৪. দুতিযসত্তসুত্তৱণ্ণনা
৬৪. চতুত্থে অন্ধীকতাতি কামা নাম অনন্ধম্পি অন্ধং কৰোন্তি.
যথাহ –
‘‘লুদ্ধো অত্থং ন জানাতি, লুদ্ধো ধম্মং ন পস্সতি;
অন্ধতমং তদা হোতি, যং লোভো সহতে নৰ’’ন্তি. (ইতিৱু. ৮৮; মহানি. ৫; চূড়নি. খগ্গৱিসাণসুত্তনিদ্দেস ১২৮) –
তস্মা কামেন অনন্ধাপি অন্ধা কতাতি অন্ধীকতা. সেসং অনন্তৰসুত্তে ৱুত্তনযমেৱ. তত্থ হি মনুস্সানং পৱত্তি ভিক্খূহি দিস্ৱা ভগৱতো আৰোচিতা, ইধ ভগৱতা সামংযেৱ দিট্ঠাতি অযমেৱ ৱিসেসো. সত্থা সাৱত্থিতো নিক্খমিত্ৱা জেতৱনং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অচিৰৱতিযং নদিযং মচ্ছবন্ধেহি ওড্ডিতং কুমিনং পৱিসিত্ৱা নিক্খন্তুং অসক্কোন্তে বহূ মচ্ছে পস্সি, ততো অপৰভাগে একং খীৰপকং ৱচ্ছং গোৰৱং কত্ৱা অনুবন্ধিত্ৱা থঞ্ঞপিপাসায গীৱং পসাৰেত্ৱা মাতু অন্তৰসত্থিযং মুখং উপনেন্তং পস্সি. অথ ভগৱা ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা পাদে পক্খালেত্ৱা পঞ্ঞত্তৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো পচ্ছিমং ৱত্থুদ্ৱযং পুৰিমস্স উপমানভাৱেন গহেত্ৱা ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ কামন্ধাতি ৱত্থুকামেসু কিলেসকামেন অন্ধা ৱিচক্খুকা কতা. জালসঞ্ছন্নাতি সকত্তভাৱপৰত্তভাৱেসু অজ্ঝত্তিকবাহিৰাযতনেসু, তন্নিস্সিতেসু চ ধম্মেসু অতীতাদিৱসেন অনেকভেদভিন্নেসু হেট্ঠুপৰিযৱসেন অপৰাপৰং উপ্পত্তিযা অন্তোগধানং অনত্থাৱহতো চ জালভূতায তণ্হায সুখুমচ্ছিদ্দেন জালেন পৰিৱুতো ৱিয উদকৰহদো সঞ্ছন্না পলিগুণ্ঠিতা অজ্ঝোত্থটা. তণ্হাছদনছাদিতাতি তণ্হাসঙ্খাতেন ছদনেন সেৱালপণকেন ৱিয উদকং ছাদিতা, পটিচ্ছন্না পিহিতাতি অত্থো. পদদ্ৱযেনাপি কামচ্ছন্দনীৱৰণনিৱাৰিতকুসলচিত্তাচাৰতং দস্সেতি.
পমত্তবন্ধুনা বদ্ধাতি কিলেসমাৰেন দেৱপুত্তমাৰেন চ বদ্ধা. যদগ্গেন হি কিলেসমাৰেন বদ্ধা, তদগ্গেন দেৱপুত্তমাৰেনপি বদ্ধা নাম হোন্তি. ৱুত্তঞ্হেতং –
‘‘অন্তলিক্খচৰো পাসো, য্ৱাযং চৰতি মানসো;
তেন তং বাধযিস্সামি, ন মে সমণ মোক্খসী’’তি. (সং. নি. ১.১৫১; মহাৱ. ৩৩);
নমুচি কণ্হো পমত্তবন্ধূতি তীণি মাৰস্স নামানি. দেৱপুত্তমাৰোপি হি কিলেসমাৰো ৱিয অনত্থেন পমত্তে সত্তে বন্ধতীতি পমত্তবন্ধু. ‘‘পমত্তা বন্ধনে বদ্ধা’’তিপি পঠন্তি. তত্থ বন্ধনেতি কামগুণবন্ধনেতি অত্থো. বদ্ধাতি নিযমিতা. যথা কিং? মচ্ছাৱ কুমিনামুখে যথা নাম মচ্ছবন্ধকেন ওড্ডিতস্স কুমিনস্স মুখে পৱিট্ঠা মচ্ছা তেন বদ্ধা হুত্ৱা মৰণমন্ৱেন্তি পাপুণন্তি, এৱমেৱ মাৰেন ওড্ডিতেন কামগুণবন্ধনেন বদ্ধা ইমে সত্তা জৰামৰণমন্ৱেন্তি. ৱচ্ছো খীৰপকোৱ মাতৰং যথা খীৰপাযী তৰুণৱচ্ছো অত্তনো মাতৰং অন্ৱেতি অনুগচ্ছতি, ন অঞ্ঞং এৱং মাৰবন্ধনবদ্ধা সত্তা সংসাৰে পৰিব্ভমন্তা মৰণমেৱ অন্ৱেন্তি অনুগচ্ছন্তি, ন অজৰং অমৰণং নিব্বানন্তি অধিপ্পাযো.
চতুত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.