২. ৱণ্ণাৰোহৱগ্গো

[৩৬১] ১. ৱণ্ণাৰোহজাতকৱণ্ণনা

ৱণ্ণাৰোহেনাতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো দ্ৱে অগ্গসাৱকে আৰব্ভ কথেসি. একস্মিঞ্হি সমযে উভোপি মহাথেৰা ‘‘ইমং অন্তোৱস্সং সুঞ্ঞাগাৰং অনুব্ৰূহেস্সামা’’তি সত্থাৰং আপুচ্ছিত্ৱা গণং পহায সযমেৱ পত্তচীৱৰং আদায জেতৱনা নিক্খমিত্ৱা একং পচ্চন্তগামং নিস্সায অৰঞ্ঞে ৱিহৰিংসু. অঞ্ঞতৰোপি ৱিঘাসাদপুৰিসো থেৰানং উপট্ঠানং কৰোন্তো তত্থেৱ একমন্তে ৱসি. সো থেৰানং সমগ্গৱাসং দিস্ৱা ‘‘ইমে অতিৱিয সমগ্গা ৱসন্তি, সক্কা নু খো এতে অঞ্ঞমঞ্ঞং ভিন্দিতু’’ন্তি চিন্তেত্ৱা সাৰিপুত্তত্থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘কিং নু খো, ভন্তে, অয্যেন মহামোগ্গল্লানত্থেৰেন সদ্ধিং তুম্হাকং কিঞ্চি ৱেৰং অত্থী’’তি পুচ্ছি. ‘‘কিং পনাৱুসো’’তি. এস, ভন্তে, মম আগতকালে ‘‘সাৰিপুত্তো নাম জাতিগোত্তকুলপদেসেহি ৱা সুতগন্থপটিৱেধইদ্ধীহি ৱা মযা সদ্ধিং কিং পহোতী’’তি তুম্হাকং অগুণমেৱ কথেসীতি. থেৰো সিতং কত্ৱা ‘‘গচ্ছ ত্ৱং আৱুসো’’তি আহ.

সো অপৰস্মিম্পি দিৱসে মহামোগ্গল্লানত্থেৰম্পি উপসঙ্কমিত্ৱা তথেৱ কথেসি. সোপি নং সিতং কত্ৱা ‘‘গচ্ছ, ত্ৱং, আৱুসো’’তি ৱত্ৱা সাৰিপুত্তত্থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘আৱুসো, এসো ৱিঘাসাদো তুম্হাকং সন্তিকে কিঞ্চি কথেসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘আমাৱুসো, ময্হম্পি সন্তিকে কথেসি, ইমং নীহৰিতুং ৱট্টতী’’তি. ‘‘সাধু, আৱুসো, নীহৰা’’তি ৱুত্তে থেৰো ‘‘মা ইধ ৱসী’’তি অচ্ছৰং পহৰিত্ৱা তং নীহৰি. তে উভোপি সমগ্গৱাসং ৱসিত্ৱা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা নিসীদিংসু. সত্থা পটিসন্থাৰং কত্ৱা ‘‘সুখেন ৱস্সং ৱসিত্থা’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ভন্তে, একো ৱিঘাসাদো অম্হে ভিন্দিতুকামো হুত্ৱা ভিন্দিতুং অসক্কোন্তো পলাযী’’তি ৱুত্তে ‘‘ন খো সো, সাৰিপুত্ত, ইদানেৱ, পুব্বেপেস তুম্হে ‘ভিন্দিস্সামী’তি ভিন্দিতুং অসক্কোন্তো পলাযী’’তি ৱত্ৱা তেহি যাচিতো অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো অৰঞ্ঞে ৰুক্খদেৱতা অহোসি. তদা সীহো চ ব্যগ্ঘো চ অৰঞ্ঞে পব্বতগুহাযং ৱসন্তি. একো সিঙ্গালো তে উপট্ঠহন্তো তেসং ৱিঘাসং খাদিত্ৱা মহাকাযো হুত্ৱা একদিৱসং চিন্তেসি ‘‘মযা সীহব্যগ্ঘানং মংসং ন খাদিতপুব্বং, মযা ইমে দ্ৱে জনে ভিন্দিতুং ৱট্টতি, ততো নেসং কলহং কত্ৱা মতানং মংসং খাদিস্সামী’’তি. সো সীহং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘কিং, সামি, তুম্হাকং ব্যগ্ঘেন সদ্ধিং কিঞ্চি ৱেৰং অত্থী’’তি পুচ্ছি. ‘‘কিং পন, সম্মা’’তি? এস, ভন্তে, মমাগতকালে ‘‘সীহো নাম সৰীৰৱণ্ণেন ৱা আৰোহপৰিণাহেন ৱা জাতিবলৱীৰিযেহি ৱা মম কলভাগম্পি ন পাপুণাতী’’তি তুম্হাকং অগুণমেৱ কথেসীতি. অথ নং সীহো ‘‘গচ্ছ ত্ৱং, ন সো এৱং কথেস্সতী’’তি আহ. ব্যগ্ঘম্পি উপসঙ্কমিত্ৱা এতেনেৱ উপাযেন কথেসি. তং সুত্ৱা ব্যগ্ঘোপি সীহং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘সম্ম, ত্ৱং কিৰ ইদঞ্চিদঞ্চ ৱদেসী’’তি পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

৬০. ‘‘ৱণ্ণাৰোহেন জাতিযা, বলনিক্কমনেন চ;

সুবাহু ন মযা সেয্যো, সুদাঠ ইতি ভাসসী’’তি.

তত্থ বলনিক্কমনেন চাতি কাযবলেন চেৱ ৱীৰিযবলেন চ. সুবাহু ন মযা সেয্যোতি অযং সুবাহু নাম ব্যগ্ঘো এতেহি কাৰণেহি মযা নেৱ সদিসো ন উত্তৰিতৰোতি সচ্চং কিৰ ত্ৱং সোভনাহি দাঠাহি সমন্নাগত সুদাঠ মিগৰাজ, এৱং ৱদেসীতি.

তং সুত্ৱা সুদাঠো সেসা চতস্সো গাথা অভাসি –

৬১. ‘‘ৱণ্ণাৰোহেন জাতিযা, বলনিক্কমনেন চ;

সুদাঠো ন মযা সেয্যো, সুবাহু ইতি ভাসসি.

৬২. ‘‘এৱং চে মং ৱিহৰন্তং, সুবাহু সম্ম দুব্ভসি;

ন দানাহং তযা সদ্ধিং, সংৱাসমভিৰোচযে.

৬৩. ‘‘যো পৰেসং ৱচনানি, সদ্দহেয্য যথাতথং;

খিপ্পং ভিজ্জেথ মিত্তস্মিং, ৱেৰঞ্চ পসৱে বহুং.

৬৪. ‘‘ন সো মিত্তো যো সদা অপ্পমত্তো, ভেদাসঙ্কী ৰন্ধমেৱানুপস্সী;

যস্মিঞ্চ সেতী উৰসীৱ পুত্তো, স ৱে মিত্তো যো অভেজ্জো পৰেহী’’তি.

তত্থ সম্মাতি ৱযস্স. দুব্ভসীতি যদি এৱং তযা সদ্ধিং সমগ্গৱাসং ৱসন্তং মং সিঙ্গালস্স কথং গহেত্ৱা ত্ৱং দুব্ভসি হনিতুং ইচ্ছসি, ইতো দানি পট্ঠায অহং তযা সদ্ধিং সংৱাসং ন অভিৰোচযে. যথাতথন্তি তথতো যথাতথং যথাতচ্ছং অৱিসংৱাদকেন অৰিযেন ৱুত্তৱচনং সদ্ধাতব্বং. এৱং যো যেসং কেসঞ্চি পৰেসং ৱচনানি সদ্দহেথাতি অত্থো. যো সদা অপ্পমত্তোতি যো নিচ্চং অপ্পমত্তো হুত্ৱা মিত্তস্স ৱিস্সাসং ন দেতি, সো মিত্তো নাম ন হোতীতি অত্থো. ভেদাসঙ্কীতি ‘‘অজ্জ ভিজ্জিস্সতি, স্ৱে ভিজ্জিস্সতী’’তি এৱং মিত্তস্স ভেদমেৱ আসঙ্কতি. ৰন্ধমেৱানুপস্সীতি ছিদ্দং ৱিৱৰমেৱ পস্সন্তো. উৰসীৱ পুত্তোতি যস্মিং মিত্তে মাতু হদযে পুত্তো ৱিয নিৰাসঙ্কো নিব্ভযো সেতি.

ইতি ইমাহি চতূহি গাথাহি সীহেন মিত্তগুণে কথিতে ব্যগ্ঘো ‘‘ময্হং দোসো’’তি সীহং খমাপেসি. তে তত্থেৱ সমগ্গৱাসং ৱসিংসু. সিঙ্গালো পন পলাযিত্ৱা অঞ্ঞত্থ গতো.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা সিঙ্গালো ৱিঘাসাদো অহোসি, সীহো সাৰিপুত্তো, ব্যগ্ঘো মোগ্গল্লানো, তং কাৰণং পচ্চক্খতো দিট্ঠা তস্মিং ৱনে নিৱুত্থৰুক্খদেৱতা পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

ৱণ্ণাৰোহজাতকৱণ্ণনা পঠমা.

[৩৬২] ২. সীলৱীমংসজাতকৱণ্ণনা

সীলং সেয্যোতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং সীলৱীমংসকব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ কথেসি. তং কিৰ ৰাজা ‘‘এস সীলসম্পন্নো’’তি অঞ্ঞেহি ব্ৰাহ্মণেহি অতিৰেকং কত্ৱা পস্সতি. সো চিন্তেসি ‘‘কিং নু খো মং ৰাজা ‘সীলসম্পন্নো’তি অঞ্ঞেহি অতিৰেকং কত্ৱা পস্সতি, উদাহু ‘সুতধৰযুত্তো’তি, ৱীমংসিস্সামি তাৱ সীলস্স ৱা সুতস্স ৱা মহন্তভাৱ’’ন্তি. সো একদিৱসং হেৰঞ্ঞিকফলকতো কহাপণং গণ্হি. হেৰঞ্ঞিকো গৰুভাৱেন ন কিঞ্চি আহ, দুতিযৱাৰেপি ন কিঞ্চি আহ. ততিযৱাৰে পন তং ‘‘ৱিলোপখাদকো’’তি গাহাপেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেত্ৱা ‘‘কিং ইমিনা কত’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘কুটুম্বং ৱিলুম্পতী’’তি আহ. ‘‘সচ্চং কিৰ, ব্ৰাহ্মণা’’তি? ‘‘ন, মহাৰাজ, কুটুম্বং ৱিলুম্পামি, ময্হং পন ‘সীলং নু খো মহন্তং, সুতং নু খো’তি কুক্কুচ্চং অহোসি, স্ৱাহং ‘এতেসু কতৰং নু খো মহন্ত’ন্তি ৱীমংসন্তো তযো ৱাৰে কহাপণং গণ্হিং, তং মং এস বন্ধাপেত্ৱা তুম্হাকং দস্সেতি. ইদানি মে সুততো সীলস্স মহন্তভাৱো ঞাতো, ন মে ঘৰাৱাসেনত্থো, পব্বজিস্সামহ’’ন্তি পব্বজ্জং অনুজানাপেত্ৱা ঘৰদ্ৱাৰং অনোলোকেত্ৱাৱ জেতৱনং গন্ত্ৱা সত্থাৰং পব্বজ্জং যাচি. তস্স সত্থা পব্বজ্জঞ্চ উপসম্পদঞ্চ দাপেসি. সো অচিৰূপসম্পন্নো ৱিপস্সনং ৱিপস্সিত্ৱা অগ্গফলে পতিট্ঠহি. ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৱুসো, অসুকব্ৰাহ্মণো অত্তনো সীলং ৱীমংসিত্ৱা পব্বজিতো ৱিপস্সিত্ৱা অৰহত্তং পত্তো’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানি অযমেৱ, পুব্বে পণ্ডিতাপি সীলং ৱীমংসিত্ৱা পব্বজিত্ৱা অত্তনো পতিট্ঠং কৰিংসুযেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো তক্কসিলাযং সব্বসিপ্পানি উগ্গণ্হিত্ৱা বাৰাণসিং আগন্ত্ৱা ৰাজানং পস্সি. ৰাজা তস্স পুৰোহিতট্ঠানং অদাসি. সো পঞ্চ সীলানি ৰক্খতি. ৰাজাপি নং ‘‘সীলৱা’’তি গৰুং কত্ৱা পস্সি. সো চিন্তেসি ‘‘কিং নু খো ৰাজা ‘সীলৱা’তি মং গৰুং কত্ৱা পস্সতি, উদাহু ‘সুতধৰযুত্তো’’’তি. সব্বং পচ্চুপ্পন্নৱত্থুসদিসমেৱ. ইধ পন সো ব্ৰাহ্মণো ‘‘ইদানি মে সুততো সীলস্স মহন্তভাৱো ঞাতো’’তি ৱত্ৱা ইমা পঞ্চ গাথা অভাসি –

৬৫. ‘‘সীলং সেয্যো সুতং সেয্যো, ইতি মে সংসযো অহু;

সীলমেৱ সুতা সেয্যো, ইতি মে নত্থি সংসযো.

৬৬. ‘‘মোঘা জাতি চ ৱণ্ণো চ, সীলমেৱ কিৰুত্তমং;

সীলেন অনুপেতস্স, সুতেনত্থো ন ৱিজ্জতি.

৬৭. ‘‘খত্তিযো চ অধম্মট্ঠো, ৱেস্সো চাধম্মনিস্সিতো;

তে পৰিচ্চজ্জুভো লোকে, উপপজ্জন্তি দুগ্গতিং.

৬৮. ‘‘খত্তিযা ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সা, সুদ্দা চণ্ডালপুক্কুসা;

ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, ভৱন্তি তিদিৱে সমা.

৬৯. ‘‘ন ৱেদা সম্পৰাযায, ন জাতি নাপি বন্ধৱা;

সকঞ্চ সীলং সংসুদ্ধং, সম্পৰাযায সুখায চা’’তি.

তত্থ সীলমেৱ সুতা সেয্যোতি সুতপৰিযত্তিতো সতগুণেন সহস্সগুণেন সীলমেৱ উত্তৰিতৰন্তি. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা সীলং নামেতং একৱিধং সংৱৰৱসেন, দুৱিধং চাৰিত্তৱাৰিত্তৱসেন, তিৱিধং কাযিকৱাচসিকমানসিকৱসেন, চতুব্বিধং পাতিমোক্খসংৱৰইন্দ্ৰিযসংৱৰআজীৱপাৰিসুদ্ধিপচ্চযসন্নিস্সিতৱসেনাতি মাতিকং ঠপেত্ৱা ৱিত্থাৰেন্তো সীলস্স ৱণ্ণং অভাসি.

মোঘাতি অফলা তুচ্ছা. জাতীতি খত্তিযকুলাদীসু নিব্বত্তি. ৱণ্ণোতি সৰীৰৱণ্ণো অভিৰূপভাৱো. যা হি যস্মা সীলৰহিতস্স জাতিসম্পদা ৱা ৱণ্ণসম্পদা ৱা সগ্গসুখং দাতুং ন সক্কোতি, তস্মা উভযম্পি তং ‘‘মোঘ’’ন্তি আহ. সীলমেৱ কিৰাতি অনুস্সৱৱসেন ৱদতি, ন পন সযং জানাতি. অনুপেতস্সাতি অনুপগতস্স. সুতেনত্থো ন ৱিজ্জতীতি সীলৰহিতস্স সুতপৰিযত্তিমত্তেন ইধলোকে ৱা পৰলোকে ৱা কাচি ৱড্ঢি নাম নত্থি.

ততো পৰা দ্ৱে গাথা জাতিযা মোঘভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তা. তত্থ তে পৰিচ্চজ্জুভো লোকেতি তে দুস্সীলা দেৱলোকঞ্চ মনুস্সলোকঞ্চাতি উভোপি লোকে পৰিচ্চজিত্ৱা দুগ্গতিং উপপজ্জন্তি. চণ্ডালপুক্কুসাতি ছৱছড্ডকচণ্ডালা চ পুপ্ফছড্ডকপুক্কুসা চ. ভৱন্তি তিদিৱে সমাতি এতে সব্বেপি সীলানুভাৱেন দেৱলোকে নিব্বত্তা সমা হোন্তি নিব্বিসেসা, দেৱাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছন্তি.

পঞ্চমগাথা সব্বেসম্পি সুতাদীনং মোঘভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তা. তস্সত্থো – মহাৰাজ, এতে ৱেদাদযো ঠপেত্ৱা ইধলোকে যসমত্তদানং সম্পৰাযে দুতিযে ৱা ততিযে ৱা ভৱে যসং ৱা সুখং ৱা দাতুং নাম ন সক্কোন্তি, পৰিসুদ্ধং পন অত্তনো সীলমেৱ তং দাতুং সক্কোতীতি.

এৱং মহাসত্তো সীলগুণে থোমেত্ৱা ৰাজানং পব্বজ্জং অনুজানাপেত্ৱা তং দিৱসমেৱ হিমৱন্তং পৱিসিত্ৱা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ নিব্বত্তেত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানো ব্ৰহ্মলোকপৰাযণো অহোসি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা সীলং ৱীমংসিত্ৱা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিতো অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

সীলৱীমংসজাতকৱণ্ণনা দুতিযা.

[৩৬৩] ৩. হিৰিজাতকৱণ্ণনা

হিৰিং তৰন্তন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো অনাথপিণ্ডিকস্স সহাযং পচ্চন্তৱাসিসেট্ঠিং আৰব্ভ কথেসি. দ্ৱেপি ৱত্থূনি এককনিপাতে নৱমৱগ্গস্স পৰিযোসানজাতকে ৱিত্থাৰিতানেৱ. ইধ পন ‘‘পচ্চন্তৱাসিসেট্ঠিনো মনুস্সা অচ্ছিন্নসব্বসাপতেয্যা অত্তনো সন্তকস্স অস্সামিনো হুত্ৱা পলাতা’’তি বাৰাণসিসেট্ঠিস্স আৰোচিতে বাৰাণসিসেট্ঠি ‘‘অত্তনো সন্তিকং আগতানং কত্তব্বং অকৰোন্তা নাম পটিকাৰকে ন লভন্তিযেৱা’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –

৭০. ‘‘হিৰিং তৰন্তং ৱিজিগুচ্ছমানং, তৱাহমস্মী ইতি ভাসমানং;

সেয্যানি কম্মানি অনাদিযন্তং, নেসো মমন্তি ইতি নং ৱিজঞ্ঞা.

৭১. ‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;

অকৰোন্তং ভাসমানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা.

৭২. ‘‘ন সো মিত্তো যো সদা অপ্পমত্তো, ভেদাসঙ্কী ৰন্ধমেৱানুপস্সী;

যস্মিঞ্চ সেতী উৰসীৱ পুত্তো, স ৱে মিত্তো যো অভেজ্জো পৰেহি.

৭৩. ‘‘পামোজ্জকৰণং ঠানং, পসংসাৱহনং সুখং;

ফলানিসংসো ভাৱেতি, ৱহন্তো পোৰিসং ধুৰং.

৭৪. ‘‘পৱিৱেকৰসং পিত্ৱা, ৰসং উপসমস্স চ;

নিদ্দৰো হোতি নিপ্পাপো, ধম্মপ্পীতিৰসং পিৱ’’ন্তি.

তত্থ হিৰিং তৰন্তন্তি লজ্জং অতিক্কন্তং. ৱিজিগুচ্ছমানন্তি মিত্তভাৱেন জিগুচ্ছযমানং. তৱাহমস্মীতি ‘‘তৱ অহং মিত্তো’’তি কেৱলং ৱচনমত্তেনেৱ ভাসমানং. সেয্যানি কম্মানিতি ‘‘দস্সামি কৰিস্সামী’’তি ৱচনস্স অনুৰূপানি উত্তমকম্মানি. অনাদিযন্তন্তি অকৰোন্তং. নেসো মমন্তি এৱৰূপং পুগ্গলং ‘‘ন এসো মম মিত্তো’’তি ৱিজঞ্ঞা.

পামোজ্জকৰণং ঠানন্তি দানম্পি সীলম্পি ভাৱনাপি পণ্ডিতেহি কল্যাণমিত্তেহি সদ্ধিং মিত্তভাৱোপি. ইধ পন ৱুত্তপ্পকাৰং মিত্তভাৱমেৱ সন্ধাযেৱমাহ. পণ্ডিতেন হি কল্যাণমিত্তেন সদ্ধিং মিত্তভাৱো পামোজ্জম্পি কৰোতি, পসংসম্পি ৱহতি. ইধলোকপৰলোকেসু কাযিকচেতসিকসুখহেতুতো ‘‘সুখ’’ন্তিপি ৱুচ্চতি, তস্মা এতং ফলঞ্চ আনিসংসঞ্চ সম্পস্সমানো ফলানিসংসো কুলপুত্তো পুৰিসেহি ৱহিতব্বং দানসীলভাৱনামিত্তভাৱসঙ্খাতং চতুব্বিধম্পি পোৰিসং ধুৰং ৱহন্তো এতং মিত্তভাৱসঙ্খাতং পামোজ্জকৰণং ঠানং পসংসাৱহনং সুখং ভাৱেতি ৱড্ঢেতি, ন পণ্ডিতেহি মিত্তভাৱং ভিন্দতীতি দীপেতি.

পৱিৱেকৰসন্তি কাযচিত্তউপধিৱিৱেকানং ৰসং তে ৱিৱেকে নিস্সায উপ্পন্নং সোমনস্সৰসং. উপসমস্স চাতি কিলেসূপসমেন লদ্ধসোমনস্সস্স. নিদ্দৰো হোতি নিপ্পাপোতি সব্বকিলেসদৰথাভাৱেন নিদ্দৰো, কিলেসাভাৱেন নিপ্পাপো হোতি. ধম্মপ্পীতিৰসন্তি ধম্মপীতিসঙ্খাতং ৰসং, ৱিমুত্তিপীতিং পিৱন্তোতি অত্থো.

ইতি মহাসত্তো পাপমিত্তসংসগ্গতো উব্বিগ্গো পৱিৱেকৰসেন অমতমহানিব্বানং পাপেত্ৱা দেসনায কূটং গণ্হি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা পচ্চন্তৱাসী ইদানি পচ্চন্তৱাসীযেৱ, তদা বাৰাণসিসেট্ঠি অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

হিৰিজাতকৱণ্ণনা ততিযা.

[৩৬৪] ৪. খজ্জোপনকজাতকৱণ্ণনা

৭৫-৭৯. কো নু সন্তম্হি পজ্জোতেতি অযং খজ্জোপনকপঞ্হো মহাউমঙ্গে ৱিত্থাৰতো আৱি ভৱিস্সতি.

খজ্জোপনকজাতকৱণ্ণনা চতুত্থা.

[৩৬৫] ৫. অহিতুণ্ডিকজাতকৱণ্ণনা

ধুত্তোম্হীতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং মহল্লকভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. ৱত্থু হেট্ঠা সালূকজাতকে (জা. ১.৩.১০৬ আদযো) ৱিত্থাৰিতং. ইধাপি সো মহল্লকো একং গামদাৰকং পব্বাজেত্ৱা অক্কোসতি পহৰতি. দাৰকো পলাযিত্ৱা ৱিব্ভমি. দুতিযম্পি নং পব্বাজেত্ৱা তথেৱাকাসি. দুতিযম্পি ৱিব্ভমিত্ৱা পুন যাচিযমানো ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছি. ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৱুসো, অসুকো নাম মহল্লকো অত্তনো সামণেৰেন সহাপি ৱিনাপি ৱত্তিতুং ন সক্কোতি, ইতৰো তস্স দোসং দিস্ৱা পুন ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছি, সুহদযো কুমাৰকো’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপেস সামণেৰো সুহদযোৱ, সকিং দোসং দিস্ৱা পুন ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছী’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো ধঞ্ঞৱাণিজকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো ধঞ্ঞৱিক্কযেন জীৱিকং কপ্পেসি. অথেকো অহিতুণ্ডিকো মক্কটং গহেত্ৱা সিক্খাপেত্ৱা অহিং কীড়াপেন্তো বাৰাণসিযং উস্সৱে ঘুট্ঠে তং মক্কটং ধঞ্ঞৱাণিজকস্স সন্তিকে ঠপেত্ৱা অহিং কীড়াপেন্তো সত্ত দিৱসানি ৱিচৰি. সোপি ৱাণিজো মক্কটস্স খাদনীযং ভোজনীযং অদাসি. অহিতুণ্ডিকো সত্তমে দিৱসে উস্সৱকীড়নতো আগন্ত্ৱা তং মক্কটং ৱেড়ুপেসিকায তিক্খত্তুং পহৰিত্ৱা তং আদায উয্যানং গন্ত্ৱা বন্ধিত্ৱা নিদ্দং ওক্কমি. মক্কটো বন্ধনং মোচেত্ৱা অম্বৰুক্খং আৰুয্হ অম্বানি খাদন্তো নিসীদি. সো পবুদ্ধো ৰুক্খে মক্কটং দিস্ৱা ‘‘এতং মযা উপলাপেত্ৱা গহেতুং ৱট্টতী’’তি তেন সদ্ধিং সল্লপন্তো পঠমং গাথমাহ –

৮০. ‘‘ধুত্তোম্হি সম্ম সুমুখ, জূতে অক্খপৰাজিতো;

হৰেহি অম্বপক্কানি, ৱীৰিযং তে ভক্খযামসে’’তি.

তত্থ অক্খপৰাজিতোতি অক্খেহি পৰাজিতো. হৰেহীতি পাতেহি. অযমেৱ ৱা পাঠো.

তং সুত্ৱা মক্কটো সেসগাথা অভাসি –

৮১. ‘‘অলিকং ৱত মং সম্ম, অভূতেন পসংসসি;

কো তে সুতো ৱা দিট্ঠো ৱা, সুমুখো নাম মক্কটো.

৮২. ‘‘অজ্জাপি মে তং মনসি, যং মং ত্ৱং অহিতুণ্ডিক;

ধঞ্ঞাপণং পৱিসিত্ৱা, মত্তো ছাতং হনাসি মং.

৮৩. ‘‘তাহং সৰং দুক্খসেয্যং, অপি ৰজ্জম্পি কাৰযে;

নেৱাহং যাচিতো দজ্জং, তথা হি ভযতজ্জিতো.

৮৪. ‘‘যঞ্চ জঞ্ঞা কুলে জাতং, গব্ভে তিত্তং অমচ্ছৰিং;

তেন সখিঞ্চ মিত্তঞ্চ, ধীৰো সন্ধাতুমৰহতী’’তি.

তত্থ অলিকং ৱতাতি মুসা ৱত. অভূতেনাতি অৱিজ্জমানেন. কো তেতি ক্ৱ তযা. সুমুখোতি সুন্দৰমুখো. অহিতুণ্ডিকাতি তং আলপতি. ‘‘অহিকোণ্ডিকা’’তিপি পাঠো. ছাতন্তি জিঘচ্ছাভিভূতং দুব্বলং কপণং. হনাসীতি ৱেড়ুপেসিকায তিক্খত্তুং পহৰসি. তাহন্তি তং অহং. সৰন্তি সৰন্তো. দুক্খসেয্যন্তি তস্মিং আপণে দুক্খসযনং. অপি ৰজ্জম্পি কাৰযেতি সচেপি বাৰাণসিৰজ্জং গহেত্ৱা ময্হং দত্ৱা মং ৰজ্জং কাৰেয্যাসি, এৱম্পি তং নেৱাহং যাচিতো দজ্জং, তং একম্পি অম্বপক্কং অহং তযা যাচিতো ন দদেয্যং. কিংকাৰণা? তথা হি ভযতজ্জিতোতি, তথা হি অহং তযা ভযেন তজ্জিতোতি অত্থো.

গব্ভে তিত্তন্তি সুভোজনৰসেন মাতুকুচ্ছিযংযেৱ অলঙ্কতপটিযত্তে সযনগব্ভেযেৱ ৱা তিত্তং ভোগাসায অকপণং. সখিঞ্চ মিত্তঞ্চাতি সখিভাৱঞ্চ মিত্তভাৱঞ্চ তথাৰূপেন কুলজাতেন তিত্তেন অকপণেন অমচ্ছৰিনা সদ্ধিং পণ্ডিতো সন্ধাতুং পুন ঘটেতুং অৰহতি, তযা পন কপণেন অহিতুণ্ডিকেন সদ্ধিং কো মিত্তভাৱং পুন ঘটেতুন্তি অত্থো. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা ৱানৰো ৱনং সহসা পাৱিসি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা অহিতুণ্ডিকো মহল্লকো অহোসি, মক্কটো সামণেৰো, ধঞ্ঞৱাণিজো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

অহিতুণ্ডিকজাতকৱণ্ণনা পঞ্চমা.

[৩৬৬] ৬. গুম্বিযজাতকৱণ্ণনা

মধুৱণ্ণং মধুৰসন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো উক্কণ্ঠিতভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. তঞ্হি সত্থা ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং ভিক্খু উক্কণ্ঠিতোসী’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘কিং দিস্ৱা’’তি ৱত্ৱা ‘‘অলঙ্কতমাতুগাম’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘ভিক্খু ইমে পঞ্চ কামগুণা নাম একেন গুম্বিযেন যক্খেন হলাহলৱিসং পক্খিপিত্ৱা মগ্গে ঠপিতমধুসদিসা’’তি ৱত্ৱা তেন যাচিতো অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো সত্থৱাহকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো বাৰাণসিতো পঞ্চহি সকটসতেহি ভণ্ডং আদায ৱোহাৰত্থায গচ্ছন্তো মহাৱত্তনিঅটৱিদ্ৱাৰং পত্ৱা সত্থকে সন্নিপাতাপেত্ৱা ‘‘অম্ভো, ইমস্মিং মগ্গে ৱিসপণ্ণপুপ্ফফলাদীনি অত্থি, তুম্হে কিঞ্চি অখাদিতপুব্বং খাদন্তা মং অপুচ্ছিত্ৱা মা খাদিত্থ, অমনুস্সাপি ৱিসং পক্খিপিত্ৱা ভত্তপুটমধুকফলানি মগ্গে ঠপেন্তি, তানিপি মং অনাপুচ্ছিত্ৱা মা খাদিত্থা’’তি ওৱাদং দত্ৱা মগ্গং পটিপজ্জি. অথেকো গুম্বিযো নাম যক্খো অটৱিযা মজ্ঝট্ঠানে মগ্গে পণ্ণানি অত্থৰিত্ৱা হলাহলৱিসসংযুত্তানি মধুপিণ্ডানি ঠপেত্ৱা সযং মগ্গসামন্তে মধুং গণ্হন্তো ৱিয ৰুক্খে কোট্টেন্তো ৱিচৰতি. অজানন্তা ‘‘পুঞ্ঞত্থায ঠপিতানি ভৱিস্সন্তী’’তি খাদিত্ৱা জীৱিতক্খযং পাপুণন্তি. অমনুস্সা আগন্ত্ৱা তে খাদন্তি. বোধিসত্তস্স সত্থকমনুস্সাপি তানি দিস্ৱা একচ্চে লোলজাতিকা অধিৱাসেতুং অসক্কোন্তা খাদিংসু, পণ্ডিতজাতিকা ‘‘পুচ্ছিত্ৱা খাদিস্সামা’’তি গহেত্ৱা অট্ঠংসু. বোধিসত্তো তে দিস্ৱা হত্থগতানি ছড্ডাপেসি, যেহি পঠমতৰং খাদিতানি, তে মৰিংসু. যেহি অড্ঢখাদিতানি, তেসং ৱমনৱিৰেচনং দত্ৱা ৱন্তকালে চতুমধুৰং অদাসি. ইতি তে তস্স আনুভাৱেন জীৱিতং পটিলভিংসু. বোধিসত্তো সোত্থিনা ইচ্ছিতট্ঠানং গন্ত্ৱা ভণ্ডং ৱিস্সজ্জেত্ৱা অত্তনো গেহমেৱ অগমাসি. তমত্থং কথেন্তো সত্থা ইমা অভিসম্বুদ্ধগাথা অভাসি –

৮৫. ‘‘মধুৱণ্ণং মধুৰসং, মধুগন্ধং ৱিসং অহু;

গুম্বিযো ঘাসমেসানো, অৰঞ্ঞে ওদহী ৱিসং.

৮৬. ‘‘মধু ইতি মঞ্ঞমানা, যে তং ৱিসমখাদিসুং;

তেসং তং কটুকং আসি, মৰণং তেনুপাগমুং.

৮৭. ‘‘যে চ খো পটিসঙ্খায, ৱিসং তং পৰিৱজ্জযুং;

তে আতুৰেসু সুখিতা, ডয্হমানেসু নিব্বুতা.

৮৮. ‘‘এৱমেৱ মনুস্সেসু, ৱিসং কামা সমোহিতা;

আমিসং বন্ধনঞ্চেতং, মচ্চুৱেসো গুহাসযো.

৮৯. ‘‘এৱমেৱ ইমে কামে, আতুৰা পৰিচাৰিকে;

যে সদা পৰিৱজ্জেন্তি, সঙ্গং লোকে উপচ্চগু’’ন্তি.

তত্থ গুম্বিযোতি তস্মিং ৱনগুম্বে ৱিচৰণেন এৱংলদ্ধনামো যক্খো. ঘাসমেসানোতি ‘‘তং ৱিসং খাদিত্ৱা মতে খাদিস্সামী’’তি এৱং অত্তনো ঘাসং পৰিযেসন্তো. ওদহীতি তং মধুনা সমানৱণ্ণগন্ধৰসং ৱিসং নিক্খিপি. কটুকং আসীতি তিখিণং অহোসি. মৰণং তেনুপাগমুন্তি তেন ৱিসেন তে সত্তা মৰণং উপগতা.

আতুৰেসূতি ৱিসৱেগেন আসন্নমৰণেসু. ডয্হমানেসূতি ৱিসতেজেনেৱ ডয্হমানেসু. ৱিসং কামা সমোহিতাতি যথা তস্মিং ৱত্তনিমহামগ্গে ৱিসং সমোহিতং নিক্খিত্তং, এৱং মনুস্সেসুপি যে এতে ৰূপাদযো পঞ্চ ৱত্থুকামা তত্থ তত্থ সমোহিতা নিক্খিত্তা, তে ‘‘ৱিস’’ন্তি ৱেদিতব্বা. আমিসং বন্ধনঞ্চেতন্তি এতে পঞ্চ কামগুণা নাম এৱং ইমস্স মচ্ছভূতস্স লোকস্স মাৰবালিসিকেন পক্খিত্তং আমিসঞ্চেৱ, ভৱাভৱতো নিক্খমিতুং অপ্পদানেন অন্দুআদিপ্পভেদং নানপ্পকাৰং বন্ধনঞ্চ. মচ্চুৱেসো গুহাসযোতি সৰীৰগুহায ৱসনকো মৰণমচ্চুৱেসো.

এৱমেৱ ইমে কামেতি যথা ৱত্তনিমহামগ্গে ৱিসং নিক্খিত্তং, এৱং তত্থ তত্থ নিক্খিত্তে ইমে কামে. আতুৰাতি একন্তমৰণধম্মতায আতুৰা আসন্নমৰণা পণ্ডিতমনুস্সা. পৰিচাৰিকেতি কিলেসপৰিচাৰিকে কিলেসবন্ধকে. যে সদা পৰিৱজ্জেন্তীতি যে ৱুত্তপ্পকাৰা পণ্ডিতপুৰিসা নিচ্চং এৱৰূপে কামে ৱজ্জেন্তি. সঙ্গং লোকেতি লোকে সঙ্গনট্ঠেন ‘‘সঙ্গ’’ন্তি লদ্ধনামং ৰাগাদিভেদং কিলেসজাতং. উপচ্চগুন্তি অতীতা নামাতি ৱেদিতব্বা, অতিক্কমন্তীতি ৱা অত্থো.

সত্থা সচ্চানি পকাসেত্ৱা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপৰিযোসানে উক্কণ্ঠিতভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. তদা সত্থৱাহো অহমেৱ অহোসিন্তি.

গুম্বিযজাতকৱণ্ণনা ছট্ঠা.

[৩৬৭] ৭. সাড়িযজাতকৱণ্ণনা

য্ৱাযং সাড়িযছাপোতীতি ইদং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো ‘‘আৱুসো, দেৱদত্তো তাসকাৰকোপি ভৱিতুং নাসক্খী’’তি ৱচনং আৰব্ভ কথেসি. তদা হি সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপেস মম তাসকাৰকোপি ভৱিতুং নাসক্খী’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো গামকে কুটুম্বিককুলে নিব্বত্তিত্ৱা তৰুণকালে পংসুকীড়কেহি দাৰকেহি সদ্ধিং গামদ্ৱাৰে নিগ্ৰোধৰুক্খমূলে কীড়তি. তদা একো দুব্বলৱেজ্জো গামে কিঞ্চি অলভিত্ৱা নিক্খমন্তো তং ঠানং পত্ৱা একং সপ্পং ৱিটপব্ভন্তৰেন সীসং নীহৰিত্ৱা নিদ্দাযন্তং দিস্ৱা ‘‘মযা গামে কিঞ্চি ন লদ্ধং, ইমে দাৰকে ৱঞ্চেত্ৱা সপ্পেন ডংসাপেত্ৱা তিকিচ্ছিত্ৱা কিঞ্চিদেৱ গণ্হিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা বোধিসত্তং আহ ‘‘সচে সাড়িযছাপং পস্সেয্যাসি, গণ্হেয্যাসী’’তি. ‘‘আম, গণ্হেয্য’’ন্তি. ‘‘পস্সেসো ৱিটপব্ভন্তৰে সযিতো’’তি. সো তস্স সপ্পভাৱং অজানন্তো ৰুক্খং আৰুয্হ তং গীৱাযং গহেত্ৱা ‘‘সপ্পো’’তি ঞত্ৱা নিৱত্তিতুং অদেন্তো সুগ্গহিতং গহেত্ৱা ৱেগেন খিপি. সো গন্ত্ৱা ৱেজ্জস্স গীৱাযং পতিতো গীৱং পলিৱেঠেত্ৱা ‘‘কৰ কৰা’’তি ডংসিত্ৱা তত্থেৱ নং পাতেত্ৱা পলাযি. মনুস্সা পৰিৱাৰযিংসু.

মহাসত্তো সম্পত্তপৰিসায ধম্মং দেসেন্তো ইমা গাথা অভাসি –

৯০. ‘‘য্ৱাযং সাড়িযছাপোতি, কণ্হসপ্পং অগাহযি;

তেন সপ্পেনযং দট্ঠো, হতো পাপানুসাসকো.

৯১. ‘‘অহন্তাৰমহন্তাৰং, যো নৰো হন্তুমিচ্ছতি;

এৱং সো নিহতো সেতি, যথাযং পুৰিসো হতো.

৯২. ‘‘অহন্তাৰমঘাতেন্তং, যো নৰো হন্তুমিচ্ছতি;

এৱং সো নিহতো সেতি, যথাযং পুৰিসো হতো.

৯৩. ‘‘যথা পংসুমুট্ঠিং পুৰিসো, পটিৱাতং পটিক্খিপে;

তমেৱ সো ৰজো হন্তি, তথাযং পুৰিসো হতো.

৯৪. ‘‘যো অপ্পদুট্ঠস্স নৰস্স দুস্সতি, সুদ্ধস্স পোসস্স অনঙ্গণস্স;

তমেৱ বালং পচ্চেতি পাপং, সুখুমো ৰজো পটিৱাতংৱ খিত্তো’’তি.

তত্থ য্ৱাযন্তি যো অযং, অযমেৱ ৱা পাঠো. সপ্পেনযন্তি সো অযং তেন সপ্পেন দট্ঠো. পাপানুসাসকোতি পাপকং অনুসাসকো.

অহন্তাৰন্তি অপহৰন্তং. অহন্তাৰন্তি অমাৰেন্তং. সেতীতি মতসযনং সযতি. অঘাতেন্তন্তি অমাৰেন্তং. সুদ্ধস্সাতি নিৰপৰাধস্স. পোসস্সাতি সত্তস্স. অনঙ্গণস্সাতি ইদম্পি নিৰপৰাধভাৱঞ্ঞেৱ সন্ধায ৱুত্তং. পচ্চেতীতি কম্মসৰিক্খকং হুত্ৱা পতিএতি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা দুব্বলৱেজ্জো দেৱদত্তো অহোসি, পণ্ডিতদাৰকো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

সাড়িযজাতকৱণ্ণনা সত্তমা.

[৩৬৮] ৮. তচসাৰজাতকৱণ্ণনা

অমিত্তহত্থত্থগতাতি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো পঞ্ঞাপাৰমিং আৰব্ভ কথেসি. তদা হি সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপি তথাগতো পঞ্ঞৱা উপাযকুসলোযেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি.

অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো গামকে কুটুম্বিককুলে নিব্বত্তিত্ৱাতি সব্বং পুৰিমজাতকনিযামেনেৱ কথেতব্বং. ইধ পন ৱেজ্জে মতে গামৱাসিনো মনুস্সা ‘‘মনুস্সমাৰকা’’তি তে দাৰকে কুদণ্ডকেহি বন্ধিত্ৱা ‘‘ৰঞ্ঞো দস্সেস্সামা’’তি বাৰাণসিং নযিংসু. বোধিসত্তো অন্তৰামগ্গেযেৱ সেসদাৰকানং ওৱাদং অদাসি ‘‘তুম্হে মা ভাযথ, ৰাজানং দিস্ৱাপি অভীতা তুট্ঠিন্দ্ৰিযা ভৱেয্যাথ, ৰাজা অম্হেহি সদ্ধিং পঠমতৰং কথেস্সতি, ততো পট্ঠায অহং জানিস্সামী’’তি. তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তথা কৰিংসু. ৰাজা তে অভীতে তুট্ঠিন্দ্ৰিযে দিস্ৱা ‘‘ইমে ‘মনুস্সমাৰকা’তি কুদণ্ডকবদ্ধা আনীতা, এৱৰূপং দুক্খং পত্তাপি ন ভাযন্তি, তুট্ঠিন্দ্ৰিযাযেৱ, কিং নু খো এতেসং অসোচনকাৰণং, পুচ্ছিস্সামি নে’’তি পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

৯৫. ‘‘অমিত্তহত্থত্থগতা, তচসাৰসমপ্পিতা;

পসন্নমুখৱণ্ণাত্থ, কস্মা তুম্হে ন সোচথা’’তি.

তত্থ অমিত্তহত্থত্থগতাতি কুদণ্ডকেহি গীৱাযং বন্ধিত্ৱা আনেন্তানং অমিত্তানং হত্থগতা. তচসাৰসমপ্পিতাতি ৱেড়ুদণ্ডকেহি বদ্ধত্তা এৱমাহ. কস্মাতি ‘‘এৱৰূপং ব্যসনং পত্তাপি তুম্হে কিংকাৰণা ন সোচথা’’তি পুচ্ছতি.

তং সুত্ৱা বোধিসত্তো সেসগাথা অভাসি –

৯৬. ‘‘ন সোচনায পৰিদেৱনায, অত্থোৱ লব্ভো অপি অপ্পকোপি;

সোচন্তমেনং দুখিতং ৱিদিত্ৱা, পচ্চত্থিকা অত্তমনা ভৱন্তি.

৯৭. ‘‘যতো চ খো পণ্ডিতো আপদাসু, ন ৱেধতী অত্থৱিনিচ্ছযঞ্ঞূ;

পচ্চত্থিকাস্স দুখিতা ভৱন্তি, দিস্ৱা মুখং অৱিকাৰং পুৰাণং.

৯৮. ‘‘জপ্পেন মন্তেন সুভাসিতেন, অনুপ্পদানেন পৱেণিযা ৱা;

যথা যথা যত্থ লভেথ অত্থং, তথা তথা তত্থ পৰক্কমেয্য.

৯৯. ‘‘যতো চ জানেয্য অলব্ভনেয্যো, মযাৱ অঞ্ঞেন ৱা এস অত্থো;

অসোচমানো অধিৱাসযেয্য, কম্মং দড়্হং কিন্তি কৰোমি দানী’’তি.

তত্থ অত্থোতি ৱুড্ঢি. পচ্চত্থিকা অত্তমনাতি এতং পুৰিসং সোচন্তং দুক্খিতং ৱিদিত্ৱা পচ্চামিত্তা তুট্ঠচিত্তা হোন্তি. তেসং তুস্সনকাৰণং নাম পণ্ডিতেন কাতুং ন ৱট্টতীতি দীপেতি. যতোতি যদা. ন ৱেধতীতি চিত্তুত্ৰাসভযেন ন কম্পতি. অত্থৱিনিচ্ছযঞ্ঞূতি তস্স তস্স অত্থস্স ৱিনিচ্ছযকুসলো.

জপ্পেনাতি মন্তপৰিজপ্পনেন. মন্তেনাতি পণ্ডিতেহি সদ্ধিং মন্তগ্গহণেন. সুভাসিতেনাতি পিযৱচনেন. অনুপ্পদানেনাতি লঞ্জদানেন. পৱেণিযাতি কুলৱংসেন. ইদং ৱুত্তং হোতি – মহাৰাজ, পণ্ডিতেন নাম আপদাসু উপ্পন্নাসু ন সোচিতব্বং ন কিলমিতব্বং, ইমেসু পন পঞ্চসু কাৰণেসু অঞ্ঞতৰৱসেন পচ্চামিত্তা জিনিতব্বা. সচে হি সক্কোতি, মন্তং পৰিজপ্পিত্ৱা মুখবন্ধনং কত্ৱাপি তে জিনিতব্বা, তথা অসক্কোন্তেন পণ্ডিতেহি সদ্ধিং মন্তেত্ৱা একং উপাযং সল্লক্খেত্ৱা জিনিতব্বা, পিযৱচনং ৱত্তুং সক্কোন্তেন পিযং ৱত্ৱাপি তে জিনিতব্বা, তথা অসক্কোন্তেন ৱিনিচ্ছযামচ্চানং লঞ্জং দত্ৱাপি জিনিতব্বা, তথা অসক্কোন্তেন কুলৱংসং কথেত্ৱা ‘‘মযং অসুকপৱেণিযা আগতা, তুম্হাকঞ্চ অম্হাকঞ্চ একোৱ পুব্বপুৰিসো’’তি এৱং ৱিজ্জমানঞাতিকোটিং ঘটেত্ৱাপি জিনিতব্বা এৱাতি. যথা যথাতি এতেসু পঞ্চসু কাৰণেসু যেন যেন কাৰণেন যত্থ যত্থ অত্তনো ৱুড্ঢিং লভেয্য. তথা তথাতি তেন তেন কাৰণেন তত্থ তত্থ পৰক্কমেয্য, পৰক্কমং কত্ৱা পচ্চত্থিকে জিনেয্যাতি অধিপ্পাযো.

যতো চ জানেয্যাতি যদা পন জানেয্য, মযা ৱা অঞ্ঞেন ৱা এস অত্থো অলব্ভনেয্যো নানপ্পকাৰেন ৱাযমিত্ৱাপি ন সক্কা লদ্ধুং, তদা পণ্ডিতো পুৰিসো অসোচমানো অকিলমমানো ‘‘মযা পুব্বে কতকম্মং দড়্হং থিৰং ন সক্কা পটিবাহিতুং, ইদানি কিং সক্কা কাতু’’ন্তি অধিৱাসযেয্যাতি.

ৰাজা বোধিসত্তস্স ধম্মকথং সুত্ৱা কম্মং সোধেত্ৱা নিদ্দোসভাৱং ঞত্ৱা কুদণ্ডকে হৰাপেত্ৱা মহাসত্তস্স মহন্তং যসং দত্ৱা অত্তনো অত্থধম্মঅনুসাসকং অমচ্চৰতনং অকাসি, সেসদাৰকানম্পি যসং দত্ৱা ঠানন্তৰানি অদাসি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি ‘‘তদা বাৰাণসিৰাজা আনন্দো অহোসি, দাৰকা থেৰানুথেৰা, পণ্ডিতদাৰকো পন অহমেৱ অহোসি’’ন্তি.

তচসাৰজাতকৱণ্ণনা অট্ঠমা.

[৩৬৯] ৯. মিত্তৱিন্দকজাতকৱণ্ণনা

ক্যাহং দেৱানমকৰন্তি ইদং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং দুব্বচভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. ৱত্থু মহামিত্তৱিন্দকজাতকে (জা. ১.৫.১০০ আদযো) আৱি ভৱিস্সতি. অযং পন মিত্তৱিন্দকো সমুদ্দে খিত্তো অত্ৰিচ্ছো হুত্ৱা পুৰতো গন্ত্ৱা নেৰযিকসত্তানং পচ্চনট্ঠানং উস্সদনিৰযং দিস্ৱা ‘‘একং নগৰ’’ন্তি সঞ্ঞায পৱিসিত্ৱা খুৰচক্কং অস্সাদেসি. তদা বোধিসত্তো দেৱপুত্তো হুত্ৱা উস্সদনিৰযচাৰিকং চৰতি. সো তং দিস্ৱা পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

১০০. ‘‘ক্যাহং দেৱানমকৰং, কিং পাপং পকতং মযা;

যং মে সিৰস্মিং ওহচ্চ, চক্কং ভমতি মত্থকে’’তি.

তত্থ ক্যাহং দেৱানমকৰন্তি সামি দেৱপুত্ত, কিং নাম অহং দেৱানং অকৰিং, কিং মং দেৱা পোথেন্তীতি. কিং পাপং পকতং মযাতি দুক্খমহন্ততায ৱেদনাপ্পত্তো অত্তনা কতং পাপং অসল্লক্খেন্তো এৱমাহ. যং মেতি যেন পাপেন মম সিৰস্মিং ওহচ্চ ওহনিত্ৱা ইদং খুৰচক্কং মম মত্থকে ভমতি, তং কিং নামাতি?

তং সুত্ৱা বোধিসত্তো দুতিযং গাথমাহ –

১০১. ‘‘অতিক্কম্ম ৰমণকং, সদামত্তঞ্চ দূভকং;

ব্ৰহ্মত্তৰঞ্চ পাসাদং, কেনত্থেন ইধাগতো’’তি.

তত্থ ৰমণকন্তি ফলিকপাসাদং. সদামত্তন্তি ৰজতপাসাদং. দূভকন্তি মণিপাসাদং. ব্ৰহ্মত্তৰঞ্চ পাসাদন্তি সুৱণ্ণপাসাদঞ্চ. কেনত্থেনাতি ত্ৱং এতেসু ৰমণকাদীসু চতস্সো অট্ঠ সোড়স দ্ৱত্তিংসাতি এতা দেৱধীতৰো পহায তে পাসাদে অতিক্কমিত্ৱা কেন কাৰণেন ইধ আগতোতি.

ততো মিত্তৱিন্দকো ততিযং গাথমাহ –

১০২. ‘‘ইতো বহুতৰা ভোগা, অত্ৰ মঞ্ঞে ভৱিস্সৰে;

ইতি এতায সঞ্ঞায, পস্স মং ব্যসনং গত’’ন্তি.