২. সত্তজটিলসুত্তৱণ্ণনা

৫২. দুতিযে বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকেতি পাসাদদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি, ন ৱিহাৰদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স. সো কিৰ পাসাদো লোহপাসাদো ৱিয সমন্তা চতুদ্ৱাৰকোট্ঠকপৰিৱুতো পাকাৰপৰিক্খিত্তো. তেসু পাচীনদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি পাসাদচ্ছাযাযং পাচীনলোকধাতুং ওলোকেন্তো পঞ্ঞত্তৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো হোতি. জটিলাতি জটাৱন্তো তাপসৱেসধাৰিনো. নিগণ্ঠাতি সেতপটনিগণ্ঠৰূপধাৰিনো. একসাটকাতি একসাটকনিগণ্ঠা ৱিয একং পিলোতিকখণ্ডং হত্থে বন্ধিত্ৱা তেনাপি সৰীৰস্স পুৰিমভাগং পটিচ্ছাদেত্ৱা ৱিচৰণকা. পৰূড়্হকচ্ছনখলোমাতি পৰূড়্হকচ্ছলোমা পৰূড়্হনখা পৰূড়্হঅৱসেসলোমা চ, কচ্ছাদীসু দীঘলোমা দীঘনখা চাতি অত্থো. খাৰিৱিৱিধমাদাযাতি ৱিৱিধং খাৰাদিনানপ্পকাৰং পব্বজিতপৰিক্খাৰভণ্ডিকং গহেত্ৱা. অৱিদূৰে অতিক্কমন্তীতি ৱিহাৰস্স অৱিদূৰমগ্গেন নগৰং পৱিসন্তি.

ৰাজাহং, ভন্তে, পসেনদি কোসলোতি অহং, ভন্তে, ৰাজা পসেনদি কোসলো, ময্হং নামং তুম্হে জানাথাতি. কস্মা পন ৰাজা লোকে অগ্গপুগ্গলস্স সন্তিকে নিসিন্নো এৱৰূপানং নগ্গনিস্সিৰীকানং অঞ্জলিং পগ্গণ্হাতীতি? সঙ্গণ্হনত্থায. এৱঞ্হিস্স অহোসি ‘‘সচাহং এত্তকম্পি এতেসং ন কৰিস্সামি, মযং পুত্তদাৰং পহায এতস্সত্থায দুব্ভোজনদুক্খসেয্যাদীনি অনুভোম, অযং অম্হাকং নিপচ্চকাৰমত্তম্পি ন কৰোতি. তস্মিঞ্হি কতে অম্হে ‘ওচৰকা’তি জনো অগ্গহেত্ৱা ‘পব্বজিতা’ইচ্চেৱ সঞ্জানিস্সতি, কিং ইমস্স ভূতত্থকথনেনাতি অত্তনা দিট্ঠং সুতং পটিচ্ছাদেত্ৱা ন কথেয্যুং, এৱং কতে পন অনিগূহিত্ৱা কথেস্সন্তী’’তি. অপিচ সত্থু অজ্ঝাসযজাননত্থম্পি এৱমকাসীতি. ৰাজা কিৰ ভগৱন্তং উপসঙ্কমন্তোপি কতিপযকালং সম্মাসম্বোধিং ন সদ্দহি. তেনস্স এৱং অহোসি ‘‘যদি ভগৱা সব্বং জানাতি, মযা ইমেসং নিপচ্চকাৰং কত্ৱা ‘ইমে অৰহন্তো’তি ৱুত্তে নানুজানেয্য, অথ মং অনুৱত্তন্তো অনুজানেয্য, কুতো তস্স সব্বঞ্ঞুতা’’তি. এৱং সো সত্থু অজ্ঝাসযজাননত্থং তথা অকাসি. ভগৱা পন ‘‘উজুকমেৱ ‘ন ইমে সমণা ওচৰকা’তি ৱুত্তে যদিপি ৰাজা সদ্দহতি, মহাজনো পন তমত্থং অজানন্তো ন সদ্দহেয্য, সমণো গোতমো ‘ৰাজা অত্তনো কথং সুণাতী’তি যং কিঞ্চি মুখাৰুড়্হং কথেতী’তি ৱদেয্য, তদস্স দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায সংৱত্তেয্য, অঞ্ঞো চ গুড়্হকম্মং ৱিৱটং কতং ভৱেয্য, সযমেৱ ৰাজা তেসং ওচৰকভাৱং কথেস্সতী’’তি ঞত্ৱা ‘‘দুজ্জানং খো এত’’ন্তিআদিমাহ.

তত্থ কামভোগিনাতি ইমিনা পন ৰাগাভিভৱং, উভযেনাপি ৱিক্খিত্তচিত্ততং দস্সেতি. পুত্তসম্বাধসযনন্তি পুত্তেহি সম্বাধসযনং. এত্থ চ পুত্তসীসেন দাৰপৰিগ্গহং, পুত্তদাৰেসু উপ্পিলাৱিতেন তেসং ঘৰাৱাসাদিহেতু সোকাভিভৱেন চিত্তস্স সংকিলিট্ঠতং দস্সেতি. কাসিকচন্দনন্তি সণ্হচন্দনং, কাসিকৱত্থঞ্চ চন্দনঞ্চাতি ৱা অত্থো. মালাগন্ধৱিলেপনন্তি ৱণ্ণগন্ধত্থায মালা, সুগন্ধভাৱত্থায গন্ধং, ছৱিৰাগকৰণত্থায ৱিলেপনং ধাৰেন্তেন. জাতৰূপৰজতন্তি সুৱণ্ণঞ্চেৱ অৱসিট্ঠধনঞ্চ. সাদিযন্তেনাতি পটিগ্গণ্হন্তেন. সব্বেনপি কামেসু অভিগিদ্ধভাৱমেৱ পকাসেতি.

সংৱাসেনাতি সহৱাসেন. সীলং ৱেদিতব্বন্তি ‘‘অযং পেসলো ৱা দুস্সীলো ৱা’’তি সংৱসন্তেন একস্মিং ঠানে সহ ৱসন্তেন জানিতব্বো. তঞ্চ খো দীঘেন অদ্ধুনা ন ইত্তৰন্তি তঞ্চ সীলং দীঘেন কালেন ৱেদিতব্বং, ন ইত্তৰেন. কতিপযদিৱসে হি সঞ্ঞতাকাৰো সংৱুতিন্দ্ৰিযাকাৰো চ হুত্ৱা সক্কা দস্সেতুং. মনসি কৰোতা নো অমনসি কৰোতাতি তম্পি ‘‘সীলমস্স পৰিগ্গণ্হিস্সামী’’তি মনসি কৰোন্তেন পচ্চৱেক্খন্তেন সক্কা জানিতুং, ন ইতৰেন. পঞ্ঞৱতাতি তম্পি সপ্পঞ্ঞেনেৱ পণ্ডিতেন. বালো হি মনসি কৰোন্তোপি জানিতুং ন সক্কোতি. সংৱোহাৰেনাতি কথনেন.

‘‘যো হি কোচি মনুস্সেসু, ৱোহাৰং উপজীৱতি;

এৱং ৱাসেট্ঠ জানাহি, ৱাণিজো সো ন ব্ৰাহ্মণো’’তি. (সু. নি. ৬১৯) –

এত্থ হি ৱাণিজ্জং ৱোহাৰো নাম. ‘‘চত্তাৰো অৰিযৱোহাৰা’’তি (দী. নি. ৩.৩১৩) এত্থ চেতনা. ‘‘সঙ্খা সমঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি ৱোহাৰো’’তি (ধ. স. ১৩১৩-১৩১৫) এত্থ পঞ্ঞত্তি. ‘‘ৱোহাৰমত্তেন সো ৱোহৰেয্যা’’তি (সং. নি. ১.২৫) এত্থ কথা ৱোহাৰো. ইধাপি সো এৱ অধিপ্পেতো. একচ্চস্স হি সম্মুখাকথা পৰম্মুখাকথায ন সমেতি, পৰম্মুখাকথা সম্মুখাকথায, তথা পুৰিমকথা পচ্ছিমকথায, পচ্ছিমকথা চ পুৰিমকথায. সো কথেন্তোযেৱ সক্কা জানিতুং ‘‘অসুচি এসো পুগ্গলো’’তি. সুচিসীলস্স পন পুৰিমং পচ্ছিমেন, পচ্ছিমঞ্চ পুৰিমেন, সম্মুখা কথিতঞ্চ পৰম্মুখা কথিতেন, পৰম্মুখা কথিতঞ্চ সম্মুখা কথিতেন সমেতি, তস্মা কথেন্তেন সক্কা সুচিভাৱো জানিতুন্তি পকাসেন্তো আহ – ‘‘সংৱোহাৰেন সোচেয্যং ৱেদিতব্ব’’ন্তি.

থামোতি ঞাণথামো. যস্স হি ঞাণথামো নত্থি, সো উপ্পন্নেসু উপদ্দৱেসু গহেতব্বগহণং কত্তব্বকৰণং অপস্সন্তো অদ্ৱাৰিকং ঘৰং পৱিট্ঠো ৱিয চৰতি. তেনাহ – ‘‘আপদাসু খো, মহাৰাজ,থামো ৱেদিতব্বো’’তি. সাকচ্ছাযাতি সহকথায. দুপ্পঞ্ঞস্স হি কথা উদকে গেণ্ডু ৱিয উপ্লৱতি, পঞ্ঞৱতো কথেন্তস্স পটিভানং অনন্তং হোতি. উদকৱিপ্ফন্দনেনেৱ হি মচ্ছো খুদ্দকো মহন্তো ৱাতি পঞ্ঞাযতি.

ইতি ভগৱা ৰঞ্ঞো উজুকমেৱ তে ‘‘ইমে নামা’’তি অৱত্ৱা অৰহন্তানং অনৰহন্তানঞ্চ জাননূপাযং পকাসেসি. ৰাজা তং সুত্ৱা ভগৱতো সব্বঞ্ঞুতায দেসনাৱিলাসেন চ অভিপ্পসন্নো ‘‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে’’তিআদিনা অত্তনো পসাদং পকাসেত্ৱা ইদানি তে যাথাৱতো ভগৱতো আৰোচেন্তো ‘‘এতে, ভন্তে, মম পুৰিসা চৰা’’তিআদিমাহ. তত্থ চৰাতি অপব্বজিতা এৱ পব্বজিতৰূপেন ৰট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জন্তা পটিচ্ছন্নকম্মন্তত্তা. ওচৰকাতি হেট্ঠা চৰকা. চৰা হি পব্বতমত্থকেন চৰন্তাপি হেট্ঠা চৰকাৱ নিহীনকম্মত্তা. অথ ৱা ওচৰকাতি চৰপুৰিসা. ওচৰিত্ৱাতি অৱচৰিত্ৱা ৱীমংসিত্ৱা, তস্মিং তস্মিং দেসে তং তং পৱত্তিং ঞত্ৱাতি অত্থো. ওসাৰিস্সামীতি পটিপজ্জিস্সামি, কৰিস্সামীতি অত্থো. ৰজোজল্লন্তি ৰজঞ্চ মলঞ্চ. পৱাহেত্ৱাতি সুট্ঠু ৱিক্খালনৱসেন অপনেত্ৱা. কপ্পিতকেসমস্সূতি অলঙ্কাৰসত্থে ৱুত্তৱিধিনা কপ্পকেহি ছিন্নকেসমস্সূ. কামগুণেহীতি কামকোট্ঠাসেহি, কামবন্ধনেহি ৱা সমপ্পিতাতি সুট্ঠু অপ্পিতা অল্লীনা. সমঙ্গিভূতাতি সহভূতা. পৰিচাৰেস্সন্তীতি ইন্দ্ৰিযানি সমন্ততো চাৰেস্সন্তি কীড়াপেস্সন্তি ৱা.

এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং তেসং ৰাজপুৰিসানং অত্তনো উদৰস্স কাৰণা পব্বজিতৱেসেন লোকৱঞ্চনসঙ্খাতং অত্থং ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি ইমং পৰাধীনতাপৰৱঞ্চনতাপটিক্খেপৱিভাৱনং উদানং উদানেসি.

তত্থ ন ৱাযমেয্য সব্বত্থাতি দূতেয্যওচৰককম্মাদিকে সব্বস্মিং পাপধম্মে ইমে ৰাজপুৰিসা ৱিয পব্বজিতো ন ৱাযমেয্য, ৱাযামং উস্সাহং ন কৰেয্য, সব্বত্থ যত্থ কত্থচি ৱাযামং অকত্ৱা অপ্পমত্তকেপি পুঞ্ঞস্মিংযেৱ ৱাযমেয্যাতি অধিপ্পাযো. নাঞ্ঞস্স পুৰিসো সিযাতি পব্বজিতৰূপেন অঞ্ঞস্স পুগ্গলস্স সেৱকপুৰিসো ন সিযা. কস্মা? এৱৰূপস্সপি ওচৰকাদিপাপকম্মস্স কত্তব্বত্তা. নাঞ্ঞং নিস্সায জীৱেয্যাতি অঞ্ঞং পৰং ইস্সৰাদিং নিস্সায ‘‘তপ্পটিবদ্ধং মে সুখদুক্খ’’ন্তি এৱংচিত্তো হুত্ৱা ন জীৱিকং পৱত্তেয্য, অত্তদীপো অত্তসৰণো অনঞ্ঞসৰণো এৱ ভৱেয্য. অথ ৱা অনত্থাৱহতো ‘‘ওচৰণ’’ন্তি লদ্ধনামকত্তা অঞ্ঞং অকুসলকম্মং নিস্সায ন জীৱেয্য. ধম্মেন ন ৱণিং চৰেতি ধনাদিঅত্থায ধম্মং ন কথেয্য. যো হি ধনাদিহেতু পৰেসং ধম্মং দেসেতি, সো ধম্মেন ৱাণিজ্জং কৰোতি নাম, এৱং ধম্মেন তং ন চৰেয্য. অথ ৱা ধনাদীনং অত্থায কোসলৰঞ্ঞো পুৰিসো ৱিয ওচৰকাদিকম্মং কৰোন্তো পৰেহি অনাসঙ্কনীযতায পব্বজ্জালিঙ্গসমাদানাদীনি অনুতিট্ঠন্তো ধম্মেন ৱাণিজ্জং কৰোতি নাম. যোপি ইধ পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তোপি অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং পণিধায ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি, সোপি ধম্মেন ৱাণিজ্জং কৰোতি নাম, এৱং ধম্মেন ৱাণিজ্জং ন চৰে, ন কৰেয্যাতি অত্থো.

দুতিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.