৯. উপসেনসুত্তৱণ্ণনা

৩৯. নৱমে উপসেনস্সাতি এত্থ উপসেনোতি তস্স থেৰস্স নামং, ৱঙ্গন্তব্ৰাহ্মণস্স পন পুত্তত্তা ‘‘ৱঙ্গন্তপুত্তো’’তি চ নং ৱোহৰন্তি.

অযঞ্হি থেৰো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স কনিট্ঠভাতা, সাসনে পব্বজিত্ৱা অপঞ্ঞত্তে সিক্খাপদে উপসম্পদায দ্ৱিৱস্সো উপজ্ঝাযো হুত্ৱা একং ভিক্খুং উপসম্পাদেত্ৱা তেন সদ্ধিং ভগৱতো উপট্ঠানং গতো, তস্স ভিক্খুনো ভগৱতা তস্স সদ্ধিৱিহাৰিকভাৱং পুচ্ছিত্ৱা খন্ধকে আগতনযেন ‘‘অতিলহুং খো ত্ৱং, মোঘপুৰিস, আৱত্তো বাহুল্লায, যদিদং গণবন্ধিয’’ন্তি (মহাৱ. ৭৫) ৱিগৰহিতো পতোদাভিতুন্নো ৱিয আজানীযো সংৱিগ্গমানসো ‘‘যদিপাহং ইদানি পৰিসং নিস্সায ভগৱতা ৱিগৰহিতো, পৰিসংযেৱ পন নিস্সায পাসংসিযো ভৱেয্য’’ন্তি উস্সাহজাতো সব্বে ধুতধম্মে সমাদায ৱত্তমানো ৱিপস্সনং আৰভিত্ৱা ন চিৰস্সেৱ ছড়ভিঞ্ঞো পটিসম্ভিদাপ্পত্তো মহাখীণাসৱো হুত্ৱা অত্তনো নিস্সিতকে ধুতঙ্গধৰে এৱ কত্ৱা তেহি সদ্ধিং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা সন্থতসিক্খাপদে (পাৰা. ৫৬৫ আদযো) আগতনযেন ‘‘পাসাদিকা খো ত্যাযং, উপসেন, পৰিসা’’তি পৰিসৱসেন ভগৱতো সন্তিকা লদ্ধপসংসো ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং সমন্তপাসাদিকানং যদিদং উপসেনো ৱঙ্গন্তপুত্তো’’তি (অ. নি. ১.২১৩) এতদগ্গে ঠপিতো অসীতিযা মহাসাৱকেসু অব্ভন্তৰো.

সো একদিৱসং পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তো অন্তেৱাসিকেসু অত্তনো অত্তনো দিৱাট্ঠানং গতেসু উদককুম্ভতো উদকং গহেত্ৱা পাদে পক্খালেত্ৱা গত্তানি সীতিং কত্ৱা চম্মক্খণ্ডং অত্থৰিত্ৱা দিৱাট্ঠানে দিৱাৱিহাৰং নিসিন্নো অত্তনো গুণে আৱজ্জেসি. তস্স তে অনেকসতা অনেকসহস্সা পোঙ্খানুপোঙ্খং উপট্ঠহিংসু. সো ‘‘ময্হং তাৱ সাৱকস্স সতো ইমে এৱৰূপা গুণা, কীদিসা নু খো ময্হং সত্থু গুণা’’তি ভগৱতো গুণাভিমুখং মনসিকাৰং পেসেসি. তে তস্স ঞাণবলানুৰূপং অনেককোটিসহস্সা উপট্ঠহিংসু. সো ‘‘এৱংসীলো মে সত্থা এৱংধম্মো এৱংপঞ্ঞো এৱংৱিমুত্তী’’তিআদিনা চ ‘‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তিআদিনা চ আৱিভাৱানুৰূপং সত্থু গুণে অনুস্সৰিত্ৱা, ততো ‘‘স্ৱাক্খাতো’’তিআদিনা ধম্মস্স, ‘‘সুপ্পটিপন্নো’’তিআদিনা অৰিযসঙ্ঘস্স চ গুণে অনুস্সৰি. এৱং মহাথেৰো অনেকাকাৰৱোকাৰং ৰতনত্তযগুণেসু আৱিভূতেসু অত্তমনো পমুদিতো উড়াৰপীতিসোমনস্সং পটিসংৱেদেন্তো নিসীদি. তমত্থং দস্সেতুং ‘‘আযস্মতো উপসেনস্স ৱঙ্গন্তপুত্তস্স ৰহোগতস্সা’’তিআদি ৱুত্তং.

তত্থ ৰহোগতস্সাতি ৰহসি গতস্স. পটিসল্লীনস্সাতি একীভূতস্স. এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদীতি এৱং ইদানি ৱুচ্চমানাকাৰো চিত্তস্স ৱিতক্কো উপ্পজ্জি. লাভা ৱত মেতি যে ইমে মনুস্সত্তবুদ্ধুপ্পাদসদ্ধাসমধিগমাদযো, অহো ৱত মে এতে লাভা. সুলদ্ধং ৱত মেতি যঞ্চিদং মযা ভগৱতো সাসনে পব্বজ্জূপসম্পদাৰতনত্তযপযিৰুপাসনাদি পটিলদ্ধং, তং মে অহো ৱত সুট্ঠু লদ্ধং. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘সত্থা চ মে’’তিআদিনা.

তত্থ দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থেহি যথাৰহং সত্তে অনুসাসতীতি সত্থা. ভাগ্যৱন্ততাদীহি কাৰণেহি ভগৱা. আৰকত্তা কিলেসেহি, কিলেসাৰীনং হতত্তা, সংসাৰচক্কস্স ৱা অৰানং হতত্তা, পচ্চযাদীনং অৰহত্তা, পাপকৰণে ৰহাভাৱা অৰহং. সম্মা সামঞ্চ সব্বধম্মানং বুদ্ধত্তা সম্মাসম্বুদ্ধোতি অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.১২৩ আদযো) বুদ্ধানুস্সতিনিদ্দেসতো গহেতব্বো.

স্ৱাক্খাতেতি সুট্ঠু অক্খাতে, একন্তনিয্যানিকং কত্ৱা ভাসিতে. ধম্মৱিনযেতি পাৱচনে. তঞ্হি যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জমানানং সংসাৰদুক্খপাততো ধাৰণেন, ৰাগাদিকিলেসে ৱিনযনেন চ ধম্মৱিনযোতি ৱুচ্চতি. সব্ৰহ্মচাৰিনোতি সেট্ঠট্ঠেন ব্ৰহ্মসঙ্খাতং ভগৱতো সাসনং অৰিযমগ্গং সহ চৰন্তি পটিপজ্জন্তীতি সব্ৰহ্মচাৰিনো. সীলৱন্তোতি মগ্গফলসীলৱসেন সীলৱন্তো. কল্যাণধম্মাতি সমাধিপঞ্ঞাৱিমুত্তিৱিমুত্তিঞাণদস্সনাদযো কল্যাণা সুন্দৰা ধম্মা এতেসং অত্থীতি কল্যাণধম্মা. এতেন সঙ্ঘস্স সুপ্পটিপত্তিং দস্সেতি. সীলেসু চম্হি পৰিপূৰকাৰীতি ‘‘অহম্পি পব্বজিত্ৱা ন তিৰচ্ছানকথাকথিকো কাযদড়্হিবহুলো হুত্ৱা ৱিহাসিং, অথ খো পাতিমোক্খসংৱৰাদিং চতুব্বিধম্পি সীলং অখণ্ডং অছিদ্দং অসবলং অকম্মাসং ভুজিস্সং ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থং অপৰামট্ঠং কত্ৱা পৰিপূৰেন্তো অৰিযমগ্গংযেৱ পাপেসি’’ন্তি ৱদতি. এতেন হেট্ঠিমফলদ্ৱযসম্পত্তিমত্তনো দীপেতি. সোতাপন্নসকদাগামিনো হি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনো. সুসমাহিতো চম্হি একগ্গচিত্তোতি উপচাৰপ্পনাভেদেন সমাধিনা সব্বথাপি সমাহিতো চ অম্হি অৱিক্খিত্তচিত্তো. ইমিনা সমাধিস্মিং পৰিপূৰকাৰিতাৱচনেন ততিযফলসম্পত্তিমত্তনো দীপেতি. অনাগামিনো হি সমাধিস্মিং পৰিপূৰকাৰিনো. অৰহা চম্হি খীণাসৱোতি কামাসৱাদীনং সব্বসো খীণত্তা খীণাসৱো, ততো এৱ পৰিক্খীণভৱসংযোজনো সদেৱকে লোকে অগ্গদক্খিণেয্যতায অৰহা চম্হি. এতেন অত্তনো কতকৰণীযতং দস্সেতি. মহিদ্ধিকো চম্হি মহানুভাৱোতি অধিট্ঠানৱিকুব্বনাদিইদ্ধীসু মহতা ৱসীভাৱেন সমন্নাগতত্তা মহিদ্ধিকো উড়াৰস্স পুঞ্ঞানুভাৱস্স গুণানুভাৱস্স চ সম্পত্তিযা মহানুভাৱো চ অস্মি. এতেন লোকিযাভিঞ্ঞানৱানুপুব্বৱিহাৰসমাপত্তিযোগমত্তনো দীপেতি. অভিঞ্ঞাসু ৱসীভাৱেন হি অৰিযা যথিচ্ছিতনিপ্ফাদনেন মহিদ্ধিকা, পুব্বূপনিস্সযসম্পত্তিযা নানাৱিহাৰসমাপত্তীহি চ ৱিসোধিতসন্তানত্তা মহানুভাৱা চ হোন্তীতি.

ভদ্দকং মে জীৱিতন্তি এৱংৱিধসীলাদিগুণসমন্নাগতস্স মে যাৱাযং কাযো ধৰতি, তাৱ সত্তানং হিতসুখমেৱ ৱড্ঢতি, পুঞ্ঞক্খেত্তভাৱতো জীৱিতম্পি মে ভদ্দকং সুন্দৰং. ভদ্দকং মৰণন্তি সচে পনিদং খন্ধপঞ্চকং অজ্জ ৱা ইমস্মিংযেৱ ৱা খণে অনুপাদানো ৱিয জাতৱেদো নিব্বাযতি, তং অপ্পটিসন্ধিকং পৰিনিব্বানসঙ্খাতং মৰণম্পি মে ভদ্দকন্তি উভযত্থ তাদিভাৱং দীপেতি. এৱং মহাথেৰো অপ্পহীনসোমনস্সুপ্পিলাৱিতৱাসনুস্সন্নত্তা উড়াৰসোমনস্সিতো ধম্মবহুমানেন ধম্মপীতিপটিসংৱেদনেন পৰিৱিতক্কেসি.

তং সত্থা গন্ধকুটিযং নিসিন্নোৱ সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন জানিত্ৱা জীৱিতে মৰণে চ তস্স তাদিভাৱৱিভাৱনং ইমং উদানং উদানেসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো ভগৱা…পে… উদানেসী’’তি.

তত্থ যং জীৱিতং ন তপতীতি যং খীণাসৱপুগ্গলং জীৱিতং আযতিং খন্ধপ্পৱত্তিযা সব্বেন সব্বং অভাৱতো ন তপতি ন বাধতি, ৱত্তমানমেৱ ৱা জীৱিতং সব্বসো সঙ্খতধম্মত্তা সতিপঞ্ঞাৱেপুল্লপ্পত্তিযা সব্বত্থ সতিসম্পজঞ্ঞসমাযোগতো ন বাধতি. যো হি অন্ধপুথুজ্জনো পাপজনসেৱী অযোনিসোমনসিকাৰবহুলো অকতকুসলো অকতপুঞ্ঞো, সো ‘‘অকতং ৱত মে কল্যাণ’’ন্তিআদিনা ৱিপ্পটিসাৰেন তপতীতি তস্স জীৱিতং তং তপতি নাম. ইতৰে পন অকতপাপা কতপুঞ্ঞা কল্যাণপুথুজ্জনেন সদ্ধিং সত্ত সেখা তপনীযধম্মপৰিৱজ্জনেন অতপনীযধম্মসমন্নাগমেন চ পচ্ছানুতাপেন ন তপন্তীতি ন তেসং জীৱিতং তপতি. খীণাসৱে পন ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি পৱত্তিদুক্খৱসেন অত্থৱণ্ণনা কতা.

মৰণন্তে ন সোচতীতি মৰণসঙ্খাতে অন্তে পৰিযোসানে, মৰণসমীপে ৱা ন সোচতি অনাগামিমগ্গেনেৱ সোকস্স সমুগ্ঘাতিতত্তা. স ৱে দিট্ঠপদো ধীৰো, সোকমজ্ঝে ন সোচতীতি সো অনভিজ্ঝাদীনং চতুন্নং ধম্মপদানং নিব্বানস্সেৱ ৱা দিট্ঠত্তা দিট্ঠপদো, ধিতিসম্পন্নত্তা ধীৰো খীণাসৱো সোচনধম্মত্তা ‘‘সোকা’’তি লদ্ধনামানং অৱীতৰাগানং সত্তানং, সোকহেতূনং ৱা লোকধম্মানং মজ্ঝে ঠত্ৱাপি ন সোচতি.

ইদানিস্স সব্বসো সোকহেতূনং অভাৱং দীপেতুং ‘‘উচ্ছিন্নভৱতণ্হস্সা’’তিআদিমাহ. তত্থ যস্স অগ্গমগ্গেন সব্বসো উচ্ছিন্না ভৱতণ্হা, সো উচ্ছিন্নভৱতণ্হো. তস্স অৱসেসকিলেসানং অনৱসেসৱূপসমেন সন্তচিত্তস্স খীণাসৱভিক্খুনো. ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰোতি জাতিআদিকো –

‘‘খন্ধানঞ্চ পটিপাটি, ধাতুআযতনান চ;

অব্বোচ্ছিন্নং ৱত্তমানা, ‘সংসাৰো’তি পৱুচ্চতী’’তি. –

ৱুত্তলক্খণো সংসাৰো ৱিসেসতো খীণো. তস্মা নত্থি তস্স পুনব্ভৱোতি যস্মা তস্স এৱৰূপস্স অৰিযপুগ্গলস্স আযতিং পুনব্ভৱো নত্থি, তস্মা তস্স জাতিসংসাৰো খীণো. কস্মা পনস্স পুনব্ভৱো নত্থি? যস্মা উচ্ছিন্নভৱতণ্হো সন্তচিত্তো চ হোতি, তস্মাতি আৱত্তেত্ৱা ৱত্তব্বং. অথ ৱা ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, ততো এৱ নত্থি তস্স পুনব্ভৱোতি অত্থো যোজেতব্বো.

নৱমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.