৬. পঞ্চপুত্তখাদকপেতিৱত্থুৱণ্ণনা

নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসীতি ইদং সত্থৰি সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে পঞ্চপুত্তখাদকপেতিং আৰব্ভ ৱুত্তং. সাৱত্থিযা কিৰ অৱিদূৰে গামকে অঞ্ঞতৰস্স কুটুম্বিকস্স ভৰিযা ৱঞ্ঝা অহোসি. তস্স ঞাতকা এতদৱোচুং – ‘‘তৱ পজাপতি ৱঞ্ঝা, অঞ্ঞং তে কঞ্ঞং আনেমা’’তি. সো তস্সো ভৰিযায সিনেহেন ন ইচ্ছি. অথস্স ভৰিযা তং পৱত্তিং সুত্ৱা সামিকং এৱমাহ – ‘‘সামি, অহং ৱঞ্ঝা, অঞ্ঞা কঞ্ঞা আনেতব্বা, মা তে কুলৱংসো উপচ্ছিজ্জী’’তি. সো তায নিপ্পীড়িযমানো অঞ্ঞং কঞ্ঞং আনেসি. সা অপৰেন সমযেন গব্ভিনী অহোসি. ৱঞ্ঝিত্থী – ‘‘অযং পুত্তং লভিত্ৱা ইমস্স গেহস্স ইস্সৰা ভৱিস্সতী’’তি ইস্সাপকতা তস্সা গব্ভপাতনূপাযং পৰিযেসন্তী অঞ্ঞতৰং পৰিব্বাজিকং অন্নপানাদীহি সঙ্গণ্হিত্ৱা তায তস্সা গব্ভপাতনং দাপেসি. সা গব্ভে পতিতে অত্তনো মাতুযা আৰোচেসি, মাতা অত্তনো ঞাতকে সমোধানেত্ৱা তমত্থং নিৱেদেসি. তে ৱঞ্ঝিত্থিং এতদৱোচুং – ‘‘তযা ইমিস্সা গব্ভো পাতিতো’’তি? ‘‘নাহং পাতেমী’’তি. ‘‘সচে তযা গব্ভো ন পাতিতো, সপথং কৰোহী’’তি. ‘‘সচে মযা গব্ভো পাতিতো, দুগ্গতিপৰাযণা খুপ্পিপাসাভিভূতা সাযং পাতং পঞ্চ পঞ্চ পুত্তে ৱিজাযিত্ৱা খাদিত্ৱা তিত্তিং ন গচ্ছেয্যং, নিচ্চং দুগ্গন্ধা মক্খিকাপৰিকিণ্ণা চ ভৱেয্য’’ন্তি মুসা ৱত্ৱা সপথং অকাসি. সা নচিৰস্সেৱ কালং কত্ৱা তস্সেৱ গামস্স অৱিদূৰে দুব্বণ্ণৰূপা পেতী হুত্ৱা নিব্বত্তি.

তদা জনপদে ৱুত্থৱস্সা অট্ঠ থেৰা সত্থু দস্সনত্থং সাৱত্থিং আগচ্ছন্তা তস্স গামস্স অৱিদূৰে ছাযূদকসম্পন্নে অৰঞ্ঞট্ঠানে ৱাসং উপগচ্ছিংসু. অথ সা পেতী থেৰানং অত্তানং দস্সেসি. তেসু সঙ্ঘত্থেৰো তং পেতিং –

২৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, দুগ্গন্ধা পূতি ৱাযসি;

মক্খিকাহি পৰিকিণ্ণা, কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসী’’তি. –

গাথায পটিপুচ্ছি. তত্থ নগ্গাতি নিচ্চোড়া. দুব্বণ্ণৰূপাসীতি ণৱিৰূপা অতিৱিয বীভচ্ছৰূপেন সমন্নাগতা অসি. দুগ্গন্ধাতি অনিট্ঠগন্ধা. পূতি ৱাযসীতি সৰীৰতো কুণপগন্ধং ৱাযসি. মক্খিকাহি পৰিকিণ্ণাতি নীলমক্খিকাহি সমন্ততো আকিণ্ণা. কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসীতি কা নাম এৱৰূপা ইমস্মিং ঠানে তিট্ঠসি, ইতো চিতো চ ৱিচৰসীতি অত্থো.

অথ সা পেতী মহাথেৰেন এৱং পুট্ঠা অত্তানং পকাসেন্তী সত্তানং সংৱেগং জনেন্তী –

২৭. ‘‘অহং ভদন্তে পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;

পাপকম্মং কৰিত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা.

২৮. ‘‘কালেন পঞ্চ পুত্তানি, সাযং পঞ্চ পুনাপৰে;

ৱিজাযিত্ৱান খাদামি, তেপি না হোন্তি মে অলং.

২৯. ‘‘পৰিডয্হতি ধূমাযতি, খুদায হদযং মম;

পানীযং ন লভে পাতুং, পস্স মং ব্যসনং গত’’ন্তি. –

ইমা তিস্সো গাথা অভাসি.

২৭. তত্থ ভদন্তেতি থেৰং গাৰৱেন আলপতি. দুগ্গতাতি দুগ্গতিং গতা. যমলোকিকাতি ‘‘যমলোকো’’তি লদ্ধনামে পেতলোকে তত্থ পৰিযাপন্নভাৱেন ৱিদিতা. ইতো গতাতি ইতো মনুস্সলোকতো পেতলোকং উপপজ্জনৱসেন গতা, উপপন্নাতি অত্থো.

২৮. কালেনাতি ৰত্তিযা ৱিভাতকালে. ভুম্মত্থে হি এতং কৰণৱচনং. পঞ্চ পুত্তানীতি পঞ্চ পুত্তে. লিঙ্গৱিপল্লাসেন হেতং ৱুত্তং. সাযং পঞ্চ পুনাপৰেতি সাযন্হকালে পুন অপৰে পঞ্চ পুত্তে খাদামীতি যোজনা. ৱিজাযিত্ৱানাতি দিৱসে দিৱসে দস দস পুত্তে ৱিজাযিত্ৱা. তেপি না হোন্তি মে অলন্তি তেপি দসপুত্তা একদিৱসং ময্হং খুদায পটিঘাতায অহং পৰিযত্তা ন হোন্তি. গাথাসুখত্থঞ্হেত্থ না-ইতি দীঘং কত্ৱা ৱুত্তং.

২৯. পৰিডয্হতি ধূমাযতি খুদায হদযং মমাতি খুদায জিঘচ্ছায বাধিযমানায মম হদযপদেসো উদৰগ্গিনা পৰিসমন্ততো ঝাযতি ধূমাযতি সন্তপ্পতি. পানীযং ন লভে পাতুন্তি পিপাসাভিভূতা তত্থ তত্থ ৱিচৰন্তী পানীযম্পি পাতুং ন লভামি. পস্স মং ব্যসনং গতন্তি পেতূপপত্তিযা সাধাৰণং অসাধাৰণঞ্চ ইমং ঈদিসং ব্যসনং উপগতং মং পস্স, ভন্তেতি অত্তনা অনুভৱিযমানং দুক্খং থেৰস্স পৱেদেসি.

তং সুত্ৱা থেৰো তায কতকম্মং পুচ্ছন্তো –

৩০. ‘‘কিং নু কাযেন ৱাচায, মনসা দুক্কটং কতং;

কিস্স কম্মৱিপাকেন, পুত্তমংসানি খাদসী’’তি. –

গাথমাহ. তত্থ দুক্কটন্তি দুচ্চৰিতং. কিস্স কম্মৱিপাকেনাতি কীদিসস্স কম্মস্স ৱিপাকেন, কিং পাণাতিপাতস্স, উদাহু অদিন্নাদানাদীসু অঞ্ঞতৰস্সাতি অত্থো. ‘‘কেন কম্মৱিপাকেনা’’তি কেচি পঠন্তি.

অথ সা পেতী অত্তনা কতকম্মং থেৰস্স কথেন্তী –

৩১. ‘‘সপতী মে গব্ভিনী আসি, তস্সা পাপং অচেতযিং;

সাহং পদুট্ঠমনসা, অকৰিং গব্ভপাতনং.

৩২. ‘‘তস্স দ্ৱেমাসিকো গব্ভো, লোহিতঞ্ঞেৱ পগ্ঘৰি;

তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযি;

সপথঞ্চ মং অকাৰেসি, পৰিভাসাপযী চ মং.

৩৩. ‘‘সাহং ঘোৰঞ্চ সপথং, মুসাৱাদং অভাসিসং;

‘পুত্তমংসানি খাদামি, সচে তং পকতং মযা’.

৩৪. ‘‘তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন, মুসাৱাদস্স চূভযং;

পুত্তমংসানি খাদামি, পুব্বলোহিতমক্খিতা’’তি. – গাথাযো অভাসি;

৩১-৩২. তত্থ সপতীতি সমানপতিকা ইত্থী ৱুচ্চতি. তস্সা পাপং অচেতযিন্তি তস্স সপতিযা পাপং লুদ্দকং কম্মং অচেতযিং. পদুট্ঠমনসাতি পদুট্ঠচিত্তা, পদুট্ঠেন ৱা মনসা. দ্ৱেমাসিকোতি দ্ৱেমাসজাতো পতিট্ঠিতো হুত্ৱা দ্ৱেমাসিকা. লোহিতঞ্ঞেৱ পগ্ঘৰীতি ৱিপজ্জমানো ৰুহিৰঞ্ঞেৱ হুত্ৱা ৱিস্সন্দি. তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযীতি তদা অস্সা সপতিযা মাতা ময্হং কুপিতা অত্তনো ঞাতকে সমোধানেসি. ‘‘ততস্সা’’তি ৱা পাঠো, ততো অস্সাতি পদৱিভাগো.

৩৩-৩৪. সপথন্তি সপনং. পৰিভাসাপযীতি ভযেন তজ্জাপেসি. সপথং মুসাৱাদং অভাসিসন্তি ‘‘সচে তং মযা কতং, ঈদিসী ভৱেয্য’’ন্তি কতমেৱ পাপং অকতং কত্ৱা দস্সেন্তী মুসাৱাদং অভূতং সপথং অভাসিং. মুত্তমংসানি খাদামি, সচেতং পকতং মযাতি ইদং তদা সপথস্স কতাকাৰদস্সনং. যদি এতং গব্ভপাতনপাপং মযা কতং, আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তিযং ময্হং পুত্তমংসানিযেৱ খাদেয্যন্তি অত্থো. তস্স কম্মস্সাতি তস্স গব্ভপাতনৱসেন পকতস্স পাণাতিপাতকম্মস্স. মুসাৱাদস্স চাতি মুসাৱাদকম্মস্স চ. উভযন্তি উভযস্সপি কম্মস্স উভযেন ৱিপাকেন. কৰণত্থে হি ইদং পচ্চত্তৱচনং. পুব্বলোহিতমক্খিতাতি পসৱনৱসেন পৰিভিজ্জনৱসেন চ পুব্বেন চ লোহিতেন চ মক্খিতা হুত্ৱা পুত্তমংসানি খাদামীতি যোজনা.

এৱং সা পেতী অত্তনো কম্মৱিপাকং পৱেদেত্ৱা পুন থেৰে এৱমাহ – ‘‘অহং, ভন্তে, ইমস্মিংযেৱ গামে অসুকস্স কুটুম্বিকস্স ভৰিযা ইস্সাপকতা হুত্ৱা পাপকম্মং কত্ৱা এৱং পেতযোনিযং নিব্বত্তা. সাধু, ভন্তে, তস্স কুটুম্বিকস্স গেহং গচ্ছথ, সো তুম্হাকং দানং দস্সতি, তং দক্খিণং ময্হং উদ্দিসাপেয্যাথ, এৱং মে ইতো পেতলোকতো মুত্তি ভৱিস্সতী’’তি. থেৰা তং সুত্ৱা তং অনুকম্পমানা উল্লুম্পনসভাৱসণ্ঠিতা তস্স কুটুম্বিকস্স গেহং পিণ্ডায পৱিসিংসু. কুটম্বিকো থেৰে দিস্ৱা সঞ্জাতপ্পসাদো পচ্চুগ্গন্ত্ৱা পত্তানি গহেত্ৱা থেৰে আসনেসু নিসীদাপেত্ৱা পণীতেন আহাৰেন ভোজেতুং আৰভি. থেৰা তং পৱত্তিং কুটুম্বিকস্স আৰোচেত্ৱা তং দানং তস্সা পেতিযা উদ্দিসাপেসুং. তঙ্খণঞ্ঞেৱ চ সা পেতী ততো দুক্খতো অপেতা উড়াৰসম্পত্তিং পটিলভিত্ৱা ৰত্তিযং কুটুম্বিকস্স অত্তানং দস্সেসি. অথ থেৰা অনুক্কমেন সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভগৱতো তমত্থং আৰোচেসুং. ভগৱা চ তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা সম্পত্তপৰিসায ধম্মং দেসেসি. দেসনাৱসানে মহাজনো পটিলদ্ধসংৱেগো ইস্সামচ্ছেৰতো পটিৱিৰমি. এৱং সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.

পঞ্চপুত্তখাদকপেতিৱত্থুৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.