১১. পৰোসতৱগ্গো
[১০১] ১. পৰোসতজাতকৱণ্ণনা
১০১. ‘‘পৰোসতঞ্চেপি সমাগতানং, ঝাযেয্যুং তে ৱস্সসতং অপঞ্ঞা;
একোৱ সেয্যো পুৰিসো সপঞ্ঞো, যো ভাসিতস্স ৱিজানাতি অত্থ’’ন্তি. –
ইদং জাতকং ৱত্থুতো চ ৱেয্যাকৰণতো চ সমোধানতো চ পৰোসহস্সজাতকসদিসমেৱ. কেৱলঞ্হেত্থ ‘‘ঝাযেয্যু’’ন্তি পদমত্তমেৱ ৱিসেসো. তস্সত্থো – ৱস্সসতম্পি অপঞ্ঞা ঝাযেয্যুং ওলোকেয্যুং উপধাৰেয্যুং, এৱং ওলোকেন্তাপি পন অত্থং ৱা কাৰণং ৱা ন পস্সন্তি, তস্মা যো ভাসিতস্স অত্থং জানাতি, সো একোৱ সপঞ্ঞো সেয্যোতি.
পৰোসতজাতকৱণ্ণনা পঠমা.
[১০২] ২. পণ্ণিকজাতকৱণ্ণনা
যো দুক্খফুট্ঠায ভৱেয্য তাণন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং পণ্ণিকং উপাসকং আৰব্ভ কথেসি. সো কিৰ সাৱত্থিৱাসী উপাসকো নানপ্পকাৰানি মূলপণ্ণাদীনি চেৱ লাবুকুম্ভণ্ডাদীনি চ ৱিক্কিণিত্ৱা জীৱিকং কপ্পেতি. তস্সেকা ধীতা অভিৰূপা পাসাদিকা আচাৰসীলসম্পন্না হিৰোত্তপ্পসমন্নাগতা কেৱলং নিচ্চপ্পহসিতমুখা. তস্সা সমানকুলেসু ৱাৰেয্যত্থায আগতেসু সো চিন্তেসি ‘‘ইমিস্সা ৱাৰেয্যং ৱত্ততি, অযঞ্চ নিচ্চপ্পহসিতমুখা. কুমাৰিকাধম্মে পন অসতি কুমাৰিকায পৰকুলং গতায মাতাপিতূনং গৰহা হোতি, ‘অত্থি নু খো ইমিস্সা কুমাৰিকাধম্মো, নত্থী’তি ৱীমংসিস্সামি ন’’ন্তি. সো একদিৱসং ধীতৰং পচ্ছিং গাহাপেত্ৱা পণ্ণত্থায অৰঞ্ঞং গন্ত্ৱা ৱীমংসনৱসেন কিলেসসন্নিস্সিতো ৱিয হুত্ৱা ৰহস্সকথং কথেত্ৱা তং হত্থে গণ্হি. সা গহিতমত্তাৱ ৰোদন্তী কন্দন্তী ‘‘অযুত্তমেতং, তাত, উদকতো অগ্গিপাতুভাৱসদিসং, মা এৱৰূপং কৰোথা’’তি আহ. ‘‘অম্ম, মযা ৱীমংসনত্থায ত্ৱং হত্থে গহিতা, ন চ কিলেসৱসেন. ৱদেহি, অত্থি দানি তে কুমাৰিকাধম্মো’’তি. ‘‘আম, তাত, অত্থি. মযা হি লোভৱসেন ন কোচি পুৰিসো ওলোকিতপুব্বো’’তি. সো ধীতৰং অস্সাসেত্ৱা ঘৰং নেত্ৱা মঙ্গলং কত্ৱা পৰকুলং পেসেত্ৱা ‘‘সত্থাৰং ৱন্দিস্সামী’’তি গন্ধমালাদিহত্থো জেতৱনং গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা পূজেত্ৱা একমন্তং নিসীদি, ‘‘চিৰস্সমাগতোসী’’তি চ ৱুত্তে তমত্থং ভগৱতো আৰোচেসি. সত্থা ‘‘উপাসক, কুমাৰিকা চিৰং পট্ঠায আচাৰসীলসম্পন্নাৱ, ত্ৱং পন ন ইদানেৱ এৱং ৱীমংসসি, পুব্বেপি ৱীমংসিযেৱা’’তি ৱত্ৱা তেন যাচিতো অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো অৰঞ্ঞে ৰুক্খদেৱতা হুত্ৱা নিব্বত্তি. অথেকো বাৰাণসিযং পণ্ণিকউপাসকোতি অতীতৱত্থু পচ্চুপ্পন্নসদিসমেৱ. তেন পন সা ৱীমংসনত্থায হত্থে গহিতমত্তা পৰিদেৱমানা ইমং গাথমাহ –
১০২. ‘‘যো দুক্খফুট্ঠায ভৱেয্য তাণং, সো মে পিতা দুব্ভি ৱনে কৰোতি;
সা কস্স কন্দামি ৱনস্স মজ্ঝে, যো তাযিতা সো সহসং কৰোতী’’তি.
তত্থ যো দুক্খফুট্ঠায ভৱেয্য তাণন্তি কাযিকচেতসিকেহি দুক্খেহি ফুট্ঠায তাযিতা পৰিতাযিতা পতিট্ঠা ভৱেয্য. সো মে পিতা দুব্ভি ৱনে কৰোতীতি সো ময্হং দুক্খপৰিতাযকো পিতাৱ ইমস্মিং ৱনে এৱৰূপং মিত্তদুব্ভি কম্মং কৰোতি, অত্তনো জাতায ধীতৰি ৱীতিক্কমং কাতুং মঞ্ঞতীতি অত্থো. সা কস্স কন্দামীতি কস্স ৰোদামি, কো মে পতিট্ঠা ভৱিস্সতীতি দীপেতি. যো তাযিতা সো সহসং কৰোতীতি যো ময্হং তাযিতা ৰক্খিতা অৱস্সযো ভৱিতুং অৰহতি, সো পিতাযেৱ সাহসিককম্মং কৰোতীতি অত্থো.
অথ নং পিতা অস্সাসেত্ৱা ‘‘অম্ম, ৰক্খিতত্তাসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘আম, তাত ৰক্খিতো মে অত্তা’’তি. সো তং ঘৰং নেত্ৱা মণ্ডেত্ৱা মঙ্গলং কত্ৱা পৰকুলং পেসেসি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা সচ্চানি পকাসেত্ৱা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপৰিযোসানে উপাসকো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি.
তদা পিতা এতৰহি পিতাৱ, ধীতা চ এতৰহি ধীতাৱ, তং কাৰণং পচ্চক্খতো দিট্ঠৰুক্খদেৱতা পন অহমেৱ অহোসিন্তি.
পণ্ণিকজাতকৱণ্ণনা দুতিযা.
[১০৩] ৩. ৱেৰিজাতকৱণ্ণনা
যত্থ ৱেৰী নিৱিসতীতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো অনাথপিণ্ডিকং আৰব্ভ কথেসি. অনাথপিণ্ডিকো কিৰ ভোগগামং গন্ত্ৱা আগচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে চোৰে দিস্ৱা ‘‘অন্তৰামগ্গে ৱসিতুং ন যুত্তং, সাৱত্থিমেৱ গমিস্সামী’’তি ৱেগেন গোণে পাজেত্ৱা সাৱত্থিমেৱ আগন্ত্ৱা পুনদিৱসে ৱিহাৰং গতো সত্থু এতমত্থং আৰোচেসি. সত্থা ‘‘পুব্বেপি গহপতি পণ্ডিতা অন্তৰামগ্গে চোৰে দিস্ৱা অন্তৰা অৱিলম্বমানা অত্তনো ৱসনট্ঠানমেৱ গমিংসূ’’তি ৱত্ৱা তেন যাচিতো অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো মহাৱিভৱো সেট্ঠি হুত্ৱা একং গামকং নিমন্তনং ভুঞ্জনত্থায গন্ত্ৱা পচ্চাগচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে চোৰে দিস্ৱা অন্তৰামগ্গে অৱসিত্ৱাৱ ৱেগেন গোণে পাজেন্তো অত্তনো গেহমেৱ আগন্ত্ৱা নানগ্গৰসেহি ভুঞ্জিত্ৱা মহাসযনে নিসিন্নো ‘‘চোৰানং হত্থতো মুচ্চিত্ৱা নিব্ভযট্ঠানং অত্তনো গেহং আগতোম্হী’’তি উদানৱসেন ইমং গাথমাহ –
১০৩. ‘‘যত্থ ৱেৰী নিৱিসতি, ন ৱসে তত্থ পণ্ডিতো;
একৰত্তং দিৰত্তং ৱা, দুক্খং ৱসতি ৱেৰিসূ’’তি.
তত্থ ৱেৰীতি ৱেৰচেতনাসমঙ্গিপুগ্গলো. নিৱিসতীতি পতিট্ঠাতি. ন ৱসে তত্থ পণ্ডিতোতি সো ৱেৰীপুগ্গলো যস্মিং ঠানে পতিট্ঠিতো হুত্ৱা ৱসতি, তত্থ পণ্ডিতো পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো ন ৱসেয্য. কিংকাৰণা? একৰত্তং দিৰত্তং ৱা, দুক্খং ৱসতি ৱেৰিসূতি, ৱেৰীনঞ্হি অন্তৰে ৱসন্তো একাহম্পি দ্ৱীহম্পি দুক্খমেৱ ৱসতীতি অত্থো.
এৱং মহাসত্তো উদানং উদানেত্ৱা দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৱা যথাকম্মং গতো.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা অহমেৱ বাৰাণসিসেট্ঠি অহোসি’’ন্তি.
ৱেৰিজাতকৱণ্ণনা ততিযা.
[১০৪] ৪. মিত্তৱিন্দকজাতকৱণ্ণনা
চতুব্ভি অট্ঠজ্ঝগমাতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং দুব্বচভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. ৱত্থু হেট্ঠা মিত্তৱিন্দকজাতকে ৱুত্তনযেন ৱিত্থাৰেতব্বং. ইদং পন জাতকং কস্সপবুদ্ধকালিকং. তস্মিঞ্হি কালে উৰচক্কং উক্খিপিত্ৱা নিৰযে পচ্চমানো একো নেৰযিকসত্তো ‘‘ভন্তে, কিং নু খো পাপকম্মং অকাসি’’ন্তি বোধিসত্তং পুচ্ছি. বোধিসত্তো ‘‘তযা ইদঞ্চিদঞ্চ পাপকম্মং কত’’ন্তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
১০৪. ‘‘চতুব্ভি অট্ঠজ্ঝগমা, অট্ঠাহিপি চ সোড়স;
সোড়সাহি চ বাত্তিংস, অত্ৰিচ্ছং চক্কমাসদো;
ইচ্ছাহতস্স পোসস্স, চক্কং ভমতি মত্থকে’’তি.
তত্থ চতুব্ভি অট্ঠজ্ঝগমাতি সমুদ্দন্তৰে চতস্সো ৱিমানপেতিযো লভিত্ৱা তাহি অসন্তুট্ঠো অত্ৰিচ্ছতায পৰতো গন্ত্ৱা অপৰা অট্ঠ অধিগতোসীতি অত্থো. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. অত্ৰিচ্ছং চক্কমাসদোতি এৱং সকলাভেন অসন্তুট্ঠো অত্ৰ অত্ৰ ইচ্ছন্তো পৰতো পৰতো লাভং পত্থেন্তো ইদানি চক্কমাসদো ইদং উৰচক্কং পত্তোসি. তস্স তে এৱং ইচ্ছাহতস্স পোসস্স তণ্হায হতস্স উপহতস্স তৱ চক্কং ভমতি মত্থকে. পাসাণচক্কং, অযচক্কন্তি ইমেসু দ্ৱীসু খুৰধাৰং অযচক্কং তস্স মত্থকে পুনপ্পুনং পতনৱসেন ভমন্তং দিস্ৱা এৱমাহ. ৱত্ৱা চ পন অত্তনো দেৱলোকমেৱ গতো. সোপি নেৰযিকসত্তো অত্তনো পাপে খীণে যথাকম্মং গতো.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা মিত্তৱিন্দকো দুব্বচভিক্খু অহোসি, দেৱপুত্তো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
মিত্তৱিন্দকজাতকৱণ্ণনা চতুত্থা.
[১০৫] ৫. দুব্বলকট্ঠজাতকৱণ্ণনা
বহুম্পেতং ৱনে কট্ঠন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং উত্তসিতভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. সো কিৰ সাৱত্থিৱাসী একো কুলপুত্তো সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৱা পব্বজিত্ৱা মৰণভীৰুকো অহোসি, ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানেসু ৱাতস্স ৱা ৱীজন্তস্স সুক্খদণ্ডকস্স ৱা পতন্তস্স পক্খিচতুপ্পদানং ৱা সদ্দং সুত্ৱা মৰণভযতজ্জিতো মহাৰৱং ৰৱন্তো পলাযতি. তস্স হি ‘‘মৰিতব্বং মযা’’তি সতিমত্তম্পি নত্থি. সচে হি সো ‘‘অহং মৰিস্সামী’’তি জানেয্য, ন মৰণং ভাযেয্য. মৰণস্সতিকম্মট্ঠানস্স পন তস্স অভাৱিতত্তাৱ ভাযতি. তস্স সো মৰণভীৰুকভাৱো ভিক্খুসঙ্ঘে পাকটো জাতো.
অথেকদিৱসং ধম্মসভাযং ভিক্খূ কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৱুসো, অসুকো নাম ভিক্খু মৰণভীৰুকো মৰণং ভাযতি, ভিক্খুনা নাম ‘অৱস্সং মযা মৰিতব্ব’ন্তি মৰণস্সতিকম্মট্ঠানং ভাৱেতুং ৱট্টতী’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে তং ভিক্খুং পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং মৰণভীৰুকো’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘ভিক্খৱে, মা এতস্স ভিক্খুনো অনত্তমনা হোথ, নাযং ইদানেৱ মৰণভীৰুকো, পুব্বেপি মৰণভীৰুকোযেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো হিমৱন্তে ৰুক্খদেৱতা হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্মিং কালে বাৰাণসিৰাজা অত্তনো মঙ্গলহত্থিং আনেঞ্জকাৰণং সিক্খাপেতুং হত্থাচৰিযানং অদাসি. তং আড়ানে নিচ্চলং বন্ধিত্ৱা তোমৰহত্থা মনুস্সা পৰিৱাৰেত্ৱা আনেঞ্জকাৰণং কাৰেন্তি. সো তং কাৰণং কাৰিযমানো ৱেদনং অধিৱাসেতুং অসক্কোন্তো আড়ানং ভিন্দিত্ৱা মনুস্সে পলাপেত্ৱা হিমৱন্তং পাৱিসি. মনুস্সা তং গহেতুং অসক্কোন্তা নিৱত্তিংসু. সো তত্থ মৰণভীৰুকো অহোসি, ৱাতসদ্দানি সুত্ৱা কম্পমানো মৰণভযতজ্জিতো সোণ্ডং ৱিধুনিত্ৱা ৱেগেন পলাযতি, আড়ানে বন্ধিত্ৱা আনেঞ্জকাৰণং কৰণকালো ৱিযস্স হোতি, কাযস্সাদং ৱা চিত্তস্সাদং ৱা অলভন্তো কম্পমানো ৱিচৰতি.
ৰুক্খদেৱতা তং দিস্ৱা খন্ধৱিটপে ঠত্ৱা ইমং গাথমাহ –
১০৫. ‘‘বহুম্পেতং ৱনে কট্ঠং, ৱাতো ভঞ্জতি দুব্বলং;
তস্স চে ভাযসি নাগ, কিসো নূন ভৱিস্সসী’’তি.
তত্থাযং পিণ্ডত্থো – যং এতং দুব্বলং কট্ঠং পুৰত্থিমাদিভেদো ৱাতো ভঞ্জতি, তং ইমস্মিং ৱনে বহুং সুলভং, তত্থ তত্থ সংৱিজ্জতি. সচে ত্ৱং তস্স ভাযসি, এৱং সন্তে নিচ্চং ভীতো মংসলোহিতক্খযং পত্ৱা কিসো নূন ভৱিস্সসি, ইমস্মিং পন ৱনে তৱ ভযং নাম নত্থি, তস্মা ইতো পট্ঠায মা ভাযীতি.
এৱং দেৱতা তস্স ওৱাদং অদাসি, সোপি ততো পট্ঠায নিব্ভযো অহোসি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা সচ্চানি পকাসেত্ৱা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপৰিযোসানে সো ভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. ‘‘তদা নাগো অযং ভিক্খু অহোসি, ৰুক্খদেৱতা পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
দুব্বলকট্ঠজাতকৱণ্ণনা পঞ্চমা.
[১০৬] ৬. উদঞ্চনীজাতকৱণ্ণনা
সুখং ৱত মং জীৱন্তন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো থুল্লকুমাৰিকাপলোভনং আৰব্ভ কথেসি. ৱত্থু তেৰসকনিপাতে চূড়নাৰদকস্সপজাতকে (জা. ১.১৩.৪০ আদযো) আৱি ভৱিস্সতি. তং পন ভিক্খুং সত্থা ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং ভিক্খু উক্কণ্ঠিতোসী’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি ৱুত্তে ‘‘কত্থ তে চিত্তং পটিবদ্ধ’’ন্তি পুচ্ছি. সো ‘‘একিস্সা থুল্লকুমাৰিকাযা’’তি আহ. অথ নং সত্থা ‘‘অযং তে ভিক্খু অনত্থকাৰিকা, পুব্বেপি ত্ৱং এতং নিস্সায সীলব্যসনং পত্ৱা কম্পন্তো ৱিচৰমানো পণ্ডিতে নিস্সায সুখং লভী’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তেতি অতীতৱত্থুপি চূড়নাৰদকস্সপজাতকেযেৱ আৱি ভৱিস্সতি. তদা পন বোধিসত্তো সাযং ফলাফলে আদায আগন্ত্ৱা পণ্ণসালাদ্ৱাৰং ৱিৱৰিত্ৱা পৱিসিত্ৱা পুত্তং চূড়তাপসং এতদৱোচ ‘‘তাত, ত্ৱং অঞ্ঞেসু দিৱসেসু দাৰূনি আহৰসি, পানীযং পৰিভোজনীযং আহৰসি, অগ্গিং কৰোসি, অজ্জ পন একম্পি অকত্ৱা কস্মা দুম্মুখো পজ্ঝাযন্তো নিপন্নোসী’’তি? ‘‘তাত, তুম্হেসু ফলাফলত্থায গতেসু একা ইত্থী আগন্ত্ৱা মং পলোভেত্ৱা আদায গন্তুং আৰভি, অহং পন ‘তুম্হেহি ৱিস্সজ্জিতো গমিস্সামী’তি ন গচ্ছিং, অসুকট্ঠানে পন নং নিসীদাপেত্ৱা আগতোম্হি, ইদানি গচ্ছামহং তাতা’’তি. বোধিসত্তো ‘‘ন সক্কা এতং নিৱত্তেতু’’ন্তি ঞত্ৱা ‘‘তেন হি, তাত, গচ্ছ, এসা পন তং নেত্ৱা যদা মচ্ছমংসাদীনি ৱা খাদিতুকামা ভৱিস্সতি, সপ্পিলোণতণ্ডুলাদীহি ৱা পনস্সা অত্থো ভৱিস্সতি, তদা ‘ইদঞ্চিদঞ্চাহৰা’তি তং কিলমেস্সতি. তদা ময্হং গুণং সৰিত্ৱা পলাযিত্ৱা ইধেৱ আগচ্ছেয্যাসী’’তি ৱিস্সজ্জেসি. সো তায সদ্ধিং মনুস্সপথং অগমাসি. অথ নং সা অত্তনো ৱসং গমেত্ৱা ‘‘মংসং আহৰ, মচ্ছং আহৰা’’তি যেন যেন অত্থিকা হোতি, তং তং আহৰাপেতি. তদা সো ‘‘অযং মং অত্তনো দাসং ৱিয কম্মকাৰং ৱিয চ কত্ৱা পীড়েতী’’তি পলাযিত্ৱা পিতু সন্তিকং আগন্ত্ৱা পিতৰং ৱন্দিত্ৱা ঠিতকোৱ ইমং গাথমাহ –
১০৬. ‘‘সুখং ৱত মং জীৱন্তং, পচমানা উদঞ্চনী;
চোৰী জাযপ্পৱাদেন, তেলং লোণঞ্চ যাচতী’’তি.
তত্থ সুখং ৱত মং জীৱন্তন্তি তাত, তুম্হাকং সন্তিকে মং সুখং জীৱন্তং. পচমানাতি তাপযমানা পীড়যমানা, যং যং ৱা খাদিতুকামা হোতি, তং তং পচমানা. উদকং অঞ্চন্তি এতাযাতি উদঞ্চনী, চাটিতো ৱা কূপতো ৱা উদকউস্সিঞ্চনঘটিকাযেতং নামং. সা পন উদঞ্চনী ৱিয, উদকং ৱিয ঘটিকা, যেন যেনত্থিকা হোতি, তং তং আকড্ঢতিযেৱাতি অত্থো. চোৰী জাযপ্পৱাদেনাতি ‘‘ভৰিযা’’তি নামেন একা চোৰী মং মধুৰৱচনেন উপলাপেত্ৱা তত্থ নেত্ৱা তেলং লোণঞ্চ যঞ্চ অঞ্ঞং ইচ্ছতি, তং সব্বং যাচতি, দাসং ৱিয কম্মকাৰং ৱিয চ কত্ৱা আহৰাপেতীতি তস্সা অগুণং কথেসি.
অথ নং বোধিসত্তো অস্সাসেত্ৱা ‘‘হোতু, তাত, এহি ত্ৱং মেত্তং ভাৱেহি, কৰুণং ভাৱেহী’’তি চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰে আচিক্খি, আচিক্খিত্ৱা কসিণপৰিকম্মং আচিক্খি. সো ন চিৰস্সেৱ অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ উপ্পাদেত্ৱা ব্ৰহ্মৱিহাৰে ভাৱেত্ৱা সদ্ধিং পিতৰা ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা সচ্চানি পকাসেত্ৱা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপৰিযোসানে সো ভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি.
‘‘তদা থুল্লকুমাৰিকাৱ এতৰহি থুল্লকুমাৰিকা. চূড়তাপসো উক্কণ্ঠিতভিক্খু অহোসি, পিতা পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
উদঞ্চনীজাতকৱণ্ণনা ছট্ঠা.
[১০৭] ৭. সালিত্তকজাতকৱণ্ণনা
সাধূ খো সিপ্পকং নামাতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং হংসপহৰনকং ভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. সো কিৰেকো সাৱত্থিৱাসী কুলপুত্তো সালিত্তকসিপ্পে নিপ্ফত্তিং পত্তো. ‘‘সালিত্তকসিপ্প’’ন্তি সক্খৰাখিপনসিপ্পং ৱুচ্চতি. সো একদিৱসং ধম্মং সুত্ৱা সাসনে উৰং দত্ৱা পব্বজিত্ৱা উপসম্পদং লভি, ন পন সিক্খাকামো, ন পটিপত্তিসাধকো অহোসি. সো একদিৱসং একং দহৰভিক্খুং আদায অচিৰৱতিং গন্ত্ৱা ন্হাযিত্ৱা নদীতীৰে অট্ঠাসি. তস্মিং সমযে দ্ৱে সেতহংসা আকাসেন গচ্ছন্তি. সো তং দহৰং আহ ‘‘ইমং পচ্ছিমহংসং সক্খৰায অক্খিম্হি পহৰিত্ৱা পাদমূলে পাতেমী’’তি. ইতৰো ‘‘কথং পাতেস্সসি, ন সক্খিস্সসি পহৰিতু’’ন্তি আহ. ইতৰো ‘‘তিট্ঠতু তাৱস্স ওৰতো অক্খি, পৰতো অক্খিম্হি তং পহৰামী’’তি. ইদানি পন ত্ৱং অসন্তং কথেসীতি. ‘‘তেন হি উপধাৰেহী’’তি একং তিখিণসক্খৰং গহেত্ৱা অঙ্গুলিযা পৰিযন্তে কত্ৱা তস্স হংসস্স পচ্ছতো খিপি. সা ‘‘ৰু’’ন্তি সদ্দং অকাসি, হংসো ‘‘পৰিস্সযেন ভৱিতব্ব’’ন্তি নিৱত্তিত্ৱা সদ্দং সোতুং আৰভি. ইতৰো তস্মিং খণে একং ৱট্টসক্খৰং গহেত্ৱা তস্স নিৱত্তিত্ৱা ওলোকেন্তস্স পৰভাগে অক্খিং পহৰি. সক্খৰা ইতৰম্পি অক্খিং ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা গতা. হংসো মহাৰৱং ৰৱন্তো পাদমূলেযেৱ পতি. ততো ততো ভিক্খূ আগন্ত্ৱা গৰহিত্ৱা ‘‘অননুচ্ছৱিকং তে কত’’ন্তি সত্থু সন্তিকং নেত্ৱা ‘‘ভন্তে, ইমিনা ইদং নাম কত’’ন্তি তমত্থং আৰোচেসুং. সত্থা তং ভিক্খুং গৰহিত্ৱা ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱেস এতস্মিং সিপ্পে কুসলো, পুব্বেপি কুসলোযেৱ অহোসী’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো তস্স অমচ্চো অহোসি. তস্মিং কালে ৰঞ্ঞো পুৰোহিতো অতিমুখৰো হোতি বহুভাণী, তস্মিং কথেতুং আৰদ্ধে অঞ্ঞে ওকাসমেৱ ন লভন্তি. ৰাজা চিন্তেসি ‘‘কদা নু খো এতস্স ৱচনুপচ্ছেদকং কঞ্চি লভিস্সামী’’তি. সো ততো পট্ঠায তথাৰূপং একং উপধাৰেন্তো ৱিচৰতি. তস্মিং কালে বাৰাণসিযং একো পীঠসপ্পী সক্খৰাখিপনসিপ্পে নিপ্ফত্তিং পত্তো হোতি. গামদাৰকা তং ৰথকং আৰোপেত্ৱা আকড্ঢমানা বাৰাণসিনগৰদ্ৱাৰমূলে একো ৱিটপসম্পন্নো মহানিগ্ৰোধো অত্থি, তত্থ আনেত্ৱা সম্পৰিৱাৰেত্ৱা কাকণিকাদীনি দত্ৱা ‘‘হত্থিৰূপকং কৰ, অস্সৰূপকং কৰা’’তি ৱদন্তি. সো সক্খৰা খিপিত্ৱা খিপিত্ৱা নিগ্ৰোধপণ্ণেসু নানাৰূপানি দস্সেতি, সব্বানি পণ্ণানি ছিদ্দাৱছিদ্দানেৱ অহেসুং.
অথ বাৰাণসিৰাজা উয্যানং গচ্ছন্তো তং ঠানং পাপুণি. উস্সাৰণাভযেন সব্বে দাৰকা পলাযিংসু, পীঠসপ্পী তত্থেৱ নিপজ্জি. ৰাজা নিগ্ৰোধমূলং পত্ৱা ৰথে নিসিন্নো পত্তানং ছিদ্দতায ছাযং কবৰকবৰং দিস্ৱা ওলোকেন্তো সব্বেসং পত্তানং ছিদ্দভাৱং দিস্ৱা ‘‘কেনেতানি এৱং কতানী’’তি পুচ্ছি. ‘‘পীঠসপ্পিনা, দেৱা’’তি. ৰাজা ‘‘ইমং নিস্সায ব্ৰাহ্মণস্স ৱচনুপচ্ছেদং কাতুং সক্কা ভৱিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘কহং, ভণে, পীঠসপ্পী’’তি পুচ্ছি. ৱিচিনন্তা মূলন্তৰে নিপন্নং দিস্ৱা ‘‘অযং, দেৱা’’তি আহংসু. ৰাজা নং পক্কোসাপেত্ৱা পৰিসং উস্সাৰেত্ৱা পুচ্ছি ‘‘অম্হাকং সন্তিকে একো মুখৰব্ৰাহ্মণো অত্থি, সক্খিস্সসি তং নিস্সদ্দং কাতু’’ন্তি. নাড়িমত্তা অজলণ্ডিকা লভন্তো সক্খিস্সামি, দেৱাতি. ৰাজা পীঠসপ্পিং ঘৰং নেত্ৱা অন্তোসাণিযং নিসীদাপেত্ৱা সাণিযং ছিদ্দং কাৰেত্ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ছিদ্দাভিমুখং আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা নাড়িমত্তা সুক্খা অজলণ্ডিকা পীঠসপ্পিস্স সন্তিকে ঠপাপেত্ৱা ব্ৰাহ্মণং উপট্ঠানকালে আগতং তস্মিং আসনে নিসীদাপেত্ৱা কথং সমুট্ঠাপেসি. ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞেসং ওকাসং অদত্ৱা ৰঞ্ঞা সদ্ধিং কথেতুং আৰভি. অথস্স সো পীঠসপ্পী সাণিচ্ছিদ্দেন একেকং অজলণ্ডিকং পচ্ছিযং পৱেসেন্তো ৱিয তালুতলম্হিযেৱ পাতেতি, ব্ৰাহ্মণো আগতাগতং নাড়িযং তেলং পৱেসেন্তো ৱিয গিলতি, সব্বা পৰিক্খযং গমিংসু. তস্সেতা নাড়িমত্তা অজলণ্ডিকা কুচ্ছিং পৱিট্ঠা অড্ঢাড়্হকমত্তা অহেসুং.
ৰাজা তাসং পৰিক্খীণভাৱং ঞত্ৱা আহ – ‘‘আচৰিয, তুম্হে অতিমুখৰতায নাড়িমত্তা অজলণ্ডিকা গিলন্তা কিঞ্চি ন জানিত্থ, ইতো দানি উত্তৰি জীৰাপেতুং ন সক্খিস্সথ. গচ্ছথ, পিযঙ্গুদকং পিৱিত্ৱা ছড্ডেত্ৱা অত্তানং অৰোগং কৰোথা’’তি ব্ৰাহ্মণো ততো পট্ঠায পিহিতমুখো ৱিয হুত্ৱা কথেন্তেনাপি সদ্ধিং অকথনসীলো অহোসি. ৰাজা ‘‘ইমিনা মে কণ্ণসুখং কত’’ন্তি পীঠসপ্পিস্স সতসহস্সুট্ঠানকে চতূসু দিসাসু চত্তাৰো গামে অদাসি. বোধিসত্তো ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘দেৱ, সিপ্পং নাম লোকে পণ্ডিতেহি উগ্গহিতব্বং, পীঠসপ্পিনা সালিত্তকমত্তেনাপি অযং সম্পত্তি লদ্ধা’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
১০৭. ‘‘সাধুং খো সিপ্পকং নাম, অপি যাদিস কীদিসং;
পস্স খঞ্জপ্পহাৰেন, লদ্ধা গামা চতুদ্দিসা’’তি.
তত্থ পস্স খঞ্জপ্পহাৰেনাতি পস্স, মহাৰাজ, ইমিনা খঞ্জপীঠসপ্পিনা অজলণ্ডিকাপহাৰেন চতুদ্দিসা চত্তাৰো গামা লদ্ধা, অঞ্ঞেসং সিপ্পানং কো আনিসংসপৰিচ্ছেদোতি সিপ্পগুণং কথেসি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা পীঠসপ্পী অযং ভিক্খু অহোসি, ৰাজা আনন্দো, পণ্ডিতামচ্চো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
সালিত্তকজাতকৱণ্ণনা সত্তমা.
[১০৮] ৮. বাহিযজাতকৱণ্ণনা
সিক্খেয্য সিক্খিতব্বানীতি ইদং সত্থা ৱেসালিং উপনিস্সায মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং ৱিহৰন্তো একং লিচ্ছৱিং আৰব্ভ কথেসি. সো কিৰ লিচ্ছৱিৰাজা সদ্ধো পসন্নো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৱা অত্তনো নিৱেসনে মহাদানং পৱত্তেসি. ভৰিযা পনস্স থূলঙ্গপচ্চঙ্গা উদ্ধুমাতকনিমিত্তসদিসা অনাকপ্পসম্পন্না অহোসি. সত্থা ভত্তকিচ্চাৱসানে অনুমোদনং কত্ৱা ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং ওৱাদং দত্ৱা গন্ধকুটিং পাৱিসি. ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৱুসো, তস্স নাম লিচ্ছৱিৰঞ্ঞো তাৱ অভিৰূপস্স তাদিসা ভৰিযা থূলঙ্গপচ্চঙ্গা অনাকপ্পসম্পন্না, কথং সো তায সদ্ধিং অভিৰমতী’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, এস ইদানেৱ, পুব্বেপি থূলসৰীৰায এৱ ইত্থিযা সদ্ধিং অভিৰমী’’তি ৱত্ৱা তেহি যাচিতো অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো তস্স অমচ্চো অহোসি. অথেকা জনপদিত্থী থূলসৰীৰা অনাকপ্পসম্পন্না ভতিং কুৰুমানা ৰাজঙ্গণস্স অৱিদূৰেন গচ্ছমানা সৰীৰৱড়ঞ্জপীড়িতা হুত্ৱা নিৱত্থসাটকেন সৰীৰং পটিচ্ছাদেত্ৱা নিসীদিত্ৱা সৰীৰৱড়ঞ্জং মুঞ্চিত্ৱা খিপ্পমেৱ উট্ঠাসি. তস্মিং খণে বাৰাণসিৰাজা ৱাতপানেন ৰাজঙ্গণং ওলোকেন্তো তং দিস্ৱা চিন্তেসি ‘‘অযং এৱৰূপে অঙ্গণট্ঠানে সৰীৰৱড়ঞ্জং মুঞ্চমানা হিৰোত্তপ্পং অপ্পহায নিৱাসনেনেৱ পটিচ্ছন্না হুত্ৱা সৰীৰৱড়ঞ্জং মোচেত্ৱা খিপ্পং উট্ঠিতা, ইমায নিৰোগায ভৱিতব্বং, এতিস্সা ৱত্থু ৱিসদং ভৱিস্সতি, ৱিসদে পন ৱত্থুস্মিং একো পুত্তো লব্ভমানো ৱিসদো পুঞ্ঞৱা ভৱিস্সতি, ইমং মযা অগ্গমহেসিং কাতুং ৱট্টতী’’তি. সো তস্সা অপৰিগ্গহিতভাৱং ঞত্ৱা আহৰাপেত্ৱা অগ্গমহেসিট্ঠানং অদাসি. সা তস্স পিযা অহোসি মনাপা, ন চিৰস্সেৱ একং পুত্তং ৱিজাযি. সো পনস্সা পুত্তো চক্কৱত্তী ৰাজা অহোসি.
বোধিসত্তো তস্সা সম্পত্তিং দিস্ৱা তথাৰূপং ৱচনোকাসং লভিত্ৱা ‘‘দেৱ, সিক্খিতব্বযুত্তকং নাম সিপ্পং কস্মা ন সিক্খিতব্বং, যত্ৰ হি নামাযং মহাপুঞ্ঞা হিৰোত্তপ্পং অপ্পহায পটিচ্ছন্নাকাৰেন সৰীৰৱড়ঞ্জং কুৰুমানা তুম্হে আৰাধেত্ৱা এৱৰূপং সম্পত্তিং পত্তা’’তি ৱত্ৱা সিক্খিতব্বযুত্তকানং সিপ্পানং ৱণ্ণং কথেন্তো ইমং গাথমাহ –
১০৮. ‘‘সিক্খেয্য সিক্খিতব্বানি, সন্তি সচ্ছন্দিনো জনা;
বাহিযা হি সুহন্নেন, ৰাজানমভিৰাধযী’’তি.
তত্থ সন্তি সচ্ছন্দিনো জনাতি তেসু তেসু সিপ্পেসু সচ্ছন্দা জনা অত্থিযেৱ. বাহিযাতি বহিজনপদে জাতা সংৱড্ঢা ইত্থী. সুহন্নেনাতি হিৰোত্তপ্পং অপ্পহায পটিচ্ছন্নেনাকাৰেন হন্নং সুহন্নং নাম, তেন সুহন্নেন. ৰাজানমভিৰাধযীতি দেৱং অভিৰাধযিত্ৱা ইমং সম্পত্তিং পত্তাতি. এৱং মহাসত্তো সিক্খিতব্বযুত্তকানং সিপ্পানং গুণং কথেসি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা জযম্পতিকা এতৰহিপি জযম্পতিকাৱ, পণ্ডিতামচ্চো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
বাহিযজাতকৱণ্ণনা অট্ঠমা.
[১০৯] ৯. কুণ্ডকপূৱজাতকৱণ্ণনা
যথন্নো পুৰিসো হোতীতি ইদং সত্থা সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তো মহাদুগ্গতং আৰব্ভ কথেসি. সাৱত্থিযঞ্হি কদাচি একমেৱ কুলং বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং দেতি, কদাচি তীণি চত্তাৰি একতো হুত্ৱা, কদাচি গণবন্ধনেন, কদাচি ৱীথিসভাগেন, কদাচি সকলনগৰং ছন্দকং সংহৰিত্ৱা. তদা পন ৱীথিভত্তং নাম অহোসি. অথ মনুস্সা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স যাগুং দত্ৱা ‘‘খজ্জকং আহৰথা’’তি আহংসু. তদা পনেকো পৰেসং ভতিকাৰকো দুগ্গতমনুস্সো তস্সং ৱীথিযং ৱসমানো চিন্তেসি ‘‘অহং যাগুং দাতুং ন সক্খিস্সামি, খজ্জকং পন দস্সামী’’তি সণ্হসণ্হং কুণ্ডকং ৱড্ঢাপেত্ৱা উদকেন তেমেত্ৱা অক্কপণ্ণেন ৱেঠেত্ৱা কুক্কুড়ে পচিত্ৱা ‘‘ইদং বুদ্ধস্স দস্সামী’’তি তং আদায গন্ত্ৱা সত্থু সন্তিকে ঠিতো ‘‘খজ্জকং আহৰথা’’তি একস্মিং ৱচনে ৱুত্তমত্তে সব্বপঠমং গন্ত্ৱা তং পূৱং সত্থু পত্তে পতিট্ঠাপেসি, সত্থা অঞ্ঞেহি দীযমানং খজ্জকং অগ্গহেত্ৱা তমেৱ পূৱখজ্জকং পৰিভুঞ্জি.
তস্মিংযেৱ পন খণে ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধেন কিৰ মহাদুগ্গতস্স কুণ্ডকখজ্জকং অজিগুচ্ছিত্ৱা অমতং ৱিয পৰিভুত্ত’’ন্তি সকলনগৰং এককোলাহলং অহোসি. ৰাজৰাজমহামত্তাদযো অন্তমসো দোৱাৰিকে উপাদায সব্বেৱ সন্নিপতিত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা মহাদুগ্গতং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘হন্দ ভো, সতং গহেত্ৱা, দ্ৱে সতানি গহেত্ৱা, পঞ্চ সতানি গহেত্ৱা অম্হাকং পত্তিং দেহী’’তি ৱদিংসু. সো ‘‘সত্থাৰং পটিপুচ্ছিত্ৱা জানিস্সামী’’তি সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা তমত্থং আৰোচেসি. সত্থা ‘‘ধনং গহেত্ৱা ৱা অগ্গহেত্ৱা ৱা সব্বসত্তানং পত্তিং দেহী’’তি আহ. সো ধনং গহেতুং আৰভি. মনুস্সা দিগুণচতুগ্গুণঅট্ঠগুণাদিৱসেন দদন্তা নৱ হিৰঞ্ঞকোটিযো অদংসু. সত্থা অনুমোদনং কত্ৱা ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ভিক্খূহি ৱত্তে দস্সিতে সুগতোৱাদং দত্ৱা গন্ধকুটিং পাৱিসি. ৰাজা সাযন্হসমযে মহাদুগ্গতং পক্কোসাপেত্ৱা সেট্ঠিট্ঠানেন পূজেসি.
ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৱুসো, সত্থা মহাদুগ্গতেন দিন্নং কুণ্ডকপূৱং অজিগুচ্ছন্তো অমতং ৱিয পৰিভুঞ্জি, মহাদুগ্গতোপি বহুধনঞ্চ সেট্ঠিট্ঠানঞ্চ লভিত্ৱা মহাসম্পত্তিং পত্তো’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ মযা অজিগুচ্ছন্তেন তস্স কুণ্ডকপূৱো পৰিভুত্তো, পুব্বেপি ৰুক্খদেৱতায হুত্ৱা পৰিভুত্তোযেৱ, তদাপি চেস মং নিস্সায সেট্ঠিট্ঠানং অলত্থেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো একস্মিং ঠানে এৰণ্ডৰুক্খে ৰুক্খদেৱতা হুত্ৱা নিব্বত্তি. তদা তস্মিং গামকে মনুস্সা দেৱতামঙ্গলিকা হোন্তি. অথেকস্মিং ছণে সম্পত্তে মনুস্সা অত্তনো অত্তনো ৰুক্খদেৱতানং বলিকম্মং অকংসু. অথেকো দুগ্গতমনুস্সো তে মনুস্সে ৰুক্খদেৱতা পটিজগ্গন্তে দিস্ৱা একং এৰণ্ডৰুক্খং পটিজগ্গি. তে মনুস্সা অত্তনো অত্তনো দেৱতানং নানপ্পকাৰানি মালাগন্ধৱিলেপনাদীনি চেৱ খজ্জভোজ্জানি চ আদায গচ্ছিংসু. সো পন কুণ্ডকপূৱঞ্চেৱ উড়ুঙ্কেন চ উদকং আদায গন্ত্ৱা এৰণ্ডৰুক্খস্স অৱিদূৰে ঠত্ৱা চিন্তেসি ‘‘দেৱতা নাম দিব্বখজ্জকানি খাদন্তি, ময্হং দেৱতা ইমং কুণ্ডকপূৱং ন খাদিস্সতি, কিং ইমং অকাৰণেন নাসেমি, অহমেৱ নং খাদিস্সামী’’তি ততোৱ নিৱত্তি. বোধিসত্তো খন্ধৱিটপে ঠত্ৱা ‘‘ভো পুৰিস, সচে ত্ৱং ইস্সৰো ভৱেয্যাসি, ময্হং মধুৰখজ্জকং দদেয্যাসি. ত্ৱং পন দুগ্গতো, অহং তৱ পূৱং ন খাদিত্ৱা অঞ্ঞং কিং খাদিস্সামি, মা মে কোট্ঠাসং নাসেহী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
১০৯. ‘‘যথন্নো পুৰিসো হোতি, তথন্না তস্স দেৱতা;
আহৰেতং কুণ্ডপূৱং, মা মে ভাগং ৱিনাসযা’’তি.
তত্থ যথন্নোতি যথাৰূপভোজনো হোতি. তথন্নাতি তস্স পুৰিসস্স দেৱতাপি তথাৰূপভোজনাৱ হোতি. আহৰেতং কুণ্ডপূৱন্তি এতং কুণ্ডকেন পক্কপূৱং আনেহি, ময্হং ভাগং মা ৱিনাসেহীতি.
সো নিৱত্তিত্ৱা বোধিসত্তং ওলোকেত্ৱা বলিকম্মমকাসি. বোধিসত্তো ততো ওজং পৰিভুঞ্জিত্ৱা ‘‘পুৰিস, ত্ৱং কিমত্থং মং পটিজগ্গসী’’তি আহ. ‘‘দুগ্গতোম্হি, সামি, তং নিস্সায দুগ্গতভাৱতো মুচ্চিতুকামতায পটিজগ্গামী’’তি. ‘‘ভো পুৰিস, মা চিন্তযি, তযা কতঞ্ঞুস্স কতৱেদিনো পূজা কতা, ইমং এৰণ্ডং পৰিক্খিপিত্ৱা নিধিকুম্ভিযো গীৱায গীৱং আহচ্চঠিতা. ত্ৱং ৰঞ্ঞো আচিক্খিত্ৱা সকটেহি ধনং আহৰাপেত্ৱা ৰাজঙ্গণে ৰাসিং কাৰেহি, ৰাজা তে তুস্সিত্ৱা সেট্ঠিট্ঠানং দস্সতী’’তি ৱত্ৱা বোধিসত্তো অন্তৰধাযি. সো তথা অকাসি. ৰাজাপি তস্স সেট্ঠিট্ঠানং অদাসি. ইতি সো বোধিসত্তং নিস্সায মহাসম্পত্তিং পত্ৱা যথাকম্মং গতো.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা দুগ্গতো এতৰহি দুগ্গতোৱ, এৰণ্ডৰুক্খদেৱতা পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.
কুণ্ডকপূৱজাতকৱণ্ণনা নৱমা.
[১১০] ১০. সব্বসংহাৰকপঞ্হজাতকৱণ্ণনা
সব্বসংহাৰকো নত্থীতি অযং সব্বসংহাৰকপঞ্হো সব্বাকাৰেন উমঙ্গজাতকে আৱি ভৱিস্সতীতি.
সব্বসংহাৰকপঞ্হজাতকৱণ্ণনা দসমা.
পৰোসতৱগ্গো একাদসমো.
তস্সুদ্দানং –
পৰোসতম্পি পণ্ণিকং, ৱেৰী চ মিত্তৱিন্দকং;
দুব্বলঞ্চ উদঞ্চনী, সালিত্তম্পি চ বাহিযং;
কুণ্ডকপূৱসব্বসংহাৰকন্তি.