৪. অড্ঢকাসিথেৰীগাথাৱণ্ণনা
যাৱ কাসিজনপদোতিআদিকা অড্ঢকাসিযা থেৰিযা গাথা. অযং কিৰ কস্সপস্স দসবলস্স কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা ভিক্খুনীনং সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধা পব্বজিত্ৱা ভিক্খুনিসীলে ঠিতং অঞ্ঞতৰং পটিসম্ভিদাপ্পত্তং খীণাসৱত্থেৰিং গণিকাৱাদেন অক্কোসিত্ৱা, ততো চুতা নিৰযে পচ্চিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কাসিকৰট্ঠে উড়াৰৱিভৱে সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱুদ্ধিপ্পত্তা পুব্বে কতস্স ৱচীদুচ্চৰিতস্স নিস্সন্দেন ঠানতো পৰিভট্ঠা গণিকা অহোসি. নামেন অড্ঢকাসী নাম. তস্সা পব্বজ্জা চ দূতেন উপসম্পদা চ খন্ধকে আগতাযেৱ. ৱুত্তঞ্হেতং –
তেন খো পন সমযেন অড্ঢকাসী গণিকা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. সা চ সাৱত্থিং গন্তুকামা হোতি ‘‘ভগৱতো সন্তিকে উপসম্পজ্জিস্সামী’’তি. অস্সোসুং খো ধুত্তা – ‘‘অড্ঢকাসী কিৰ গণিকা সাৱত্থিং গন্তুকামা’’তি. তে মগ্গে পৰিযুট্ঠিংসু. অস্সোসি খো অড্ঢকাসী গণিকা ‘‘ধুত্তা কিৰ মগ্গে পৰিযুট্ঠিতা’’তি. ভগৱতো সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অহঞ্হি উপসম্পজ্জিতুকামা, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, দূতেনপি উপসম্পাদেতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ৪৩০).
এৱং লদ্ধূপসম্পদা পন ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তী ন চিৰস্সেৱ সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰী ২.৪.১৬৮-১৮৩) –
‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.
‘‘তদাহং পব্বজিত্ৱান, তস্স বুদ্ধস্স সাসনে;
সংৱুতা পাতিমোক্খম্হি, ইন্দ্ৰিযেসু চ পঞ্চসু.
‘‘মত্তঞ্ঞুনী চ অসনে, যুত্তা জাগৰিযেপি চ;
ৱসন্তী যুত্তযোগাহং, ভিক্খুনিং ৱিগতাসৱং.
‘‘অক্কোসিং দুট্ঠচিত্তাহং, গণিকেতি ভণিং তদা;
তেন পাপেন কম্মেন, নিৰযম্হি অপচ্চিসং.
‘‘তেন কম্মাৱসেসেন, অজাযিং গণিকাকুলে;
বহুসোৱ পৰাধীনা, পচ্ছিমায চ জাতিযং.
‘‘কাসীসু সেট্ঠিকুলজা, ব্ৰহ্মচাৰীবলেনহং;
অচ্ছৰা ৱিয দেৱেসু, অহোসিং ৰূপসম্পদা.
‘‘দিস্ৱান দস্সনীযং মং, গিৰিব্বজপুৰুত্তমে;
গণিকত্তে নিৱেসেসুং, অক্কোসনবলেন মে.
‘‘সাহং সুত্ৱান সদ্ধম্মং, বুদ্ধসেট্ঠেন দেসিতং;
পুব্বৱাসনসম্পন্না, পব্বজিং অনগাৰিযং.
‘‘তদূপসম্পদত্থায, গচ্ছন্তী জিনসন্তিকং;
মগ্গে ধুত্তে ঠিতে সুত্ৱা, লভিং দূতোপসম্পদং.
‘‘সব্বকম্মং পৰিক্খীণং, পুঞ্ঞং পাপং তথেৱ চ;
সব্বসংসাৰমুত্তিণ্ণা, গণিকত্তঞ্চ খেপিতং.
‘‘ইদ্ধীসু চ ৱসী হোমি, দিব্বায সোতধাতুযা;
চেতোপৰিযঞাণস্স, ৱসী হোমি মহামুনে.
‘‘পুব্বেনিৱাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৱিসোধিতং;
সব্বাসৱপৰিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৱো.
‘‘অত্থধম্মনিৰুত্তীসু, পটিভানে তথেৱ চ;
ঞাণং মম মহাৱীৰ, উপ্পন্নং তৱ সন্তিকে.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. (অপ. থেৰী ২.৪.১৬৮-১৮৩);
অৰহত্তং পন পত্ৱা উদানৱসেন –
২৫. ‘‘যাৱ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহু;
তং কত্ৱা নেগমো অগ্ঘং, অড্ঢেনগ্ঘং ঠপেসি মং.
২৬. ‘‘অথ নিব্বিন্দহং ৰূপে, নিব্বিন্দঞ্চ ৱিৰজ্জহং;
মা পুন জাতিসংসাৰং, সন্ধাৱেয্যং পুনপ্পুনং;
তিস্সো ৱিজ্জা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ যাৱ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহূতি কাসীসু জনপদেসু ভৱো সুঙ্কো কাসিজনপদো, সো যাৱ যত্তকো, তত্তকো ময্হং সুঙ্কো অহু অহোসি. কিত্তকো পন সোতি? সহস্সমত্তো. কাসিৰট্ঠে কিৰ তদা সুঙ্কৱসেন একদিৱসং ৰঞ্ঞো উপ্পজ্জনকআযো অহোসি সহস্সমত্তো, ইমাযপি পুৰিসানং হত্থতো একদিৱসং লদ্ধধনং তত্তকং. তেন ৱুত্তং – ‘‘যাৱ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহূ’’তি. সা পন কাসিসুঙ্কপৰিমাণতায কাসীতি সমঞ্ঞং লভি. তত্থ যেভুয্যেন মনুস্সা সহস্সং দাতুং অসক্কোন্তা ততো উপড্ঢং দত্ৱা দিৱসভাগমেৱ ৰমিত্ৱা গচ্ছন্তি, তেসং ৱসেনাযং অড্ঢকাসীতি পঞ্ঞাযিত্থ. তেন ৱুত্তং – ‘‘তং কত্ৱা নেগমো অগ্ঘং, অড্ঢেনগ্ঘং ঠপেসি ম’’ন্তি. তং পঞ্চসতমত্তং ধনং অগ্ঘং কত্ৱা নেগমো নিগমৱাসিজনো ইত্থিৰতনভাৱেন অনগ্ঘম্পি সমানং অড্ঢেন অগ্ঘং নিমিত্তং অড্ঢকাসীতি সমঞ্ঞাৱসেন মং ঠপেসি, তথা মং ৱোহৰীতি অত্থো.
অথ নিব্বিন্দহং ৰূপেতি এৱং ৰূপূপজীৱিনী হুত্ৱা ঠিতা. অথ পচ্ছা সাসনং নিস্সায ৰূপে অহং নিব্বিন্দিং ‘‘ইতিপি ৰূপং অনিচ্চং, ইতিপিদং ৰূপং দুক্খং, অসুভ’’ন্তি পস্সন্তী তত্থ উক্কণ্ঠিং. নিব্বিন্দঞ্চ ৱিৰজ্জহন্তি নিব্বিন্দন্তী চাহং ততো পৰং ৱিৰাগং আপজ্জিং. নিব্বিন্দগ্গহণেন চেত্থ তৰুণৱিপস্সনং দস্সেতি, ৱিৰাগগ্গহণেন বলৱৱিপস্সনং. ‘‘নিব্বিন্দন্তো ৱিৰজ্জতি ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতী’’তি হি ৱুত্তং. মা পুন জাতিসংসাৰং, সন্ধাৱেয্যং পুনপ্পুনন্তি ইমিনা নিব্বিন্দনৱিৰজ্জনাকাৰে নিদস্সেতি. তিস্সো ৱিজ্জাতিআদিনা তেসং মত্থকপ্পত্তিং, তং ৱুত্তনযমেৱ.
অড্ঢকাসিথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.