১. অজিতমাণৱসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা
পাৰাযনৱগ্গস্স পঠমে অজিতসুত্তনিদ্দেসে –
১. ‘‘কেনস্সু নিৱুতো লোকো, (ইচ্চাযস্মা অজিতো,)
কেনস্সু নপ্পকাসতি;
কিস্সাভিলেপনং ব্ৰূসি, কিংসু তস্স মহব্ভয’’ন্তি. –
অজিতমাণৱস্স পুচ্ছিতে পঠমপঞ্হে চ উপৰূপৰিপঞ্হে চ নিদ্দেসেসু চ ৱুত্তঞ্চ উত্তানঞ্চ ৱজ্জেত্ৱা ৱিসেসমেৱ ৱক্খাম. তত্থ নিৱুতোতি পটিচ্ছাদিতো. কিস্সাভিলেপনং ব্ৰূসীতি কিং অস্স লোকস্স অভিলেপনং ৱদেসি?
আৱুতোতি আৱৰিতো. নিৱুতোতি পটিচ্ছাদিতো. ওৱুতোতি হেট্ঠা পটিচ্ছাদিতো. পিহিতোতি উপৰিভাগেন ছাদিতো. পটিচ্ছন্নোতি অৱিৱটো. পটিকুজ্জিতোতি অধোমুখং ছাদিতো.
নপ্পকাসতীতি নপ্পকাসো হোতি. নপ্পভাসতীতি ঞাণপ্পভাসং ন কৰোতি. ন তপতীতি ঞাণতপং ন কৰোতি. ন ৱিৰোচতীতি ঞাণৱিৰোচনং ন কৰোতি. ন ঞাযতীতি ন জানীযতি. ন পঞ্ঞাযতীতি নপ্পঞ্ঞাযতে.
কেন লিত্তোতি কেন লিম্পিতো. সংলিত্তো উপলিত্তোতি উপসগ্গেন পদং ৱড্ঢিতং. আচিক্খসি নিদ্দেসৱসেন. দেসেসি পটিনিদ্দেসৱসেন. পঞ্ঞপেসি তেন তেন পকাৰেন. অত্থং বোধেন্তো পট্ঠপেসি. তস্সত্থস্স কাৰণং দস্সেন্তো ৱিৱৰসি. ব্যঞ্জনভাৱং দস্সেন্তো ৱিভজসি. নিকুজ্জিতভাৱং গম্ভীৰভাৱঞ্চ হৰিত্ৱা সোতূনং ঞাণস্স পতিট্ঠং জনযন্তো উত্তানীকৰোসি. সব্বেহিপি ইমেহি আকাৰেহি সোতূনং অঞ্ঞাণন্ধকাৰং ৱিধমেন্তো পকাসেসীতি এৱং অত্থো দট্ঠব্বো.
২. ৱেৱিচ্ছা পমাদা নপ্পকাসতীতি মচ্ছৰিযহেতু চ পমাদহেতু চ নপ্পকাসতি. মচ্ছৰিযং হিস্স দানাদীহি গুণেহি পকাসিতুং ন দেতি, পমাদো সীলাদীহি. জপ্পাভিলেপনন্তি তণ্হা অস্স লোকস্স মক্কটলেপো ৱিয মক্কটস্স অভিলেপনং. দুক্খন্তি জাতিআদিকং দুক্খং.
যেসং ধম্মানন্তি যেসং ৰূপাদিধম্মানং. আদিতো সমুদাগমনং পঞ্ঞাযতীতি পঠমতো উপ্পাদো পঞ্ঞাযতি. অত্থঙ্গমতো নিৰোধো পঞ্ঞাযতীতি ভঙ্গতো নিৰুজ্ঝনং পঞ্ঞাযতি. কম্মসন্নিস্সিতো ৱিপাকোতি কুসলাকুসলৱিপাকো কম্মং অমুঞ্চিত্ৱা পৱত্তনতো কম্মসন্নিস্সিতো ৱিপাকোতি ৱুচ্চতি. ৱিপাকসন্নিস্সিতং কম্মন্তি কুসলাকুসলং কম্মং ৱিপাকস্স ওকাসং কত্ৱা ঠিতত্তা ৱিপাকসন্নিস্সিতং কম্মন্তি ৱুচ্চতি. নামসন্নিস্সিতং ৰূপন্তি পঞ্চৱোকাৰে ৰূপং নামং অমুঞ্চিত্ৱা পৱত্তনতো নামসন্নিস্সিতং ৰূপন্তি ৱুচ্চতি. ৰূপসন্নিস্সিতং নামন্তি পঞ্চৱোকাৰে নামং ৰূপং অমুঞ্চিত্ৱা পৱত্তনতো ৰূপসন্নিস্সিতং নামন্তি ৱুচ্চতি.
৩. সৱন্তি সব্বধি সোতাতি সব্বেসু ৰূপাদিআযতনেসু তণ্হাদিকা সোতা সন্দন্তি. কিং নিৱাৰণন্তি তেসং কিং আৱৰণং কা ৰক্খা. সংৱৰং ব্ৰূহীতি তং তেসং নিৱাৰণসঙ্খাতং সংৱৰং ব্ৰূহি. এতেন সাৱসেসপ্পহানং পুচ্ছতি. কেন সোতা পিধীযৰেতি কেন ধম্মেন এতে সোতা পিধীযন্তি পচ্ছিজ্জন্তি. এতেন অনৱসেসপ্পহানং পুচ্ছতি.
সৱন্তীতি উপ্পজ্জন্তি. আসৱন্তীতি অধোগামিনো হুত্ৱা সৱন্তি. সন্দন্তীতি নিৰন্তৰগামিনো হুত্ৱা সন্দমানা পৱত্তন্তি. পৱত্তন্তীতি পুনপ্পুনং ৱত্তন্তি.
৪. সতি তেসং নিৱাৰণন্তি ৱিপস্সনাযুত্তা কুসলাকুসলধম্মানং গতিযো সমন্ৱেসমানা সতি তেসং সোতানং নিৱাৰণং. সোতানং সংৱৰং ব্ৰূমীতি তমেৱাহং সতিং সোতানং সংৱৰং ব্ৰূমীতি অধিপ্পাযো. পঞ্ঞাযেতে পিধীযৰেতি ৰূপাদীসু পন অনিচ্চতাদিপটিৱেধসাধিকায মগ্গপঞ্ঞায এতে সোতা সব্বসো পিধীযন্তি.
পচ্ছিজ্জন্তীতি উচ্ছিজ্জন্তি. সমুদযঞ্চাতি পচ্চযঞ্চ. অত্থঙ্গমঞ্চাতি উপ্পন্নানং অভাৱগমনঞ্চ, অনুপ্পন্নানং অনুপ্পাদং ৱা. অস্সাদঞ্চাতি আনিসংসঞ্চ. আদীনৱঞ্চাতি দোসঞ্চ. নিস্সৰণঞ্চাতি নিক্খমনঞ্চ.
৫. পঞ্ঞা চেৱাতি পঞ্হাগাথায যা চাযং তযা ৱুত্তা পঞ্ঞা, যা চ সতি, যঞ্চ তদৱসেসং নামৰূপং, এতং সব্বম্পি কত্থ নিৰুজ্ঝতি. এতং মে পঞ্হং পুট্ঠো পব্ৰূহীতি এৱং সঙ্খেপত্থো ৱেদিতব্বো.
কত্থেতং উপৰুজ্ঝতীতি এতং নামৰূপং কত্থ ন ভৱতি. ৱূপসম্মতীতি নিব্বাতি. অত্থং গচ্ছতীতি অভাৱং গচ্ছতি. পটিপ্পস্সম্ভতীতি সন্নিসীদতি.
৬. ৱিস্সজ্জনগাথায পনস্স যস্মা পঞ্ঞাসতিযো নামেনেৱ সঙ্গহং গচ্ছন্তি, তস্মা তা ৱিসুং ন ৱুত্তা. অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো – যং মং ত্ৱং, অজিত, এতং পঞ্হং অপুচ্ছি – ‘‘কত্থেতং উপৰুজ্ঝতী’’তি, তদেতং যত্থ নামঞ্চ ৰূপঞ্চ অসেসং উপৰুজ্ঝতি, তং তে ৱদামি. তস্স তস্স হি ৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেন সহেৱ অপুব্বং অচৰিমং এত্থেতং উপৰুজ্ঝতি, এত্থেৱ ৱিঞ্ঞাণনিৰোধেন নিৰুজ্ঝতি এতং, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধা তস্স তস্স নিৰোধো হোতি, তং নাতিৱত্ততীতি ৱুত্তং হোতি.
সোতাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেনাতি সোতাপত্তিমগ্গসম্পযুত্তপঞ্ঞায কুসলাকুসলচেতনাসম্পযুত্তচিত্তস্স অভব্বুপ্পত্তিকৱসেন নিৰুজ্ঝনেন. তত্থ দুৱিধো নিৰোধো অনুপাদিন্নকনিৰোধো উপাদিন্নকনিৰোধোতি. সোতাপত্তিমগ্গেন হি চত্তাৰি দিট্ঠিসম্পযুত্তানি ৱিচিকিচ্ছাসহগতন্তি পঞ্চ চিত্তানি নিৰুজ্ঝন্তি, তানি ৰূপং সমুট্ঠাপেন্তি. তং অনুপাদিন্নকৰূপক্খন্ধো, তানি চিত্তানি ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো, তংসম্পযুত্তা ৱেদনা সঞ্ঞা সঙ্খাৰা তযো অৰূপক্খন্ধা. তত্থ সচে সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিমগ্গো অভাৱিতো অভৱিস্সা, তানি পঞ্চ চিত্তানি ছসু আৰম্মণেসু পৰিযুট্ঠানং পাপুণেয্যুং. সোতাপত্তিমগ্গো পন নেসং পৰিযুট্ঠানুপ্পত্তিং ৱাৰযমানো সেতুসমুগ্ঘাতং অভব্বুপ্পত্তিকভাৱং কুৰুমানো অনুপাদিন্নকং নিৰোধেতি নাম. সকদাগামিমগ্গেন চত্তাৰি দিট্ঠিৱিপ্পযুত্তানি দ্ৱে দোমনস্সসহগতানীতি ওড়াৰিককামৰাগব্যাপাদৱসেন ছ চিত্তানি নিৰুজ্ঝন্তি. অনাগামিমগ্গেন অণুসহগতকামৰাগব্যাপাদৱসেন তানি এৱ ছ চিত্তানি নিৰুজ্ঝন্তি. অৰহত্তমগ্গেন চত্তাৰি দিট্ঠিৱিপ্পযুত্তানি উদ্ধচ্চসহগতঞ্চাতি পঞ্চ অকুসলচিত্তানি নিৰুজ্ঝন্তি. তত্থ সচে তেসং অৰিযানং তে মগ্গা অভাৱিতা অস্সু, তানি চিত্তানি ছসু আৰম্মণেসু পৰিযুট্ঠানং পাপুণেয্যুং. তে পন তেসং মগ্গা পৰিযুট্ঠানুপ্পত্তিং ৱাৰযমানা সেতুসমুগ্ঘাতং অভব্বুপ্পত্তিকভাৱং কুৰুমানা অনুপাদিন্নকং নিৰোধেন্তি নাম. এৱং অনুপাদিন্নকনিৰোধো ৱেদিতব্বো.
সচে পন সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিমগ্গো অভাৱিতো অভৱিস্সা, ঠপেত্ৱা সত্ত ভৱে অনমতগ্গে সংসাৰৱট্টে উপাদিন্নকক্খন্ধপ্পৱত্তং পৱত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৱত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. তীণি সংযোজনানি দিট্ঠানুসযো ৱিচিকিচ্ছানুসযোতি ইমে পন পঞ্চ কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৱ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো সোতাপন্নস্স সত্ত ভৱে ঠপেত্ৱা অনমতগ্গে সংসাৰৱট্টে উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তিস্সতি. এৱং সোতাপত্তিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৱত্তং অপ্পৱত্তং কুৰুমানো উপাদিন্নকং নিৰোধেতি নাম.
সচে সকদাগামিস্স সকদাগামিমগ্গো অভাৱিতো অভৱিস্সা, ঠপেত্ৱা দ্ৱে ভৱে পঞ্চসু ভৱেসু উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৱত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. ওড়াৰিকানি কামৰাগপটিঘসংযোজনানি ওড়াৰিকো কামৰাগানুসযো পটিঘানুসযোতি ইমে পন চত্তাৰো কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৱ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো সকদাগামিস্স দ্ৱে ভৱে ঠপেত্ৱা পঞ্চসু ভৱেসু উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তিস্সতি. এৱং সকদাগামিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৱত্তং অপ্পৱত্তং কুৰুমানো উপাদিন্নকং নিৰোধেতি নাম.
সচে অনাগামিস্স অনাগামিমগ্গো অভাৱিতো অভৱিস্সা, ঠপেত্ৱা একং ভৱং দুতিযভৱে উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৱত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. অণুসহগতানি কামৰাগপটিঘসঞ্ঞোজনানি অণুসহগতো কামৰাগানুসযো পটিঘানুসযোতি ইমে পন চত্তাৰো কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৱ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো অনাগামিস্স একং ভৱং ঠপেত্ৱা দুতিযভৱে উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তিস্সতি. এৱং অনাগামিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৱত্তং অপ্পৱত্তং কুৰুমানো উপাদিন্নকং নিৰোধেতি নাম.
সচে অৰহতো অৰহত্তমগ্গো অভাৱিতো অভৱিস্সা, ৰূপাৰূপভৱেসু উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৱত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. ৰূপৰাগো অৰূপৰাগো মানো উদ্ধচ্চং অৱিজ্জা মানানুসযো ভৱৰাগানুসযো অৱিজ্জানুসযোতি ইমে পন অট্ঠ কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৱ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো খীণাসৱস্স পুনব্ভৱে উপাদিন্নকপ্পৱত্তং পৱত্তিস্সতি? এৱং অৰহত্তমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৱত্তং অপ্পৱত্তং কুৰুমানো উপাদিন্নকং নিৰোধেতি নাম.
সোতাপত্তিমগ্গো চেত্থ অপাযভৱং নিৰোধেতি. সকদাগামিমগ্গো সুগতিকামভৱেকদেসং. অনাগামিমগ্গো কামভৱং. অৰহত্তমগ্গো ৰূপাৰূপভৱং, সব্বভৱেপি নিৰোধেতি এৱাতি ৱদন্তি. এৱং উপাদিন্নকনিৰোধো ৱেদিতব্বো.
তত্থ ‘‘অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেনা’’তি এতেন অনুপাদিন্নকনিৰোধং দস্সেতি. ‘‘যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ ৰূপঞ্চ, এত্থেতে নিৰুজ্ঝন্তী’’তি ইমিনা পন উপাদিন্নকনিৰোধং দস্সেতি.
তত্থ সত্ত ভৱে ঠপেত্ৱাতি কামভৱতো কামভৱং সংসৰন্তস্স সত্ত ভৱে ৱজ্জেত্ৱা. অনমতগ্গে সংসাৰেতি –
‘‘খন্ধানঞ্চ পটিপাটি, ধাতুআযতনান চ;
অব্বোচ্ছিন্নং ৱত্তমানা, ‘সংসাৰো’তি পৱুচ্চতী’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ২.৬১৯; ধ. স. অট্ঠ. নিদানকথা; অ. নি. অট্ঠ. ২.৪.১৯৯; পটি. ম. অট্ঠ. ২.১.১১৭; ইতিৱু. অট্ঠ. ১৪, ৫৮; উদা. অট্ঠ. ৩৯) –
এৱং ৱণ্ণিতে সংসাৰৱট্টে. যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ ৰূপঞ্চাতি নমনলক্খণং চতুক্খন্ধসঙ্খাতং নামঞ্চ ৰুপ্পনলক্খণং ভূতোপাদাযসঙ্খাতং ৰূপঞ্চ এতে ধম্মা উপ্পজ্জেয্যুং. এত্থেতে নিৰুজ্ঝন্তীতি এতস্মিং সোতাপত্তিমগ্গে এতে নামৰূপধম্মা অভব্বুপ্পত্তিকৱসেন নিৰোধং গচ্ছন্তি. সকদাগামিমগ্গঞাণেনাতি এত্থ পটিসন্ধিৱসেন সকিংযেৱ ইমং লোকং আগচ্ছতীতি সকদাগামী, তস্স মগ্গো সকদাগামিমগ্গো. তেন মগ্গেন সম্পযুত্তঞাণেন. দ্ৱে ভৱে ঠপেত্ৱাতি কামধাতুযাযেৱ পটিসন্ধিৱসেন দ্ৱে ভৱে ৱজ্জেত্ৱা. পঞ্চসু ভৱেসূতি তদৱসিট্ঠেসু পঞ্চসু ভৱেসু. এত্থেতে নিৰুজ্ঝন্তীতি এত্থ সকদাগামিমগ্গে এতে ধম্মা ৱুত্তনযেন নিৰুজ্ঝন্তি. একং ভৱং ঠপেত্ৱাতি উক্কট্ঠৱসেন ৰূপধাতুযা ৱা অৰূপধাতুযা ৱা একং ভৱং ৱজ্জেত্ৱা. ৰূপধাতুযা ৱা অৰূপধাতুযা ৱাতি দুতিযকভৱে ৰূপধাতুযা চেৱ অৰূপধাতুযা চ. নামঞ্চ ৰূপঞ্চাতি এত্থ ৰূপভৱে নামৰূপং, অৰূপভৱে নামমেৱ. এত্থেতে নিৰুজ্ঝন্তীতি এত্থ অনাগামিমগ্গে এতে নামৰূপধম্মা ৱুত্তনযেন নিৰুজ্ঝন্তি.
অৰহতোতি কিলেসেহি আৰকত্তা ‘‘অৰহা’’তি লদ্ধনামস্স খীণাসৱস্স. অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযাতি দুৱিধা হি নিব্বানধাতু সউপাদিসেসা চ অনুপাদিসেসা চ. তত্থ উপাদীযতি ‘‘অহং মমা’’তি ভুসং গণ্হীযতীতি উপাদি, খন্ধপঞ্চকস্সেতং অধিৱচনং. উপাদিযেৱ সেসো অৱসিট্ঠো উপাদিসেসো, সহ উপাদিসেসেন ৱত্ততীতি সউপাদিসেসা. নত্থেত্থ উপাদিসেসোতি অনুপাদিসেসা. তায অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা. পৰিনিব্বাযন্তস্সাতি নিৰিন্ধনস্স ৱিয জাতৱেদস্স নিব্বাযন্তস্স অপ্পৱত্তং পৱিসন্তস্স. চৰিমৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেনাতি এত্থ অস্সাসপস্সাসানং নিৰোধৱসেন. তযো চৰিমা ভৱচৰিমো ঝানচৰিমো চুতিচৰিমোতি. ভৱেসু হি কামভৱে অস্সাসপস্সাসা পৱত্তন্তি, ৰূপাৰূপভৱেসু নপ্পৱত্তন্তি. তস্মা সো ভৱচৰিমো. ঝানেসু পুৰিমঝানত্তযেৱ পৱত্তন্তি, চতুত্থে নপ্পৱত্তন্তি. তস্মা সো ঝানচৰিমো. যে পন চুতিচিত্তস্স পুৰতো সোড়সমেন চিত্তেন সহুপ্পন্না, তে চুতিচিত্তেন সহ নিৰুজ্ঝন্তি. সো চুতিচৰিমো নাম. অযং ইধ চৰিমোতি অধিপ্পেতো. যে হি কেচি বুদ্ধা ৱা পচ্চেকবুদ্ধা ৱা অৰিযসাৱকা ৱা অন্তমসো কুন্থকিপিল্লিকং উপাদায সব্বে ভৱঙ্গচিত্তেনেৱ অব্যাকতেন দুক্খসচ্চেন কালং কৰোন্তি. তস্মা চৰিমৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেনাতি চুতিচিত্তস্স নিৰোধেনাতি অত্থো.
পঞ্ঞা চ সতি চ নামঞ্চাতি এতেহি চতুন্নং অৰূপক্খন্ধানং গহণং পচ্চেতব্বং. ৰূপঞ্চাতি এতেন চতুন্নং মহাভূতানং চতুৱীসতিউপাদাৰূপানঞ্চ গহণং পচ্চেতব্বং. ইদানি তস্স নিৰুজ্ঝনূপাযং দস্সেন্তো ‘‘ৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেন, এত্থেতং উপৰুজ্ঝতী’’তি আহ. তত্থ ৱিঞ্ঞাণন্তি চৰিমৱিঞ্ঞাণম্পি অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণম্পি. অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স পহীননিৰোধেন এত্থেতং উপৰুজ্ঝতি নিৰুজ্ঝতি দীপসিখা ৱিয অপণ্ণত্তিকভাৱং যাতি, চৰিমৱিঞ্ঞাণস্স অনুপ্পাদপচ্চযত্তা অনুপ্পাদনিৰোধেন অনুপ্পাদৱসেনেৱ উপৰুজ্ঝতীতি (দী. নি. অট্ঠ. ১.৪৯৯).
৭. এত্তাৱতা চ ‘‘দুক্খমস্স মহব্ভয’’ন্তি ইমিনা পকাসিতং দুক্খসচ্চং, ‘‘যানি সোতানী’’তি ইমিনা সমুদযসচ্চং, ‘‘পঞ্ঞাযেতে পিধীযৰে’’তি ইমিনা মগ্গসচ্চং, ‘‘অসেসং উপৰুজ্ঝতী’’তি ইমিনা নিৰোধসচ্চন্তি এৱং চত্তাৰি সচ্চানি সুত্ৱাপি অৰিযভূমিং অনধিগতো পুন সেক্খাসেক্খপটিপদং পুচ্ছন্তো ‘‘যে চ সঙ্খাতধম্মাসে’’তি গাথমাহ. তত্থ সঙ্খাতধম্মাতি অনিচ্চাদিৱসেন পৰিৱীমংসিতধম্মা, অৰহন্তানমেতং অধিৱচনং. সেক্খাতি সীলাদীনি সিক্খমানা অৱসেসা অৰিযপুগ্গলা. পুথূতি বহূ সত্তজনা. তেসং মে নিপকো ইৰিযং পুট্ঠো পব্ৰূহীতি তেসং মে সেক্খাসেক্খানং নিপকো পণ্ডিতো ত্ৱং পুট্ঠো পটিপত্তিং ব্ৰূহীতি.
তেসং খন্ধা সঙ্খাতাতি তেসং পঞ্চক্খন্ধা অপ্পটিসন্ধিকং কত্ৱা দেসিতা, সঙ্খেপং কত্ৱা ঠপিতা ৱা. ধাতুআদীসুপি এসেৱ নযো. ইৰিযন্তি পযোগং. চৰিযন্তি কিৰিযং. ৱুত্তিন্তি পৱত্তিং. আচৰন্তি চৰণং. গোচৰন্তি পচ্চযং. ৱিহাৰন্তি ইৰিযাপথপৱত্তনং. পটিপদন্তি ৱিপস্সনং.
৮. অথস্স ভগৱা যস্মা সেক্খেন কামচ্ছন্দনীৱৰণং আদিং কত্ৱা সব্বকিলেসা পহাতব্বা এৱ, তস্মা ‘‘কামেসূতি উপড্ঢগাথায সেক্খপটিপদং দস্সেতি. তস্সত্থো – ৱত্থুকামেসু কিলেসকামেন নাভিগিজ্ঝেয্য, কাযদুচ্চৰিতাদযো চ মনসো আৱিলভাৱকৰে ধম্মে পজহন্তো মনসানাৱিলো সিযাতি. যস্মা পন অসেক্খো অনিচ্চাদিৱসেন সব্বসঙ্খাৰাদীনং পৰিতুলিতত্তা কুসলো সব্বধম্মেসু কাযানুপস্সনাসতিআদীহি চ সতো সক্কাযদিট্ঠিআদীনং ভিন্নত্তা ভিক্খুভাৱং পত্তো হুত্ৱা সব্বইৰিযাপথেসু পৰিব্বজতি, তস্মা ‘‘কুসলো’’তি উপড্ঢগাথায অসেক্খপটিপদং দস্সেতি.
নাভিগিজ্ঝেয্যাতি গেধং নাপজ্জেয্য. ন পলিগিজ্ঝেয্যাতি লোভং নাপজ্জেয্য. ন পলিবুন্ধেয্যাতি লোভৱসেন ন অল্লীযেয্য.
আৱিলকৰে কিলেসে জহেয্যাতি চিত্তালুড়কৰে উপতাপসঙ্খাতে কিলেসে জহেয্য.
সব্বে ধম্মা অনত্তাতি নিব্বানং অন্তোকৰিত্ৱা ৱুত্তং. যং কিঞ্চি সমুদযধম্মন্তি যং কিঞ্চি সপ্পচ্চযসভাৱং.
সহ গাথাপৰিযোসানাতি গাথাৱসানেনেৱ সদ্ধিং. যেতে ব্ৰাহ্মণেন সদ্ধিং একচ্ছন্দাতি যে এতে অজিতমাণৱেন কল্যাণছন্দেন একজ্ঝাসযা. একপ্পযোগাতি কাযৱচীমনোপযোগেহি একপ্পযোগা. একাধিপ্পাযাতি একো অধিপ্পাযো ৰুচি এতেসন্তি একাধিপ্পাযা, একৰুচিকাতি অত্থো. একৱাসনৱাসিতাতি অতীতবুদ্ধসাসনে তেন সদ্ধিং ভাৱিতভাৱনা. অনেকপাণসহস্সানন্তি অনেকেসং দেৱমনুস্সসঙ্খাতানং পাণসহস্সানং. ৱিৰজং ৱীতমলন্তি ৰাগাদিৰজৱিৰহিতং ৰাগাদিমলৱিৰহিতঞ্চ.
ধম্মচক্খুন্তি ইধ সোতাপত্তিমগ্গো অধিপ্পেতো. অঞ্ঞত্থ হেট্ঠামগ্গত্তযং. তস্স উপ্পত্তিকাৰণদস্সনত্থং ‘‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিৰোধধম্ম’’ন্তি আহ. তঞ্হি নিৰোধং আৰম্মণং কত্ৱা কিচ্চৱসেন এৱং সব্বসঙ্খতং পটিৱিজ্ঝন্তং উপ্পজ্জতি. তস্স ব্ৰাহ্মণস্স অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চীতি তস্স চ অজিতব্ৰাহ্মণস্স অন্তেৱাসিকসহস্সানঞ্চ তণ্হাদীহি অগ্গহেত্ৱা কামাসৱাদীহি মগ্গক্খণে চিত্তং ৱিমুচ্চমানং ফলক্খণে ৱিমুচ্চি. সহ অৰহত্তপ্পত্তাতি অৰহত্তপ্পত্তিযা চ সহেৱ আযস্মতো অজিতস্স চ অন্তেৱাসিকসহস্সস্স চ অজিনজটাৱাকচীৰতিদণ্ডকমণ্ডলুআদযো অন্তৰধাযিংসু. সব্বেৱ ইদ্ধিমযপত্তচীৱৰধৰা দ্ৱঙ্গুলকেসা এহিভিক্খূ হুত্ৱা ভগৱন্তং নমস্সমানা পঞ্জলিকা নিসীদিংসু. পাড়িযং পন অজিতত্থেৰোৱ পঞ্ঞাযতি. তত্থ অন্ৱত্থপটিপত্তিযাতি সযং পচ্চাসীসিতলদ্ধপটিপত্তিযা, নিব্বানলদ্ধভাৱেনাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ পাকটমেৱ. এৱং ভগৱা অৰহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠাপেসীতি.
সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায চূড়নিদ্দেস-অট্ঠকথায
অজিতমাণৱসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.