’তি. –

অপিচ সংকিলেসট্ঠো পপঞ্চট্ঠো, কচৱৰট্ঠো পপঞ্চট্ঠো. তত্থ ৰাগপপঞ্চস্স সুভসঞ্ঞা নিমিত্তং, দোসপপঞ্চস্স আঘাতৱত্থু, মোহপপঞ্চস্স আসৱা, তণ্হাপপঞ্চস্স ৱেদনা, দিট্ঠিপপঞ্চস্স সঞ্ঞা, মানপপঞ্চস্স ৱিতক্কো নিমিত্তং. তেহি পপঞ্চেহি সহগতা সঞ্ঞা পপঞ্চসঞ্ঞা. পপঞ্চসঞ্ঞানং সঙ্খা ভাগা কোট্ঠাসা পপঞ্চসঞ্ঞাসঙ্খা. অত্থতো সদ্ধিং নিমিত্তেহি তংতংপপঞ্চস্স পক্খিযো কিলেসগণো. সঞ্ঞাগহণঞ্চেত্থ তস্স নেসং সাধাৰণহেতুভাৱেন. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘সঞ্ঞানিদানা হি পপঞ্চসঙ্খা’’তি (সু. নি. ৮৮০). তেসং পহানং, তেন তেন মগ্গেন ৰাগাদিকিলেসানং সমুচ্ছেদনন্তি অত্থো.

তদা হি ভগৱা অতীতাসু অনেককোটিসতসহস্সসঙ্খাসু অত্তনো জাতীসু অনত্থস্স নিমিত্তভূতে কিলেসে ইমস্মিং চৰিমভৱে অৰিযমগ্গেন বোধিমণ্ডে সৱাসনে পহীনে পচ্চৱেক্খিত্ৱা সত্তসন্তানঞ্চ কিলেসচৰিতং ৰাগাদিকিলেসসংকিলিট্ঠং কঞ্জিযপুণ্ণলাবুং ৱিয তক্কভৰিতচাটিং ৱিয ৱসাপীতপিলোতিকং ৱিয চ দুব্বিনিমোচিযং দিস্ৱা ‘‘এৱং গহনং নামিদং কিলেসৱট্টং অনাদিকালভাৱিতং ময্হং অনৱসেসং পহীনং, অহো সুপ্পহীন’’ন্তি উপ্পন্নপীতিপামোজ্জো উদানং উদানেসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো ভগৱা অত্তনো পপঞ্চসঞ্ঞাসঙ্খাপহানং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসী’’তি.

তত্থ যস্স পপঞ্চা ঠিতি চ নত্থীতি যস্মা ভগৱা অত্তানমেৱ পৰং ৱিয কত্ৱা নিদ্দিসতি তস্মা যস্স অগ্গপুগ্গলস্স ৱুত্তলক্খণা পপঞ্চা, তেহি কতা সংসাৰে ঠিতি চ নত্থি. নেত্তিযং পন ‘‘ঠিতি নাম অনুসযো’’তি (নেত্তি. ২৭) ৱুত্তং. অনুসযো হি ভৱপৱত্তিযা মূলন্তি. সত্তে সংসাৰে পপঞ্চেন্তীতি পপঞ্চা. ‘‘পপঞ্চট্ঠিতী’’তি চ পাঠো. তস্সত্থো – পপঞ্চানং ঠিতি ৱিজ্জমানতা মগ্গেন অসমুচ্ছেদো পপঞ্চট্ঠিতি, পপঞ্চা এৱ ৱা অৱসিট্ঠকুসলাকুসলৱিপাকানং পৱত্তিযা হেতুভাৱতো ৱট্টস্স ঠিতি পপঞ্চট্ঠিতি, সা যস্স অগ্গপুগ্গলস্স নত্থি. সন্দানং পলিঘঞ্চ ৱীতিৱত্তোতি যো বন্ধনট্ঠেন সন্তানসদিসত্তা ‘‘সন্দান’’ন্তি লদ্ধনামা তণ্হাদিট্ঠিযো, নিব্বাননগৰপৱেসনিসেধনতো পলিঘসদিসত্তা পলিঘসঙ্খাতং অৱিজ্জঞ্চ ৱীতিৱত্তো সৱাসনপহানেন ৱিসেসতো অতিক্কন্তো. অপৰে পন কোধং ‘‘সন্দান’’ন্তি ৱদন্তি, তং ন গহেতব্বং. সো হি ‘‘পৰাভিসজ্জনী’’তি ৱুত্তোতি.

তং নিত্তণ্হং মুনিং চৰন্তন্তি তং সব্বথাপি তণ্হাভাৱেন নিত্তণ্হং, উভযলোকমুননতো অত্তহিতপৰহিতমুননতো চ মুনিং, একন্তেনেৱ সব্বসত্তহিতত্থং চতূহি ইৰিযাপথেহি নানাসমাপত্তিচাৰেহি অনঞ্ঞসাধাৰণেন ঞাণচাৰেন চ চৰন্তং. নাৱজানাতি সদেৱকোপি লোকোতি সব্বো সপঞ্ঞজাতিকো সত্তলোকো সদেৱকোপি সব্ৰহ্মকোপি ন কদাচিপি অৱজানাতি ন পৰিভোতি, অথ খো অযমেৱ লোকে অগ্গো সেট্ঠো উত্তমো পৱৰোতি গৰুং কৰোন্তো সক্কচ্চং পূজাসক্কাৰনিৰতো হোতীতি.

সত্তমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.